ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
EVDEN
KAÇMA
DAVRANIŞI
EVDEN KAÇMA DAVRANIŞI NEDİR?
 Gencin ebeveynlerinin iznini almadan, onların bilgisi olmadan eve gelmemesi,
geceyi başka bir yerde ya da sokakta geçirmesidir.
 Son bir yıl içerisinde en az bir geceyi, evde bir sorunu takiben ve ailesinin
haberi olmadan başka bir yerde ya da sokakta geçirme evden kaçma davranışı
olarak değerlendirilir.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
EVDEN KAÇMA ASLINDA ÇOCUĞUN AİLESİNE KARŞI YAPTIĞI
BİR PROTESTODUR.
Bebeklikten itibaren insanlardaki birincil duygusal ihtiyaç GÜVEN
duygusudur. Bunun sağlandığı yer de ev ortamıdır. Eğer evde bu
güven duygusu yıkılmışsa ev, aile ortamı bağlanılan liman olmaktan
çıkar ve birey isteklerini, arzularını başka bir yerde aramaya başlar.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
EVDEN KAÇMA DAVRANIŞININ
NEDENLERİ
 Anne babanın ilgisizliği, çocuğun anne babası tarafından sürekli reddedilmesi,
 Çocuğun ailesi ile yaşadığı değer çelişkileri,
 Dağılmış aile çocuklarında otorite figürü eksikliği,
 Anne-babanın istedikleri tavrı, başarıyı bulamayınca çocuğa aşırı katı ve ters
davranmaları,
 Evde şiddet uygulanması, aile içi çatışmalar,
 Ebeveynler arasındaki ciddi anlaşmazlıklar,
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
EVDEN KAÇMA DAVRANIŞININ
NEDENLERİ
 Gencin özgürlük arayışı,
 İstismarın da (fiziksel, duygusal ya da cinsel) yaşandığı sağlıksız ev ortamları,
 Otorite ile yaşanan sorunlar,
 Çocuğun cinsel yönelimi ile ilgili yaşadığı problemler,
 Madde kullanımı,
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
EVDEN KAÇMA DAVRANIŞININ
NEDENLERİ
 Geçiş dönemleri,
 Psikolojik hastalıklar, zihinsel yetersizlikler …
 Aile içinde yaşanan ekonomik sıkıntılar, çocuğun çalışmak zorunda
kalması,
 Kentleşme: Kırdan kente göçün yoğunlaşmasıyla beraber kentsel
yaşama uyumda zorluklar yaşanması,
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
EVDEN KAÇAN ÇOCUKLARI BEKLEYEN
RİSKLER
 Alkol madde bağımlılığı
 Çeşitli hastalıklar
 Sağlıksız beslenme
 Kaçırılma
 Öldürülme
 Taciz veya tecavüze uğrama
 Eğitimden uzaklaşma
 Sokakta kalma ve donma
 Yaralanma
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
Kendine zarar verme ve
intihar davranışı
ÇOCUĞUNUZUN EVDEN KAÇMASINI ÖNLEMEK İÇİN
NELER YAPABİLİR SİNİZ?
 Çocuğunuzun hayatına dair (ev dışında geçirdiği
zamanlarda neler yaptığına ve kimlerle görüştüğüne
dair) bilgi sahibi olun.
 Arkadaşları, ilgi alanları, sorunları ile ilgili olarak
konuştuğunda onu yargılamadan dinleyin.
 Sizden yardım istediğinde buna öncelik verin.
Ne demek istediğini, neye ihtiyaç duyduğunu dikkat ederek dinleyin.
Önerilerinizi öğüt yada ders veren bir şekilde yapmamaya özen gösterin.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÇOCUĞUNUZUN EVDEN KAÇMASINI ÖNLEMEK İÇİN
NELER YAPABİLİR SİNİZ?
 Çocuğunuzu koşulsuz bir şekilde kabul edip, sevin ve sevginizi gösterin.
 Huzurlu ve güvenli bir ev ortamı sağlayın.
 Ondan yapamayacağı şeyler istemeyin, yüksek beklentilerde bulunmayın.
 Psikolojik ya da fiziksel şiddet asla uygulamayın.
 Çocuğu bir birey olarak kabul edip yargılamadan, suçlamadan dinlemeye ve
anlamaya çalışın, bu yaklaşım onun aileye olan bağlılığını arttırır.
 Zararlı alışkanlıklar ve madde kullanımı konusunda çocuğu bilgilendirin.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
BIR ARAŞTIRMA …
Sosyolog Tekin Karaçam «Evden kaçmanın sebeplerini»
araştırdığı çalışmasında; evden kaçma eğiliminde olan
her iki öğrenciden birinin aile içinde sık sık sorunlar
yaşadığı, öfke sorunları olduğu (yüzde 67,6) ve evden
kaçma eğiliminde olan öğrencilerin diğer öğrencilere
göre daha uzun süreli televizyon izledikleri (yüzde 70,4)
ve meşhur olmak istedikleri sonuçlarına ulaşmıştır.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
BAZI İPUÇLARI!
Çocuğunuz evden kaçmadan önce bunu düşündüğüne dair bazı sinyaller verecektir.
Bunlar:
 Çocuğunuzun davranış kalıplarında değişiklikler meydana gelebilir. Her zamankinden
daha içine kapanık ya da asi davranabilir.
 Sizi evden kaçmakla tehdit edebilir.
 Bir kenarda para, değerli eşya ve giysi biriktirmeye başlayabilir.
 Zihinleri sürekli bu konu ile meşgul olabilir.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÇOCUĞUNUZ EVDEN KAÇTIĞINDA!
 Sakin olmaya çalışın.
 Çocuğunuzun neden ve nereye kaçmış olabileceğini düşünün. Odasını, masasını,
dolabını kontrol ederek ipuçları bulmaya çalışın.
 Çocuğunuzun nerede olabileceğini bilme ihtimali olan arkadaşları, öğretmenleri,
akrabaları arayarak bilgi edinin. Bir gelişme olursa sizi aramalarını söyleyin.
 Ankara Çocuk Şube Müdürlüğüne çocuğunuzun kaybolduğunu bildirin.
 Bu bildirim için belli bir bekleme süresi yoktur.
Hemen arayabilirsiniz.

TEL: 0312 362 76 35
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÇOCUĞUNUZ EVE DÖNDÜĞÜNDE …
 Ani tepkiler vermeyin. Döndüğü için
memnun olduğunuzu onu merak ettiğinizi
ifade edin.
 Çocuğun eve alışması, rahatlaması, yemek
yemek, uyumak, banyo yapmak gibi
ihtiyaçlarını gidermesi için zaman tanıyın.
 Sağlık durumunu kontrol edin. Müdahale
gerektiren bir durum varsa doktora
başvurun.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÇOCUĞUNUZ EVE DÖNDÜĞÜNDE …
 Kayıp haberi verdiğiniz kişileri, çocuğunuzun eve döndüğüne dair
bilgilendirin.
 Evden kaçmasına neden olan sorunun çözümü için ona destek
olacağınızı belirtin.
 Profesyonel destek alın ve çocuğunuzun destek almasını sağlayın.
 Çocuğunuzu KESİNLİKLE eve ya da odasına kilitlemeyin.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÇOCUĞUNUZU KESİNLİKLE EVE YA
DA ODASINA KİLİTLEMEYİN
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÇOCUĞUNUZ EVE DÖNDÜĞÜNDE …
 Yaklaşımınızı belirlerken evden kaçma nedenini dikkate alın.
 Konu ile ilgili okula bilgi verin.
 Sokakta yaşamak ile ilgili gerçekçi olmayan düşüncelerini öğrenin.
 Çocuğunuzu yargılamadan ,suçlamadan ona sokakta kaldığında
karşılaşabileceği tehlikeleri açıklayın.
 Arkadaş çevresi hakkında bilgi sahibi olun.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÖĞRETMEN NE YAPMALI?
 Sakin olun.
 Etiketlemeyin ve etiketlenmesinin önüne geçin.
 Önyargılarınızın farkında olun.
 Okul psikolojik danışmanına yönlendirin.
 Öğrenciye sorun çözme becerilerini kullanırken yardımcı olun.
 Okul çalışmalarına katılması konusunda öğrenciyi destekleyin.
 Okul ile arasında sağlıklı bir bağ kurmasına destek olun.
 Öğrencinizi takip edin.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
UNUTMAYIN!
Hiçbir çocuk
nedensiz yere
evden kaçmaz
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
OKULDAN
KAÇMA
DAVRANIŞI
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
OKULDAN KAÇMA?
 Okuldan kaçma; çocuğun uzun süreli, geçerli
bahanesi olmaksızın okula gitmemesi ya da ders
saatleri dahilinde okulu terk etmesi olarak
tanımlanabilir.
 Her iki durumda da çocuk yetişkinlerin bilgisi
olmadan okuldan uzaklaşmaktadır.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
OKULDAN KAÇMAYA NEDEN
OLABİLECEK ETMENLER
 Çocuğun okula gitmeye isteksiz olması.
 Okuldaki uygunsuz ortamlar ve uygun olmayan disiplin anlayışı.
 Ebeveynlerinden ayrılmak istememesi.
 Arkadaş edinme becerilerinin zayıf olması.
 Diğer çocukların öğrenme seviyesine yetişememesi.
 Öğretmenleri ile sorunlar yaşaması.
 Sınıf arkadaşlarıyla anlaşamaması.
 Ev içinde sorunlar yaşanması.
 Çocuğun çalıştırılması.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
 Bayraktar(2007) tarafından
Ankara’da sokakta çalıştırılan
elli (50) çocuk ile yapılan
araştırmada, görüşülen
çocukların çoğunun temel
eğitimini tamamlamadığı,
okuldan kaçma davranışının
ise bu çocuklar arasında
yaygın olduğu ortaya çıkmıştır
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
Okul Devamsızlığının Sonuçları …
 Düşük akademik başarı,
 Düşük mezuniyet derecesi ,
 İş bulmada güçlük,
 Düşük benlik saygısı,
 Düşük özgüven.
 Okuldan atılma
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
DİKKAT !
Okuldan kaçma;
 Madde kullanımına,
 Okuldan atılmaya,
 Riskli davranışlar sergilemeye,
 Suç işlemeye neden olabilir.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
VELİLER NELER YAPABİLİR?
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
Çocuğunuzun okulu ile bağlantı halinde olun.
Öğretmenlerden, rehber öğretmenden çocuğunuzun sınıf içi davranışları,
ders başarısı, okul devamlılığı gibi konularda bilgi edinin .Okul sizin bu
konularda titiz davrandığınızı bilirse bir sorun yaşandığında sizinle iletişime
geçmek isteyecektir.
Okuldan kaçmasının altında yatan sebepleri
öğrenin. Sizinle bunları paylaşmasına fırsat verin ve çözümü beraber
bulmaya çalışın. Onu cezalandırmak için değil destek olmak için
konuştuğunuzu vurgulayın.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
Okula devam edip etmediğini takip edin. Uygun
durumlarda siz okula bırakın ve okuldan alın.
Her okuldan kaçtığında hafta sonu arkadaşlarıyla
gezmek, televizyon seyretmek gibi bazı imtiyazlarını
kaybedeceğini anlatın.
Çocuğunuzun sınıfta kalmasını önlemek için rapor
almayın. Bu çocuğunuzun okuldan kaçma davranışının pekişmesine ve
tekrarlamasına neden olabilir. Çocuğun kendi davranışının sorumluluğunu
alması için yanlış yaptığı durumlarda bunun yaptırımları olduğunu bilmesi
gerekir.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
Çocuğunuzun okuldan kaçtığında neler yaptığına,
kimlerle birlikte olduğuna, nerelere gittiğine dair bilgi
sahibi olun. Madde kullanmak, başkalarının eşyasına zarar vermek gibi riskli
davranışlarda bulunup bulunmadığı hakkında bilgi edinin. Eğer böyle bir durum
söz konusu ise okul rehber öğretmenine danışarak destek alın.
Çocuğunuzun okul ile sıkı bağlar kurmasını sağlayın. Okul
içindeki bazı etkinliklerde (eğitici kollar, okul takımı) görev alması, okul ile ilgili
işlerde sorumluluk alması(nöbetçi olmak, sınıf başkanı olmak, bir öğretmenin
asistanlığını yapmak)için onu yüreklendirin. Bu yönde bir girişimde bulunduğunda
çocuğunuzu överek davranışının pekişmesine yardımcı olun.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÖNEMLİ !
Çocuğunuzun yanında
KESİNLİKLE okul ya da
öğretmenlerle ilgili olumsuz ifadeler
kullanmayın.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÖĞRETMENLER NELER YAPABİLİR?
 Okula kaç gün devamsızlığı olduğunu öğrenin.
 Ailesinin durumdan haberi yoksa bilgilendirin.
 Aile ile ortaklaşa çalışın.
 Devamsızlığın esas nedenini öğrenin.
 Ders saatleri arasında okuldan kaçtığında bu durumu
hemen okul idaresine bildirin.
 Çocuk okuldan kaçtığında nereye gittiğini, neler yaptığını,
kimlerle birlikte olduğunu araştırın.
 Okuldaki sosyal etkinliklere yönlendirin.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
 Sınıf içinde bazı sorumluluklar verin.
 Grup etkinliklerine katılımını teşvik edin.
 Bir olayın birden fazla açıklaması olabileceğini unutmayın,
öğrencinizle ilgili çabuk yargıya varmayın.
 Okuldan kaçmanın sonuçları konusunda öğrenciyle konuşun ve
somut anlaşmalar yapın.
 Öğrencinizden bizzat okuldan kaçma ve devamsızlık nedenlerini
dinleyin, gerçek nedenlerini aile ile birlikte araştırarak öğrenmeye
çalışın.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
Okuldan kaçmaları onların “haylaz”
olduğunu değil, bir sorunları olduğunun
göstergesidir.
UNUTMAYIN!
DAHA BÜYÜK SORUNLARI
ÖNLEMEK İÇİN VAR OLAN
SORUNU ÇÖZMEYE ÇALIŞMAK
VE ÇOCUĞU OKUL SİSTEMİ
İÇİNDE TUTMAYA ÇALIŞMAK
GEREKLİDİR.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÇOCUĞUN OKUL İÇİNDE ETİKELTENMESİNE NEDEN
OLABİLECEK DAVRANIŞLARDAN/KONUŞMALARDAN
KAÇININ.
Etiketlenme
dışlanmayı, dışlanma
etiketlenmeyi ve
etiketlenme de daha
fazla dışlanmayı
tetikler.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
Okul içinde çocuğun adının çıkması
çocuğu olumsuz etkiler ve etiketlenen
çocuğun kendisinden olumlu davranış
beklentisi zaman içinde azalır.
Çocuk ile ilgili bilgileri sadece konuyla ilgili kişilerin
bilmesi gerekir. Bu bir koruyucu önlemdir.
Çocukların etiketlenmelerini önlemek için riskli
davranışlarının herkes tarafından öğrenilmesi
çocuğa zarar verir.
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
TEŞEKKÜRLER
Hazırlayanlar
Merve Laçin
Şermin Pınar Yogev
Bilgi ve Değerlendirme Birimi
Şermin Pınar Yogev
Günsu Ertunç
Gökçen Kılıç
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
Download

Evden Okuldan Kaçma