İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ
TİCARET HUKUKU DERSİ PRATİK ÇALIŞMA SORULARI
26.04.2014 / 12.00-16.00
OLAY I
(A)’nın tek kurucusu, pay sahibi ve yöneticisi olduğu Ahmet Yılmaz Tekstil Anonim Şirketi 12.08.2011
tarihinde ticaret sicili nezdinde tescil edilerek kurulmuştur.
Şirket, Çerkezköy’de bir iplik fabrikası kurarak 15.06.2012 tarihinde faaliyete geçirmiş, üretilen ipliklerin
tüm Türkiye’de dağıtım ve satışı işini de beş yıl süreyle münhasıran (T)’ye bırakmıştır. Sözleşmeye göre,
(T) ipliklerin satım ve dağıtım işini kendi nam ve hesabına yapacaktır.
(T) ile (Ü) iplik satımı konusunda bir sözleşme yapmışlar ve sözleşmede ipliklerin ayda bir parti olmak
üzere üç seferde teslim edileceği kararlaştırılmıştır.
(Ü), son parti ipliği de teslim aldıktan sonra yedi gün içinde teslim aldığı ipliklerin tamamı için Ahmet
Yılmaz Tekstil Anonim Şirketi’ne ayıp bildiriminde bulunmuş ve kumaşların değiştirilmesini talep
etmiştir.
SORULAR
1. (A) ve Ahmet Yılmaz Tekstil Anonim Şirketi’nin tacir sıfatını haiz olup olmadıklarını, haizlerse bu
sıfatı ne zaman kazandıklarını açıklayınız.
2. Ahmet Yılmaz Tekstil Anonim Şirketi ile (T) arasındaki hukuki ilişkiyi nitelendiriniz.
3. (Ü)’nün ayıp ihbarını a) süre ve b) muhatap açısından değerlendiriniz.
4. “Ahmet Yılmaz Tekstil Anonim Şirketi” ticaret unvanı kanuna uygun mudur?
OLAY II
(A), akrabası (B)’nin ricası üzerine, “10.04.2012” düzenlenme tarihli, vade ve bedel kısımları boş
bırakılmış, yüzde yirmi anapara faizi ödenmesi öngörülen ve diğer unsurları tam olan bir bonoyu,
“teminat içindir” kaydını ekledikten sonra imzalayarak (B)’ye teslim etmiştir.
(B), anlaşmaya aykırı şekilde bedel kısmını “50.000 Türk Lirası” olarak doldurduğu bonoyu, bir beyaz
ciro ile durumdan haberdar olan eşi (C)’ye devretmiş ve (C) de kira borcuna karşılık olarak ev sahipleri
(D)’ye bir tam ciro ile vermiştir. Bonoyu (D)’nin kasasından alan oğlu (E) ise babasının imzasını taklit
ederek, senedi (F)’ye devretmiş; (F) de bir beyaz ciro ile (H)’ye teslim etmiştir.
(H) senedi, 10.04.2013 tarihinde (A)’ya ibraz ederek ödeme talebinde bulunmuşsa da (A),
a) senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulması nedeniyle bono bedelinden sorumlu olmadığını,
b) geçerli bir borç ilişkisine dayanmayan bono nedeniyle sorumlu tutulamayacağını
gerekçe göstererek ödeme yapmaktan kaçınmıştır. Bunun üzerine (H), noter aracılığıyla 12.04.2013 tarihli
bir ödememe protestosu keşide ettirmiştir.
SORULAR
1. Olaydaki bononun geçerliliğini, a) vade, b) bedel, c) teminat kaydı d) faiz şartı bakımından
değerlendiriniz.
2. Bononun arka yüzünün görünümünü (ciro zincirini) çizerek, (H)’nin meşru hamil olup olmadığını
açıklayınız.
3. (A)’nın bono bedelini ödememek için gösterdiği gerekçeleri ayrı ayrı değerlendiriniz.
4. Olaydaki şartlara göre (H)’nin başvurma hakkı doğmuş mudur? Başvurma hakkının doğmuş olduğu
varsayımında, (H)’nin, kimlere başvurabileceğini gerekçeli olarak açıklayınız.
OLAY III
(A) İnşaat Anonim Şirketi’nin esas sözleşmesinde;
a) şirket paylarının (A) ve (B) grubu olmak üzere iki gruba ayrıldığı, yönetim kurulu üyelerinin
çoğunluğunun (A) grubu, geri kalan üyelerin ise (B) grubu pay sahiplerinin göstereceği adaylar
arasından seçileceği,
b) yönetim kurulunun üye sayısının en az 3 en fazla 7 olmak üzere genel kurul tarafından belirleneceği,
c) payların devrinin yönetim kurulunun onayına tâbi bulunduğu ve pay devri için öncelikle diğer grup
pay sahiplerine öneride bulunulmasının zorunlu olduğu
düzenlenmiştir.
Şirketi tek başına temsile yetkili olan yönetim kurulu üyesi (Y1), bir süre çalıştırılıp kâr edildikten sonra
iyi bir fiyata devredilebileceği düşüncesiyle, pay sahiplerinden (P1)’in hâlihazırda işletmekte olduğu
benzin istasyonunu (A) AŞ adına satın almıştır. Bir süre sonra durumdan haberdar olan diğer yönetim
kurulu üyeleri (Y2) ve (Y3), (P1)’e gönderdikleri ihtarnamede, pay sahiplerinin şirketle işlem yapması
kanunen yasaklandığından, şirketin yapılan işlemle bağlı olmadığını belirterek istasyon için ödenen
bedelin derhâl şirkete iade edilmesini talep etmiştir.
(B) grubu pay sahiplerinden (P2), (A) grubu pay sahiplerine öneride bulunmaksızın paylarını şirkette pay
sahibi olmayan (Ü)’ye devretmiş; ancak yönetim kurulu, pay defterine kayıt talebi ile şirkete müracaat
eden (Ü)’nün isteğini esas sözleşmede yer alan hükmü gerekçe göstererek reddetmiştir.
(A) AŞ’nin 2012 faaliyet yılına ilişkin olağan genel kurul toplantısında, toplantı ve karar nisaplarına
uygun olarak;
• yönetim kurulu üyelerinin seçimine ilişkin esas sözleşme hükmünün kaldırılmasına,
• şirketin 2012 faaliyet yılında elde ettiği net dönem kârının, gerekli kanunî ayrımlar yapıldıktan sonra,
yarısının şirket sermayesine eklenmesi suretiyle sermayenin artırılmasına, kalan diğer yarısının ise
yedek akçe olarak şirket bünyesinde muhafaza edilmesine,
• sermaye artırımı sonucunda oluşan yeni payların şirketin işçilerine tahsisine
karar verilmiştir. Sermayenin % 10’unu temsil eden (B) grubu paylara sahip bulunan (P3), nama yazılı
pay senetlerini ibraz edemediği gerekçesiyle toplantıya alınmamıştır.
Aynı toplantıda, şirket işlerinin gidişatı ile ilgili olarak sorduğu tüm sorular cevapsız bırakılan ve şirket
sermayesinin %10’unu temsil eden paylara sahip bulunan (P4)’ün özel denetim istemi de, gündemde buna
ilişkin bir madde bulunmaması gerekçe gösterilerek reddedilmiştir.
SORULAR
1. (A) AŞ esas sözleşmesinde yer alan hükümlerin geçerliliğini ayrı ayrı değerlendiriniz.
2. a) (Y2) ve (Y3)’ün, şirketin benzin istasyonunu devralması işlemine yönelik itirazlarının gerekçesini
yerinde buluyor musunuz?
b) (Y2) ve (Y3), başka bir gerekçeye dayanarak şirketin bu işlemle bağlı olmadığını ileri sürebilir
miydi? Açıklayınız.
3. a) Olaydaki bilgilere göre (Ü)’nün pay sahibi sıfatını kazanıp kazanmadığını tartışınız.
b) (Ü)’yü pay defterine kaydetmek istemeyen yönetim kurulunun izleyebileceği başka bir yol var
mıdır?
4. a) Genel kurulun esas sözleşmedeki yönetim kurulu üyelerinin seçimine ilişkin hükmü sonradan
kaldırabilmesi mümkün müdür? Mümkünse hangi şartlarla?
b) Genel kurulun sermaye artırımı kararı geçerli midir? Artırım neticesinde oluşan yeni payların
işçilere verilmesi mümkün müdür?
5. a) (P4)’ün özel denetim isteminin reddini yerinde buluyor musunuz? Neden?
b) (P4) yine de şirkette bir özel denetim yapılmasını sağlayabilir mi? Nasıl?
6. Olaydaki bilgilere göre;
a) (P3)’ün iptal davası açma hakkı var mıdır? Böyle bir davada şirketin yapabileceği muhtemel
savunmaları da değerlendirerek tartışınız. b) (P3), şirketin yedek akçeye ayırdığı kârdan kendine düşen
miktarın ödenmesini mahkemeden isteyebilir mi?
OLAY IV
(Y) 15.01.2012 tarihinde Antalya’da kendisine ait işyerinde bir ticarî işletme açmış ve işletmesini
09.03.2012 tarihinde ticaret siciline tescil ettirmiştir. (Y), elektronik eşya üreticisi (X) AŞ ile yaptığı
sözleşmeye göre, beş yıl süreyle Antalya ilinde (X) AŞ ürünlerinin satışına aracılık edecektir.
İlerleyen günlerde (Y), tacir (Ü)’ye 1.000 adet cep telefonu satmış ve telefonlar (X) AŞ tarafından (Ü)’ye
teslim edilmiştir. Vadesinde satım bedelini ödemeyen (Ü)’ye karşı (Y) tarafından icra takibi
başlatılmıştır. Bunun üzerine (Ü);
a) (Y)’nin üretici şirket adına sözleşme yapma yetkisini haiz olmadığı, zira böyle bir yetkinin tescil
ve ilan edilmediği,
b) (Y)’nin kendisinden bir talepte bulunamayacağı, talep ve takip hakkının (X) AŞ’ye ait olduğu
savunmalarında bulunmuştur.
Yaşadığı mali sıkıntılar sonucunda işletme faaliyetine devam etmek istemeyen (Y), adi yazılı bir
sözleşme ile işletmenin içerdiği tüm malvarlığını (taşınmaz ve motorlu taşıtlar dâhil) arkadaşı (S)’ye
devretmiş, sözleşme de ticaret siciline tescil ve ilan edilmiştir.
SORULAR
1. (Y) tacir midir? Tacir ise bu sıfatını ne zaman kazanmıştır?
2. (Y) ile üretici şirket [(X) AŞ] arasındaki hukuki ilişkiyi nitelendiriniz.
3. Aleyhinde başlatılan icra takibine karşı (Ü)’nün yaptığı savunmaları değerlendiriniz.
4. (S) işletmenin içerdiği tüm malvarlığı unsurlarını iktisap etmiş midir? Açıklayınız.
OLAY V
İşletme konusu beyaz eşya alım-satımı olarak belirlenen (A) Limited Şirketi’nin müdürü (B), kâr
getireceği düşüncesiyle şirket ad ve hesabına 10 top kumaş satın almış ve karşılığında, bedel kısmı
rakamla “2000 Dolar” ve yazıyla “Yirmibin Dolar” olan, vade kısmı boş bırakılmış ve ödenmemesi
halinde 10.000 TL cezai şartın talep edileceği kaydını içeren, 10.01.2012 düzenlenme tarihli bonoyu,
diğer unsurlarını tamamlayarak imzalamış ve (C)’ye teslim etmiştir.
(C), bedel kısmını “20000 Dolar” şeklinde değiştirdikten sonra, “ciro edilemez” kaydını ekleyerek
bonoyu bir tam ciro ile (D)’ye teslim etmiştir. (D) ise ödememeden sorumlu olmayacağı kaydını düşerek
bonoyu bir beyaz ciro ile (E)’ye vermiştir. (E), bonoyu “vekâleten” kaydını eklediği bir tam ciro ile
(F)’ye; (F) de bedelin tahsili için senedi beyaz ciro ile (H)’ye teslim etmiştir.
(H), (A) Ltd. Şti.’nin iflası sonrasında, 12.12.2012 tarihinde ödeme talebinde bulunmuşsa da (A) Ltd. Şti.,
a) (B)’nin temsil yetkisinin “1000 Dolar” ile sınırlandırılmış olduğunu ve bu sınırlamanın tescil ve
ilan edildiğini,
b) İşletme konusu dışında gerçekleştirilen satın alma işlemi nedeniyle yalnızca (B)’nin sorumlu
tutulabileceğini,
c) Senet üzerinde tahrifat yapıldığını
gerekçe göstererek ödeme yapmaktan kaçınmıştır. Bunun üzerine (H), aynı gün içinde senet üzerinde
imzası bulunanlardan, bedelin ödenmesini protesto düzenlemeksizin talep etmiştir.
SORULAR
1. Olaydaki bononun geçerliliğini, a) bedel, b) vade, c) cezai şart bakımından değerlendiriniz.
2. Bononun arka yüzünün görünümünü çizerek, (H)’nin meşru hamil olup olmadığını açıklayınız.
3. (A) Ltd. Şti.’nin bono bedelini ödememek için gösterdiği gerekçeleri ayrı ayrı değerlendiriniz.
4. Olaydaki şartlara göre (H)’nin müracaat hakkı doğmuş mudur? Başvurma hakkının doğmuş olduğu
varsayımında, (H)’nin, kimlere başvurabileceğini, bono bedeline ilişkin sorumluluk kapsamını da
belirterek gerekçeli olarak açıklayınız.
OLAY VI
Kablo ticareti ile uğraşmak üzere, 10.07.2012 tarihinde, 500.000 TL esas sermaye ile kurulan (Z) Anonim
Şirketi’nin esas sözleşmesinde;
a) yönetim kurulunun önemli miktarda şirket varlığının toptan satışına karar verebileceği,
b) tümü eşit itibarî değerde olan payların (A) ve (B) olmak üzere iki gruba ayrıldığı, (A) grubu her
bir payın sahibine 1 oy, (B) grubu her bir payın ise 2 oy hakkı vereceği,
c) şirket kurulduktan sonra, kurucuların her birine, kuruluşta harcadıkları emek karşılığında şirket
tarafından nakit para verileceği
belirtilmiştir. Kuruluş aşamasında pay sahiplerinden (P1), şirkete sermaye olarak içinde kiracı bulunan
Ümraniye’deki deposunun mülkiyetini devretmeyi taahhüt etmiş ve tapuda gerekli devir işlemi de
yapılmıştır.
Bu arada şirket, yönetim kurulu üyelerinden (Y1)’in zor durumda bulunan kardeşi (K)’ya 60.000 TL borç
vermiştir.
(Z) AŞ, 28.12.2012 tarihinde (Ü)’den 60.000 TL tutarında kablo satın almıştır. Yönetim kurulu sadece bu
işlemin görüşülmesi için genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmıştır. Tüm pay sahiplerinin katıldığı
söz konusu toplantıda, gerekli nisaplara uyularak;
•
kablo satın alınması işleminin onaylanmamasına,
•
yönetim kurulu üyelerinin, şirket kaynaklarını yakınlarına aktarmak suretiyle yetkilerini kötüye
kullandıkları gerekçesiyle azledilmelerine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine,
•
azledilen üyeler aleyhine sorumluluk davası açılmasına
karar verilmiştir. Bu kararların tamamında (B) grubu her bir pay için ikişer oy kullanılmıştır.
Tüm kararlar hakkında olumsuz oy kullanan ve muhalefetini toplantı tutanağına geçirten (P2);
a) gündemde buna ilişkin bir madde bulunmamasına rağmen azil kararı alındığını,
b) genel kurulda alınan kararların hiçbirinde imtiyazlı oy kullanılamayacağını
ileri sürerek azil ve sorumluluk davası açılması kararlarının iptalini talep etmiştir.
Şirketin açtığı sorumluluk davasında ise eski yönetim kurulu üyeleri (Y2) ve (Y3),
a) şirket tarafından kendilerinin kusurunun ispatlanamadığı,
b) kaldı ki (Y1)’in kardeşine kendilerinden habersiz olarak borç verdiğini, dolayısıyla olayın
kontrolleri dışında geliştiği savunmasını yapmışlardır.
Bu arada aralarında yapılmış olan satım sözleşmesine rağmen (Ü), (Z) AŞ’den alacağını tahsil
edememektedir.
SORULAR
1. (Z) AŞ esas sözleşmesinde yer alan düzenlemeleri ayrı ayrı değerlendirerek hukuken geçerli olup
olmadıklarını açıklayınız.
2. (P1)’in şirkete sermaye olarak içinde kiracı bulunan Ümraniye’deki deposunun mülkiyetini devretmesi
mümkün müdür?
3. Genel kurulun, (Ü)’den kablo alınmasına ilişkin işlemi onaylamamasının hukuki sonucu nedir?
Olaydaki bilgileri dikkate alarak cevaplayınız.
4. (P2)’nin açtığı iptal davasında ileri sürdüğü iddiaların geçerliliğini ayrı ayrı değerlendiriniz.
5. Şirket tarafından açılan sorumluluk davasında eski yönetim kurulu üyelerince yapılan savunmaları
değerlendiriniz.
6. Alacağını şirketten tahsil edemeyen (Ü)’nün, bu amaçla başvurabileceği başka bir kişi var mıdır?
Download

26.04.2014 – saat: 12.00 – 16.00 - İstanbul Üniversitesi | Hukuk