KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 14 KASIM DÜNYA DİYABET GÜNÜ* PROGRAMI Diyabet, erişkinlerde daha sık olmak üzere her yaşta görülebilen ve yol açtığı komplikasyonlar nedeniyle çok önemli bir halk sağlığı sorunu olan bir hastalıktır. Genel olarak erişkinlerde şişmanlıkla bağlantılı olan Tip 2 diyabet, çocuklarda işe başından itibaren insülin tedavisi gerektiren Tip 1 diyabet görülmektedir. Dünya Diyabet Federasyonu verilerine göre , dünyada 400 milyon kişinin diyabetli olduğu, her yıl 5 milyon kişinin diyabet nedeniyle yaşamını yitirdiği ve çoğunluğu komplikasyonların tedavisi için olmak üzere yılda 550 milyar doların diyabet için harcandığı tahmin edilmektedir. Ülkemizde ise 7 milyondan fazla erişkinin diyabet hastası olduğu, bir o kadar kişinin de diyabet gelişimi açısından risk grubunda olduğu tahmin edilmektedir. Özetle Türkiye' de erişkin her üç kişiden bir tanesinde diyabet hastalığı veya diyabet gelişimi açısından risk vardır. Ayrıca 20.000 dolayında çocuğun diyabetli olduğu bilinmektedir. Tip 2 diyabet sıklığı bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde artmakta ve gelişen ekonomiler için en önemli kronik hastalık yükünü oluşturmaktadır. Oysa Tip 2 diyabet vakalarının % 70’ni, sağlıklı kahvaltı, lifli sebze, taze meyve suyu, tam buğday ekmeği, yağsız et, balık ve fındık tüketimi ve düzenli egzersizi içeren “ sağlıklı yaşam tarzı” ile önlemek mümkündür. Çocuklarda görülen Tip 1 diyabeti önlemek mümkün olmamakla birlikte bu çocukların yeterli tedavi , eğitim ve bakım ile normal ve başarılı bir hayat sürmelerini sağlamak mümkündür. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi olarak 14 Kasım Dünya Diyabet Farkındalık Günü* nedeniyle iki tema çerçevesinde etkinlik düzenliyoruz. Bunlardan ilki erişkinlerde diyabete bağlı komplikasyonlar arasında önemli yer tutan “ diyabetik ayak” konusudur. Program kapsamında bu önemli konuda bilgi verilmesinin yanı sıra fakültemizde kurulan “ Podoloji Ünitesi-­‐Önleyici Ayak Bakımı Ünitesi”nin açılışı da yapılacaktır. Bu ünite, ülkemizdeki kamu hastanelerinde açılan tam donanımlı ilk ünite olmasının yanı sıra yine ülkemizde bu konuda ilk eğitim programı olan, Üniversitemiz Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Podoloji Programı öğrencilerinin eğitim yeri olarak da kullanılacaktır. 14 Kasım Programı’nın ikinci teması ise “ Diyabetli çocuklar ve diyabetle barışık bir yaşam sürmek” tir. Bu kapsamda 1997’den beri fakültemiz Çocuk Endokrin ve Diyabet Bilim tarafından organize edilen diyabetli çocuklar kampını anlatan bir belgesel filmin ilk gösterimi yapılacak, ayrıca kendisi de Tip 1 diyabetli olan maraton sporcusu Gürkan Açıkgöz “ Diyabet ve Egzersiz” konulu bir konuşma yapacaktır. Toplantının sonunda “Diyabetli Çocuklar Eğitim Vakfı” kuruluş açıklaması yapılacak, daha sonra da “Podoloji Ünitesi” açılışı yapılacaktır. Toplantıya erişkin diyabetliler, diyabetli çocuklar ve aileleri ile diyabetli çocukların öğretmenleri ve öğrencilerin katılması beklenmektedir. 14 Kasım Dünya Diyabet Farkındalık Günü hakkında bilgiyi, 14 Kasım afişi ve programını aşağıda sunuyoruz. İlginizi diler, saygılar sunarım. Prof. Dr. Şükrü Hatun Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı İletişim: 0 262 3037001 (Özlem Başaran) *14 Kasım Dünya Diyabet Günü ve 2014 Teması 14 Kasım, insülin hormonunu ilk kez hastaların tedavisinde kullanan bilim adamlarından Frederick G. Banting’in doğum günü olup 1991’den beri Dünya’da diyabet farkındalık günü olarak kabul edilmektedir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu da 2007’den itibaren 14 Kasım Günü’nü resmi olarak “Dünya Diyabet Günü” olarak tanımıştır. Dünya Diyabet Federasyonu ( her yıl Dünya Diyabet Günü’nün temasını belirlemekte ve dünya çapında bu tema çerçevesinde aktiviteler yapılmaktadır. Dünya Diyabet Günü’nün sembolü yukarıda görülen “Mavi Halkadır” (http://www.idf.org/bluecircle). “Mavi Halka” , yaşam ve sağlık döngüsünü anlatmak, mavi renk ise gökyüzünün ve Birleşmiş Milletleri rengini sembolize etmektedir. Dünya Diyabet Günü’nün bu yılki teması “ Sağlıklı beslenme kahvaltı ile başlar” olarak belirlenmiştir. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgilere http://www.idf.org/sites/default/files/wdd-­‐guidebook-­‐2014-­‐en.pdf adresinden ulaşılabilmektedir. SAĞLIKLI KAHVALTININ ÖNEMİ Dr. Dyt. Alev KESER
Ankara Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
Vücudumuz gece boyunca uyku sırasında dahi çalışmasını sürdürür. O nedenle enerji
harcamaya devam eder. Günün son öğünü ile ertesi günün sabahı arasında uzun bir
süre vardır. Bu süre içinde vücudumuz besinlerin tümünü kullanır. Bu durumda sabah
kahvaltı yapılmaz ise beynimizin kullanabileceği enerji yeterince oluşmaz.
Yorgunluk, baş ağrısı, dikkat ve algılama azlığı, gün boyunca iştahı kontrol edememe
ve kan şekeri dengesizliği gibi sorunlar yaşanır. Kahvaltı yapılmadığında vücut enerji
kaynağı olarak kendi depolarını kullanmaya başlar ve hastalıklar karşısında direnci
düşer.
Öğünler içinde en önemlisi sabah kahvaltısıdır.
Güne sağlıklı bir kahvaltı ile başlamak; diyabetli bireylerin verimliliğinin artmasına
ve sağlık harcamalarının azalmasına katkıda bulunarak
diyabetin küresel boyutta
yükünün azalmasını sağlar.
• Diyabetin ekonomik yükü oldukça fazladır. Amerika’da sağlık harcamalarının
yaklaşık olarak 550 milyar doları diyabetle ilişkilidir.
• Diyabete yönelik harcamaların çoğunluğunu kalp, göz, böbrek ve ayak ile
ilişkili komplikasyonların tedavisi kapsamaktadır. Bu komplikasyonlar
diyabetin etkili yönetimi ile önlenebilir.
• Sağlıklı bir kahvaltı diyabet ile ilişkili komplikasyonların gelişme riskini
azaltır.
• Sağlıklı bir öğün; yeşil yapraklı sebzeler, taze meyveler, tam tahıllı yiyecekler,
yağsız et, balık ve fındık, ceviz gibi yağlı tohumları içerir. Bu yiyeceklerden
oluşan menüler diyabet ile ilişkili komplikasyonların gelişme riskinin
azalmasını sağlar.
•
Kahvaltı öğününü atlama ağırlık kazanımı ile ilişkilidir ve bu durum insülin
direnci (insülinin vücudumuzda etkili bir şekilde kullanılmasının
engellenmesi) için temel risk faktörüdür.
Sağlıklı bir kahvaltı yapmak önemlidir.
Çünkü; gün boyunca iştahı kontrol etmeye ve kan glukoz kontrolünün
sağlanmasına yardımcı olur.
Güne istekli başlamada ve elverişli bir biçimde sürdürmede, kan şekeri kontrolünün
sağlanmasında sabah kahvaltısında tüketilen besinlerin miktarı ve içeriği büyük önem
taşır.
-­‐
-­‐
-­‐
-­‐
-­‐
Sağlıklı bir kahvaltı mutlaka yeterli miktarda protein içermelidir. Yeterli
olan miktar her birey için farklıdır. Genel olarak çocuklar için 1 adet yumurta,
bir miktar az yağlı beyaz peynir ve 1 su bardağı süt ile yeterli protein
karşılanabilir.
Sağlıklı bir kahvaltı mutlaka sebze ve/veya meyve içermelidir. Kahvaltıda
meyve ya da sebze yenilmesi içerdikleri posa nedeniyle kan şekerini
dengelemekte, doygunluğu daha uzun süre sağlamakta ve ara öğünlerde aburcubur tüketme isteğini azaltmaktadır. Ayrıca taze sebze ve meyvenin C
vitamini açısından zengin olması enfeksiyon hastalıkları ile başetmemizi
kolaylaştırmaktadır.
Sağlıklı bir kahvaltı mutlaka zeytin veya fındık-ceviz-badem gibi yağlı
tohum içermelidir. Bu besinler; kan şekerini dengeleyen, bağırsak sağlını
koruyan, kan kolesterolünün yükselmesini önleyen posa açısından zengindir.
Ayrıca kalp sağlığı için gerekli yağ asitleri bakımından iyi kaynaklardır.
Sağlıklı bir kahvaltı mutlaka tam tahıllı ekmek içermelidir. Tahıllar en
temel karbonhidrat kaynağıdır ve enerji ihtiyacımızın karşılanmasında
tahılların önemli yeri vardır. Tam tahıl ürünleri yüksek posa içerikleri
sayesinde kan şekerinin yemeklerden sonra kontrollü bir şekilde yükselmesini
ve düşmesini sağlar. Tahıllı ekmek yerine şeker ilave edilmemiş tahıllı
kahvaltılık gevrekler veya esmer undan yapılmış alternatif besinler (krep, az
yağlı pohaça gibi) tüketilebilir.
Bu nedenlerle kahvaltıda 1 adet yumurta, yeterli miktarda peynir tüketmek, bir
bardak süt içmek domates, salatalık ve benzeri bir sebze ya da portakal, elma
gibi bir meyve yemek, zeytin veya yağlı tohumları ihmal etmemek, tam tahıllı
ekmek tercih etmek güne dinamik ve sağlıklı başlamak açısından atılabilecek
en önemli adımdır.
SAĞLIKLI KAHVALTI ŞEÇENEKLERİ
Şekersiz süt
Taze
sebzeler,
meyveler
Tam tahıllı ekmek
Fındık, ceviz, badem
Tam tahıllı ürünler
Zeytin
taze
Yumurta (haşlanmış)
Beyaz peynir
Şekersiz yoğurt (fındık, taze meyve, yulaf Az miktar
pekmez
içerebilir)
bal,
reçel,
SAĞLIKSIZ KAHVALTI ŞEÇENEKLERİ
Meyve suları
Şekerli yoğurtlar
Beyaz ekmek, hamur işleri
Şekerli
ve
gevrekler
mısırlı
kahvaltılık
Aşırı miktarda pekmez, reçel, bal, Meyveli, çikolatalı sütler
çikolata
Salam, sucuk, sosis gibi et ürünleri
Şekerli içecekler
Kızartılmış yiyecekler
Sağlıklı yaşamak ve ideal ağırlığımızı koruyabilmek için güne
sağlıklı bir kahvaltı ile başlamanın önemli olduğu bilincine
varalım ve bu bilinci yayalım.....
Download

kocaeli üniversitesi tıp fakültesi 14 kasım dünya diyabet günü* prog