SÖZLÜ ANLATIM TÜRLERİ
1. SÖYLEV (NUTUK/HİTABET)
Her konuda yazılabilir, topluluk karşısında gerçekleştirilir (okunur).
Bir topluluğa düşünce ve duyguların aşılanması amacıyla yapılan konuşmalardır.
Söylev veren kişinin (hatip) ikna kabiliyeti, ses tonu, jest ve mimikleri söylevin etkileyiciliği için önemlidir.
Söylev veren kişinin dili anlaşılır olmalıdır.
Türk edebiyatında ilk söylev örneği Göktürk Yazıtları’ dır.
Cumhuriyet döneminin en büyük en büyük söylevi Mustafa Kemal Atatürk’ün ‘’Nutuk’’ adlı eseridir.
Mehmet Akif Ersoy, Halide Edip Adıvar halkı nutuklarıyla yönlendirmişlerdir.
Söylevin dünyadaki en büyük ustaları; Sokrates, Cicero ve Demosthenes’ tir.
2. KONFERANS
Bilim, sanat, güncel vb. konularda düşünürlerin, sanatçıların bir dinleyici topluluğu karşısında genellikle akademik bir
ortamda yaptığı konuşmalardır.
Konferans, bilgi vermek amacı güttüğünden alanında uzman kişilerce verilir. Kesinlik, inandırıcılık temel özelliğidir.
Dinleyicilerin sosyo-kültürel yapısı önemlidir; bu yüzden anlatım, anlaşılır ve yalın olmalıdır.
Konferans veren kişi, geniş bir kitleye birikimlerini aktarmaktadır; bu yüzden sıkıcı olmadan çekici ve özgün bir
anlatım gerekmektedir.
Konferans verilmeden önce uzun bir çalışma gerekir.
Konferans sonunda dinleyiciden gelecek sorulara hazırlıklı olunmalıdır.
Konferansın konusu, kim tarafından verileceği, yeri, tarih ve saati önceden ilan edilir.
3. SEMPOZYUM
Sanatsal, bilimsel, düşünsel değer taşıyan konuların, konuyla ilgilenen küçük bir dinleyici topluluğu önünde konunun
uzmanı tarafından işlenmesidir.
Sempozyumda işlenen konunun çözüme ulaştırılması amaçlanır.
Sempozyumda en az 3 en fazla 6 konuşmacı vardır.
Konuşmalar 20 dakika ile sınırlıdır.
Sempozyum, bir veya birkaç gün sürer.
Başkan, sempozyumun sonunda görüşleri özetleyerek sempozyuma son verir.
Bilgi şöleni de denir.
http://hrc.karaliyor.com
~1~
13.02.2014
SÖZLÜ ANLATIM TÜRLERİ
4. SUNUM
Bilgileri yenileyen, pekiştiren, hatırlatan, önemli nokta/an öne çıkaran; bir çalışma sonucunu açıklayan;
laboratuvar araştırmalarını sunan, anket sonuçlarını ifade eden; önemli olay ve olguları dile getirmek üzere yapılan
konuşmalara sunum adı verilir.
Sunumlarda dinleyici kitlesi konuya ilgi duyan kişilerden oluşur ve sunumda eldeki teknik imkânlardan
yararlanmaya özen gösterilir
Sunumdan Önce Yapılması Gerekenler:
Konu güncel olmalıdır. Sunumun hazırlığında bol ve değişik kaynaktan yararlanmak faydalıdır. Sunum yerinin daha
önceden görülmesi gerekir. Prova yapma, kullanacağı malzemelerin kontrolü sunumu yapan kişinin amacına
ulaşmasında yararlı olacaktır.
Sunum Sırasında Yapılması Gerekenler:
Sunum esnasında ciddi, ağırbaşlı, temiz ve derli toplu görünüm önemlidir. Sunum yapacak kişi konuşma anında ses
tonuna, jest ve mimiklerine, sahneyi veya kürsüyü rahat kullanmaya özen göstermelidir. Konuşmacının dinleyicilerle,
vücut diliyle iletişim kurması daha etkili olur. Konuşmacı ses ve kelimelerin doğru telaffuza özen göstermesi gerekir.
Sunumda, bilgisayar, projeksiyon cihazı, mikrofon gibi teknolojik araçlardan faydalanabiliriz. Görsel malzemenin en az
espri kadar konuşmanıza ilgi ve tat katacağını unutmamalıyız.
Görsel Malzemenin Kullanılış Amacı:
Dinleyicilerin verilen bilgileri iyi algılamalarını sağlar. Fikirleri, kavramları vb. anlatırken zaman kazandırır. Yanlış
anlamaları engeller. Fikirlerin anlaşılmasını kolaylaştırır. Sunuma tat ve espri katar. Slaytlarla konuşma eş zamanlı
olarak verilmelidir.
Sunumda, gerektiğinde daha önce hazırlanmış bazı belgeler, grafikler ve şekiller kullanılabilir. Malzemeleri bir başkası
kullanacak ise konuşmacı ile malzemeleri kullanan kişi arasında uyum kaçınılmazdır.
Sunumda gereksiz ayrıntılara girilmemesi gerekir.
Sunum Sonrası Yapılması Gerekenler:
Sunum yapan konuşmacı sunumdan sonra dinleyicilerin soru sormalarına müsaade etmelidir.
Konuşmacı sorulan sorulara tartışmaya girmeden doyurucu, açık ve net cevaplar vermelidir.
5. PANEL
Bir konu ya da sorun üzerinde bir başkan ve birkaç konuşmacının (en az 3 en fazla 6) düşünce alışverişinde
bulunmasıdır.
Panelde amaç bir sorun üzerinde karara varmak değil, konuyu çeşitli yönlerden değerlendirmektir.
Küçük bir dinleyici kitlesi önünde yapılır.
Panelin sonunda, başkan konuşmacıların görüşlerini özetler ve paneli kapatır.
http://hrc.karaliyor.com
~2~
13.02.2014
SÖZLÜ ANLATIM TÜRLERİ
6. FORUM
Gündemdeki bir konunun, daha önce hazırlık yapmamış bir grup tarafından tartışılmasıdır.
Forumda dinleyiciler de tartışmaya katılıp soru sorabilir. Panelden ayrılan en önemli özelliği budur.
Başkan tartışmayı yürütür, tartışmanın konu dışına çıkmasını önler.
Başkan, çıkarımda bulunma, düşünceler arasında bağ kurma, gerektiğinde topluluğu yumuşatma, hoşgörülü olma,
konuya egemen olma özelliklerini taşımalıdır.
7. AÇIK OTURUM
Toplumun çoğunluğunu ilgilendiren bir konunun, bir başkan yönetiminde uzman kişilerce irdelenerek tartışılmasıdır;
tartışılan konunun toplumun büyük kesimini ilgilendirmesi ve güncel olması açık oturumun önemini arttırır.
Tartışmada amaç tartışılan konuyu topluma anlatmak ve toplumu bilgilendirmektir.
Geniş salonlarda kalabalık topluluklar karşısında yapılır.
Açık oturumu yönetenin kültürlü bir kişi olması ve kıvrak bir zekaya sahip olması gerekir.
Çoğunlukla bir forumla sonlanır.
8. MÜNAZARA
Bir konunun iki karşıt yönü üzerinde tarafların tartışmasıdır.
İki grup, bir başkan ve jüriden oluşur; konuşmacı gruplar 2 veya 4 kişiden oluşur.
Amaç, savunulan tezi kanıtlamak, karşı tarafın tezini çürütmektir.
Münazaranın sonunda jüri grupların puanlamalarını yapar, kazanan grup ilan edilir.
http://hrc.karaliyor.com
~3~
13.02.2014
Download

SÖZLÜ ANLATIM TÜRLERİ http://hrc.karaliyor.com ~ 1 ~ 13.02.2014