SITMA
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt

MALARYA ;ANOPHALES ADLI SİVRİSİNEKTEN BULAŞAN
PROTOZOA HASTALIĞIDIR.

DÜNYA NUFUSUNUN %55 I BU ENFEKSIYONA MARUZ
KALMISTIR.

PLASMODİUMUN 5TÜRÜ VAR.
P.VİVAX, P.OVALE, P.MALARYA, P.FALCİPARUM.VE P.KNOWLESİ.


HER YIL 500 MILYONDAN FAZLA KİŞİ HASTALANMAKTA, 1
MILYONDAN FAZLA KİŞİ ÖLMEKTEDİR
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt

AGRESİF KONTROL ÇALIŞMALARINA RAĞMEN İNSİDANS
ARTMAKTA, NEDENİ DE SİVRİSİNEKLERİN İNSEKTİSİTLERE
DUYARLILIĞININ AZALMASI VE ANTİMALARYAL İLAÇLARA KARŞI
ARTAN DİRENÇTİR.

SITMA TANISI KOYMAK İÇİN ÖNCELİKLE ŞÜPHELENMEK
GEREKİR.

TROPİK VE ENDEMİK BÖLGELERE SEYAHAT, NEDENİ
BULUNAMAYAN ATEŞTE SITMA DÜŞÜNÜLMELİDİR.
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
EPİDEMİYOLOJİ




EN SIK ORTA VE GÜNEY AMERİKA, KARAYİPLER AFRİKA,
HİNDİSTAN, GÜNEY DOĞU ASYA, ORTADOĞU VE
OKYANUSYADA GÖRÜLÜR.
2007 DE YAYINLANAN CDC RAPORUNA GORE 1155 VAKANIN %
64'U AFRIKA,% 22 Sİ ASYADA,%9'U KARAYİPLER VE ORTA
AMERICADA % 2 SI GUNEY AMERIKADA GÖRÜLMÜSTÜR.
YİNE AYNI CALIŞMADA BU VAKALARIN % 62 SİNİN
P.FALCİPARUM %29 UNUN P.VİVAX DAN KAYNAKLANDIĞI
BELİRTİLMİŞTİR.
GÜNEY DOĞU ASYA VE ORTA DOĞU(SURIYE VE TURKIYE
HARİÇ) ÜLKELERİNDE, AFRİKANIN KUZEYI VE GUNEYINDE
KLOROKINE DIRENCLI P. FALCIFORM YAYGINLASMAKTADIR.
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
PATOFİZYOLOJİ






BULAŞ; ENFEKTE ANOFELİN ISIRIĞI İLE BULAŞIR.
BU SİNEK 2500 METRE YÜKSEKLİĞE KADAR YAŞAR.
SPROZOİTLER KAN DOLAŞIMINA GİREREK K.C.E GİDER,
ASEKSÜEL BÖLÜNME İLE BİNLERCE MEROZOİT OLUŞUR,
PARANKİM HÜCRELERİ RÜPTÜRE OLARAK MEROZOİTLER
DOLAŞIMA SALINIR VE ERİTROSİTLERE YERLEŞİRLER.
MEROZOİTLER ERİTROSİT İÇİNDE OLGUNLAŞIRLAR (ERKEN
YÜZÜK FORMU, TROFOZOİT, ŞİZONT)
ERİTROSİTLERİ PARÇALAYARAK YENİ MEROZOİTLER YENİ
ERİTROSİTLERİ İNVAZE EDERLER.
BU OLAYLAR 2-3 GÜNLÜK PERİYOT İÇİNDE OLUR.
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
ANOFEL
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
PATOFİZYOLOJİ




BİR KISIM MEROZOİTLER SEKSÜEL FORM İLE
GAMETOSİTLERE DÖNÜŞÜRLER.
BAŞKA BİR ANOFEL ISIRMASI İLE HASTADAN GAMETOSİTLERİ
ALARAK SİVRİSİNEKTE ERKEK VE DİŞİ GAMETOSİTLER
BİRLEŞİR.YENİ SPOROZOİTLER OLUŞUR.
ENKÜBASYON SÜRESİ 8 GÜN İLE BİRKAÇ HAFTA
ARASINDADIR.
ENFEKTE ERİTROSİTLERİN HEMOLİZİ, SALINAN ANTİJENİK
MADDELERİ, MAKROFAJLARIN UYARILMASI, SİTOKİNLERİN
SALINMASI İLE PAROKSİSMAL ATEŞLER GÖRÜLÜR.
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
TROFOZOİT
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
ŞİZONT
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
GAMETOSİT
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
PATOFİZYOLOJİ






P.FALSİPARUM İLE OLUŞAN HEMOLİZ EN
ŞİDDETLİSİDİR.ÇÜNKÜ HER YAŞTAKİ ERİTROSİTLER
TUTULMUŞTUR.
P.KNOWLESİ İSE TÜM KIRMIZI KAN HUCRELERINI TUTAR.
ASYADAN GELEN YÜKSEK PARASTEMİLİ P.MALARİA
BARINDIRAN HASTALARDA P.KNOWLESİ DÜŞÜNÜLMELİDİR
YAYGIN HEMOLİZ SONUCUNDA OBSTRÜKSİYON GELİŞİR.
SONUÇTA NONKARDİYAK PULMONER ÖDEM, BÖBREK
YETMEZLİĞİ, SEREBRAL MALARYA OLUŞUR.
İMMÜNOLOJİK AKTİVASYONLA GLOMERULONEFRİT,
NEFROTİK SENDROM, TROMBOSİTOPENİ OLUR
SONUÇTA HİPERSPLENİZİM VE PANSTOPENİ UZAMIŞ VE
TEDAVİ EDİLMEMİŞ VAKALARDA GÖRÜLÜR.
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
P.Falsiparum
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
KLİNİK





YORGUNLUK, MYALJİ, BAŞ AĞRISI, HAFİF ATEŞ, TİTREME İLE
BAŞLAR.
BAZI HASTALARDA GÖĞÜS AGRISI, ÖKSÜRÜK, KARIN AĞRISI,
EKLEM AĞRISI, İSHAL GÖRÜLEBİLİR.
DİKKAT! BU TİP NONSPESİFİK BULGULAR İNFLUENZA GİBİ
VİRAL HASTALIK İLE KARIŞABİLİR.
HASTALIK İLERLEYEREK YÜKSEK ATEŞ, TİTREME, TAŞIKARDİ,
BULANTI, ŞİDDETLİ GÜÇSÜZLÜK İLE SEYREDER.
F.M.DE SPLENOMEGALİ VE HASSAS KARIN GENELLİKLE
İLERLEMİŞ HASTALARDA GÖRÜLÜR.
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
LABORATUVAR







NORMOKROM, NORMOSİTER, ANEMİ
HEMOLİZ BULGULARI
NORMAL VEYA AZALMIŞ WBC
TROMBOSİTOPENİ
ESR YÜKSEKLİĞİ
LDH YÜKSEKLİĞİ, KCFT ARTIŞI VE BÖBREK FONKSİYONU
TESTLERİ YÜKSELİR.
HİPONATREMİ, HİPOGLİSEMİ, VDRL (+) GÖRÜLEBİLİR.
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
KOMPLİKASYONLAR

TEDAVİ EDİLMEMİŞ OLGULARDA ÖZELLİKLE P.FALCİPARUM
DA HEMOLİZ,DALAK BÜYÜMESİ VE RUPTURU OLUŞUR
.GLOMERULONEFRİT İSE SIKLIKLA P.MALARİA DA GELİŞİR.

YÜKSEK PARAZİTEMİDE KAPİLLER TIKANIKLIKLA P.
FALCİPARUM FATAL SEYREDEBİLİR .P KNOWLESİ DE BUNA
BENZERDİR.

SEREBRAL MALARYA % 20 MORTAL OLUP KOMA DELİRYUM
VE NÖBET E SEBEP OLABİLİR.

SEREBRAL MALARIA DA BOS SIKLIKLA NORMAL OLSADA
HAFİF BİR BASINC ARTISI PLEOSYTOSİZ VE PROTEIN ARTISI
GÖRÜLEBİLİR.

YAŞLILAR COCUKLAR VE GEBELER P.FALCİPARUMUN
KOMPLİKASYONLARINDA YÜKSEK RİSK ALTINDADIRLAR.
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
RİSK FAKTÖRLERİ






ÇOCUK
YAŞLI
GEBE
ASPLENİ
KEMOPROFLAKSİ ALMAYANLAR
TIBBİ YARDIM ALMAYANLAR
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
TANI




KESİN TANI İNCE VE KALIN YAYMALARIN GİEMSA BOYANMASI
VE PARAZİTLERİN GÖRÜLMESİ İLE KONUR.
EĞER PARAZİT GÖRÜLMEDİYSE 2-3 GÜN ARA İLE
TEKRARLANMALIDIR.
TANIDA YENİ MOLEKÜLER YÖNTEMLER GELİŞTİRİLMİŞ
OLMASINA RAĞMEN MİKROSKOP KADAR DEĞERLİ DEĞİLDİR.
P.FALSİPARUM DA YÜZÜK FORMLARININ VEYA MUZ
ŞEKLİNDEKİ GAMETOSİTLERİN GÖRÜLMESİ
PATOGNOMONİKTİR.
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
PERİFERİK YAYMA
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
PERIFERIK YAYMA
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
TEDAVİ

P.FALSİPARUM EKARTE EDİLİRSE HASTA AYAKTAN TEDAVİ
EDİLİR.

CİDDİ HEMOLİZİ OLAN VE MEDİKAL PROBLEMLERİ GELİŞEN
HASTALAR YATIRILMALIDIR.

KLOROKİN; P.VİVAX, P.OVALE, P.MALARYADA
SEÇİLECEK İLAÇTIR.
24-48 SAAT İÇİNDE PARAZİT YÜKÜ AZALIR.
3.-4. GÜNDE HİÇBİR ASEKSÜEL FORMA RASTLANMAZ.




PRİMAKİN; P.VİVAX VE P.OVALEDE EKZO ERİTROSİTER
PARAZİTLERE ETKİLİDİR.G.6.P.D. EKSİKLİĞİNDE VERİLMEZ
.
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
TEDAVİ








KLİNİK SÜPHE VARSA TEDAVİYE BAŞLA
ORAL TOLERE EDEMEYEN HASTALARA İV YOL AÇILIR.
MONİTERİZASYON
SIVI REPLASMANI
METABOLİK DESTEK (DİYALİZ, MEKANİK VENTİLASYON)
PARAZİTEMİ %10’U GEÇERSE EXCHANGE HAYAT
KURTARICIDIR.
KİNİDİN İV SEÇİLECEK İLAÇTIR CUNKU KOLAY ULAŞILABILIR
VE KININ E GORE DAHA ETKILIDIR.
DSO GORE AĞIR VAKALARDA IV ARTESUNATE TEDAVİDE
SEÇİLMELİDİR.DİRENÇ GELİŞME İHTİMALİ VE KISA YARI OMRU
NEDENIYLE DİĞER ILAÇLARLA KOMBİNE EDİLMELİDİR
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
TEDAVİ

Atovaquone-proguanil (Malarone ®), sabit-doz ilaç, genellikle iyi
tolere edilebilir ve tedavi seçeneği en az% 90. meflokine karşı daha
etkilir.
 Yeni Artemisinin bileşikler (örneğin, Artemisinin,
dihydroartemisinin, artemether, artemotil ve ARTESUNATE) kinin
dirençli P. falciparum suşlarına karşı aktif.
 2009 yılının Nisan ayında, ABD Gıda ve İlaç İdaresi onaylı
artemether ve lumefantrine 1:6 sabit doz kombinasyonu (Coartem
®) komplikasyonsuz akut sıtmada
3 gün tedavi rejimi gösterileri; P. falciparum karşı etkinliğ i% 95
üzerinde .kinin ve meflokin e oranla daha iyi tolere edilebilen ve son
derece dayanıklı kür oranları sağlar.


Bir hasta, coğrafi maruziyet tabanlı klorokin dirençli P. falciparum
enfeksiyonu olamayacağı kesin olmadıkça, kinin ve doksisiklin veya
atovaquone-proguanil kombinasyonu ile tedaviye başla
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
İLAÇLARIN YAN ETKILERI

KLOROKIN : BULANTI ,KUSMA,D İYARE,
KAŞINTI,POSTURAL HİPOTANSİYON BAŞ AĞRISI VE BAŞ
DONMESİ,RETİNOPATİ

KİNİN-KİNİDİN : CİNKONİZM KARDİYAK DİSRİTMİ, CİDDİ
HİPOGLİSEMİ ATAKLARI ,HEMOLİZ ,ABORTUS

MEFLOQIN: BULANTI KUSMA DİYARE,KABUS
ANOREKSİA,DİSRTİMİ VE KARDİYAK ARREST
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
YAN ETKİLER

DOKSİSİKLİN: GIS IRRITASYONU,VAGINAL KANDIDIYAZIS
OZEFAGIAL ULSERASYON

PRİMAKİN: BULANTI DİYARE KRAMPLAR
METHEMOGLOBİNEMİ( G6PDH EKSİKLİĞİNDE
VERİLMEMELİDİR)

ARTEMETHER LUMEFANTRİNE (COARTEM): BAŞ
AĞRISI BAŞ DÖNMESİ ANEROKSİA
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
KORUNMA





SİNEK AĞLARI KULLANIMI
UZUN KOLLU VE PAÇALI AÇIK RENK GİYSİLER GİYİLMELİ
PYRETHİUM İÇEREN SPREYLER BULUNDURULMALI
KLOROKİN DUYARLI P.FALSİPARUM OLAN BÖLGE SEYAHATTE
KLOROKIN 300MG SEYAHATTE ÖNCE VE 4 W SONRA
.DOKSİSİKLİN 100 MG PO GÜNLÜK .2 GÜN ÖNCEDEN
BAŞLANMALI .
KLOROKİNE DİRENÇLİ P.FALCİPARUM OLAN BÖLGELERE
SEYAHATTEN 1 HAFTA ÖNCE KLOROKİN(250MG) PRİMAKİN(
30MG 2 GUN ONCE-SEYAHAT ESNASINDA VE 4 HAFTA SONRA
)YADA DOKSİSİKLİN(100MG 2 GUN ONCE -SEYAHATTE-4
HAFTA SONRA) BAŞLANMALIDIR.
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
KEAH ACİL TIP - Dr. Yasin Bozkurt
Download

yasin bozkurt