AİLE İÇİ ŞİDDETİN
ÖNLENMESİ
ŞİDDET NEDİR?
Şiddet, güç ve baskı
uygulayarak insanların
bedensel veya ruhsal
açıdan zarar görmesine
neden olan bireysel veya
toplu hareketlerin
tümüdür.
2
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
Şiddet Türleri
•
•
•
•
•
Fiziksel şiddet
Duygusal şiddet
Sözel şiddet
Cinsel şiddet
Ekonomik şiddet
3
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
• Fiziksel şiddet: Tokat atarak,
çimdikleyerek, elle, kemerle,
sopayla dövmenin sonunda
bedenin cezaya uğraması
anlamına gelir.
4
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
Duygusal şiddet:
Reddetme, aşağılama,
yoksun bırakma,
yıldırma,
umursamama,
davranış bozuklukları
sergilemesine göz
yumma.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
5
Sözel Şiddet:
Laf atma,
aşağılama, söylenti
yayma, saldırgan
ifadeler kullanma,
tehdit etme, ad
takma, eşya ve
giysilerle alay etme
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
6
• Cinsel Şiddet:
Çocuğun, bir erişkininin
cinsel gereksinim ya da
isteklerinin doyumu
için cinsel nesne olarak
kullanılması ya da
kullanılmasına göz
yumulmasıdır.
• Ekonomik Şiddet:
Evsizlik, işsizlik,
ekonomik yönden
mahrum bırakma
7
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
İNSANLAR NEDEN ŞİDDET UYGULAR
•
•
•
•
•
BİYOLOJİK NEDENLER
Testosteron (Erkeklik Hormonu)
Şizofreni, paranoid bozukluk gibi psikiyatrik
hastalıklar
Antisosyal veya narsistik kişilik bozuklukları
Dürtü kontrol bozuklukları
Alkol ve madde kullanımı
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
8
PSİKOLOJİK NEDENLER
• Sevgi, ilgi eksikliği, ihmal
• Sıklıkla engellenme ve cezalandırılma
• Fiziksel, duygusal ve cinsel açıdan istismar
edilme
• Yanlış ya da yetersiz gözetim ve yönlendirme
• Yaşanan hayal kırıklıkları
• Dışlanmışlık ve yalnızlık duyguları
• Aşırı alınganlık
• Öz güven eksikliği
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
9
•
•
•
•
•
•
SOSYAL NEDENLER
Olumsuz rol modelleri
Düzensiz ve tutarsız aile ortamı
Suç geçmişi olan aile üyeleri, akrabalar
Sınırlandırıcı, baskıcı ve yargılayıcı aile
ortamları
Sosyal uyumsuzluk
Medyanın olumsuz etkisi
10
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
• Şiddet içeren programlar, filmler, bilgisayar
oyunları
• Ekonomik sıkıntılar
• Sosyal ve toplumsal düzensizlikler
• Eğitim sisteminde yaşanan sıkıntılar
• Olumsuz okul ortamı
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
11
• Uyuşturuculara ve ateşli silahlara ulaşım
kolaylığı
• Şiddetin özellikle erkekler için toplum
tarafından normalize edilmesi
• Akran baskısı
• Olumsuz arkadaş grupları
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
12
TV- MEDYA ve İNTERNETİN
ŞİDDET ÜZERİNE ETKİSİ
Araştırmalar, televizyonun tek başına şiddete
yöneltmediğini, ancak özendirdiğini ve
arttırdığını göstermiştir. Şiddet, haberlerden,
filmlere, dizilerden çizgi filmlere dek her yerde
her an hayatın bir parçası olarak sunulmaktadır.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
13
• Televizyonda yer alan şiddet nedeniyle bireyler
şiddete ve acıya duyarsız hale gelmektedir.
• Şiddeti sorunların çözümü için bir yol olarak
kabul etmeye başlamaktadır.
• Televizyonda gördükleri şiddeti taklit
etmektedir.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
14
• Televizyonda gördükleri kahraman veya kurban karakterleriyle
özdeşleşmektedir.
• Empati yapma becerileri azalmaktadır.
• Çocuklar; oyun oynarken zarar verici davranışlarda
bulunabilmekte, oyunun kurallarına uymakta
zorlanabilmektedir.
15
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
Çocuğun Şiddet İçeren Davranışları Göstermesi
Şu Koşullar Altında Gerçekleşebilir:
1-Anne- baba çocuğun psikolojik
gereksinimlerini yerine getiremez ve çocukta
nefret öfke duygularını uyandırırsa çocuk
şiddete yönelebilir.
2-Çocuklar şiddete baş vuran ana babalarını
ve örnek aldıkları kişileri taklit ederek şiddeti
öğrenir.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
16
3-Ana baba çocuklarının gösterdiği şiddet
hareketlerine (başka çocukları dövmeleri gibi)
karşı çıkmadıkları sürece çocuk şiddete yönelir.
4-Çocuklar olağan şiddet duygularını
boşaltacak olanaklar bulamadığı takdirde
şiddet hareketlerine sapabilir.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
17
ŞİDDETİN HİSSETTİRDİKLERİ
Şiddet, insana
insan olduğunu
unutturan, kendisinin
bile anlayamadığı
karmaşık duygular
hissettiren bir
durumdur
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
18
Hem şiddete doğrudan maruz kalan, hem
de annesinin, babasının veya kardeşlerinin sık
sık küçük düşürüldüğüne, tehdit edildiğine ya
da dayak yediğine şahit olan çocuklar
şiddetten olumsuz etkileniyor. Her iki
durumda da çocuğun kendine saygısı,
büyüklere duyduğu güven duygusu ve yaşam
sevinci yara alıyor.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
19
• Çocuklar yaşanan şiddet ve şiddeti
durduramamak ile ilgili suçluluk duygusu,
• Yetişkinlere karşı duygularında karışıklık
(sevgi ve nefreti aynı anda hissetme),
• Terk edilmekten korkma,
• Duygularını ifade etmekten korkma,
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
20
• Yaralanmaktan korkma,
• Yaşamındaki şiddet ve karmaşa nedeni ile
kızgınlık duyma,
• Depresyon (aşırı mutsuzluk),
• Çaresiz ve güçsüz hissetme,
duygusal değişimler yaşıyorlar.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
21
ŞİDDETLE BAŞA ÇIKMA YÖNTEMLERİ
• Kendi telaşınızı, kaygınızı çocuğunuza bulaştırmayın.
Zor durumda sakin olabilmek mesajı, zor bir
durumda kaldıkları zaman ne yapmaları gerektiği
konusunda verilebilecek en güzel derslerden biridir.
• Kriz veya problemli bir durumla karşılaştığınızda
mümkün olduğunca her gün yaptığınız şeyleri
yapmaya devam edin, böylece çocuğunuz da kendini
bu stresli ve belirsiz durumda daha rahat
hissedecektir.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
22
• Televizyonunuzu kapatın. Şiddet içeren şeyler
görmekten haberleri izlemekten kaçının. RTÜK’ün
belirlediği sınırlamalar sizin için yeterli olmayabilir. Bu
konuda kendi kriterlerinizi siz belirleyin.
• Cep telefonu sayesinde “çocuğumu izliyorum ondan
haberdarım” hatasına düşmeyin. Bu aletler sizin
yerinizi alamaz ve çocuğunuzun kiminle nerde vakit
geçirdiğini size söyleyemez.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
23
• Çocuğunuzun davranışlarını gözleyin. Kabus
görüyor mu, okulla ilgili problemi var mı,
arkadaşlarıyla problemi var mı, yeme ve
iştahlarında bir değişiklik var mı, sürekli karın
ağrılarından şikayetçi mi, odada yalnız
kalmaktan aşırı derece de korkuyor mu gibi
sinyal ve işaretlere karşı duyarlı olun.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
24
• Çocukluk döneminde şiddet eğilimlerimizi
öncelikle fark etmeyi ve sonrasında kontrol
etmeyi (Kavga edip barışmayı, kötü şeyler
söylemek içimizden geldiğinde bir süreliğine
de olsa kendimizi tutmayı, sakinleşebilmeyi)
öğrenmemiz gerekiyor.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
25
Öfkemizi Nasıl Kontrol
Edeceğiz?
1. Öfkenin doğal bir duygu olduğunu düşünün.
2. Kızgınlığın altında yatan üzüntü ve korkularınızla yüzleşin, tanımaya çalışın.
3. Empatik anlayışı geliştirin.
4. En çok öfkelendiğiniz şeyler ve öfkeye verdiğiniz tepkiler konusunda bilinçlenin.
5. Dinlemek ve iyi iletişim kurmak, öfkeyi azaltmak için şarttır.
6. Öfkelenmenize neden olan olumsuz inanışlarınızı değiştirmek için uğraş verin.
7. Gevşemeye yönelik çalışmalar yapın.
8. İyi bir espri anlayışı bin bir sıkıntıyı yener
26
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
ÖFKEYLE BAŞA ÇIKMADA ETKİLİ YOLLAR
•
•
•
•
Nefes egzersizi
Kas gevşetme egzersizi
Spor yapmak
Problem çözme
becerisinin öğrenilmesi
• Resim, Müzik, Satranç …
Etkinlikleri
27
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
ŞİDDETLE BAŞA ÇIKMA YÖNTEMLERİ
• Pek çok sorun kişinin
kendisini ifade
edememesinden
kaynaklanır.Bunu önlemek
için;
-etkili dinleme,
-empatik anlayış,
-etkili konuşma becerilerini
geliştirmek gerekir.
28
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
ETKİN DİNLEME
• Çocuğunuza bırakabileceğiniz en büyük miras ona
dinlemeyi öğretmektir.
• Dinlemede beden dili, konuşulanların anlaşıldığını geri
iletme, duygunun anlaşıldığını uygun zaman ve yerde
gösterme önemli becerilerdir.
• Dinlenilmek herkese iyi gelir. Aile bireyleri
önemsendiklerini hissederler, kendilerine ve ailelerine
güvenleri artar.
• Dinlemek ilişkide yakınlaşmayı sağlar.
29
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
İYİ BİR DİNLEYİCİ OLMAK İÇİN;
• Konuyu değiştirmemek,
• Anlatan kişiye sizin onu dinlediğinizi belirtmek için
zaman zaman onun söylediklerini özetleyerek ona
iletmek,
• Anlatan kişiye sözlerini tamamladığında hissettiği
duyguları ona iletmek,
• Kişinin içinde bulunduğu durumu anlamaya çalışmak,
empati kurmaya çalışmak gerekir.
30
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
ÇATIŞMA ÇÖZME BASAMAKLARI
Sorunun Tanımlanması
Çözüm Önerileri Oluşturulması
Değerlendirme
Soruna En Uygun Çözümün Seçilmesi
Karar Verme
Takip Etme
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
1. TANIMLAMA
• Bu basamağın en temel amacı tarafların ihtiyaçlarının
net olarak ortaya koymasıdır.
• Bu nedenle öncellikle ben dilini kullanmak önemlidir.
• Etkin dinleme yöntemini kullanarak karşınızdaki kişinin
ihtiyaçlarını da belirlemesine yardımcı olun.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
2. ÇÖZÜM ÖNERİLERİ OLUŞTURMA
• Karşılıklı ihtiyaçlara yönelik çözüm önerilerinin üretildiği
basamaktır.
• İki taraf da kabul edilebilir seçenekler sunar.
• Bu seçenekleri iki tarafın da öncelikle kendi başına
oluşturması önemlidir.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
3. DEĞERLENDİRME
• Bu basamakta taraflar dürüst olmalı ve kendilerine
uymayan çözümleri söylemelidir
• "Ben bununla mutlu olmam." veya "Şu bana adil
değilmiş gibi geliyor." gibi.
• Genel olarak elenen çözümlerden sonra 1-2 tane çözüm
önerisi kalır.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
4. UYGUN ÇÖZÜMÜ SEÇME
• Tüm basamaklar izlendikten sonra en iyi çözüm önerisi
zaten kendiliğinden ortaya çıkacaktır.
• Buradaki önemli nokta tarafların bu çözüme ikna olmuş
olmaları ve çözümün karşılıklı ihtiyaçları en iyi
karşılayan çözüm olmasıdır.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
5. KARAR VERME
 Anlaşmaya varılan kararın nasıl uygulanacağına bu
basamakta karar verilir.
 "Ne zaman başlıyoruz?", "Kim neyi yapacak?"
 Uygulamada çıkabilecek sorunları önceden düşünmekte
ve önlem almakta fayda var. Böylece birlikte
bulduğunuz çözümün başarısızlığa uğrama şansı çok
azalır.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
6. TAKİP ETME
• Sorunun uygulanmasının alacağı zaman da düşünülerek
bir hafta, iki hafta veya belki de bir ay sonrası için bir
tarih belirlenir.
• “Sorun çözülmüş mü? Taraflar çözümden memnun mu?”
soruları tartışılır.
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
TEŞEKKÜR EDERİZ
Muratpaşa Rehberlik ve Araştırma Merkezi
Download

Fiziksel şiddet