Sağlık
Bülteni
ODTÜ G. V.
ÖZEL MERSİN
OKULLARI
Eylül 2014
EL YIKAMA
Eller, vücudumuzun en gözde parçalarından biridir. Bir an ellerinizin olmadığını
düşünün. Hayatınızın nasıl kısırlaştığını ve şimdi yaptıklarınızın pek çoğunu yapamaz
hale geldiğinizi görürsünüz. Gün boyunca ellerimiz çalışır. Yaşam alanımızda
neredeyse elimizin değmediği yer yoktur. Bu nedenle ellerimiz çok çabuk kirlenir.
Bazı kirler renkleri, kokuları, kütleleriyle kolayca fark edilir. Ama bazısını bu kadar
kolay algılayamayabiliriz. Asıl tehlikeli olan da, bu kolayca fark edilemeyen kirlerdir.
Çünkü onlar, ancak mikroskopla fark edilebilecek büyüklükteki mikroplardır. Özellikle
de çocuklar, ellerini sık ve doğru yıkamadıklarında başta grip olmak üzere Hepatit
A(sarılık), ishal ve tüberküloz (verem) gibi birçok hastalığa yakalanabiliyorlar. Bu
hastalıklardan korumanın en etkili ve en basit yolu ise, çok küçük yaşlardan itibaren
‘el yıkama’ alışkanlığını kazanabilmektir.
Ellerin her santimetrekaresinde 4-6 bin zararlı
mikroorganizma var
Günlük yaşamda en fazla kirlenen organların başında eller geliyor. Eller temiz gibi
görünseler de, üzerlerinde gözle görülmeyen bakteri, virüs ve parazit yumurtaları
gibi pek çok hastalık yapıcı etken taşıyabiliyor. Ellerin her santimetrekaresinde
yaklaşık 4000–6000 bakteri bulunuyor. Bu gözle görülmeyen mikroorganizmalar
çocuklarda elleri ağza veya gözlere götürme, dokunma, tokalaşma, yiyecekleri veya
eşyayı paylaşma gibi yollarla bulaşabiliyor. El yıkamamızın amacı da eller üzerinde
bulunan zararlı mikroorganizmaları uzaklaştırmaktır. Çünkü sık yıkanmayan eller
mikroorganizmaların çoğalmasına neden olur. Ellerde özellikle başparmak, parmak
araları ve parmak uçları en sık temas edilen noktalar oldukları için daha fazla
mikroorganizma barındırır.
İLK YARDIM
El Yıkamak Hastalıklardan Korunmanın En Etkili Yöntemi
.
Hasta olmak, çoğu insanı toplumsal hayatın dışına itmeyebiliyor. Taşıyıcı denen,
kendisi hasta olmadığı halde, başkalarını hasta edebilecek mikropları taşıyan pek
çok insan vardır. Mikroplu hastalıkların kuluçka dönemleri, mikropların en fazla
bulaştığı dönem olmasına rağmen, henüz hastalık belirtileri ortaya çıkmadığından,
kişi hasta olduğunu fark etmeyebiliyor. Ayrıca ne yazık ki, herkes hijyene aynı
ölçüde önem vermiyor. Tuvaletten sonra yeterli temizlik yapmadan ya da burnunu
karıştırdıktan sonra hayata karışanların, aksırırken avuç içleriyle ağzını
kapatanların kullandığı kapı kollarını, kapı zillerini, tırabzanları, muslukları,
dosyaları, telefonları, paraları ve daha pek çok şeyi paylaşıyor, tokalaşıyor ve fark
etmeden mikropları vücudumuza alıyoruz.
El yıkamak başta soğuk algınlığı olmak üzere grip, ishal ve zatürree gibi solunum yolu
enfeksiyon etkenleri olan zararlı mikroorganizmaların bulaşmasını önlemek için en
basit ve en etkili yöntem. Örneğin sadece doğru el yıkama yöntemini öğreterek
çocuklarımızı ishalden yüzde 53, zatürre’den yüzde 50 ve impetigo denilen cildin
bakteriyel enfeksiyonundan ise yüzde 43 oranında korumamız mümkün olabiliyor.
Anne Babalar Çocuklarına Örnek Olmalı
El yıkama alışkanlığı çocukluk döneminde, okul öncesi yaşlardan itibaren verilmeli,
anne baba olarak sizler çocuklarınıza sık ellerini yıkama konusunda telkinde
bulunmalısınız. Öncelikle de kendiniz iyi model olmalısınız. Çocukla birlikte el
yıkamak ise doğru yıkama tekniğini öğrenmesi için en etkili yöntem.
İLK YARDIM
.
Eğitim Eğlenceli Hale Getirilmeli
Çocuklar eğlenerek öğrenmeyi severler. Siz de çocuğunuza el yıkamayı öğretirken
bunu eğlenceli hale getirmeye çalışın. Bunun için lavabo çevresine sevdiği bir oyuncak
veya çizgi film karakteri şeklinde eğlenceli resimler ya da ellerin hangi durumlarda
yıkanması gerektiğini gösteren resimler gibi hatırlatıcı malzemeler
yerleştirebilirsiniz. Çocuğunuza el yıkamanın önemini öğretirken asla baskı
yapmamaya da dikkat edin. Ona sakin bir ses tonuyla el yıkayarak birçok hastalıktan
korunabileceğini anlatın. Eğer elini yıkamamakta direniyorsa, sorunu çözmek için
ilgisini çekecek başka bir yöntem deneyin.
Ellerini En Az 30 Saniye Yıkamalı
El yıkamak her ne kadar basit görünse de, uyulması gereken kurallar var. Çünkü
yapılan bilimsel çalışmalara göre; belirli bir süre ve uygun teknikle yıkanmadığı
takdirde mikroorganizmalar ellerden temizlenmiyor. Bu nedenle çocuğunuzun ellerini
en az 30 saniye yıkaması gerekir. Nemli ortamda mikroorganizmalar çabuk çoğalır.
Eller yıkandıktan sonra mutlaka kurulanmalıdır.
Adım Adım Doğru El Yıkama Yöntemi
• Önce ellerini suyla ıslatmalı,
• Sabunla ellerini ovalayarak yıkamalı, sıvı sabun tercih edilmeli,
• Ellerin üstleri unutulmamalı,
• Parmak uçlarını ve parmak aralarını, başparmaklarını, avuç içlerini ve bilek
kıvrımlarını iyice ovalamalı,
• Ellerini akan su altında iyice durulamalı,
• Yıkama işleminin ardından ellerini temiz havluyla kurulamalı, kağıt havlu tercih
edilmeli.
İLK YARDIM
.
Çocuklar Ellerini Ne Zaman Yıkamalı?
• Sabah kalkınca,
• Tuvalete girmeden önce ve sonra,
• Yemeklerden önce ve sonra,
• Sokaktan eve girince,
• Gözle görülür kirlenme fark edilince,
• Öksürme ve hapşırma sırasında ellerini kullanınca,
• Hayvanlarla temas ettiğinde ellerini mutlaka yıkaması gerektiğini
öğretin.
Download

Eylül Ayı Sağlık Bülteni