İŞ
CİNAYETLERİ
ALMANAĞI
2013
YAYINLARI
İş Cinayetlerinde hayatını kaybeden işçilerin
ve 2009’da yaşamını yitiren Davutpaşa Davası
avukatlarından Kâmil Kirman anısına,
işçi ailelerinin adalet mücadelesinin
emektarlarına...
Sunuş
2012 yılı almanağını "Böyle bir almanağa bir daha ihtiyaç duyulmamasını umut ediyoruz" diye temenni etmiştik. 2013'te en az
1235 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.
Üstelik, almanakta yer alan bu tabloya ulusal basına haber olmayanlar ve meslek hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetmiş işçi
kardeşlerimiz dahil değil.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tespitlerine göre, çalışma kaynaklı can kayıplarının %14’ü “iş kazası” olarak nitelenen akut durumlar, %86’sı ise meslek hastalıkları kaynaklı.
Çalışma dolayısıyla yaşam hakkı ihlalleri devam ediyor.
Devam etmemesinin yolu, en azından başlangıç için, öncelikle
kamu idarecileri ve hükümet edenlerin ister “iş kazası” nedeniyle ister “meslek hastalığı” nedeniyle olsun, çalışma kaynaklı can kayıplarını/iş cinayetlerini vaka-i adiyeden saymaması, çalışma hayatına ilişkin denetim sorumluluğunun gereklerini etkin biçimde yerine getirmesi, işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerinin alınmasının işverenin keyfiyetine bırakılmayacak bir durum olduğunu ve işyerlerinde sendikanın varlığının işçinin işveren karşısında güçlü hissetmesini sağladığını idrak etmesinden
geçmekte.
Oluş süreçlerine dair, olmasın diye tedbirler konuşmakdüşünmek ne kadar gerekli ise, gerçekleşmiş iş cinayetlerinde
bütün sorumluların yargılanması yönünde bir yargısal sürecin işlemesi ve takibi de en az onun kadar gerekli.
Adalet Arayan İşçi Aileleri’nin olay sonrasında, hayatını kaybeden
işçinin ailesine yasal hakkı olan tazminat haklarını nakden ödemek karşılığında şikâyetçi olmamasını sağlamaya çalışan işveren tutumu ve benzer nitelikte toplum baskısına rağmen “bütün
sorumluların yargılanması” talepli adalet mücadelelerini sürdürdükleri için…
Adalet Arayan İşçi Aileleri’nin, yaşarken de-hayatını kaybettikten sonra da “kimsesiz” bırakmakta kararlı görünen yaygın çoğunluktaki medya-akademi-meslek odası-baro-sendika ve siyasi
kurumların tutumsuzluğuna rağmen, “geride kalanlar için ve bir
daha olmaması” amaçlı toplumsal bilinç ve vicdanla mücadelelerini sürdürdükleri için…
Adalet Arayan İşçi Aileleri’nin sürdürdükleri adalet mücadelelerine değer veriyor ve saygı duyuyoruz.
Çalışmanın, insanın yaşam hakkını ihlal eden bir faaliyet olmaktan çıkmasına dair umudumuzu koruyarak, bilinsin-paylaşılsınanlaşılsın, insanlık ülküsü güçlensin diye…
Adalet Arayana Destek Grubu
7
Ailelerden
Bizler, iş cinayetlerinde hayatını kaybedenlerin adalet arayan yakınlarıyız. Başına gelmedikçe, ateş kendi ocağına düşmedikçe, ülkemizde her
gün 5 ila 8 işçinin hayatını kaybettiği gerçeğinin maalesef farkında olmuyor insan. Sevdiğinin, canının ciğerinin ekmek parası peşindeyken hayatını kaybetmesinin kederini, acısını, öfkesini tahmin de tahayyül de edemiyor. İş cinayetlerinin "kaza" olarak nitelenmesinin, ölümlerin "kader"
denilerek kaçınılmaz ve önlenemez addedilmesinin insanı nasıl yaralayacağını düşünemiyor.
Bizler iş cinayetlerinde sevdiklerimizi, canlarımızı kaybettik. Acımız
taze, öfkemiz tarifsiz. İşverenlerin daha çok kazanma hırsı ve işçi hayatını kıymetsiz görmeleri, kamusal denetim sorumluluğu olanların ihmalleri yüzünden ekmeğini kazanırken hayatını kaybeden yakınlarımızı
geri getiremeyeceğimizin elbette bilincindeyiz. Mücadelemiz adalet için.
Sorumlular yargılanıp ceza alsa, adalet tecelli etmiş olur mu? Olmaz.
Gidenler geri gelir mi? Gelmez. Lakin, kaybettiklerimize saygımızın, ekmeği için çalışmaya devam eden işçi kardeşlerimize karşı duyduğumuz
sorumluluk hissimizin gereğidir "adalet mücadelemiz". Bu yüzden, her
ayın ilk pazar günü Vicdan ve Adalet Nöbeti tutarak, her iş cinayeti davasını "sahiplenerek", "kendimizin sayarak" duruşmaları birlikte takip
ediyor, suskunlaşmış vicdanları harekete geçirmek ve adalet için mücadele ediyoruz.
Başka canlar yanmasın, başka iş cinayetleri olmasın ve kaybettiklerimiz
unutulmasın diyerek İş Cinayetleri Almanağı'nı hazırlayan dostlarımıza
teşekkür ediyoruz. Adalet Arayan İşçi Aileleri olarak bu çabayı canı gönülden destekliyoruz. Ve diyoruz ki, sorumlular sorumluluklarını yerine
getirsin, işçi hayatı bu kadar değersiz ve ucuz olmasın. Diyoruz ki, canlarımız hayattayken sahip olamadığımız adalet, sorumluların eksiksiz ve
engelsiz yargılanmasıyla bizlere nasip olsun. Diyoruz ki, işçi kardeşlerimiz, 2013'te medyada yer aldığı kadarıyla olsa bile, iş cinayetlerinin yaygınlığını görüp duysun, hayatına sahip çıksın ve bu vahim tabloyu değiştirmek için birlikte mücadele etmenin önemi anlaşılsın.
İş Cinayetleri Almanağı'nı hazırlayan dostlarımız gibi bizler de umut ediyoruz ki bu çalışmanın, artmaya devam eden iş cinayetlerinin meydana
gelmemesine bir nebze de olsa katkısı olsun. Bu acıların yaşanmayacağı, iş cinayetleri almanaklarının hazırlanmayacağı günler görmek temennisiyle… Bütün uğraşımız adalet ve geride kalanlar için…
Adalet Arayan İşçi Aileleri
9
2013 İş Cinayetleri Raporu
Birbirine benzer iş cinayetleri sonucunda hayatını kaybeden 1235 işçinin işçi sağlığı ve iş güvenliği
tedbirleri alınmış olsaydı bugün aramızda olacağı
gerçeğinin, cinayetlerin ihmal, denetimsizlik ve kâr
hırsı nedeniyle meydana geldiğinin ifşa edildiği, 1235
işçinin unutulmaması için hazırlanan aylık iş cinayeti
raporları… s. 11-133
“İş Kazası” Durumunda Ne Yapılmalıdır?
Uluslararası Çalışma Örgütü verilerine göre dünyada her 15 saniyede bir, 160 işçi “iş kazası” geçiriyor!
Hepimiz her an “iş kazası” geçirebiliriz, peki “iş
kazası” durumunda ne yapmalıyız sorusuna cevap
verebiliyor muyuz? “İş Kazası” Durumunda Ne Yapılmalıdır? bu soruya genel çerçevede cevap verdiğimiz bir yazı… s. 135-139
“Meslek Hastalığı” Nedir?
Uluslararası Çalışma Örgütü verilerine göre meydana gelen iş cinayetlerinin %14’ü akut “iş kazaları”na
%86’sı meslek hastalıklarına bağlı. Tablo bu kadar
korkunçken meslek hastalığının ne olduğunu biliyor
muyuz? Meslek hastalığına maruz kaldıysak ne yapmalıyız? Meslek hastalığı gerçeğinin üstü nasıl sessizce örtülüyor?.. Sorularımızı iş ve meslek hastalıkları
uzmanı Prof. Dr. İbrahim Akkurt’a sorduk. s. 141-149
Meslek hastalığının ne olduğunu çoğumuz kot
kumlama işçilerinin birer birer hayatını kaybedişleriyle öğrendik. Bir-iki sene çalışılıp köylerine
ölmeye giden işçilerin durumlarını, verdikleri mücadeleyi Kot Kumlama İşçileriyle Dayanışma Komitesi gönüllülerinden Prof. Dr. Zeki Kılıçaslan ile
konuştuk. s. 150-155
Ailelerin Adalet Mücadelesinden Kesitler
Adalet Arayan İşçi Aileleri’nin birlikte takip ettikleri davaların, iş cinayetinin meydana geldiği
andan davada gelinen son duruma kadar yaşanan sürecin anlatıldığı Ailelerin Adalet Mücadelesinden Kesitler bölümünde, iş cinayetlerinin
yıldönümlerinde yapılan anmalar, iş cinayetlerinde hayatını kaybeden işçiler için düzenlenen
yürüyüşler ve yapılan protestolarla adaletsiz bir
ülkede adalet arayışının zorlu mücadelesi gözler önüne seriliyor. Aileler Ümit Kıvaç’ın 16 Ton
filmini, Ayten Başer’in Davutpaşa’nın Külleri ve
Kemal Emir’in Zemo belgesellerini izlemeye,
mücadelenin uluslararası boyutlarının ele alındığı Annie Thebaud-Mony’nin Çalışmak Sağlığa Zararlıdır kitabını okumaya, 28 Nisan’ın İş
Cinayetlerinde Hayatını Kaybedenleri Anma ve
Yas Günü ilan edilmesi talebini dillendirmeye,
ölenleri anmaya, kalanlar için mücadele etmeye
çağırıyorlar. s. 157- 239
DAVUTPAŞA 31 Ocak 2008, Nihayet Zeytinburnu
Belediye Başkanı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik
İl Müdürü sanık sandalyesinde
BEDAŞ işçisi Erkan Keleş, 10 Eylül 2010, Adalet
yolunda 27 aylık bekleme!
OSTİM-İVEDİK 3 Şubat 2011, Kamu kurumları
görevlerini tam olarak yapsalardı Ostim-İvedik
patlamaları önlenebilirdi!
VAN BAYRAM OTEL 9 Kasım 2011, Devletin en
tepesine uzanan afet yönetimi ihmali: Van Valisi
ve AFAD yetkilileri yargılanmayı bekliyor!
ESENYURT 11 Mart 2012, İhmal, denetimsizlik
ve kâr hırsı!
SET İŞÇİSİ SELİN ERDEM 1 Mayıs 2012, Senaryo
değil gerçek: Dizi setinde iş cinayeti!
ZONGULDAK/KOZLU 7 Ocak 2013, 7 kez denetlenen maden ocağında 8 işçi ihmal sonucunda hayatını kaybetti!
MUĞLA/MİLAS-GÜLLÜK 17 Haziran 2013, Gaz ölçümü yapmadılar, 50 TL’lik gaz maskesini esirgediler, Milas-Güllük’te 7 işçi hayatını kaybetti
EREN EROĞLU 31 Ekim 2013, 18. yaşını göremeyen çocuk işçi için 5 ay sonra olay yeri keşfi!
ZONGULDAK/KARADON 17 Mayıs 2010, 30 madenci hayatını kaybetti, 6 bilirkişi raporu hazırlandı, henüz tutuklu kimse yok
AFŞİN/ELBİSTAN 6 ve 9 Şubat 2011, Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 3 günde kurtaracağı
9 işçi 3 yıldır toprak altında
EV İŞÇİSİ FATİMA ALDAL 5 Mayıs 2011, Ev işçileri:
İş kanunu kapsamında olmayan, sigortası ve sendikası olan işçiler!
ADANA/KOZAN 24 Şubat 2012, Baraj inşaatında
cinayet: 5 işçi hayatını kaybetti, 5 işçi 2 yıldır kayıp!
ERZURUM/AŞKALE 3 Nisan 2012, Can yeleksiz
deniz bisikletiyle tamire gönderilen 5 işçi donmuş
gölette 3 saat kurtarılmayı bekledi!
Vicdan ve Adalet Nöbeti
İş Cinayetlerinde Hayatını Kaybedenlerin Adalet Arayan İşçi Aileleri seslerini duyurmak,
suskunlaşan vicdanları harekete geçirmek,
iş cinayetlerinin bir daha olmaması ve adalet mücadelelerini görünür kılmak amacıyla
16 Mayıs 2012’de başladıkları Vicdan ve Adalet Nöbeti’ni her ayın ilk pazarı saat 13.00’te
İstanbul Galatasaray Lisesi önünde tutmaya
devam ediyorlar. Bu bölümde 2013 yılında tutulan Vicdan ve Adalet Nöbeti bültenlerini okuyacaksınız. s. 241-283
Sektör Röportajları
Türkiye iş cinayetlerinde Avrupa birincisi. 2013’te
1235 işçi ekmeğini kazanırken hayatını kaybetti. İş
cinayetleri sektör ayırmıyor, ama bazı sektörlerin
hanesi daha karanlık. İnşaat, enerji, tersane, maden, mevsimlik tarım, ev işçiliği… İnşaat işçileri
neden hep dengesini kaybederek düşüyor? Enerji
işçileri neden elektrik akımına kapılıyor? Tersanelerde neden yüksekten düşülüyor ya da patlamalar
oluyor? Neden madencilerin kaderine grizu ve göçük düşüyor? Mevsimlik tarım işçileri neden trafik
kazalarında hayatını kaybediyor? Camdan düşen
ev işçileri neden işçi sayılmak için mücadele vermek zorunda kalıyor? Bu sorulara yanıt bulabilmek için bu sektörlerde faaliyet gösteren sendika,
dernek ve meslek odalarından ulaşabildiklerimize,
%98’i önlenebilir olan “iş kazaları”nın nasıl katliam boyutuna ulaştığını, sektörün durumunu, verilen mücadeleleri, “iş kazası” durumunda nasıl tavır aldıklarını, davalara müdahil olup olmadıklarını
sorduk. s. 285-311
Türkiye Enerji, Su ve Gaz İşçileri Sendikası (TESİŞ) İstanbul 2 Nolu Şube Başkanı Mustafa Güner,
Taşeron olarak çalışan arkadaşlarımızı sendikalı
yapacağız
DİSK Enerji-Sen Örgütlenme Uzmanı Hansel Özgümüş, Taşeronlarda iş ve işçi sağlığı-güvenliği
tedbirleri sırf bir maliyet kalemi olarak görünüyor!
İMECE Ev İşçileri Sendikası Gönüllüsü Serpil Kemalbay, Ev işçilerinin camdan düşerek hayatlarını
yitirmesine dair sessizliği bozduk
İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı
Cemal Gökçe, Şantiyede inşaat mühendisine ihtiyaç yok!
İnşaat İşçileri Derneği Kurucu Üyesi Ersoy Şahin,
inşaat işçisi ölüyor, istatistiklere bile geçmiyor!
Liman, Tersane Gemi Yapım ve Onarım İşçileri
Sendikası (Limter-İş) Genel Başkanı Kamber Saygılı, Tuzla Yönetmeliği bir kandırmacadır, tersanelerde asla uygulanmadı
Genel Maden İşçileri Sendikası (GMİS) Başkanı
Eyüp Alabaş, Taşeron demek ölüm demek, taşeron demek iş cinayeti demek!
TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şube
Başkanı Nedret Durukan ve İstanbul Şube Yazmanı Hürriyet Demirhan, Sektör ve sorunları: Özelleştirme ve taşeronlaştırmaya bağlı sendikasızlaştırma ve güvencesizleştirme
Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şube Başkanı Erdoğan Kaymakçı, Denetimler kâğıt üzerinde kalıyor
Ziraat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Üyesi
Prof. Dr. Bülent Gülçubuk, Sahipsizlik hak aramayı imkânsız hale getiriyor
Download

2013AlmanakBasin - İş Cinayetlerini Unutma