21. YÜZYILDA
ÖĞRETMEN OLMAK
Prof. Dr. İrfan Erdoğan
www.irfanerdogan.com.tr
[email protected]
Twitter: @irfanErdogan_
KISIR DÖNGÜ ESKİ SORUNLAR
MERKEZİYETCİLİK
MONOPOLİ
KONTROL
DENETİM
TEK TİPLEŞME
EĞİTİM İDEALİ
YENİ ÇÖZÜMLER SONUÇLAR
TEKNOLOJİ
MERKEZİLEŞME
ÖZGÜNLÜK
STANDARDİZASYON
MONOPOLİ
KONTROL
EKOL
AKREDİDASYON
DENETİM
ESNEKLİK
YENİ MÜFREDAT
TEK TİPLEŞME MC. OKULLAR
ÇEŞİTLİLİK
YENİ YÖNTEMLER
ÖZGÜRLÜK ÖZGÜRLÜK KAYBI
SİSTEME DAİR BİLİNÇLİ OLMAK
Yolcuların nereye gittiklerine dair “bilmiyoruz, şoför bir yerlere götürüyor her halde, biz de gidiyoruz
işte” demeleri gibi bir duruma düşmemek, öğretmenliği, istikametiyle birlikte her yönüyle
anlamlandırarak icra etmek gerekir.
ÇEVRE VE ÇERÇEVE
Öğretmen belli bir ortak paydası ve dili olan bir ÇEVRE içinde var olmalı, ilerlemelidir.
Öğretmenin dayandığı ÇERÇEVE olmadır.
Öğretmenin eğitimle ilgili genel ve özel durumlara dair bakış açısı olmalıdır.
Öğretmenin alanı ile ilgili tartıştığı, takip ettiği, benimsediği, paylaştığı bir topluluk olmalı.
ÖĞRETMENLİK YAPMAK VE ÖĞRETMEN OLMAK
Öğretmenlik yapmak dışarıdan anlamlandırılmaktır.
Öğretmen olmak ise kendinden hız almaktır.
SUYUN YÜZ DERECEDE KAYNADIĞINI BİLMENİZ YETMEZ. ÖNCE
KİTABINIZDAN OKUMANIZ, SONRA YAZMANIZ, DAHA SONRA
HAFIZANIZA ALMANIZ, HATTA BABANIZLA DA TARTIŞMANIZ
GEREKİRDİ. ÜSTELİK ELİNİZİ SIÇAK SUYA BATIRIP YÜZE KADAR
DA SAYIP GÖRMELİYDİNİZ. İŞTE KAZANIM DİYE BEN ONA DERİM.
BÖYLE OLUŞTURMA VE YAPILANDIRMA OLMAZ Kİ!!!
GELECEĞE DAİR EĞİTİM KURGUSU
Öğrenme odak haline gelecek.
Eğitim her yerde, her zaman, herkes için olacak.
Eğitim sistemi müesses nizamın işleyişi için belge (bilet) vermeyecek.
Okulların tekeli ortadan kalkacak.
Eğitim sistemi ve okullar tescil merci olma işlevini kaybedecek.
Gelecekte öğretmenlik yapılmayacak.
Gelecekte herkes kendi kendisinin öğretmeni olacak.
Geleceğe dair yukarıda sunulan eğitim öngörünün referansları
Comenius, Montaigne, Farabi
DEĞİŞİM PROBLEMİ
Kaynağını zaman ve mekandan alan bir olgu olan değişim için girişimde bulunmak
gereksizdir.
Eğitimde değişimin hep talep haline gelmesi marazi bir durumdur.
Sürekli değişim olduğunda bunun bir anlamı olmaz.
FARKLI OLMA SENDROMU
Farklı olmanın bir zorunluluk haline gelmesi de sorunludur.
SONUÇ: İYİ OLMANIN ARKA PLANDA KALMASI
İyi olmak gibi temel hedefin ötesinde farklı olmaya çalışmak iyiyi terk etmeye yol açabilir.
Değişim ve farklı olma çabası öğretmeni “kendisi olmamak” noktasına getirebilir.
YABANCILAŞMA
Kendisi olmayan kişi başkası olur, kendisine yabancılaşır.
Kendine yabancılaşan, başkasının ruhunda var olur. O kişinin de sahici olması zordur.
Bu yüzden öğretmen değişmeye ve farklı olmaya özendirilmemeli ve zorlanmamalıdır.
Tartışma, sonuç, öneri,
öngörü, yorum vs
MANŞETLER
 Eğitim ve öğretmenlik için “yeni” sıfatıyla veya etiketiyle
ümit bağlanan çalışmalara ve söylemlere kuşku ile yaklaşılmalıdır.
Zira “yeni” etiketi bir şeyler pazarlamanın, allamanın pullamanın yolu olmaktadır.
 Öğretmenlik için kullanılan yoldaş, paydaş, koç gibi kelimeler
öğretmenliği mekanikleştirdi ve biçimselleştirdi.
 Öğretmen, hep eksik, gelişmeye muhtaç bir kişiymiş gibi şartlandırılmaktadır.
 Öğretmen hali hazırda güçlüdür. Üstelik gücünün kaynağı da kendisidir.
 Öğretmen kendine dönüp, kendinde kendini arayıp bulmalıdır.
 Öğretmen kendinde her şeyi, her şeyde kendini aramalı ve bulmalıdır.
Öğretmen Ivan Illich’in ifade ettiği gibi sürekli ilerleme miti doğrultusunda
mesleki eğitim, sertifika ve belge terörüne maruz kalmamalıdır.
 Öğretmenlik maruz kaldığı sınıf yönetimi, zaman yönetimi, soru sorma tekniği
gibi usul odaklı çalışmalara bakılırsa teknik bir alanmış gibi algılanmaktadır.
Oysa öğretmenlik teorik bir alandır.
Öğretmenlik belli usullerle birlikte felsefi ve bilimsel olarak anlamlandırılacak
esası olan da bir alandır.
 Öğretmen, eğitime dair her düşünceyi ve eylemi anlamlandırarak işlevsel kılabilir.
Dewey’in söylediği gibi “eğitim tıkıp basmaktır” diye ifade edilen bir görüş
“eğitim çekip çıkarmaktır” şeklinde bir tanımlamanın yapılması için işlevsel olabilir.
 Öğretmenlik, eğitim gibi belirli sınırlar içinde kalmak değil daha karmaşık bir kurgu
ortaya koyabilmektir. Dewey’in söylediği gibi yani aşağı eğitim ile yukarı eğitimin
olmadığına inanarak hepsini bir araya toplayabilmektir, yani başlarda ifade ettiğim gibi
“daha o konuya gelmedik” dememektir.
 Eğitim, öğrenme, öğretmenlik hep bütünlüğü olan süreçlerdir. Ancak eğitim de,
öğrenme de, öğretmenlik de özellikle günümüzde çok fazla bölünmüş ve parçalara
ayrılmıştır.
 Öğretmenlik sadece bir imkan meselesi olarak görülmemelidir.
Öğretmenler için bir takım araç, gereç ve materyaller bu vurgu temelinde
gündeme gelmektedir. Öğretmenliğin sahip olunan imkanlarla abartılı bir şekilde
ilişkilendirilmesi, öğretmenliğin nesneleştirilmesi ve değersizleştirmesi demektir.
 Öğretmen içinde var olduğu sistemi sevmelidir.
Çünkü insan sevmediği sistemle bütünleşemez ve onu geliştiremez.
 İnsanlar, evde de kahve yapılıyor diye kahvehanelere gitmekten
vazgeçmemektedir. Okul da varlığını sürdürecektir, sürdürmeli de…
“Toplum; daha doğmamışların, yaşayanların ve daha önceden
yaşamış olanların bir ortaklığıdır.” Edmund Burke
Okulu da dünü, bugünü ve yarını buluşturan bir toplum olarak görmeliyiz.
Okulu klasik ve milli kurumlar olarak kabul etmeliyiz.
Şiirler ezberlenen, hikayeleri ve hatırası olan
merkezler olarak tasavvur etmeliyiz.
 ÖĞRETMEN ÖZNE OLMALI.
 Hepinize kendi gücünüzden hız alarak öğretmen
olacağınız sağlıklı ve mutlu yıllar dilerim.
 Savrulmaların yaşandığı ve insanların yalnızlaştığı
bu çağda öğretmenin en iyi var olabileceği, özgür
ve ait olabileceği bir Milli Eğitim Sistemi
temennisiyle en içte saygılarımı sunuyorum.
William Reich’in bir sözü ile bitiriyorum:
“SENDEN BAŞKA KİMSE SENİ KURTARAMAZ.”
İrfan ERDOĞAN, Prof. Dr.
Download

irfan erdoğan 21 yüzyılda öğretmen olmak