
İnsanların birbirleriyle ve devletle olan
ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir.
Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp
uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ
ise devlettir.


Hukuk alanında birlik sağlanmak istenmesi
Eski hukuk anlayışının çağdaş yaşamın
akışına ve gelişmelere uygun olmaması



Hukuk alanında da laikliğin gerçekleştirilmek
istenmesi
Hukuk alanında kadın-erkek eşitliğinin
sağlanmak istenmesi
Batı uygarlığı ile hukuk alanında aynı seviyeye
ulaşılmak istenmesi
(17 Şubat 1926)
 Osmanlı devletinde miras, şahitlik, boşanma
gibi konularda erkeklerin hakları daha
fazlaydı. Laik hukuk anlayışı içinde bu farklılık
kabul edilemezdi.
 Dini kurallara göre düzenlenmiş Mecelle
Türkiye Cumhuriyeti’nin kanunu olamazdı.

Bütün bu unsurlar göz önüne alındığında
Avrupa ülkelerinde uygulanan medeni
kanunlar incelenmiş ve İsviçre Medeni Kanunu
tercüme edilip düzenlendikten sonra Türk
Medeni Kanunu olarak kabul edilmiştir.





Avrupa’da hazırlanan son medeni kanun
olması
Akılca ve pratik çözümler getirmesi
Laik bir anlayışla hazırlanmış olması
Demokratik olması
Kadın-erkek eşitliğine dayanmış olması


Hukuk alanında birlik sağlanmıştır.
Kadınlar istediği işte çalışma hakkını elde
etmiştir. Böylece kadın-erkek arasında
ekonomik ve sosyal alanlarda eşitlik
sağlanmıştır.(siyasal haklar henüz
verilmemiştir.)


Laik hukuk anlayışı toplumun her kesiminde
uygun hale getirilmiştir.
Azınlıklar kendi ‘öz hukuklarını’ (cemaat
hukuklarını) uygulama hakkından kendi
istekleri ile vazgeçmişlerdir.
Resmi nikah zorunlu olmuş ve evlilik devlet
tarafından kontrol altın alınmıştır.
 Tek eşlilik zorunlu hale getirilmiştir.
(Türk ailesinin modern yapıya kavuşması)



Mirastan kız ve erkek
çocukların eşit
miktarda mal alması
yasal hale
getirilmiştir.
Boşanma hakkı
düzenlenmiş ve bu
konuda kadınlara da
hak tanınmıştır.

Tüm bu yenilikler
ile Türk ailesi
Medeni Kanun ile
dine dayalı hukuk
sisteminden
uzaklaştırıldı ve Batı
modelinde yeniden
yapılandırıldı.



8 Mayıs 1928: İsviçre’den Borçlar Kanunu
alındı.
10 Mayıs 1928: Almanya’dan Ticaret Kanunu
alınmıştır.
1 Temmuz 1928: İtalya’dan Ceza Kanunu
alınmıştır.



3 Nisan 1930’da Belediye Yasası ile kadınlara
yerel seçimlere katılım hakkı verildi.
1933’te muhtarlıklara seçilme hakkı verildi.
1934’te milletvekili seçme-seçilme hakkı
tanındı.
Türk kadının
toplumsal ve
ekonomik ilişkilerin
yanı sıra siyasal
alanda da yerini almış
ve Türk erkekleriyle
hak ve özgürlükler
açısından eşit
konuma yükselmiştir.
Böylece ulus
egemenliği daha da
güçlendirilmiştir.
DEVLET BAŞKANLARININ
KONUMU
1876 Anayasasına
göre;
1909’da 1876
Anayasasında
yapılan değişiklere
göre;
1982 Anayasasına
göre;
• Osmanlı soyunun • Padişah, Meclis-i • Cumhurbaşkanı
en büyük evladı
Umumi ’de
TBMM tarafından
saltanat ve hilafet
anayasaya
gizli oyla seçilir.
makamının
bağlılık yemini
• Cumhurbaşkanısahibidir.
edecektir.
nın kimseye bağlı
• Padişaha karşı
• Padişah ve ailesi
olmaksızın
hiçbir
ödeneklerini
imzaladığı kararlar
mahkemede,
yasaya göre
ve emirler aleyhine
hiçbir şekilde
alacaktır.
yargı mercilerine
dava açılamaz.
başvurulamaz.
• Cumhurbaşkanı,
vatana ihanetten
dolayı, TBMM üye
tam sayısının en az
dörtte üçünün
vereceği kararla
suçlu kabul edilir.
YÜRÜTME
(HÜKÜMET KURULMASI)
1876 Anayasasına
göre;
1909’da 1876
Anayasasında
yapılan değişiklere
göre;
• Padişah yürütme • Padişah
organının başıdır.
şeyhülislamı ve
Bakanlar
sadrazamı
Kurulunun üyeleri
atayacak,
olan sadrazamı,
sadrazamın
şeyhülislamı ve
seçtiği vekilleri
vekilleri kendisi
de usulen
seçer, atar ve
atayacaktır.
gerektiğinde
• Bakanlar Kurulu
görevden alır.
padişaha değil,
Mebusan
Meclisine karşı
sorumludur.
1982 Anayasasına
göre;
• Cumhurbaşkanı,
başbakanı
vekillerin içinden
atar, başbakanı
seçtiği Bakanlar
Kurulu listesini
onaylar, gerekli
gördüğü hallerde
Bakanlar Kuruluna
başkanlık eder,
anayasa
değişikliklerine
ilişkin kanunları
gerekli gördüğü
takdirde
halkoyuna sunar.
YASAMA
(MECLİSLER, KANUN
GÖRÜŞMELERİ)
1876 Anayasasına
göre;
•
•
Yasama meclisi,
Meclisi Umumi adının
taşımakta olup ikim
kanatlıdır. Bunlardan
Ayan Meclisi üyeleri
ve başkanını padişah
seçer.
Mebusan Meclisi
üyeleri ise her dört
yılda bir yapılan
seçimle bu göreve
gelirler. Mebusan
Meclisi başkanı ile
yardımcısının , meclis
tarafından gösterilen
üçer aday arasından
yine padişah seçer ve
atar.
1909’da 1876
Anayasasında
yapılan değişiklere
göre;
1982 Anayasasına
göre;
• Mebusan
Meclisi, 1. ve 2.
başkanlarını
bizzat kendisi
seçer.
• Meclisten çıkan
yasayı padişah
veto etse dahi;
meclis veto
edilen yasayı
üçte iki
çoğunlukta
kabul ederse
padişah bunu
onaylamak
zorundadır.
•Yasama yetkisi Türk
milleti adına
TBMM’nindir. Bu yetki
devredilemez.
•Kanun teklif etmeye
Bakanlar Kurulu ve
milletvekilleri
yetkilidir.
•Cumhurbaşkanı,
yayımlanmasını uygun
bulmadığı kanunları,
bir daha görüşülmek
üzere, TBMM’ye
gönderir. TBMM, geri
gönderilen kanunu
aynen kabul ederse
kanun
cumhurbaşkanınca
yayımlanır.
Download

CUMHURİYET DÖNEMİNDE HUKUK