YÖNETİM VE YÖNETİCİ
ÖZELLİKLERİ
• Yönetim; Belirli bir takım
amaçlara ulaşmak için başta
insanlar olmak üzere parasal
kaynakları,
donanımı,
demirbaşları, hammaddeleri,
yardımcı malzemeleri ve
zamanı birbiriyle uyumlu,
verimli
ve
etkin
kullanabilecek kararlar alma
ve uygulatma süreçlerinin
toplamıdır.
• Yönetim; başka insanlar
vasıtasıyla iş görme ve
belirlenen hedeflere ulaşma
süreçleridir.
2
YÖNETİM SÜRECİNİN ÖZELLİKLERİ:
• 1) Yönetim, bir veya daha fazla amaçı gerçekleştirmeye
yöneliktir.
• 2) Yönetim, birtakım beşeri ve maddi kaynakları
serbestçe kullanabilme yetkisini gerekli kılar.
• 3) Yönetimin olması için yöneticinin en azından bir
yönetilen insanı olması gerekir. Bu özelliği ile sosyal ve
grupsal bir süreçtir.
• 4) Yönetim, maddi ve beşeri kaynaklar
optimum bir uyumu ve işbirliğini gerektirir.
arasında
• 5) Yönetim, yöneticinin yönetilenlere düşündüklerini ve
verdiği kararları uygulatabilecek kişisel bir otorite
kurmasını zorunlu kılar.
3
• 6) Yönetim, yönetici ve yönetilenler arasında
uyum, ahenk ve haberleşmeyi gerektirir.
Amaca birlikte ulaşmanın temel koşulu budur.
• 7) Yönetim, grup ekonomisinden azami
yararlanmayı yani herkesin her şeyi yapması
yerine her insanın bilgi, yetenek ve tecrübesi
doğrultusunda en iyi yapacağı şeyleri yapması
ve bu işbölümü çerçevesinde belirli işleri
ekonomik
biçimde
yapacak
şekilde
uzmanlaşmasını gerekli kılar.
• 8) Yönetimde zaman, ekonomik ve dikkatli
şekilde kullanılmalı
• 9) Yönetim, rasyonel bir süreçtir.
4
ÜCRET VE MAAŞ SİSTEMİNİN İÇERİĞİ
• Yönetimin özünde eldeki
kaynakları, imkanları ve
zamanı en ekonomik
şekilde ve en fazla
faydayı
sağlayacak
biçimde kullanmak yatar.
VERİMLİLİK
RASYONELLİK
• Rasyonellik ilkeleri=
• a)Verimlilik
b)Etkinlik
c)Karlılık
ETKİNLİK
KARLILIK
Rasyonellik Saçayağı
5
6
VERİMLİLİK;
Eldeki kaynakları çok iyi
bir şekilde
değerlendirerek en
yüksek üretime
ulaşmayı hedefler.
Verimliliğin artması ürün
veya hizmetlerin birim
maliyetlerini
düşürmektedir.
Çıktı (output)
Verimlik =
Girdi (input)
• GİRDİLER
Hammadde
Makina
İşgücü
7
Hammadde verimliliği=>V1= Üretilen mamul veya hizmetlerin toplamı
Kullanılan hammaddelerin miktarı
Makina verimliliği => V2 = Üretilen mamul veya hizmetlerin toplamı
Kullanılan makine saatlerinin toplamı
İşgücü verimliliği => V3 = Üretilen mamul veya hizmetlerin toplamı
Harcanan işgücü saatlerinin toplamı
8
ETKİNLİK :
Her yönetim, belirli bir
zaman diliminde bir
takım hedeflere
ulaşmak için karar
verir, plan yapar,
harekete geçer.
Faaliyetler sonucunda
hedeflere ne ölçüde
ulaşıldığını araştırma
çabalarına etkinlik
denir.
Etkinlik = Gerçekleştirilen durum x100
Amaçlanan durum
Etkin bir yönetim
akılcıdır.
9
Öz Sermaye Karlılığı
Karlılık
K1 = Kar
Öz sermaye
x100
Toplam Aktif Karlılığı
K2 =
Kar
x100
Toplam sermaye
Ciro Karlılığı
K3 = Kar
x100
Toplam satışlar
10
YÖNETİCİ KAVRAMI
Bir zaman dilimi içinde birtakım amaçlara
ulaşmak için insan, para, hammadde, malzeme,
makine, demirbaş vb. üretim araçlarını bir araya
getiren; onlar arasında uygun bir bileşim, uyumlaşma
ve ahenkleşmeyi sağlayan kimse yöneticidir.
İşletme içi ve işletme dışı çevre koşullarını hem
kendi içlerinde hem de birbirleri arasındaki
koordinasyonu sağlamakla yükümlüdür.
11
GENEL ÇEVRE
YAKIN ÇEVRE
İŞLETME
(örgüt içi çevre)
İşletme
- Amaçlar
- Stratejiler
- İnsanlar
- Teknoloji
- Yapı
Sistem ve Durumsallık Yaklaşımları Açısından
Yöneticinin Başarısını Etkileyen Faktörler
12
Yakın Çevre
Genel Çevre
1) Müşteriler
1) Ülkenin Ekonomik Koşulları
2) Rakipler
2) Ülkenin Teknolojik Koşulları
3) Bayiler
3) Ülkenin Sosyo-Kültürel Koşulları
4) Sendikalar
4) Ülkenin Politik Koşulları
5) Satıcılar
5) Ülkenin Doğal Çevre Koşulları
6) Meslek Odaları
6) Ülkenin Hukuki Koşulları
7) Dernekler
7) Ülkenin Dini Ahlaki Koşulları
8) Yerel Yönetim
8) Uluslararası Hukuksal Koşullar
9) Devlet Ve Kamu Kuruluşları 9) Uluslar Arası Siyasi Koşullar
10) Bankalar
10) Uluslar Arası Sosyo-Kültürel Koşullar
11) Faaliyet Çevresi
11) Uluslar Arası Teknolojik Koşullar
12) Uluslar Arası Ekonomik Koşullar
İşletmenin etkin ve verimli olabilmesi için, bu işletme içi ve
işletme dışı faktörleri göz önünde bulundurmak gerekir.
13
YÖNETİCİNİN SAHİP OLMASI GEREKEN
ÖZELLİKLER
YÖNETİCİNİN ENTELEKTÜEL ÖZELLİKLERİ
1) Genel kültür : Tek konuda uzmanlaşmak yerine birçok konuda ve
işletme fonksiyonu hakkında bilgi sahibi olmak.
2) Mantıklılık
: Genelden ayrıntılara, ayrıntılardan genele ulaşma.
3) Analiz ruhu : Olayın nedenlerini analitik olarak inceleme.
4) Sentez ruhu : Olayın değişkenlerini bir araya getirme.
5) Sezgi gücü : İmkan ve fırsatları önceden görme. ( basiret => kalp
gözü )
6) Hayal gücü : Geleceğe ilişkin olayların muhtemel gelişmelerini
zihinde canlandırma
7) Muhakeme gücü: İyi kötü, haklı-haksız, doğru yanlış ayrımı.
8) Düşüncelerini konu ve sorunlara odaklaştırabilme.
9) Düşüncelerini açık seçik ifade edebilme.
14
YÖNETİCİNİN KARAKTERİNE İLİŞKİN
ÖZELLİKLERİ
1. Akıl ile duygu arasında denge
2. Değişen koşullara, ortamlara ve değişik
3. kişilikteki insanlara uyum gösterebilme
4. Dikkatlilik
5. İhtiyatlılık
6. Girişkenlik
7. Hafıza gücü
8. Dinamiklik
9. Azim ve sebatkarlık => tehlikelerde yılmamak
10. Tertip ve düzenlilik
11. Yöntemlilik
12. Süratlilik => işleri biriktirmeden zamanında yürütmek
13. Ciddilik => her işe gereken önemi vermek
15
YÖNETİCİNİN SOSYAL ÖZELLİKLERİ
1. Dış görünüşü ile çevreden kabul görmeli.
2. Gruba hitap edebilmeli.
3. Grup yapılarını, ortak amaç ve değerlerini
anlayabilmeli.
4. Kötü alışkanlıklarla mücadele edip iyi iş
alışkanlıklarının yerleşmesi için çalışmalı.
5. Kendisiyle ve çalışanlarla işbirliği edebilmeli.
6. Her kişi ve olayın özelliğine göre ölçülü ve dengeli
hareket etmeyi bilmelidir.
7. Bilgi, tecrübe, adalet, güven, otorite sahibi, özel
hayatına dikkat eden, ikna gücü olan kimse
olmalıdır.
16
17
GÜNÜMÜZ YÖNETİCİSİ ŞU ÖZELLİKLERİ TAŞIMALIDIR
1.
2.
3.
4.
5.
6.
İnsanları sevmelidir.
Haberleşmede yetenek ve davranışlarını anlayabilmelidir.
İnsan tutum ve davranışlarını anlayabilmelidir.
Duygusal olgunluk sahibi olmalıdır.
Kararlarında açıklık olmalıdır.
Astların ortalama zeka seviyesinin üstünde bir zeka seviyesine
sahip olmalıdırlar.
7. Objektif olmalıdır.
8. Sorunları melodik ve mantıksal yollardan ele alabilmelidir.
9. İşletmeye gönülden bağlı ve onu benimsemiş olmalıdır.
18
•
•
•
•
•
•
•
•
Hoşgörülü olmalı.
Dürüst olmalı.
Cesaretli olmalı.
Teknik bilgi ve yetenek sahibi olmalıdır.
Dinamik olmalıdır.
Geniş açıdan düşünebilmeli.
İyi bir satıcı olmalı.
Koordinasyon bilgi ve becerisine sahip olmalı.
19
Yönetsel Beceriler Yaklaşımı
• Kavramsal beceriler: Yöneticinin çevresel faktörleri
ve firma içi ilişkileri algılayabilme ve planlama
yetenek ve bilgileri içerir.
• Beşeri beceriler: Başka insanlarla beraber olmak
onlarla birlikte ahenkli çalışma yetenek ve bilgilerini
içerir.
• Teknik beceriler: İş yapma yöntem ve tekniklerini, işte
kullanılan araç ve gereçleri anlama, kullanma,
uygulama yetenek ve bilgilerini içerir.
20
Yöneticilik Rolleri
1. Bireylerarası roller
Temsil görevi rolü, Lider rolü, İlişki rolü
2. Bilgisel Roller
Kontrol rolü, Dağıtma rolü, Sözcülük rolü
3. Karar verme Rolleri
Girişimsel rol, Anlaşmazlıkları çözme rolü, Kaynak
dağıtma rolü, Müzakerelerde bulunma rolü
21
K.Y.=> Kavramsal Yetenekler ( Conceptual Skills )
B.İ.Y => Beşeri ve İnsansal Yetenekler ( Human Skills )
T.Y => Teknik Beceriler ( Technical Skills )
ÜST
ORTA
KY
KY
B .İ.Y
ALT
KY
B .İ.Y
B e şe ri v e
İn sa n sa l Y e t.
T .Y .
T .Y .
T .Y .
Hiyerarşik Kademeler ile Yönetsel Beceriler Arasındaki İlişkiler
22
23
Download

yönetici