Prof.Dr.Mithat Kıyak
OKAN Üniversitesi






Siyaset (sosyalizm-sosyal devlet-kapitalizm)
Ekonomi (GSMH, gelir dağılımı)
Eğitim (okullaşma)
Finansman (vergiler-primler)
Hizmet (kamu, kamu + özel, Özel )
Yönetim (bilimsel yönetim anlayışı)
Finansman:
Hizmet:
Siyasi duruş:
Örgütlenme:
Kamu
Kamu
Sosyal Devlet
Dikey (koruyucu) ve
bürokratik
3
Prof.Dr.Mithat Kıyak, Okan
Üniversitesi,İstanbul
4
5










Eşitlik
Hakkaniyet
Sürekli hizmet
Öncelikli hizmet
Entegrasyon, tek elden yönetim
Nüfus bazına göre örgütlenme
Horizontal örgütlenme
Tam gün çalışma
Sevk zinciri
Katılımcılık
Prof.Dr.Mithat Kıyak, Okan Üniversitesi,İstanbul
6

KÜRESELLEŞME
Prof.Dr.Mithat Kıyak, Okan Üniversitesi,İstanbul
7
Küreselleşme ve 1980 sonrası
Devletin sağlık ve eğitimden
çekilmesi
Aile hekimliği
IMF
ve
Dünya Bankası
Özerkleştirme, KHB
Prime dayalı
finansman
Verimlilik
Genel sağlık sigortası
Prof.Dr.Mithat Kıyak, Okan Üniversitesi,İstanbul
8

Dünyanın en yoksul ülkeleri özellikle
uluslararası finansal kurumlara dayanmaktadır.
Bu yüzden sağlık sistemi değişiklikleri, dış
yardımın bir koşulu olarak talep veya empoze
edilebilmektedir(Roberts, sayfa 11).
10








Aile hekimliği sistemi, 2005 ve 2010
Entegrasyon, tek elden yönetim
Sosyal Güvenlik Kurumu, Genel Sağlık Sigortası
Kamu Hastane Birlikleri
Halk Sağlığı Kurumu
Kamu özel ortaklığı
Serbest Sağlık Bölgeleri
Yabancı hekim, yabancı hastaneler
Prof.Dr.Mithat Kıyak, Okan Üniversitesi,İstanbul
11
Siyasi duruş: Sosyal Devlet + Serbest Piyasa
Örgütlenme: Entegre yapı
Finansman: Prim + Katkı payı + Kamu
Prof.Dr.Mithat Kıyak, Okan Üniversitesi,İstanbul
12
Hizmet:
Teminat paketli,
Gelir (kar?) amaçlı Kamu + Özel
Planlayan ve denetleyen Sağlık Bakanlığı
Yönetim anlayışı: Liyakat yerine siyaset
Prof.Dr.Mithat Kıyak, Okan Üniversitesi,İstanbul
13





Ekonomik sürdürülebilirlik (maliyetlerin
azaltılması)
Toplumun memnuniyeti
Sağlık hizmetinde kalite
Küresel sorunlarla başaçıkma (kronik
hastalıklar, yeni bulaşıcı hastalıklar,..
Sağlık hizmetinin ulaşılabilirliği




Sistemin verimliliğini, eşitliğini ve etkililiğini
artırmaya yönelik değişimler ( Berman,
Bossert 2000)
Özelleştirilen yeni kamu yönetimi gibi
piyasalaştırma (Schuftan ve Dahlgren, 1999)
Piyasa belirleme müdahaleleri ( Preker ve
Harding, 2003)
Dünya Bankası ve IMF’nin zorlaması







Sağlığın piyasalaşması
Sağlıkta maliyetin azaltılması
Sağlıkta erişimin kolaylaştırılması ve eşitlik
Sağlıkta kapsamın genişletilmesi
Sağlık göstergelerinin iyileşmesi
Kalite artışı
Toplum memnuniyeti

piyasalaşma

Maliyeti azaltma, devletin sağlık hizmetinden
çekilmesi ve sağlık harcamalarının azaltılması


Sağlık harcamaları mümkünse daha da
artmalıdır ama harcamalar doğru yapılmış mı
anlamında kaygılar vardır. Gereksiz hizmet
kullanımı konusunda da görüş nettir.
Cepten sağlık harcamaları 2003-2009
arasında 3,7 kat artmıştır, toplam sağlık
harcamaları içindeki payı % 16’dan %26’ya
yükselmiştir. 2009 yılında toplam harcanan
paranın %55’i özel sektöre gitmiştir(B.Kılıç).

Piyasalaşma, gelir dağılımında uçurum

Eşitlik?
Sağlıkta kapsamın genişletilmesi:
 Genel Sağlık Sigortası

Sağlık göstergeleri





Sağlıkta Dönüşüm Programıyla Sağlık
harcamaları artmıştır.
Sağlık hizmetlerinde kapsayıcılık artmıştır.
Hizmet kullanımında eşitlik bağlamında
iyileşmeler olmasına karşın eşitsizlik hızla
artmaktadır.
Sağlık göstergelerindeki iyileşmeler devam
etmiştir.
Toplumda memnuniyet oranı çok yüksektir.





Sağlığı geliştirme konusunda hem örgütsel
hem program bazında gelişmeler vardır.
Sağlık çalışanları mutsuzdur.
Sağlık çalışanlarına şiddet devam etmektedir.
Hastaya ayrılan zaman kaliteyi yok
etmektedir.
Nicel değil nitel kalite önemsenmelidir.
Download

Prof. Dr. Mithat Kıyak - Sağlıkta Dönüşüm Programının Analizi