BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
1.PRİMER
(BİRİNCİL)
Tipi ;
BAŞAĞRILARI
Migren, Gerilim, Küme
2.SEKONDER !!!!
(İKİNCİL)
Nedeni ;
Sinir siteminin ve
diğer sistemlerin
hastalıkları
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Tehlike işaretleri
10 yaş öncesi-50 yaş sonrası başlama
veya şekil değiştirme
6 ay dan daha kısa sürede başlama
veya şekil değiştirme
Ani şiddetli başağrısı
Giderek kötüleşen seyir
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Tehlike işaretleri
Baş-boyun darbeleri ile ilişki
Ikınma, öksürme, efor ile ilişki
Gövde-baş-boyun pozisyonu ile ilişki
Ağrı sırasında gözde yaşarma,kanlanma
burun tıkanması, göz çevresi ve yüzde
şişme
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Tehlike işaretleri
Hamilelik ve emzirme döneminde ortaya
çıkan başağrıları
Doğum kontrol haplarının kullanımı
sırasında ortaya çıkan başağrıları
Özellikle aşırı kilolu kadınlarda ortaya
çıkan başağrısı
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Tehlike işaretleri
Uyku bozukluğunun varlığı
Ağrı kesici ilaç aşırı kullanımı
Özgeçmiş özellikleri (kanser ve kanser
tedavisi )
Erkekler başağrılarınızı ihmal etmeyin !!
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Ağrı Kesici İlaç Aşırı Kullanımı
Başağrısı nedeniyle ağrı kesici ilaçların
haftada 2 günden daha sık
(ayda 10 gün üzeri) kullanılması gerek
başağrılarını kötüleştirmesi gerekse yan
etkileri nedeniyle tehlikelidir.
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Sık görülen başağrıları;
Migren
4-5 kadından biri-10 erkekten biri
Gerilim tipi başağrısı
2-3 kişiden biri
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Migren Tipi Başağrısı ;
Sıklıkla ayda 1-4 kez gelen 1 gün süreli ataklar
Genellikle tek taraflı , şiddetli, zonklayıcı
Günlük yaşantıyı engelliyor
Fiziksel aktivite ile kötüleşiyor
Bulantı- kusma eşlik edebiliyor
Işık-ses-koku ile kötüleşebiliyor
Migrende %10 oranında sinir sistemi (görme,
konuşma, hissiyet ve kuvvet gibi) ile ilgili
belirtilerin ağrıdan önce görülebildiği ön belirtili
migren atakları olabilmekte
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Gerilim Tipi Başağrısı
Saatler veya günler süren ağrılı dönemler
Başın ön-arka-tepe bölgelerinde belirli yaygın
Hafif veya orta şiddette, basınç, baskı şeklinde
Günlük yaşantıyı etkilemesi zayıf
Fiziksel aktiviteden etkilenmiyor
Bulantı genellikle eşlik etmiyor, kusma yok
Işık-ses-kokudan etkilenme sınırlı (biri olabilir)
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Seyrek görülen diğer başağrıları ;
Küme başağrısı
Saplanma başağrısı
Öksürük başağrısı
Egzersiz başağrısı
Cinsel eylem başağrısı
Uyku başağrısı
Gökgürültüsü başağrısı
Yeni günlük kalıcı başağrısı
Sürekli yarım başağrısı
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Kronik-günlük sürekli BA;
3 aydan uzun süreli-ayda 15 günden
daha sık
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Önemli bilgiler
Başlangıç yaşı ve seyir
Ağrının lokalizasyonu, şiddet, karekter
Ağrının süresi
Tekrarlama özelliği
Eşlik eden özellikler
(gözde kızarma,yaşarma,bulantı,kusma,
ses-ışık-koku dan rahatsız olma )
Ağrı kesici ilaç kullanma sıklığı-alışkanlığı
Günlük yaşantıyı etkileme özelliği
Başağrısını başlatan-arttıran nedenler
BAŞAĞRISIZ
GÜNLER DİLEĞİ İLE,
Prof.Dr.Baki Göksan
Cerrahpaşa Tıp Fak.
Nöroloji Ana Bilim Dalı
Algoloji Bilim Dalı
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Sekonder başağrıları ;
Tüm primer başağrılarını taklit edebilir !
- Sıklıkla gerilim başağrısı şeklinde ortaya çıkar
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Tehlike işaretleri
Erkek hasta
10 yaş öncesi-50 yaş sonrası başlama
veya şekil değiştirme
6 ay dan daha kısa sürede başlama
veya şekil değiştirme
Akut şiddetli başağrısı
Giderek kötüleşen seyir
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Sekonder BA ?
Özgeçmiş özellikleri (sistemik hast.
immün yetersizlik, ca.)
Uyku bozukluğunun varlığı
Semptomatik ilaç aşırı kullanımı
Tedaviye yanıtta değişiklik,
beklenen cevapta yetersizlik
Muayene bulguları + (nörolojik-sistemik)
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Sekonder BA ?
Seyrek görülen başağrıları
Otonom belirtinin varlığı
Atipik özellikler
-Başlangıç yaşı
-Ağrının özelliği
-Eşlik eden bulgu
BAŞAĞRISI ŞİKAYETİ İLE GELEN HASTA :
Öyküde tehlike işaretleri var mı ?  Evet


Hayır

SEKONDER
Muayenede anormal bulgu var mı ?  Evet  BAŞAĞRISI

AÇISINDAN
Hayır
DEĞERLENDİR

seyrek görülen tip
 (Etyoloji?)
Primer başağrısı

Hayır
?  Evet
atipik özellikler
Primer başağrısı tipini belirleyip- tedaviyi düşün !
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Primer başağrısının tipini belirleme;
Seyrek görülen BA;(Otonom bulgu +)
Küme
Paroksismal hemikraniya
Kısa süreli-tek taraflı-nevraljiye benzer-Otonom
belirtili BA – KITNOB-(SUNCT-SUNA)
Kronik-sürekli yarım başağrısı (hemikraniya
kontünya)
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Primer başağrısının tipini belirleme;
Kronik BA;
(3 aydan uzun süreli-ayda 15 günden
daha sık)
Kronik gerilim
Kronik migren
Kronik sürekli yarım başağrısı (Hemikraniya
kontünya)
BAŞAĞRILI HASTADA DEĞERLENDİRME
Başağrısı özellikleri,
Başlangıç yaşı ve seyir
Ağrının lokalizasyonu, şiddet, karekter
Ağrının süresi
Tekrarlama özelliği
Eşlik eden özellikler
(gözde kızarma,yaşarma,bulantı,kusma,
ses-ışık-koku dan rahatsız olma )
Ağrı kesici ilaç kullanma sıklığı-alışkanlığı
Download

Prof. Dr. Baki GÖKSAN - İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi