SEM
2010511026 Gizem KUL
2010511061 Sena ÖZGÜ
2010511029 Kader KÖSE
2010511052 Sinem ÇALIŞKAN
2010511043 Serra VARDAR
2011511004 Levent AKYÜZ
2011511007 Mehmet BAKAR
2011511048 Mustafa YARADANAKUL
SEM NEDİR?
Taramalı Elektron Mikroskobu(Scanning
Electron Microscope)
Elektronları kullanarak örnek yüzeyinden
yüksek çözünürlüklü görüntü alınmasını
sağlayan sistemlerdir. SEM, örnek yüzeyinin üç
boyutlu görüntülerinin belirlenmesinde son
derece kullanışlı bir yöntemdir.
TARİHİ GELİŞİMİ
Max Knoll, 1935’te Berlin’de ilk Taramalı
Elektron Mikroskobu(SEM) imal ettiğinde daha
yüksek çözünürlüğe sahip olan Geçirimli
Elektron Mikroskobunun(TEM) gölgesinde
kalmış olduğunu fark eder ve patent almaya
gerek duymaz.
TEM’de uygulanan real time mikroskobi tekniğinin o
zamanki SEM makinalarında uygulanması oldukça
zordu. Ancak elektroniğin gelişmesi ile bu da aşılmış
olmasına rağmen yine de SEM bir alternatif olarak
düşünülmemiştir.
Alan Etkili Elektron Tabancalar icat edildiğinde bu
görüş değişmiş ve SEM in potansiyeli fark edilmiştir.
Son yıllarda SEM’lerde ortaya çıkan gelişmeler
SEM’in kullanım alanlarını genişletmiş ve malzeme
analizinde artık birincil araç olarak kullanılmaya
başlanmıştır.
1940’lı yıllarda
Günümüzde
ÖZELLİKLERİ
• Çok küçük bir alana odaklanan yüksek enerjili
elektronlarla yüzeyin taranması prensibiyle
çalışır.
• En sık kullanıldığı biçimiyle, yüzeyden yayılan
ikincil elektronlarla yapılan ölçüm, özellikle
yüzeyin engebeli (topografik) yapısıyla ilişkili bir
görüntü oluşturur.
• Gerek ayırım gücü, gerek odak derinliği gerekse
görüntü ve analizi birleştirebilme özelliği,
taramalı elektron mikroskobunun kullanım
alanını genişletmektedir.
• Büyütme gücü çok yüksektir.
• Cihazın kendisi çok pahalı ve bakım masrafları
yüksektir.
•
Taramalı Elektron Mikroskobu Optik Kolon,
Numune Hücresi ve Görüntüleme Sistemi olmak
üzere üç temel kısımdan oluşmaktadır.
Optik kolon kısmında; elektron demetinin kaynağı olan
elektron tabancası, elektronları numuneye doğru
hızlandırmak için yüksek gerilimin uygulandığı anot
plakası, ince elektron demeti elde etmek için
yoğunlaştırıcı mercekler, demeti numune üzerinde
odaklamak için objektif merceği, bu merceğe bağlı çeşitli
çapta apartürler ve elektron demetinin numune yüzeyini
taraması için tarama bobinleri yer almaktadır.
Mercek sistemleri elektromanyetik alan ile elektron
demetini inceltmekte veya numune üzerine
odaklamaktadır.
GÖRÜNTÜ NASIL ELDE EDİLİR?
Taramalı Elektron Mikroskobunda (SEM) görüntü, yüksek
voltaj ile hızlandırılmış elektronların numune üzerine
odaklanması, bu elektron demetinin numune yüzeyinde
taratılması sırasında elektron ve numune atomları
arasındaki etkilerin uygun algılayıcılarda toplanması ve
sinyal güçlendiricilerinden geçirildikten sonra bir katot
ışınları tüpünün ekranına aktarılmasıyla elde edilir.
Modern sistemlerde bu algılayıcılardan gelen
sinyaller dijital sinyallere çevrilip bilgisayar
monitörüne verilmektedir.
Gerek ayırım gücü (resolution), gerek odak
derinliği (depth of focus) gerekse görüntü ve
analizi birleştirebilme özelliği, taramalı elektron
mikroskobunun kullanım alanını
genişletmektedir.
KULLANIM ALANLARI
•
•
•
•
•
Tıp ve adli uygulamalarda
Sanayinin değişik kollarında hata analizlerinde
Biyolojik bilimlerde
Kaplama yüzeylerinin karakterizasyonunda
Tüm katı malzemelerin mikro ve nano ölçekte
yapılarını tayin etmek ve bu yapıların elementel
analizinde
• Lif kesitlerinin ve iç yapısının incelenmesinde
kullanılır.
TEKSTİL SEKTÖRÜNDE SEM
 Tekstil sektöründe kullanılan sentetik ve doğal
hammaddelerin karakterizasyonu
 Üretilen kumaşların amaca uygun olup olmadığı
 Sektöre hizmet eden yan sanayi
ürünlerinin (deterjan, boya, yumuşatıcı...) ürün
üzerindeki etkileri tespit edilebilir.
 Boya sektöründe pigmentlerin yapısal tayini
ve uygulanan yüzeylerin karşılaştırmasında
kullanılır.
Tiftik lifinin SEM görüntüsü
Karbon liflerinin SEM görüntüsü
Polipropilen lifi SEM görüntüsü
BİZİ DİNLEDİĞİNİZ İÇİN
TEŞEKKÜRLER.
Kaynakça
1.
://www.google.com.tr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=8&cad=rj
a&uact=8&ved=0CDMQFjAH&url=http%3A%2F%2Fwww2.aku.edu.tr%2F~hi
tit%2FDERSLER%2FBAHAR%2FMALZEME%2520KARAKTERIZASYON%25
20TEKNIKLERI%2FTARAMALI%2520ELEKTRON%2520MIKROSKOBU%5
B6%5D.pdf&ei=pwqDVNLwKIW7Pd3CgJgP&usg=AFQjCNHzfCQnRWxLNHL
J1wegOajQ2pC4w&sig2=9sIs5LGT9k6l4TZwqeD5FQ&bvm=bv.80642063,d.d24
2.
3.
4.
http://www.selcuk.edu.tr/ileri_arge/birim/web/sayfa/ayrinti/5874/tr
file:///C:/Users/Kullan%C4%B1c%C4%B1/Downloads/SEM.pdf
http://slideplayer.biz.tr/slide/2449956/
Download

2010511026 Gizem KUL 2010511061 Sena ÖZGÜ 2010511029