IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA
OSMANLI İMPARATORLUĞU
• Osmanlı Devleti’nin 19. yüzyılda uyguladığı
denge siyaseti bekleneni vermemiş; üç
kıtada sürekli toprak kaybetmiş ve yeni yeni
önem kazanan petrol Osmanlı pastasından
pay kapma yarışını daha da hızlandırmıştır.
Bu yüzyılda da Osmanlı Devleti pek çok iç
ve dış olaylarla boğuşmuştur. Çözüm adına
atılan adımlar içerde, ekonomik,sosyal,
siyasi sıkıntıları kamçılamıştır.
• Dış devletlerin Hasta adamı ortadan kaldırarak
Şark Meselesini bir an önce çözme azmi ile
körüklediği milliyetçilik hareketleri Ermeni,
Bulgar, Arap, Arnavut gibi milletler üzerinde
yıkıcı etki yapmıştır.
• Özellikle Balkanlar Kuzey Afrika, Kafkasya ve
Orta doğu İngiliz, Fransız, Rus devletlerinin
karşısına çıkmaya çalışan birliğini ve
sanayileşmesini sağlama aşamasındaki
Almanya ve İtalya’nın hedef alanına girmiştir.
• İki kutuplu dünyada tarafsız kalmayı
başaramayan devlet önce bazı devlet
adamlarının hırsına sonra da yanında
yer aldığı dost ve düşmanlarına teslim
olmuştur.
• Ardı ardına gelen Trablusgarp, Balkan
Savaşları ve I. Dünya Savaşı ile devleti
ve milletiyle büyük acılarla tarihe mal
olmuştur.
20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı
Devleti’nin Durumu
Trablusgarp Savaşı 1911-12
Osmanlı Devleti kara yolu (Mısır İngilizlerde)
ve donanma yetersiz olduğu için gerekli
müdahaleyi yapamadı. Ancak bazı gönüllü
subaylar güçlükle giderek halkı teşkilatlandırdı.
İtalya’nın birliğini sağladıktan sonra Büyük
Roma imp. yeniden kurma Akdeniz’i İtalyan
gölü yapma düşüncesiyle hareket etti. Osmanlı
Devleti’nin durumundan yararlandı. Büyük
devletlerin de onayını alarak Trablusgarp’a
asker gönderdi.
Osmanlı İmp.
Cezayir -Tunus-Trablusgarp -Mısır
• Mustafa Kemal, Enver, Fethi ve Nuri Beyler gibi
gönüllüler yardıma gittiler. Trablusgarp ve Bingazi
de Tobruk ve Derne de başarılar kazandılar.
• Bu savaş M. Kemal’in katıldığı ve askerlik
yeteneğini kanıtladığı ilk savaş olarak kabul edilir.
• Ancak İtalya Onikiada’yı işgal etti ve Çanakkale
boğazını ablukaya aldı. Balkan savaşı tehlikesi
üzerine Osmanlı Devleti barış istedi
Ouchy (Uşi) Antlaşması (18 Ekim 1912)
• İtalya ile Osmanlı Devleti arasında 1912'de
Trablusgarp savaşından sonra imzalanmıştır.
Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya verildi.
On iki ada geçici olarak Balkan savaşı sonra
alınmak üzere İtalya'ya bırakıldı.
• Trablusgarp (Libya) Osmanlı Devleti’nin Afrika
da kaybettiği son toprağıdır.
• Osmanlı Devletinin zayıflığı Balkan ülkelerini
harekete geçirdi.
I. ve II.Balkan Savaşları 1912-13
I. Balkan savaşının sebepleri:
• Fransız ihtilalinin Balkan ulusları üzerindeki
etkisi ile topraklarını genişletme istekleri.
• Rusya’nın Panslavist Politikaları ile bir araya
getirilen Bulgaristan,Yunanistan,Sırbistan ve
Karadağ, Türkleri Balkanlardan atmak için
harekete geçtiler.
• Avrupa ülkelerinin Balkan milletlerini Şark
meselesi kapsamında kışkırtması.
• Osmanlı Devleti’nin Trablusgarp savaşındaki
başarısızlığı.
• İttihat Terakki Hükümetinin yanlış politikaları
(Bulgar ve Yunanlılar arasındaki kiliseler
meselesinin halli).
• Hürriyet ve itilaf Partisi ile İttihat Terakki
• arasındaki çekişmenin orduya yansıması.
Subaylar arası anlaşmazlık.
• Balkanlarda olay olamaz düşüncesi ve
istihbarat zaafı ile 75 bin askerin terhisi.
• Savaşlara yeterli hazırlanılamaması,
Cepheler arasındaki kopukluk silah ve
cephanenin yanlış yerlere depolanması gibi
nedenlerle savaş kaybedildi.
I.Balkan Savaşının Sonuçları
Sırp, Bulgar, Yunan ve Karadağ karşısında
yenilen Osmanlı Devleti Midye-Enez hattına
kadar çekilmek zorunda kaldı.
Bulgarların Çatalca’ya kadar gelmeleri ile
Osmanlı Devleti barış istedi.
I.Balkan Savaşı'nın sonunda Londra Antlaşması
30 Mayıs 1913 imzalandı.
Midye-Enez hattının batısında kalan
Makedonya, Batı Trakya Edirne ve
Kırklareli dahil Balkan toprakları
kaybedildi.
• Bu savaşın sonunda Osmanlı Devletiyle
bağlantısı kalmayan Arnavutluk
bağımsızlığını kazandı.
• Osmanlı’dan ayrılan son Balkan ulusu
Arnavutluk olmuştur.
Ege denizinde Hamidiye
kahramanı Rauf Bey
(Orbay) idaresinde
Hamidiye gemimiz biraz
başarı kazanmıştır. Ancak
Gökçeada ve Bozcaada
dışında adalar, kaybedildi.
Ege’de Fatih devrinden
beri süren Türk hakimiyeti
sona ermiştir.
II.Balkan Savaşı ve Sonuçları
• I.Balkan Savaşı'nda aldıkları toprakları kendi
aralarında paylaşamayan Balkan ülkeleri
arasında savaş çıktı. Sırbistan, Yunanistan,
ve Karadağ Bulgaristan’a saldırdı.
• I. Balkan savaşına katılmayan Romanya da
savaştan en kazançlı çıkan ülke olan
Bulgaristan’a saldırdı.
• Osmanlı Devleti Bulgarlar’ın yenilgisini
Edirne ve Kırklareli'yi geri alarak
değerlendirdi.
• Bulgaristan yenildi ve barış istedi.
Balkan savaşları
II.Balkan Savaşının sonunda Balkan ülkeleri
arasında Bükreş Ant. imzalandı.
İstanbul Antlaşması(29 Eylül 1913):
Bulgaristan ile Osmanlı Devleti arasında
imzalandı.Edirne ve Kırklareli bizde kaldı.
Meriç nehri Bulgaristan'la sınır oldu. Batı
Trakya elimizden çıktı.
Atina Antlaşması(14 Kasım 1913):
Makedonya, Kavala şehri ve Girit adasının
Yunanistan'a ait olduğu kabul edildi. Gökçe
ve Bozcaada hariç Ege Adaları kaybedildi.
Balkanlarda kalan Müslüman ve soydaşların
hakları görüşülerek garanti altına alındı.
• Ancak Balkanlardan Anadolu’ya dramatik bir
göç yaşandı. Osmanlı Ekonomisi daha da
bozuldu.
• 23 Ocak 1913 İttihat Terakki Bâb-ı Âli baskını
ile yönetime el koydu ve I.Dünya savaşı
sonunda yurdu terk edene kadar (30 Ekim
1918 Mondros Ateşkesi) yönetti.
Download

ıv.hafta xx.yüzyıl başlarında osmanlı imparatorluğu