İŞ ETİĞİ
İş Etiği:
Etik (TDK): Çeşitli meslek kolları arasında
tarafların uyması veya kaçınması gereken
davranışlar bütünüdür.
İş ortamında neyin doğru ya da yanlış
olduğuna ilişkin, davranış standartları ve
ahlaki değerlerdir.
Doğruluk ve karlılık arasındaki dengedir.
Yaygın Etik Sorunlar
Yaygın Etik Sorunlar
Çıkar Çatışması: Bir yöneticinin bir eylem, bir kişi
yada bir grup için fayda sağlarken, diğerlerine zarar
vereceği anda karşılaştığı durumdur.
Çalışanın işletmenin refahı ve kişisel kazancı arasında
seçim yapması durumu
Avukatlar, işletme danışmanları, reklam acenteleri,
vb. nin durumu
Yaygın Etik Sorunlar
 Dürüstlük ve Doğruluk: İşletmede karşılaşılan durumlarda
etik ilkelere derinden bağlı kalmak.
 Uzun dönemli ilişkilerdeki güven faktörünün esin
kaynağıdır.
 Bu konuda birçok ihlal var:
İş başvurularında akademik geçmişin ve iş
tecrübesinin yanlış gösterilmesi (Ohio’da bir belediye
çalışanı yıllar sonra üniversite mezunu olmadığını,
sadece 6 ay üniversiteye devam ettiğini itiraf etmiş;
pozisyonu bulunduğu mevkiden daha aşağıya
düşürülmüştür)
İşyerindeki ürünlerin çalınması, kişisel işlerin (kişisel epostalar, alışveriş, oyun, sosyal medya, vb.) mesai
saatlerinde yapılması
Yaygın Etik Sorunlar
Doğruluk vs. Sadakat: İşverenler sadakat ister ve
çalışanların şirketin çıkarlarına en iyi şekilde hizmet
etmelerini bekler.
Çalışanlar şirkete karşı sadakat ve iş ilişkilerinde
doğruluk arasında bir seçim yapmak zorunda
kalabilirler.
Arızalı bir uçakta çalışma veya bozuk bir gıdayı satma
vb. gibi durumlarda sessiz kalmanın maliyeti yüksek
olabilir.
Atasözü: Yoğurtçu yoğurdum ekşi demez!
Yaygın Etik Sorunlar
 İhbarcılık: Çalışanın organizasyonu tarafından
gerçekleştirilen yasal olmayan, ahlaksız veya etik dışı bir
uygulamayı; şirket yöneticileri, devlet yetkilileri veya medya
yoluyla açıklaması.
 Rikli bir durumdur.
 Örnek: George Green Texas’da mimar olarak çalışıyordu. Bu
sırada eyalet yapı projelerinde müteahhitlerin denetçilere
uyumsuz durumları göz ardı etmesi için rüşvet ve hediyeler
verdiklerini tespit etti ve bunu eyalet yetkililerine ihbar etti.
Fakat bu durum araştırılmadı (!) kendisinin işe gelmediği
günler, uzun mesafeli telefon konuşmaları vb. araştırılıp
işine son verildi. Bu durumu Texas İhbarcı Yasası
kapsamında dava etti, davayı kazandı ve 13.7 milyon dolar
tazminat kazandı.
Bireyler ve Etik
Etik yada etik olmayan davranışı takip etmek yada
tanımlamak zordur.
Araştırmalar çalışanların etik olmayan davranış
sergilemeye yatkın olduğunu göstermektedir.
Ulusal İş Etiği Araştırması (ABD)
Kendi çıkarlarını örgütün çıkarlarının üstünde
tutmak
Çalışanlara yalan söylemek
Çalışma saatlerini yanlış bildirmek
İnternet istismarı
Bireyler ve Etik
Etik kültürü güçlü olan işletmelerde etik olmayan
davranışlarla karşılaşma riski daha azdır.
Etik kültürü güçlü olan işletmelerde 3/4 oranında
daha az etik olmayan davranış görülmektedir.
Güçlü kültür
Zayıf kültür
Etik kültürü güçlü olan işletmelerde, etik olmayan
davranış ihbar etme sıklığı iki kat daha fazladır.
Güçlü kültür
Zayıf kültür
Bireyler ve Etik
İş etiğine aykırı davranışların neden olabileceği
kayıplar:
Güvenin kaybedilmesi
Takım çalışmalarının etkinliğinin kaybedilmesi
Bağlılık duygusunun yok olması
Kurumsal imajın zarar görmesi
Download

İş Etiği