YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
ULAŞTIRMA PROGRAMI
0426401 Trafik Akım Kuramı (İ.Ş.)
2. ÖDEV
13 Mayıs 2014
SORU O-1 karayolunun (1. Çevreyolu) Asya-Avrupa yönünde Boğaziçi Köprüsüne yaklaşan kesimindeki dört
kesitte (A4 – A5 – A6 – A7) sabah zirve trafiği sayılmış ve yığışımlı taşıt sayıları elde edilmiştir. Kesimin krokisi
ile 20 Haziran 2002 tarihinde kesit bazında toplanan yığışımlı taşıt sayıları ekteki excel dosyasında verilmiştir. Bu
verileri kullanarak aşağıdaki işlemleri yapınız. (NOT: Çizimler ve tablolar için İÇTAG-I920 nolu TÜBİTAK
raporundaki Avrupa-Asya yönünde yapılan hesaplardan faydalanılabilir. Çizim ve hesaplarda rapordaki format
kullanılacaktır. Raporun tamamı dersin web sayfasından indirilebilir http://www.yarbis.yildiz.edu.tr/sahin). Ödev
teslim günü ders saatinde, elde ettiğiniz bulguları sunum yaparak sınıfla paylaşmanız beklenmektedir.
a) Verilen kesitlerin ölçeklendirilmiş yığışımlı taşıt sayısı eğrilerini çiziniz (ölçeklendirmede rapordaki
ölçeklerden yararlanabilirsiniz).
b) Kesitlerdeki akım değerlerini (q) hesaplayınız (akımın kararlı olduğu eğri kısımlarını belirleyip, bu
kısımlara yerleştirilecek doğru parçalarının eğimlerinden yararlanın).
c) Akım aşağıdan gelen taşıt kuyruğunun kesitlere varış zamanını (eğri eğimindeki -ilk- ani azalma zamanını)
yaklaşık olarak belirleyiniz. Ötelenmiş ölçekli eğrilerin süperpoze kısımları kesitler arasında serbest akım,
ayrılmış kısımları zorlamalı akım koşullarının hakim olduğunu gösterir.
d) (b) şıkkında belirlenen akımın kararlı olduğu zaman aralıklarında, kesitler arasındaki ortalama yoğunlukları
(k) hesaplayınız. Ortalama yoğunluklar, kararlı akımların ortak zaman aralıklarında ham
(ölçeklendirilmemiş) taşıt sayılarından hesaplanacaktır.
e) (b) ve (d) şıklarında hesaplanan sonuçlardan faydalanarak kesitler arasındaki -ortalama- akım hızlarını
tahmin ediniz (u = q / k).
f) Yukarıda hesaplanan akım-yoğunluk çiftlerini akım-yoğunluk düzleminde gösterin. Akımın serbest ve
zorlamalı durumları için gözlem verilerine uygun regresyon doğrularının denklemlerini belirleyiniz
(Excel’de eğilim belirleme fonksiyonunu kullanabilirsiniz. Belirginlik katsayısı, R2, büyüklüğünü de grafik
üzerinde gösterin). Regresyon doğrularının eğimleri, serbest akım ve zorlamalı akım koşullarındaki
ortalama kinematik dalga hızlarıdır.
g) Serbest ve zorlamalı akım koşullarındaki kinematik dalga hareketlerini (eğrilerdeki benzer dalgalanmaları)
eğriler üzerinde gösterin ve bu dalgaların yayılma sürelerinden faydalanarak kinematik dalga hızlarını
hesaplayınız. (Serbest koşullardaki dalgaları net görebilmek için, eğrilerin serbest akım kısımlarını
birbirinden ayırmak gerekecektir; bunun için ölçeklendirilmiş eğrilerden biri dikey doğrultuda
ötelenmelidir. Bu işlemi, ötelemek istediğiniz eğrinin tüm fark değerlerine -negatif ya da pozitif- sabit bir
sayı ekleyerek yapabilirsiniz.)
h) (f) ve (g) şıklarında bulunan dalga hızlarını karşılaştırmalı olarak değerlendiriniz.
i) Excel dosyasında D sütunundaki A5 (Net anayol) ve B sütunundaki A7 (Anayol+Katılım) yığışımlı taşıt
sayısı verilerinden yararlanarak, A6 kesitindeki yığışımlı taşıt sayısı eğrisini “öteleme” yoluyla elde ediniz.
Sahada elde edilen verilerin eğrisi ile öteleme yoluyla elde edilen eğriyi birlikte aynı eksen takımı üzerinde
gösteriniz.
j) A6 kesiti için sahada elde edilen yığışımlı taşıt sayısı verileri ile (i) şıkkında öteleme yoluyla elde edilen
verileri karşılaştırmak için, ilkini yatay eksende ve ikincisini düşey eksende işaretleyerek bir saçılma
diyagramı çiziniz. Elde edilen noktalara uygun bir eğilim doğrusu çizip, belirginlik katsayısının (R2)
değerini hesaplayın (formülü 1. Ödev föyünde verilmişti). Eğrilerin uyumluluğunu tartışınız.
Ödev dağıtımı: (a) – (h) şıklarının uygulanacağı kesitler aşağıda verilmiştir:
Abdullah MALTAŞ:
A7 (sütun B) - A6 (sütun C)
Ezgi Nur ÜNLÜ:
A6 (sütun C) - A5 (sütun D)
Oktay KAYSERİLİOLU:
A5 (sütun E) - A4 (sütun F)
Fatih Kerem BOZ:
A7 (sütun B) - A5 (sütun D)
Abdülsamet SARAÇOĞLU: A7 (sütun B) - A6 (A7 ve A5’den elde edilecek; (i) ve (j) şıklarına bakınız)
Ödev yazılı rapor şeklinde en geç 27 Mayıs 2014 tarihindeki ders saatinde teslim edilecektir.
Gecikilen her gün için (hafta sonu günleri dahil) alınan ödev notundan 10 PUAN eksiltilecektir.
Her öğrenci ödevi kendisi hazırlayacaktır. Sorularınızı dersin yürütücüsüne yöneltebilirsiniz.
Download

yıldız teknik üniversitesi