İLİ
: KARAMAN
TARİH : 14/11/2014
ِِ
ِ ِ ِ
‫سانا َوبِ ِذي الْ ُق ْربَى‬
َ ‫َوا ْعبُ ُدواْ اللّهَ َوالَ تُ ْش ِرُكواْ به َش ْيئا َوبال َْوال َديْ ِن إ ْح‬
ِ ‫الص‬
ِ ‫والْيتامى والْمساكِي ِن وال‬
ِ ‫اح‬
ِ ُ‫ْجن‬
‫ب‬
َّ ‫ب َو‬
ُ ‫ْجا ِر ال‬
َ ‫ْجا ِر ذي الْ ُق ْربَى َوال‬
َ َ
َ َ َ َ ََ َ
ِ ‫الج‬
ِ ِ‫السب‬
‫ب َمن َكا َن‬
ُّ ‫ت أَيْ َمانُ ُك ْم إِ َّن اللّهَ الَ يُ ِح‬
َّ ‫نب َوابْ ِن‬
ْ ‫يل َوَما َملَ َك‬
َ ِ‫ب‬
‫ُم ْختَاال فَ ُخورا‬
İSLAMDA KOMŞULUK
HAKLARI
Değerli Kardeşlerim!
Şüphesiz ki insan sosyal bir varlık olarak
yaratılmıştır. Yaşadığı sosyal hayat içinde kişiye en
yakın olanlar ise ailesinden sonra komşularıdır.
Gerek mutluluklarımızı gerekse sıkıntılarımızı
paylaşırken ilk önce hemen yanımızda bulunan
komşularımızla muhatap oluruz. Zaten hayatı
yaşanılır kılan da insanların bir arada yaşaması ve
hayatı paylaşmasıdır.
Yüce dinimiz İslam da Komşunun insan hayatındaki
önemini göz önünde bulundurarak komşu haklarına
büyük önem vermiş ve komşularla güzel geçinmeyi
Kamil Mü’min olmanın özelliklerinden saymıştır.
Konuyla ilgili olarak Peygamber Efendimiz (sav):
"Şerrinden komşusunun güvende olmadığı kimse
gerçek mü'min olamaz”.1 "Hz. Cebrâil (a.s) bana
komşu hakkında o kadar çok tavsiyede bulundu
ki, komşuyu komşuya mirasçı kılacağını
zannettim.”2 buyurmuştur.
Muhterem Kardeşlerim!
Komşu üç çeşittir:
"Bir komşu vardır, (onun, üzerinizde) tek hakkı
vardır. Bu, müşrik/kafir komşudur. Bunun sadece
komşuluk hakkı vardır.
Komşu vardır, (üzerinizde) iki hakkı vardır. Bu
müslüman olan komşudur. Bunun hem komşuluk,
hem de müslümanlık hakkı vardır.
Diğer bir komşunun (üzerinizde) üç hakkı
vardır. Bu, akraba olan komşudur. Bunun hem
komşuluk hem müslümanlık, hem de akrabalık hakkı
vardır."3
Kıymetli Kardeşlerim!
Sosyal ve iş hayatımızdaki değişimin ve hızlı
şehirleşmenin bir sonucu olarak, komşuluk
ilişkilerimiz olumsuz bir şekilde etkilenmiştir. Öyle
ki aynı apartmanda yaşayan komşular birbirine
yabancı hale gelmiş ve komşuluk kültürümüz yok
olmaya yüz tutmuştur.
Hâlbuki komşular bir ailenin fertleri gibidir.
Birbirlerinin can, mal ve namuslarını kendi can, mal
ve namusları gibi korurlar. Mahalle ve apartmandaki
komşuları rahatsız etmek, onların dedikodusunu
yapmak, kabahat ve kusurlarını araştırmak bir yana,
bilakis onlardaki hatayı örten olurlar. Nitekim hangi
dil, din, ırk, mezhep ve anlayışa sahip olursa olsun
komşumuza iyilikte bulunmak dinimizin emrettiği
hususlardandır. Konuyla ilgili olarak Peygamberimiz
(sav): "Allah'a ve âhiret gününe iman eden
komşusuna iyilik etsin”4
"Allah katında dostların en iyisi arkadaşına,
komşuların en iyisi de komşusuna en iyi
davranandır"5buyurmuştur.
Kardeşlerim!
Hz.
Peygamber’in
hadisleri
ışığında
komşuların birbirlerine karşı görevleri şöylece
özetlenebilir:
-Hastalandığında geçmiş olsun ziyaretine gitmek
-Öldüğünde cenazesinde bulunmak
-Borç istediğinde imkân ölçüsünde borç vermek
-Darda kaldığında yardımına koşmak
-Bir nimete kavuştuğunda tebrik etmek
-Başına bir musibet geldiğinde teselli etmek.6
Hutbemi başta okuduğum ayetin mealiyle
bitiriyorum:
“Allah'a kulluk edin, O'na bir şeyi ortak
koşmayın. Ana babaya, yakınlara, yetimlere,
düşkünlere, yakın komşuya, uzak komşuya,
yanınızdaki arkadaşa, yolcuya ve elinizin altında
bulunan kimselere iyilik edin. Allah, kendini
beğenip öğünenleri elbette sevmez.”7
1
Buhârî, Edeb, 29; Müslim İman, 73; Tirmizî, Kıyame, 60.
Buhârî, Edeb 28; Müslim, Birr, 140/2624.
3
İ. Canan, Kutub-i Sitte Ter. ve Şerhi, Akçağ Yay. 10/206-207.
4
Buhârî, Edeb, 31; Müslim İmân, 74, 76, 77.
5
Buhârî, İman, 31; Tirmizî, Birr, 28.
6
Muhlis Akar, Komşu Hakkı, vaaz projesi
7
Nisa Suresi, 4/36
2
Hazırlayan: Murat EROĞLU-Vaiz
Redaksiyon:İl İrşad Kurulu
Download

islamda komşuluk - Karaman İl Müftülüğü