VİBRİONACEAE FAMİLYASI
Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ
D.Ü TIP FAKÜLTESİ
TIBBİ MİKROBİYOLOJİ A.D
Genel Özellikleri
Gram negatif basiller
Polar flajellası ile hareketli
Sporsuz, kapsülsüz
Fakültatif anaerop
Fermentatif
Oksidaz pozitif
Sınıflandırma
Bu familyada dört cins yer alır:
Vibrio (34 tür: 11’i hastalık)
Aeroromonas (4 tür)
Plesiomonas (3 Tür)
Photobacterium’dur (1tür)
Vibrio
Vibrio cinsindeki bakteriler; eğri, hafif kıvrık, sert
vücutlu, tek uçlarında bir veya birkaç flagella
bulundururlar,
Glikozu gaz yapmadan, yalnız asit yaparak
parçalarlar,
Katalaz, ve indol oluştururlar,
H2S ve üreaz oluşturmazlar,
En önemli tür insanlarda hastalık oluşturan
V.Cholerae ve V. parahemolyticus’tur.
Vibrio cholerae
Kolera hastalığının etkenidir,
Görünüm ve boyanma özellikleri
Yaklaşık 1-4µ boyunda 0,3-0,6 µ
enindedirler,
Genelde morfolojik olarak virgüle benzerler,
Tek bir flagella; çok hareketli
Bu hareketlerine çılgın hareket veya sinek
uçuşmasına benzer hareket adı verilir,
Üreme özellikleri
Fakültatif anaeroptur
Vibrio cholerae, genel besiyerlerinde üreme gösterir.
Alkali besiyerlerinde daha kolay üreme gösterir,
pH üreme sınırları 6-10 arasındadır,
Vibrio cholerae’nın alkali peptonlu besiyerinde çok hızlı ve
özel bir üreme şekli vardır,
Alkali peptonlu besiyerine ekildikten sonra besiyerinin
yüzeyinde kalınlığı gittikçe artan bir zar oluşturur.Besiyeri
genellikle berraktır,
Üreme ısıları 30-40°C arasındadır,
Alkali jelozda düz kenarlı, 1-2 mm çapında gri-mavimsi
renkte koloni yaparlar
Üreme Özellikleri
Alkış, Özsan besiyeri,
TCBS (Tiyosülfat, Sitrat, Bile, Sukroz
agar)
opak sarı koloniler
Ayrıca; Mac Conkey ve kanlı agar
TCBS agar
Biyokimyasal özellikleri
Vibrioların çoğu indol (+), katalaz (+)
oksidaz (+)
Nitratları nitritlere dönüştürürler.
H2S ve üreaz negatif
Antijenik yapı
H antijenleri ortaktır.
V.cholerae lipopolisakkarit yapıdaki O hücre
duvar antijeninin doğasına göre 3 majör
subgruba ayrılır
1. V.cholerae O1
2. V.cholerae O139
3. V.cholerae non-O1 (O2-O138)
V.cholerae’nin klinik önemi olan ve epidemilere
yol açan türleri O1 ve O139 Bengal
serogruplarıdır.
V.cholerae’nın alt tipleri
A antijenlerinin A,B ve C antijenik
determinantlarına göre 3 farklı serotipi
vardır
Alt Tip
Ogawa
Inaba
Hikojima
Taşıdıkları O Ag’leri
A,B
A,C
A,B,C
V.cholerae O1
Biyolojik özellikleri farklı iki biyotip:
V.cholerae klasik
V.cholerae eltor
Bu iki vibrionun DNA yapıları aynıdır. Her
ikisi de O:1 serogrubundadırlar
İkisi de kolera toksini oluşturur ve hastalık
etkenidirler
V.cholerae klasik ve biyotip Eltor’un Ayırıcı
Özellikleri
Özellikler
V.cholerae
Biyotip ElTor
klasik
Kanlı agarda hemol.
-
+
Tavuk erit.aglut.
-
+
CAMP-test
-
+
Voges – Proskauer
-
+
Polimiksin B duyarlığı
+
-
Faj IV duyarlılığı
+
-
Virulans ve Patojenite Özellikleri
Hareket
Pilus
Hemaglütinin
Müsinaz
Kapsül (O 139)
Kolera toksini ( enterotoksin )
Virulans ve Patojenite
• Kirpik : Bağırsak mukozasına ulaşma
• Uzun flamanlı piluslar : Bağırsak mukozasına
kolonizasyon
• Musinase : Bağırsaktaki mukus bariyerini yıkar
• Hemaglütininler : Bağırsakta kolonizasyon
• Kapsül : 0139’da bulunur, fagositozu önler, serumun
baterisid etkisine direnç
• Kolera toksini : Sıvı ve elektrolit kaybına neden olan
bir enterotoksin.
Hastalık gelişimini etkileyen faktörler
Konak organizmanın direnci
Mide asitliğinin düzeyi (sağlıklı insan:10¹º org/ml
hipoklorhidri:100 org/ml)
Alınan bakteri sayısı
Bol yiyecek içecekle alınmış olması
Alınan bakterilerin virulansı
KOLERA TOKSİNİ
A ve B parçalarından oluşmuştur.
A, A1 ve A2 diye iki kısımdan oluşur.
A1 biyolojik ve enzim aktivitesinden
sorumludur.
A2 ise, A1’i B’ye bağlayan birleştirici
kısımdır.
B parçası, enterotoksinin bağlanma
parçasıdır.
İnce bağırsakta gangliozid reseptöre
bağlanmayı sağlar.
KLİNİK
a)
b)
c)
d)
e)
f)
Asemptomatik
Kolera diyaresi
Hafif kolera şekli (Kolerin)
Kolera gravis (gerçek kolera şekli)
Kolera sikka (kolera siderans)
Tifoid kolera
Kolera gravis (gerçek kolera)
2-3 günlük bir kuluçka
Aniden kusma, ishal ile başlar ve dışkılama
pirinç suyu görünümünü alırken hafif
kanlıda olabilir.
Dışkılama sayısı günde 30-40
Halsizlik, ağız kuruluğu, dilin paslı görünüm
alması, gözlerin çökmesi
Parmak uçları siyanozlu, nabız zayıf
Bacak ve kol kaslarında ağrılı kramplar
oluşur.
Asidoz ve koma sonrasında ölüm görülür.
Tanı
Klinik tablo
Dışkı
Makroskopik görünüm
Mikroskopik inceleme
Kültür
Makroskobik
inceleme
İlk birkaç
dışkılamadan sonra
tipik pirinç suyu
görünümü
Sulu, çok az fekal
materyal içerikli
Tipik rengini
kaybetmiş
beyazımtrak
Tipik kokusunu
kaybetmiş, hafif
balıksı kokulu
LABORATUVAR TANI
A. Direkt Mikroskopi
Karanlık alan
Gram boyama Balık sürürüsü manzarası
B. Kültür
Alk. pep. su. 4 –6 saat sonra pasaj
TCBS, Mansur, Alkış, Özsan, vb
Koloni ve biyoşimik özelliklerin incelenmesi
O grubu antiserumlarıyla karşılaştırılır
TCBS agarda V. Cholerae kolonileri
TEDAVİ
1. Destekleyici tedavi
2. Antibiyotik tedavisi
- Doksisiklin (300 mg, tek doz)
- Tetrasiklin (4x500mg, üç gün)
- TMP/SMX (2x160/800 mg, üç
gün)
EPİDEMİYOLOJİ
Hindistan, Pakistan, Çin ve diğer
Güney Asya ülkelerinde endemik
olarak bulunur
Tek rezervuarı insandır.
Bulaş; taşıyıcı – kontamine edilen
ortam hasta – taşıyıcı
Epidemiyolojisi
Bulaş: Kontamine içme suları veya
besinlerle Büyük salgınlar daha çok su
kaynaklarının dışkı ile kontaminasyonu
veya sokak satıcılarının sattığı gıdalarla
ilişkilidir.
Rezervuar:Asemptomatik infekte insanlar.
İnsandan insana direkt temasla bulaş
nadirdir ( enfeksiyon dozu yüksek!!!)
PANDEMİLER
1. Pandemi
2. Pandemi
3. Pandemi
4. Pandemi
5. Pandemi
6. Pandemi
7. Pandemi
Tor)
8. Pandemi
(0139)
1817 – 1823
1829 – 1851
1852 – 1859
1863 – 1879
1881 – 1896
1899 – 1923
1961 - .......
Hindistan
Hindistan
Hindistan
Hindistan
Hindistan
Hindistan
Endonezya (El
1992 - ........
Hindistan
Vibrio parahaemolyticus
Halofil yani tuzu seven bakterilerdendir.
Birçok özelliği kolera vibriyonuna benzer.
Fakat Voges Proskauer testi, laktoz ve
Sakkaroz negatiftir
%0 oranındaki tuzlu suda ürememesi %
7’ lik tuzlu suda üremesi özellikleri ile
ayrılır.
İnsan kanlı agarda hemoliz yapma
özelliğine sahiptir.
Vibrio parahaemolyticus
Deniz ürünlerinden (Midye, istiridye)
geçerek besin zehirlenmesine neden olur.
İnsandan insana bulaş görülmemiştir.
Vibrio vücuda alındıktan sonra 6 –20 saat
sonra şiddetli kusma ve ishal görülür.
Sıvı ve elektrolit kaybına ait bulgular
ortaya çıkar .
Genellikle iyileşme 2- 3 gün içinde olur.
Vibrio parahaemolyticus
Tanı için, dışkı veya besin maddesi %
3’lük NaCl ilave edilmiş alkali peptonlu
buyyona ekilmelidir.
8 –18 saat sonra TCBS Agar besiyerine
pasajlanır.
Korunma için deniz ürünlerinin iyi
pişirilmesi ve pişirildikten sonra hijyen
kurallarına uyularak saklanması gerekir.
Tedavi; sıvı ve elektrolit kaybı yerine
konularak ve antibiyotikler kullanılarak
yapılır.
Kaynaklar
1. Erdem B. Vibrio. Temel ve Klinik
Mikrobiyoloji Ed.Ş.Ustaçelebi.Ankara,
1999, s:517-526.
2.
3.
Tuncer İ. Vibrio. Mikrobiyoloji. Ed.
A.T.Cengiz. Ankara, 2004, s.491-497.
FarmerJJ, Janda JM. Vibrio.Manual of
Clinical Microbiology Ed. P.Murray.
s.706-718
Download

vibrionaceae familyası