İSO SANAYİ GELİŞİM VE GİRDİ FİYATLARI ENDEKSİ
2013 yılını 101,2 endeks değeri ile kapatan Sanayi Gelişim Endeksi (SGE), Ocak 2014'te 88,1 seviyesine kadar gerilemiştir. Bu
gerilemenin ardından üst üste üç ay artış göstererek 117,2 seviyesine kadar yükselen endeks, Mayıs 2014'te 1,7 puanlık düşüşle
115,5'e, Haziran'da ise 17,9 puanlık düşüşle 97,6'ya gerilemiştir. Endekste bir önceki yılın aynı ayına göre de 9,4 puanlık azalma söz
konusudur. Haziran 2014'te Sanayi Gelişim Endeksi'ni oluşturan alt endekslerden ihracat haricinde tüm alt endeksler 100 nötr
seviyesinin altında gerçekleşmiştir. Haziran 2014'te bir önceki aya kıyasla tüm alt endeksler değişen oranlarda düşüş göstermiştir.
Meslek Komiteleri'nin beklentileri SGE'nin Temmuz'da 76,1'e kadar geriledikten sonra Ağustos'ta özellikle iç satışlar endeksindeki
belirgin toparlanmaya bağlı olarak 88'e yükseleceği yönündedir.
İSO Girdi Fiyatları Endeksi (GFE) ise Haziran 2014'te aylık bazda 5,8 puan azalma, bir önceki yılın aynı ayına göre ise 19,7 puan artış
göstererek 92,4 seviyesinde gerçekleşmiştir. Son aylarda ticari kredi faizleri endeksindeki hızlı yükseliş (ticari kredi faizlerinin azaldığı
değerlendirmesi yapan anket katılımcılarının oranındaki artış) GFE'nin iyileşmesinde rol oynamış, ancak Haziran'da ticari kredi faizleri
dışındaki tüm endekslerin düşüş göstermesi GFE'yi olumsuz etkilemiştir. Haziran 2014'te en hızlı gerileme 24,2 puanla hammadde
endeksinde görülmüştür. Meslek Komiteleri'nin Temmuz ve Ağustos 2014 için sırasıyla 89,3 ve 88,1 olan GFE beklentileri, ticari kredi
faizlerinde devam eden olumlu devam eden görünüme rağmen Temmuz'da hizmet girdileri ve işçi ücretlerindeki mevsimsel artış ve
hammadde endeksinde süregelen olumsuz eğilim nedeniyle yılın üçüncü çeyreğinde de sanayi sektörü üzerindeki maliyet baskısının
yoğun bir şekilde hissedildiği görülmektedir.
Temmuz 2014 ayı anket sonuçlarına göre İSO Meslek Komiteleri, 2014'te Türkiye'nin GSYİH büyüme oranının %3,8, yılsonu enflasyon
oranının Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi için %8, Tüketici Fiyat Endeksi için ise %8,1 olarak gerçekleşeceğini tahmin etmektedirler.
2013/06
2013/07
2013/08
2013/09
2013/10
2013/11
2013/12
2014/01
2014/02
2014/03
2014/04
2014/05
İSO Sanayi Gelişim Endeksi
107,0
97,8
91,8
133,0
91,9
131,5
101,2
88,1
100,6
109,5
117,2
115,5
2014/06 2014/07* 2014/08*
97,6
76,1
88,0
Üretim Endeksi
100,0
97,8
78,3
145,7
84,1
151,1
97,7
95,6
109,1
121,7
127,3
127,3
97,6
70,5
88,1
İç Satışlar Endeksi
97,7
88,9
86,7
139,1
84,1
131,8
97,7
63,6
81,4
102,2
106,8
106,8
95,1
56,8
85,7
İhracat Endeksi
125,6
106,8
104,5
136,4
92,7
134,1
109,3
102,3
114,3
122,7
127,9
130,2
107,3
90,7
80,5
İstihdam Endeksi
104,5
97,8
97,8
110,9
106,8
109,1
100,0
91,1
97,6
91,3
106,8
97,7
90,2
86,4
97,6
İSO Girdi Fiyatları Endeksi**
72,7
56,9
61,1
70,2
77,2
74,8
67,7
28,4
60,0
77,0
90,9
98,2
92,4
89,3
88,1
Hammadde Endeksi
59,1
47,8
46,7
54,3
50,0
54,5
36,4
24,4
37,2
69,6
77,3
90,9
66,7
79,5
76,2
Hizmet Girdileri Endeksi
84,1
75,6
80,4
80,4
93,2
82,2
84,1
15,6
79,1
84,8
90,7
95,3
78,6
68,2
73,8
Ticari Kredi Faizleri Endeksi
45,5
26,1
10,9
42,2
59,1
57,8
44,2
8,9
14,0
47,8
88,6
106,8
145,2
165,9
150,0
İşçi Ücretleri Endeksi
88,6
52,2
91,3
89,1
95,3
97,8
93,0
13,3
79,1
89,1
100,0
97,7
83,3
53,5
59,5
Enerji Fiyatları Endeksi**
86,4
82,6
76,1
84,8
88,4
81,8
81,0
79,5
90,5
93,5
97,7
100,0
88,1
79,5
81,0
(*) İSO Meslek Komiteleri beklentileri
(**) 2013 yılı Ocak ayından itibaren İSO Girdi Fiyatları Endeksi hesaplamasına Enerji Fiyatları Endeksi de dahil edilmeye başlanmış, daha önceki dönemlere ait sonuçlar revize edilmiştir.
200
150
131,5
133,0
107,0
100
91,9
91,8
72,7
50
70,2
56,9
109,5
101,2
97,8
77,2
117,2
97,6
90,9
88,1
74,8
61,1
115,5
100,6
98,2
92,4
77,0
67,7
89,3
88,1
88,0
76,1
60,0
28,4
İSO Sanayi Gelişim Endeksi
İSO Girdi Fiyatları Endeksi**
(*) İSO Meslek Komiteleri beklentileri
(**) 2013 yılı Ocak ayından itibaren İSO Girdi Fiyatları Endeksi hesaplamasına Enerji Fiyatları Endeksi de dahil edilmeye başlanmış, daha önceki dönemlere ait sonuçlar revize edilmiştir.
Endeks=100: Anketin kapsadığı İSO Meslek Komiteleri tarafından yapılan değerlendirmelere göre ekonomik göstergelerde istikrarlı görünüm
Endeks>100: Anketin kapsadığı İSO Meslek Komitelerine göre ekonomik göstergelerde iyimser görünüm
Endeks<100: Anketin kapsadığı İSO Meslek Komitelerine göre ekonomik göstergelerde kötümser görünüm
2014/08*
2014/07*
2014/06
2014/05
2014/04
2014/03
2014/02
2014/01
2013/12
2013/11
2013/10
2013/09
2013/08
2013/07
2013/06
0
YÖNTEMSEL AÇIKLAMA
Çeşitli ülkelerde farklı yöntemler uygulanarak kullanılan reel kesime yönelik eğilim anketlerinin amacı, ekonomik
gelişmelerdeki genel eğilimi ortaya koymak ve ekonomik karar birimlerine gerçekleşme ve beklentilere ilişkin bilgileri
sunmaktır.
İSO, 2002 yılından itibaren Meslek Komiteleri nezdinde aylık Meslek Komiteleri Durum Tespit Anketi'ni uygulamaktadır.
Bir eğilim anketi olan bu çalışmanın kapsamında üretim, iç satış, ihracat, istihdam, karlılık, hammadde, hizmet girdileri,
ticari kredi faiz oranları, işçi ücretleri, enerji fiyatları, ithal girdiler gibi konularda 46 Meslek Komitesi’nin görüşleri
alınmaktadır. Aylık durum tespit anketinde cevap seçenekleri arttı, aynı kaldı ve azaldı şeklindedir.
Bu çalışma kapsamında ankete verilen cevaplardan “arttı-azaldı” şeklinde farklar alınmak suretiyle, her soru için yayılma
(difüzyon) endeksleri hesaplanmaktadır. Ayrıca anketin farklı sorularına verilen yanıtların birlikte değerlendirilip
özetlendiği, “İSO Sanayi Gelişim Endeksi” ve “İSO Girdi Fiyatları Endeksi” oluşturulmuştur. İthal girdilerle ilgili
cevaplardan “İSO İthal Girdiler Endeksi", karlılıkla ilgili cevaplardan “İSO Karlılık Endeksi”, enerji fiyatları ile ilgili
cevaplardan da "İSO Enerji Fiyatları Endeksi" hesaplanmıştır.
Endeksler AB, TÜİK ve TCMB’nin kullandığı “denge yöntemine” göre hesaplanmaktadır. Denge, pozitif ve negatif cevap
seçenekleri arasındaki fark (toplam cevaplar içerisindeki yüzdesi) olarak ifade edilmektedir.
Ankette yer alan sorular üç seçenek içermektedir:
• Pozitif (arttı) (P)
• Ne pozitif, ne de negatif (değişmedi, aynı kaldı) (A)
• Negatif (azaldı) (N)
Pozitif (P), ne pozitif, ne de negatif (A) ve negatif (N) seçenekleri yüzdeleri sırası ile gösterildiğinde;
P+A+N = 100 eşitliğinden,
Denge = P-N şeklinde ifade edilir.
Pozitif ve negatif cevap verenlerin yüzdeleri arasındaki farka 100 eklenerek her bir soru için yayılma endeksleri adı
verilen endeksler oluşturulmaktadır. Hammadde, hizmet girdi fiyatları, ticari kredi faiz oranları, işçi ücreti artışları, ith al
girdi ve enerji fiyatları yayılma endeksleri oluşturulurken ters kodlanmaktadır.
Endeksler 0 ile 200 arasında değerler almaktadır;
• Endeksin 100’den büyük olması iyimser durumu,
• 100’den küçük olması kötümser durumu ve
• 100 olması da ne iyimser, ne de kötümser bir durum olduğunu göstermektedir.
Download

İSO SANAYİ GELİŞİM VE GİRDİ FİYATLARI ENDEKSİ 2013 yılını