İŞ GÜVENLİĞİ YÖNÜNDEN
YAPILMASI GEREKEN KONTROLLER VE
DÜZENLENECEK
BELGELER
AMAÇ
• İşyerlerinde iş sağlığı ve
güvenliği yönünden
yapılması gereken her
türlü kontrolleri ve
düzenlenmesi gereken
belgeleri öğrenmek.
ÖĞRENİM HEDEFLERİ
• Yapılması gereken
kontroller,
• Hazırlanması gereken
belgeler,
• İlgili mevzuat hakkında
bilgi sahibi olmak.
PERİYODİK KONTROLLERİN AMACI
• İşyerinde bulunan her türlü makine ve tesislerin fiziki
özelliklerini önceden belirlemek,
• İşletme şartlarından dolayı oluşan aşınma, yıpranma gibi
durumların varlığını araştırmak,
• Gerekli hallerde tamir, bakım, onarım ya da işletme
şartlarında yapılması gerekli değişiklikleri ve alınacak
tedbirleri belirlemek,
• Bir sonraki periyoda kadar güvenli bir şekilde
çalışıp/çalışmayacağı konusunda fikir ve kanaat
oluşturmaktır.
TEKNİK PERİYODİK KONTROL VE TEST ÖNCESİ
HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
1-Teknik Periyodik Kontrol Uygulanacak
Makine ve Tesisin Bilinmesi gereklidir.
2-Test Metodu ve Uygulanacak Kuralların
Belirlenmesi gereklidir.
3- Yetkili Teknik Eleman Temini gereklidir.
1-Teknik Periyodik Kontrol Uygulanacak
Makine ve Tesisin Bilinmesi
•
•
•
•
Marka,imalat yılı,seri numarası,gücü vb. özellikleri bilinmelidir.
Teknik karakteristik değerlerin tespit edilmelidir.
Çalışma usul ve esaslarının tespiti gereklidir.
İşletme ve bakım şartları ile ilgili belge ve bilgilerin derlenmesi
gereklidir.
2-Test Metodu ve Uygulanacak Kuralların
Belirlenmesi:
• Kontrol, ölçüm, test usul ve tekniği,-Testte kullanılacak
cihaz ve aletler,-Uyulacak kuralların,
• Fenni ve teknolojik literatür ile mevcut hukuki
düzenlemelerin takip edilerek incelenmesi gereklidir.
3- Yetkili Teknik Eleman Temini
• Kontrol ve test kurallarının belirlenmesi ve
eksiksiz uygulanması için konusunun uzmanı
elemanlara ihtiyaç vardır.
TEKNİK PERİYODİK KONTROL VE TEST
SONRASI ÇALIŞMALAR
1-Teknik Rapor Düzenlenmesi:
• Uygulanan test ve deneyler ile yapılan kontroller
esnasında elde edilen bilgileri gösterir,TEKNİK
RAPOR hüviyetini taşıyan belge düzenlenmelidir.
• TEKNİK RAPOR ;Gerekli her türlü
bilgilerin,Yürütülecek uygulamaların,Yetkili teknik
elemanın KANAAT ve ONAY ‘ ının yer aldığı
belgedir.
TEKNİK RAPORDA HANGİ BİLGİLER BULUNMALIDIR?
TEKNİK RAPORDA:1-Makine ve tesis,2-Yetkili teknik
eleman,3-Test tekniği ve şartları,4-Yapılacak işlemler,5Test ekipmanı,6-Teknik Periyodik Kontrol sonuçları ile
ilgili bilgiler BULUNMALIDIR
• Yapılan Teknik Periyodik Kontrol sonrası
düzenlenecek raporun BELGE niteliği taşıması
önemlidir.
• Bu sebeple; Daha önce yapılanlar hakkında bilgi
edinme ile -Faaliyetin bundan sonra nasıl ve hangi
şartlarda sürdürüleceğine ilişkin yönlendirebilme
kabiliyetinde olması gereklidir.
TEKNİK RAPORUN BÖLÜMLERİ
I. -Tanıtım ve Teknik Özellikler.
II-Test Metodu ve Uygulanacak Kurallar.
III-Değerlendirme
IV-İkaz ve Öneriler
V.-Sonuç ve Kanaat
VI.-Tasdik/Onay
2-İkmal-Geliştirme-Süreci
• Tespit edilen uygunsuzlukların
düzeltilmesi ve uygun hale
getirilmesi için yapılacak
işlemleri kapsar.Düzenlenen
raporda belirtilenleri yerine
getirmek amacıyla ihtiyaç
duyulan süre ve bu süre içinde
yapılan faaliyetleri kapsar.
3-Değerlendirme Süreci
• Teknik Periyodik Kontrol
sonrasında elde edilen
değerlerin; Asgari sınır değerleri
sağlayıp sağlamadığını
belirleme, Makine/tesisini
mevzuatta belirlenen süreler
içinde güvenli görev yapıp
yapamayacağı kanaatini
oluşturma sürecidir.
• Son olarak tüm rapor çalışmaları
arşivlenmelidir.
1-İşyeri Bina ve Tesislere Ait Kontrollerde ; Taban ve Asma
Katlar ve Asma İskeleler kontrol edilmelidir.
2-Üretim Alet ve Makinalarında Yapılan Kontroller yapılmalıdır.
3-Elektrik Tesisatında Yapılan Kontroller incelenmelidir.
4-Yangın Sistemlerinin Kontroller denetlenmelidir. Seyyar
Yangın Söndürme Cihazları,Yangın Alarm ve Sistemleri
Motopomplar,Yangın Hortumları kontrol edilmelidir.
• İş ekipmanı kullanımı yazılı yapılmalıdır.Alet ve ekipmanı
kullanma kılavuzu verilmelidir.
• İşçilere ve kullanıcılara ait ve ekipman bilgileri verildiği ve bu
bilginin ölçüldüğü yapılan sınav ile belirlenmeli ve
kaydedilmelidir. Eğer gerekiyorsa bir kullanma belgesi
düzenlenmelidir.
BİLDİRİMLER VE İZİN TALEPLERİ /
KAYITLAR
1-İşyerini bildirme:
• İşyerini kuran, Her ne
suretle olursa olsun
devralan, Çalışma konusunu
kısmen veya tamamen
değiştiren, Herhangi bir
sebeple faaliyetine son
veren ve İşyerini
kapatan,İşveren ve alt
işverenler, bir ay içinde
bölge müdürlüğüne
bildirmek zorundadır
2-İş Kazalarının ve Meslek
Hastalıklarının Bildirimi
• İşverenler işyerlerinde
meydana gelen iş kazasını
ve tespit edilecek meslek
hastalığını en geç iki iş
günü içinde yazı ile ilgili
bölge müdürlüğüne
bildirmek zorundadırlar.
3-Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak 7,5
Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşlerin
Bildirimi :
• Yönetmelikte sayılan
işlerden herhangi birini
veya birkaçını sürekli
olarak veya zaman
zaman yapan işverenler,
• Önceden Bölge
Müdürlüğüne yazılı
olarak bildirmekle
yükümlüdürler
4-Gece Çalışmaları:
• İşveren, gece (her)
postalarında çalıştırılacak
işçilerin listelerini İşe
başlamadan önce alınan işe
giriş sağlık raporlarının ve
periyodik sağlık raporlarının
bir nüshasını, Bölge
Müdürlüğüne vermekle
yükümlüdür.
5-Kadın işçilerin gece
postalarında çalıştırılması:
• Gece postalarında kadın işçi
çalıştırmak isteyen
işverenler, gece çalıştırılacak
kadın işçilerin isim listelerini
ilgili bölge müdürlüğüne
gönderirler
6-Kanserojen veya Mutajen
Maddelerle Çalışmalarda
Yetkili Makama Bilgi Verilmesi:
• Yönetmelik uyarınca yapılan
risk değerlendirmesi
sonucunda çalışanların
sağlığı ve güvenliği
yönünden risk bulunduğu
saptanan işlerde, Bakanlıkça
istendiğinde, işveren
aşağıdaki konularda yeterli
bilgileri vermek zorundadır.
a ) İşyerinde kanserojen veya mutajen maddelerin
kullanıldığı prosesler ve/veya işlemler ile bu maddelerin
kullanılma nedeni,
b) Kanserojen veya mutajen maddeler ve preparatları
ile bunları içeren maddelerin işyerinde üretilen ve
kullanılan miktarı,
c) Maruz kalan işçi sayısı,
d) Alınan koruyucu önlemler,
e) Kullanılan koruyucu araç ve gerecin türü,
f ) Maruziyet şekli ve düzeyi,
g) İkame yapılıp yapılamadığı bildirİlmelidir.
6-Meslek Hastalıklarını Bildirme:
• Kanserojen veya
mutajen
maddelere
maruziyet sonucu
ortaya çıkan
meslek hastalıkları
Bakanlığa
bildirilecektir.
7-İşyerinde faaliyetin sona ermesi halinde
bildirim:
• Kanserojen veya
mutajen maddelerle
çalışmaların yapıldığı
işyerinde faaliyetin sona
ermesi halinde işveren
Yönetmelik gereği
tuttuğu kayıtları
Bakanlığa vermek
zorundadır.
8-Kimyasal Maddelerle
Çalışmalarda İşyerinde
Faaliyetin Sona Ermesi Halinde
Bildirim:
• Kimyasal maddelerle
çalışmalarda işyerinin
faaliyetine son verilmesi
halinde, işveren sağlık ve
maruziyet ile ilgili kayıtları
Bakanlığa vermek
zorundadır
9-İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri
Hekiminin Bildirilmesi:
• İşverenler, iş güvenliği
uzmanı veya uzmanları ile iş
hekimi veya hekimleri ile
yaptıkları sözleşmenin bir
nüshasını Genel Müdürlüğe
gönderirler. Sözleşmenin
herhangi bir nedenle
geçerliliğini yitirmesi
halinde, taraflarca üç iş
günü içinde Genel
Müdürlüğe bildirilir.
İŞVEREN TARAFINDAN ALINACAK
İZİNLER
1-Kurma İzni ve İşletme Belgesi
• Mevzuatta belirtilmiş
işyerleri, kurulmaya
başlamadan önce, planların
Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığının yetkili
teşkilatına gönderilerek
KURMA İZNİ ve işyerleri
kurulduktan sonra, yine aynı
makama İŞLETME BELGESİ
almak için başvuruda
bulunurlar.4857 Sayılı İş
Kanunu Madde 78
2-Kullanımı Yasaklanan Kimyasal Maddelerle
Çalışılabilmesi İçin İzin Alınması
• Yönetmelik ekinde belirtilen kullanılması yasak maddelerle
ancak aşağıdaki durumlarda çalışma yapılmasına izin verilir, bu
durumda işverenlerin Bakanlıktan izin alması gerekmektedir.
Bilimsel araştırma ve deneylerde,Yan ürünlerde veya atık
maddelerde bulunan bu maddelerin ayrılması
işlerinde,Teknoloji gereği ara madde olarak kullanılması
zorunlu olan üretimlerde. İzin alınmalıdır. Yukarıda belirtilen
çalışmalar için izin isteyenler ; İzin isteme nedeni,Kimyasal
madde veya maddelerin yıllık kullanım miktarları, Bu
maddelerde çalışacakların sayısı, Maddelerin kullanılacağı
işler, reaksiyonlar ve prosesler, İşçilerin bu maddelere
maruziyetini önlemek için alınan önlemler,hakkındaki bilgileri
Bakanlığa vermek zorundadır.
3-İşin Durdurulma Sebeplerini
Gidermek İçin İzin:
• İşin durdurulması halinde işveren, durdurma
sebeplerini gidermek için mühürlerin geçici
olarak kaldırılmasını veya çalışanların yaşamı
için tehlikeli olduğu belirtilen hususların
giderildiğini belirterek işyerindeki durdurma
işleminin kaldırılmasını talep edebilir. Bu talebi
yazılı olarak bölge müdürlüğüne yapması
gerekir.
4-İşyerinin Geçici Olarak Açılması veya
Kapatılan İşyerinin Açılması İçin İzin:
• Kapatılan işyeri işvereni, kapatma sebeplerini
gidermek amacıyla yapacağı çalışmalar için
işyerinin açılmasını veya kapatılan işyerinde
kapatmaya gerekçe teşkil eden noksanlıkların
giderildiğini yazılı olarak belirterek, bölge
müdürlüğünden işyerinin açılmasını isteyebilir.
MUHTELİF BELGELER
İşçi Özlük Dosyası
• İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler.
İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, bu
Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu
her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği
zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır.
• Çalışma Süresinin
Belgelenmesi;İşveren
, işçilerin çalışma
sürelerini uygun
araçlarla belgelemek
zorundadır.
• Çalışma Belgesi;
• İşten ayrılan işçiye,
işveren tarafından,
işinin çeşidinin ne
olduğunu ve süresini
gösteren bir belge
verilir.
Eğitimin
Belgelendirilmesi
• İşyerlerinde düzenlenen
eğitimler belgelendirilir
ve bu belgeler
çalışanların özlük
dosyalarında saklanır.
İşçi Kimlikleri
Kadın İşçi Kimlikleri
• İşverenler, gece postalarında çalıştırdıkları kadın işçilerin nüfus
kimlik cüzdanlarının onaylı örneklerinin işyerinde
bulundurmak ve bunları denetlemeye yetkili makam ve
memurların her isteyişinde göstermek zorundadırlar.
Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışanların Kimlikleri
• İşveren veya vekili, ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırdığı işçilerin
nüfus kimlik cüzdanlarının onaylı örneklerini saklayarak,
bunları teftiş ve denetlemeye yetkili makam ve memurların
her isteyişinde göstermekle ödevlidir.
Patlamadan Korunma Dokümanı
• Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden
Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik
kapsamındaki işyerlerinde işveren,
“Patlamadan Korunma Dokümanı”
hazırlayacaktır.
• Patlamadan korunma dokümanı, işin
başlamasından önce Hazırlanacak, işyerinde,
iş ekipmanında veya organizasyonunda
önemli değişiklik, genişleme veya tadilat
yapıldığında yeniden gözden geçirilerek
güncelleştirilecektir.
Kanserojen ve Mutajen Maddelerin Kullanımın
Azaltılması İçin Araştırma
• İşveren, teknik olarak mümkün olduğu
hallerde, işyerindeki kanserojen veya mutajen
maddelerin kullanımını azaltacaktır. İşveren,
kanserojen veya mutajen maddelerin
değiştirilmesi konusunda yapılan araştırma
sonuçlarını, istenmesi halinde Bakanlığa
vermek zorundadır.
• Maruziyetin Önlenmesi Ve
Azaltılması Acil Durumlar
İçin Plan;Kanserojen veya
mutajen maddelere maruz
kalınan veya maruz kalma
ihtimali bulunan yerler
uygun ikaz levhaları ve
güvenlik işaretleri ile
belirlenecektir.
• Yüksek düzeyde maruziyete
neden olabilecek acil
durumlar için plan
yapılacaktır.
Kayıtların Saklanması
• Kanserojen ve mutajen
maddelerle çalışmaların
yapıldığı işyerinde
belirtilen kayıtlar
maruziyetin sona
ermesinden sonra en az
kırk yıl süre ile
saklanacaktır.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurullarınca Düzenlenen
Belgeler
• İşveren veya işveren vekili İş Sağlığı ve Güvenliği
Kurullarınca hazırlanan toplantı tutanaklarını, kaza ve
diğer vakaların inceleme raporlarını ve Kurulca işyerinde
yapılan denetim sonuçlarına ait kurul raporlarını, iş
müfettişlerinin incelemesini sağlamak amacıyla, işyerinde
bulundurmakla yükümlüdür.
• İşyeri Sağlık Birimince
Düzenlenecek Belgeler;Yıllık
çalışma planı Sağlık birimi,
işyerinde yürütülecek sağlık
hizmetleri ile ilgili olarak
yıllık çalışma planı
hazırlayarak işverenin
onayına sunar. Onaylanan
plan işyerinde ilan edilir.
Ayrıca, bu plan çalışanların
temsilcilerine ve varsa iş
sağlığı ve güvenliği kuruluna
gönderilir.
• Yıllık Değerlendirme
Raporu;Sağlık birimi,
işyerinde yürütülen sağlık
hizmetleri ile ilgili olarak
yapılacak denetimlerde
incelenmek üzere her yıl
yıllık değerlendirme raporu
hazırlar ve bir nüshasını
Genel Müdürlüğe gönderir.
• Kayıt Ve İstatistik,Çalışma
ortamı ve çalışanların sağlık
gözetimine ait bütün bilgiler
kayıt altına alınır ve belgeler
muhafaza edilir.
• Çalışanların sağlık bilgileri, yaptığı işler ve çalıştığı
ortamdaki maruziyet bilgileri ile bu maruziyetlerin
değerlendirme sonuçları kişisel sağlık dosyalarında
saklanır.
• Sağlık birimi, çalışanların kişisel sağlık dosyalarını işten
ayrılma tarihinden itibaren 10 yıl boyunca saklamak
zorundadır. Yükümlülük süresi bu süreyi aşan meslek
hastalığı riski bulunan işyerlerinde, belirlenen risklerle
ilgili evrakların saklanması yükümlülük süresine kadar
uzar.
• Çalışanın işyerinden ayrılarak başka bir işyerinde çalışmaya
başlaması halinde, yeni işveren çalışanın kişisel sağlık dosyasını
ister. Eski işveren, kişisel sağlık dosyasının onaylı bir örneğini
gönderir.
• Çalışanın işe girişinde ve iş değişikliğinde, işe uyumunun
belirlenmesi amacıyla yapılan sağlık muayenesi sonucunda
oluşturulan raporda; çalıştırılacağı işler ve çalışma koşulları
belirtilir, rapor sonucu işveren ve çalışana yazılı olarak bildirilir.
• İşyerinde meydana gelen bütün kazalar ve meslek hastalıkları
kaydedilir.
İşyeri Hekimi Tarafından Düzenlenecek Belgeler
• Çalışanların işe giriş ve periyodik muayenelerini yapar ve rapor
düzenler.
• Özürlülerin işe alınmaları, işyerinde oluşan bir kaza ya da
hastalık sonrasında geçici ya da kalıcı iş göremezliği olanların
işe başlamaları veya eski hükümlülerin gerekli sağlık
muayenelerini yaparak uygun işe yerleştirilmeleri için rapor
hazırlar.Sağlık nedeniyle üç haftadan uzun veya meslek
hastalıkları veya iş kazaları nedeniyle veya sık tekrarlanan işten
uzaklaşmalarda, işe dönüş muayenesi yapar.
• Kreş ve çocuk bakım yurdu ile emzirme odalarının sağlık
koşullarını kontrol eder, sağlık koşullarına uygunluğunu sağlar,
çocukların sağlık muayenelerini yaparak kayıt altına alır.
• İşyerindeki sağlık gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydeder ve
örneğe uygun yıllık çalışma raporu hazırlayarak iş sağlığı ve
güvenliği kuruluna gönderir.
İşyeri Hemşiresi ve Sağlık Memuru Tarafından
Düzenlenecek Belgeler
• İşyeri hemşiresi ve sağlık memuru;
çalışanların özellikleri ve sağlık düzeyleri
ile ilgili veri toplar, kaydeder, sağlık ve
çalışma öykülerini işe giriş/periyodik
muayene formuna yazar.
• Yardımcı sağlık hizmetlerinin
planlanması, değerlendirilmesi,
izlenmesi ve yönlendirilmesinde işyeri
hekiminin önerileri doğrultusunda
çalışır ve gerekli kayıtları tutar.
İş Güvenliği Uzmanı Tarafından Düzenlenecek
Belgeler - 1
• İşyerinde yapılacak periyodik kontrol,
bakım ve ölçümleri planlamak,
hazırlanan planların uygulanmasını
sağlamak,
• Acil durum planlarını hazırlamak,
• Yangından korunma ve yangınla
mücadele çalışmalarını yönetmek ve
ilgili kayıtların tutulmasını sağlamak,
• İşyerinde meydana gelen kaza veya
meslek hastalıklarının
tekrarlanmaması için inceleme ve
araştırma yaparak düzeltici faaliyet
planlarını yapmak.
İş Güvenliği Uzmanı Tarafından Düzenlenecek
Belgeler - 2
• İşyerinde yapılan incelemelerden sonra
inceleme formlarını doldurmak ve formların
değerlendirme ve izlenmesi amacıyla
muhafazasını sağlamak.
• İşyerine yeni bir sistem kurulması veya
makine ya da cihaz alınması halinde;
sağlık ve güvenlik yönünden aranan
özellikleri belirlemek ve bu özelliklere
uygun sistemin kurulması, makine veya
cihazın alınması için işverene rapor vermek.
• Uygun nitelikteki kişisel koruyucuların
seçimi, sağlanması, kullanılması, bakımı ve
test edilmesi ile ilgili bilgi ve önerileri
hakkında işverene rapor vermek.
• Kaza Kayıtları; İşveren üç günden fazla işgünü kaybı
ile sonuçlanan iş kazaları ile ilgili kayıt tutar.(Bu
kayıtların tutulması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça
belirlenir.)
• Kaza Raporları; İşveren işçilerin uğradığı iş kazaları ile
ilgili rapor hazırlar .(Bu kayıtların tutulması ile ilgili
usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.)
• Eğitim Programı; Genel eğitim planına uygun olarak
yıl içinde düzenlenecek eğitim faaliyetlerini gösterir
bir yıllık eğitim programı hazırlanır.
• Ölçme ve Değerlendirme
• Verilen eğitimin sonunda bir ölçme ve değerlendirme
yapılır.
• İş Sözleşmesi
• Süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı
şekilde yapılması zorunludur. Yazılı sözleşme yapılmamışsa
iki ay içinde çalışma şart ve koşullarını yazılı olarak
verilmesi, iş sözleşmesi iki aylık süre dolmadan sona ermiş
ise, bu bilgilerin en geç sona erme tarihinde işçiye yazılı
olarak verilmesi zorunludur.
İş yerinde yapılacak periyodik kontroller
ve işlemlerden bazıları da şunlardır;
• -Ağır ve Tehlikeli İşler Tüzüğü (Md.3)ne göre;Ağır ve tehlikeli
işlerde çalışan personel, yılda bir sağlık kontrollünden
geçmelidir.
• -İş Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümlerine göre aşağıdaki
kontroller periyodik olarak yapılacaktır.
• -İnsan ve yük asansörleri belirli periyotlarda kontrol
edilmelidir (Md.25)
• -Yangın pompaları 6 ayda bir kontrol edilmeli, günde 1 defa su
ile işletme deneyi yapılmalıdır. (İş -Sağlığı ve İş Güvenliği
Tüzüğü Md.118)
• -Lastikli yangın hortumları 3 ayda bir kontrol edilmelidir.( 120)
• -Seyyar yangın söndürücüler 6 ayda bir kontrol
edilmelidir.(128)
İş yerinde yapılacak periyodik kontroller ve
işlemlerden bazıları da şunlardır;
• İşyerlerinde 6 ayda bir genel kontrolü yapılmalıdır.(131)
• Aspirasyon tesisatının 3 ayda bir genel kontrolü yapılmalıdır.(200)
• Kazanlar yıllda bir kontrol edilmelidir. En az 3 ay kullanılmayan
kazanlar tekrar devreye alındığında kontrol edilmelidir.(207)
• Kazan emniyet vanaları her vardiye değişiminde kontrol
edilmelidir.(219)
• Basınçlı kaplar yılda bir kez kontrol edilmelidir. En az 3 ay
kullanılmayan basınçlı kaplar tekrar devreye alındığında kontrol
edilmelidir.(223)
• Basınçlı kapların emniyet sübapları her vardiya değişiminde veya
günde 1 kez denenmelidir.(226).
• Hava kompresörü hız regülatörü belirli aralarla kontrol
edilmelidir.(241).
• Kompresörler yılda 1 kez kontrol edilmelidir.(244)
İş yerinde yapılacak periyodik kontroller ve işlemlerden
bazıları da şunlardır;
• Kaldırma makinalarının çelik halat, zincir, kanca, sapan, kasnak, fren ve
otomatik durdurucuları 3 ayda bir kontrol edilmelidir.(378).
• Boru tesisatı belirli aralarla kontrol edilmeli, kusurlu vana ve bağlantılar ile
yıpranmış borular değiştirilmelidir.(485).
• Tehlikeli sıvıların bulunduğu tank, yılda bir kontrol edilmelidir.(513).
• Emniyet kemerleri belirli aralarla kontrol edilmelidir.(529).
• Maske, filtre ve süzgeçler belirli aralarla kontrol edilmelidir.(533)
• Aydınlatma dahil, elektrik tesisatı yılda bir kontrol edilmelidir.( Parlayıcı,
Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı maddeler Tüzüğü mdd:40)
• Paratonerler ve yıldırıma karşı alınan önlemler yılda bir kontrol
edilecektir.(57)
“İşyeri sağlık ve güvenlik birimleri
ile ortak sağlık ve güvenlik birimleri
yönetmeliği”ne göre belge ve
kayıtlandırma işlemleri şöyle devam
ediyor;
İşverenlerin yükümlülükleri MADDE 5
• (1) İşverenler, işyerlerinde, sağlıklı ve güvenli çalışma
ortamını sağlamak amacıyla; iş sağlığı ve güvenliği
tedbirlerini belirlemek, almak, uygulanmasını izlemek,
denetlemek ve geliştirmek, iş kazası ve meslek
hastalıklarını önlemek, işçilere ilkyardım ve acil müdahale
ile önleyici ve koruyucu sağlık ve güvenlik hizmetlerini
vermekle yükümlüdür.
• (11) İşveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık
ve güvenlik biriminin, başka bir işyerinden kendi işyerine
çalışmak üzere gelen işçilerin sağlık bilgilerine
ulaşabilmesini sağlar.
İşverenlerin yükümlülükleri MADDE 5
• (12) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı doğrultusunda,
kayıt ve bildirim yükümlülüklerini işyeri sağlık ve güvenlik
birimi veya ortak sağlık ve güvenlik birimi ile işbirliği
içerisinde gerçekleştirir.
• (13) İşveren, işçilerin kişisel sağlık dosyalarını işten ayrılma
tarihinden itibaren 10 yıl süreyle saklamak zorundadır.
İşyeri ortam faktörlerinden kaynaklanan hastalıkların
yükümlülük süresi bu süreyi aşan işyerlerinde, evrakların
saklanması hastalıkların yükümlülük süresine göre uzar.
İşçinin işyerinden ayrılarak başka bir işyerinde çalışmaya
başlaması halinde, yeni işveren işçinin kişisel sağlık
dosyasını ister, önceki işveren de dosyanın bir örneğini
onaylayarak gönderir.
İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi ile Ortak Sağlık ve Güvenlik
Biriminin Görevleri Çalışma Usul ve Esasları Görevleri şöyledir;
•
•
•
•
•
•
MADDE 18 - (1) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak
sağlık ve güvenlik birimleri, sağlıklı ve güvenli bir çalışma
ortamı oluşturmak üzere işin normal akışını aksatmamak
şartıyla ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda
bulunmak amacıyla;
a) İşçilerin sağlık gözetimi,
b) Çalışma ortamının gözetimi,
c) Eğitim, danışmanlık ve bilgilendirme,
ç) İlkyardım ve acil müdahale,
d) Kayıt ve istatistik görevleri ile benzeri diğer görevleri
yerine getirmekle yükümlüdür.
İşçilerin Sağlık Gözetimi
• MADDE 19 - (1) İşçilerin sağlık gözetimi, işçilerin
sağlığını korumak ve geliştirmek amacı ile
işçilere verilecek her türlü sağlık hizmetini
kapsar.
Kayıt ve İstatistik - 1
• MADDE 23 - (1) İşçilerin sağlık gözetimine ve
çalışma ortamının gözetimine ait bütün bilgiler,
işyeri sağlık ve güvenlik birimi veya ortak sağlık ve
güvenlik birimince kayıt altına alınır ve belgeler
10 yıl süreyle saklanır.
• (2) İşçilerin sağlığının çalışma şartlarından
etkilenip etkilenmediğinin belirlenmesinde; işe
giriş ve periyodik sağlık kontrolleri, hastalık ve
sağlık sorunları ile ilgili yapılan başvuruların
günlük ve aylık kayıtları ile iş kazaları ve meslek
hastalıkları, işe devamsızlık, zararlı ve tehlikeli
madde kayıtları kullanılır.
Kayıt ve istatistik - 2
• (3) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik birimleri,
işçilerin sağlık bilgileri, yaptıkları işler ve çalıştıkları ortamdaki maruziyet
bilgileri ile bu maruziyetlerin değerlendirme sonuçlarının, işyerindeki
kişisel sağlık dosyalarında, gizlilik ilkesine uyularak saklanmasını sağlar.
• (4) İşveren, işçiler ve temsilcileri ile varsa iş sağlığı ve güvenliği kurulunun,
iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kayıt ve istatistiklere ulaşabilmesini sağlar.
• (5) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik birimleri,
işyerinde meydana gelen bütün iş kazalarını ve meslek hastalıklarını
kaydeder ve bunlarla ilgili rapor hazırlar, iş kazaları ve meslek hastalıkları
ile ilgili kayıt ve takip işlemlerinde Ek-2'de belirtilen örnek formları kullanır,
iş kazaları ve meslek hastalıklarının kayıtlarını değerlendirerek kaynaklarını
belirler ve bunlara yönelik tedbirleri geliştirir.
Yıllık Çalışma Planı
• MADDE 24 - (1) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi
ile ortak sağlık ve güvenlik birimi, yürütülecek
hizmetler ile ilgili olarak yıllık çalışma planı
hazırlar ve hazırlanan plan işveren tarafından
onaylanır. Onaylanan plan işyerinde ilan edilir.
Bir nüshası işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile
ortak sağlık ve güvenlik birimince kayıt altına
alınır.
Yıllık Değerlendirme Raporu
• MADDE 25 - (1) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile
ortak sağlık ve güvenlik birimi, işyerindeki sağlık
gözetimi ve çalışma ortamının gözetimi ile ilgili
çalışmaları kaydeder ve Ek-3'te belirtilen örneğine
uygun yıllık değerlendirme raporu hazırlayarak
işverene, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna ve Genel
Müdürlüğe gönderir. Genel Müdürlüğe gönderilen
yıllık değerlendirme raporu, yazılı olarak ve elektronik
ortamda iletilir. Bu bilgiler, Sağlık Bakanlığı Temel
Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne, Genel
Müdürlük tarafından elektronik ortamda bildirilir.
Görevlendirme Belgesi ve Sözleşme
• MADDE 26 - (1) İşveren, işyeri sağlık ve
güvenlik biriminde görev alacak ve bu
Yönetmelikte belirtilen niteliklere sahip
işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer
personelin görevlerini yerine getirmeleri
hususunda bir görevlendirme belgesi
düzenler. Bu hizmetlerin tamamının veya
bir kısmının ortak sağlık ve güvenlik
birimlerinden alınması durumunda
taraflarca sözleşme yapılır. Görevlendirme
belgesi veya sözleşme üç nüsha
düzenlenir. Düzenlenen nüshalardan biri
işverende, biri işyeri sağlık ve güvenlik
birimi veya ortak sağlık ve güvenlik
biriminde kalır, diğer nüsha ise Genel
Müdürlüğe gönderilir.
Belge ve kayıt tutma açısından İşyeri
hekimlerinin görevleri; MADDE 32 - (1)
İşyeri hekimleri, iş sağlığı hizmetleri
kapsamında aşağıdaki görevleri yapmakla
yükümlüdür:
a) İşle ilişkisi bakımından, gece postaları da dahil olmak üzere
işçilerin sağlık gözetimini yapmak,
b) İşyerlerinde sağlığa zararlı riskleri tanımlamak ve
değerlendirmek,
c) Birden fazla madde veya etkene aynı anda maruz kalınması
durumunda, ortaya çıkabilecek sağlık tehlikelerini iş sağlığı ve
güvenliği mevzuatı kapsamında değerlendirmek,
ç) İşçilerin işe girişlerinde sağlık muayenelerini yaparak işe
uygun olduklarını belirten sağlık raporunu hazırlamak,
d) Yapılan işin özelliğine göre, işin devamı süresince işçilerin
periyodik sağlık muayenelerini iş sağlığı ve güvenliği
mevzuatında belirtilen aralıklarla yapmak,
e) İşçilerin işe giriş ve periyodik muayenelerini Ek-7'de verilen örneğine
uygun olarak yapmak,
f) Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliğinde belirtilen ağır ve tehlikeli işlerde
çalışan işçilerin işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerini, Muayene
Formu örneğine göre yapmak,
ğ) Sağlık sorunları nedeniyle üç haftadan daha uzun süreli işten
uzaklaşmalarda veya meslek hastalıkları, iş kazaları nedeniyle ya da sık
tekrarlanan işten uzaklaşmalarda işe dönüş muayenesi yapmak,
h) İşçinin işe girişinde ve iş değişikliğinde, işe uyumunun belirlenmesi
amacıyla yapılan sağlık muayenesi sonucunda düzenlenen raporda,
çalıştırılacağı işler ve çalışma şartlarını belirtmek, rapor sonucunu
işveren ve işçiye yazılı olarak bildirmek,
ı) Herhangi bir kaza, hastalık veya periyodik muayene sonrasında eski
işinde çalışması sakıncalı bulunan işçinin, mevcut sağlık durumuna uygun
bir işte çalıştırılmasını tavsiye etmek,
i) Özürlü ve eski hükümlülerin işe alınmaları, işyerinde oluşan bir kaza veya
hastalık sonrasında geçici ya da kalıcı iş göremezliği olanların işe
başlamaları, uygun işe yerleştirilmeleri için gerekli sağlık muayenelerini
yaparak rapor hazırlamak ve işlerine uyumlarını sağlamak,
j) Gebe veya emziren kadınları, 18 yaşından küçükleri, iki yaşından küçük
çocuğu olan anneleri, meslek hastalığı tanısı veya şüphesi olanları, kronik
hastalığı olanları, yaşlıları, malul ve özürlüleri, alkol, ilaç ve uyuşturucu
bağımlılığı olanları, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi özelliği olan
işçileri; yakın takip ve koruma altına almak, bilgilendirilmelerine özel önem
vermek, yapılacak risk değerlendirmesinde özel olarak dikkate almak,
k) Gerekli laboratuvar tetkiklerini,
radyolojik tetkik ve muayeneleri
yaptırmak,
l) Bulaşıcı hastalıkların kontrolünü
sağlayarak yayılmasını önleme ve aşılama
çalışmaları yapmak, portör muayenelerini
yaptırmak,
ö) Meslek hastalığı tanısı veya şüphesi
olan ve iş kazası geçiren işçileri izlemek ve
bunların kontrolünü yapmak, meslek
hastalıkları tanısında yetkili hastaneler ile
işbirliği içinde çalışmak,
p) İş kazasına uğrayan veya meslek
hastalığına yakalanan işçilerin
rehabilitasyonu konusunda işyerindeki
ilgili birimlerle işbirliği içinde çalışmak,
r) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevcut durum, sorunların
tespiti, bunların çözümü için etkin metotların geliştirilmesi,
öncelikler ve sonuçların değerlendirilmesi amacıyla belirli
aralıklarla incelemeler yapmak,
s) Çalışma ortamının gözetimi ile ilgili olarak gerektiğinde
ölçümler yapılmasını sağlayarak alınan sonuçların işçilerin
sağlığı yönünden değerlendirmesini yapmak,
ş) İşyerinde varsa iş sağlığı ve güvenliği kuruluna katılarak
çalışma ortamı ve işçilerin sağlık gözetimi ile ilgili gerekli
açıklamalarda bulunmak, danışmanlık yapmak ve kurulda
alınan kararların uygulanmasını izlemek,
v) İşyerinde ilkyardım ve acil müdahale hizmetlerinin
organizasyonunu yapmak, ilgili personelin eğitiminin
sağlanması çalışmalarını yürütmek,
y) İş ile işçinin uyumunu sağlamak için; iş usullerinin işçilerin
fiziksel ve zihinsel kapasitelerine uyarlanması, işçilerin
sağlığının yapılan iş ve işlemler ile çalışma ortamındaki çeşitli
stres faktörlerinden olumsuz yönde etkilenmesi ihtimaline
karşı inceleme ve araştırmalar yapmak,
z) İş kazaları ve meslek hastalıklarının analizine katılmak,
meslek hastalığı tanısı veya şüphesi olanların bulunduğu
ortamlarda çalışan işçilerle ilgili inceleme yapmak,
aa) Yeni teçhizatın sağlık açısından değerlendirilmesi ve test
edilmesi gibi iş uygulamalarının iyileştirilmesine yönelik
programların geliştirilmesi çalışmalarına katılmak,
bb) Yıllık çalışma planını, varsa iş güvenliği uzmanı ile işbirliği
yaparak hazırlamak,
cc) İşyerindeki sağlık gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydetmek ve
Ek-3'te belirtilen örneğine uygun yıllık değerlendirme
raporunu, varsa iş güvenliği uzmanı ile işbirliği yaparak
hazırlamak,
çç) İş sağlığı, hijyen ve ergonomi alanlarında bilgi ve eğitimin
verilmesi için ilgili taraflarla işbirliği yapmak,
dd) İş sağlığı, hijyen ve ergonomi ile kişisel koruyucu
donanımlar ve toplu koruma yöntemleri konularında
tavsiyelerde bulunmak,
ee) İşyeri yöneticilerine, iş sağlığı ve güvenliği kurulu
üyelerine, işçilere ve temsilcilerine genel sağlık konularında
eğitim vermek ve bu eğitimlerin sürekliliğini sağlamak,
ff) İşçilere, bağımlılık yapan maddelerin, özellikle tütün ve
tütün mamullerinin, kullanılmasının zararları konularında
eğitim vermek,
gg) Yukarıda belirtilen görevleri ile ilgili gerekli kayıtların
tutulmasını sağlamak.
İş ile ilgili olarak İş yeri Sağlık biriminin takip
edip tutması gereken kayıtlardan bazıları da
şunlardır - 1
• Ölümle sonuçlanan vakalar
• Bilinç kaybı: Bilinç kaybına yol açan işle ilişkili tüm
durumlar kaydedilmelidir.
• Tıbbi tedavi: Bir hastalık ya da rahatsızlığı elimine
etmek için hastanın bakımı ya da yönetimidir.
• İş yapabilmede sınırlılık: İşiyle ilişkili bir ya da daha
fazla rutin görevlerini yerine getiremiyorsa, tam süreli
çalışamıyorsa kaydedilir
İş ile ilgili olarak İş yeri Sağlık biriminin takip
edip tutması gereken kayıtlardan bazıları da
şunlardır - 2
• İş değiştirme: Yaralı ya da hasta bir işçinin düzenli olarak
yaptığı içinden diğer bir işe transfer olmasıdır. Bir vaka eğer
yaralı ya da hasta işçi gün içinde rutin iş görevlerini yerine
getiremiyorsa dinlenmesi için diğer işe transfer edilirse
kaydedilmesi gerekir.
• İşten uzak kalınan günler: Bir ya da daha fazla gün işten uzak
kalınıyorsa kayıt edilir. Bu günlere yaralandığı/hasta olduğu
günler dahil edilmez.
• İlkyardım
• Bir sağlık profesyoneli tarafından tanılanan önemli
yaralanma ve hastalıklar: İşle ilişkili olan kanser, kronik geri
dönüşsüz hastalıklar, kulak zarı perforasyonu, diş ya da kemik
kırıkları mutlaka kaydedilmelidir.
KAYIT TUTULMASI GEREKEN DİĞER ÖZEL
DURUMLAR
• İğne batması/kesici yaralanmalar: Bir bireyin diğer
bireyin potansiyel enfeksiyon materyalleriyle
kontaminasyonunu içeren iğne batmaları ya da kesici
yaralanmalar
• İşitme kayıpları: işçinin işitme düzeyi 25 dB ya da
2000, 3000, and 4000 hertz ise kaydedilmelidir.
Yapılan odiogram sonuçları daha önce yapılanlarla
karşılaştırılmalıdır.
• Tüberküloz: Bir birey işyerinde aktif tüberkülozu olan
bireyle temas sonucu tüberküloz olduğu bilinen
vakalar kaydedilir. İşçi ailesinde tüberküloz tanısı
almış bir bireyden dolayı yada iş dışındaki bir
maruziyetten dolayı tüberküloz olduğu biliniyorsa
kaydedilmemelidir.
YASAL DÜZENLEMELERDE
BELİRLENMİŞ KAYITLAR;
• İşe giriş raporları
• Meslek hastalıkları için özel olarak düzenlenecek
kayıtlar
• Hasta bakım-izlem fişleri
• Gebe ve emzikli işçilerle ilgili kayıtlar
• Gece postalarında çalışan kadın işçilerin sağlık
kontrolleri ile ilgili kayıtlar
• Çocuk işçilerin sağlık kontrolü
• İçme suyu
• Kişisel ilkyardım paketleri ile ilgili kayıtlar
KİŞİSEL SAĞLIK KAYITLARI
• Kişisel sağlık kayıtları elle ya da bilgisayarda tutulur.
Çalışanların sağlık kayıtları çalışmaya başladığı andan itibaren
tutulur ve bu nedenle kapsamı çok önemlidir. İşe giriş öncesi,
özel amaçla yapılan muayeneler, periyodik muayeneler (yıllık
odiometri vb.), işle ilişkili hastalık ve yaralanmalar bunların
izleme sonuçları, fiziksel değerlendirme, tanılama, fonksiyonel
kapasite incelemeleri, tedavi ve öneriler,işle ilişkisi olan
/olmayan hastalıkların tedavisi kişisel sağlık kayıtları arasında
yer almalıdır. İşle ilişkisi olamayan sağlık verilerinin işle ilişkili
olanlardan ayrı tutulması önerilmektedir.
KAZA ARAŞTIRMASI/SORUŞTURMA
•
•
•
•
Şirketlerde iş kazalarının araştırılması ve rapor
tutulmasının 3 temel nedeni vardır.
Kaza ve hastalıkların özellikleri, gerçek nedenleri ve
ramakkala atlatılan durumları saptamak
Gelecekte benzer kazaların oluşmasını önlemeye
yönelik etkili metotlar geliştirmek
Yasal gereksinimleri karşılamak
Bu genellikle işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği
komitesindeki bir uzman tarafından yapılır. Bu
kayıtlar sistematik olarak tutulmalıdır.
HASTALIKLARIN BELGELENMESİ
• Bu kayıtlar genellikle
yönetim tarafından ve tıbbi
sorumlularca yapılmalıdır.
Bu sağlık eğitim
programlarının
planlanmasında ve sağlık,
güvenlikle ilişkili
gözlemlerle işçilerdeki
genel hastalıklar arasında
ilişki kurulmasında kullanılır.
KAYITLARIN KORUNMASINDA
GİZLİLİĞİ SAĞLAMA
• İşyeri sağlık çalışanları tarafından tutulan sağlık kayıtları sağlık
çalışanlarının kontrolü ve denetiminde güvenli bir yerde
saklanmalıdır. İlgili formlar doldurulduğunda , anlaşılabilir,
okunabilir olmasına özen gösterilmeli ve kurallarına göre
doldurulmalıdır. Kayıtların bilgisayara aktarılarak kullanılması
ve saklanılması pratik ve kullanışlı bir yöntemdir.
• İş sağlığı çalışanları için önemli olan diğer bir konu ise gizli
tutulması gereken vakalarda etik kurallara uygun
davranılmalıdır. Böyle durumlar kayıt edilirken işçinin ismi
yazılmaz, isim yazılması gereken yere “gizli/özel vaka”
yazılmalıdır. Vaka sayıları ve isimler ayrı bir yerde listelenmeli
ve gizliliği sağlanmalıdır.
Download

Dosya İndir