İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE
YEREL YÖNETİMLER
TÜRKİYE SAĞLIKLI KENTLER BİRLİĞİ 10. YIL KONFERANSI
10-12 EYLÜL 2014
KIRŞEHİR
ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI
ATIK YÖNETİMİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ
İÇERİK
 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KENTLER
 BELEDİYELER VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM PROJESİ
 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE BURSA
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE
KENTLER
İKLİMLER DEĞiŞİYOR!
2011 yılı sera gazı salımlarında yüzde olarak sektörel paylar
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve KENTLER
Kentler
(nüfusun
%80’i)
Sera gazı
emisyonu
%80
Enerji
tüketimi
%75
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve KENTLER
Küresel iklim değişikliği ve buna
bağlı olarak iklimsel aşırılıklar
kuraklık
sel
gıda
yetersizliği
biyolojik
çeşitliliğin
azalması
türlerin
yok
olmasını
kitlesel göçler
ve sosyal
patlamalar
KENTLERİN DAHA KIRILGAN OLMASI
HIZLI NÜFUS ARTIŞI VE YÜKSEK ENERJİ TALEBİ
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve KENTLER
İklim değişikliği ile mücadele ve uyum konusunda kentler ön
planda;
 Meksika, Tokyo, Berlin, Londra, Paris, Brüksel gibi dünya kentleri
sera gazı salımlarının azaltımı ve kentlerin iklim değişikliğine
dayanıklılığını arttırabilmek için planlı bir yaklaşımı ortaya
koyuyor.
ULUSLARARASI İKLİM PLATFORMLARI
Türkiye’den, Alanya,
Beyoğlu, Bodrum,
Çankaya, Halkapınar,
Kadıköy, Nilüfer,
Karadeniz Ereğli,
Keçiören, Muğla,
Nevşehir, Şişli, Sivas,
Antalya, Yalova olmak
üzere toplam 15
belediye dahil oldu.
İklim Dostu
Kentler
Kampanyası
Belediye
Başkanları
Sözleşmesi
Covenant
of Mayors
Karbon
saydamlık
Projesi
Belediyelerin ve
kurumların katılımı
Türkiye’den 7 belediye
bulunmaktadır. Bunlar
Karşıyaka/İzmir,
Bornova/İzmir,
Seferihisar/İzmir,
Kadıköy/İstanbul,
Karşıyaka/Balıkesir,
Antalya, Eskişehir’dir.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE İLGİLİ ALANLAR
Yenilenebilir
enerji
İklim değişikliğine karşı mücadele ve uyumda alt sektörler
ve eylem alanları
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE
BELEDİYELER
BELEDİYELER VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
5393
BELEDİYE
KANUNU
• İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt
yapı;
• çevre ve çevre sağlığı
• temizlik ve katı atık
• şehir içi trafik
• ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar
5216
BÜYÜKŞEHİR
BELEDİYE
KANUNU
• Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak
çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının
korunmasını sağlamak; ağaçlandırma yapmak
• İl düzeyinde yapılan plânlara uygun olarak, doğal
afetlerle ilgili plânlamaları ve diğer hazırlıkları
büyükşehir ölçeğinde yapmak
6360 SAYILI
KANUN
• Büyükşehir ve ilçe belediyelerine tarım
ve hayvancılığı desteklemek amacıyla her
türlü faaliyet ve hizmette bulunabilme
imkânı getirildi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE İLGİLİ ALANLAR
Yenilenebilir
enerji
İklim değişikliğine karşı mücadele ve uyumda alt
sektörler ve eylem alanları
BELEDİYELER ve İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
Yerel Yönetimler mevcut kanunları çerçevesinde;
Hedef
Mevzuat
Araçlar
Uygulama
‘Yerel İklim Planları’ bu süreçlerin en somut belgesidir
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANI (İDEP)
VE BELEDİYELER
ATIK SEKTÖRÜNDE
ULAŞTIRMA
SEKTÖRÜNDE
ARAZİ KULLANIMI
VE ORMANCILIK
SEKTÖRÜNDE
SU KAYNAKLARI
YÖNETİMİ
•ETKİN ATIK YÖNETİMİNİN SAĞLANMASI
•KENTSEL ULAŞIMIN SÜRDÜRÜLEBİLİR ULAŞIM
İLKELERİ DOĞRULTUSUNDA YENİDEN
YAPILANDIRILMASI
•ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ
ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE
ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK
•İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM İÇİN SU
KAYNAKLARININ BÜTÜNCÜL YÖNETİMİ
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT
STRATEJİLERİNİN VE EYLEM PLANLARININ
HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME
PİLOT PROGRAMI
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT STRATEJİLERİNİN VE
EYLEM PLANLARININ HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME
PİLOT PROGRAMI
 PROJE SÜRESİ:
Eylül 2013- Şubat 2014
 Proje İngiltere Büyükelçiliği Refah Fonunca
desteklenmektedir.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT STRATEJİLERİNİN VE
EYLEM PLANLARININ HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME
PİLOT PROGRAMI
ÇALIŞTAYLAR
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT STRATEJİLERİNİN VE
EYLEM PLANLARININ HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME
PİLOT PROGRAMI
• İlçe belediyeler
• Kamu kurumları
• Sivil toplum kuruluşları
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT STRATEJİLERİNİN VE
EYLEM PLANLARININ HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME
PİLOT PROGRAMI
Projenin çıktıları
Yol Haritası
İklim destek paketi
Farkındalık
Yerel kapasite
BURSA İÇİN YOL HARİTASI
1. İklim uyum
stratejilerinin
geliştirilmesi
yönünde politik
taahhütün
alınması
13. İzleme ve
değerlendirme
2. Proje
ekibinin
oluşturulması
3. Kent iklim uyum
strateji geliştirme
takımının
oluşturulması
4. Mevcut
durum analizi
5. İklim değişikliğinin
etkilerinin analizi ve
odak alanların
belirlenmesi
6. Odak alanların
karar vericiler
tarafından
önceliklendirilmesi
İklim değişikliğine
uyum stratejilerinin
oluşturulması
8. Öncelikli uyum
stratejilerinin var olan
planlara entegre
edilmesi
12. Uygulama
süreci
11. Planın
kamuoyuna
tanıtılması
10. Planın
onaylanması
7. Odak grup
toplantılarının
yapılması
9. İklim değişikliği
uyum strateji
belgesinin hazırlanması
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUMLU ESNEK KENT STRATEJİLERİNİN VE
EYLEM PLANLARININ HAZIRLANMASI İÇİN KAPASİTE GELIŞTİRME
PİLOT PROGRAMI
http://www.csb.gov.tr/projeler/iklim
CASP (İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM
DESTEK PAKETİ)
İklim
değişikliği
ve Türkiye
İklim
değişikliğine
uyum
adımları
Örnek
uygulamalar
• Türkiye’nin iklim değişikliğine uyum konusunda
mevcut durumu, kent ölçeğinde uygulamalar
• Adım adım iklim değişikliğine uyum stratejilerinin
geliştirilmesi
• Avrupa ülkelerinden örnekler ve alınan dersler
CASP (İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM
DESTEK PAKETİ)
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM DÖNGÜSÜ;
1. Başlangıç
2. İklim değişikliği risklerinin ve
etkilenebilirliğin belirlenmesi
3. Uyum seçeneklerının tanımlanması
4. Uyum seçeneklerinin
değerlendirilmesi
5. Uygulama (eylem planını hazırla,
sunumunu yap ve uygula)
6. İzleme ve değerlendirme
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇALIŞMALARINA
BAŞLANGIÇ
 TOPLUMDA BİLİNÇ YETERSİZLİĞİ
 HALKIN ÖNCELİĞİ DEĞİL
 KISA VADEDE SONUÇ ALAMAMA
 ÜRETİME SINIRLAMA GETİRMESİ
…
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇALIŞMALARINA
BAŞLANGIÇ
 ENERJİ VERİMLİLİĞİ
 YENİLENEBİLİR ENERJİ
KAYNAKLARININ KULLANIMI
 YEŞİL ALANLARIN ARTTIRILMASI
 ÇEVRECİ ULAŞIM
 ATIK YÖNETİMİ
…
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNDEN
ETKİLENEBİLİRLİK ANALİZİ
HASSASLIK
Derece.
Derecelendirme tanımı
1
Etkilenmez
2
Olumsuz etkilenebilir
3
Etkilenir
4
Ciddi etkilenecek
5
Yönetilemeyecek şekilde
etkilenir
UYUM SAĞLAMA KAPASİTESİ
Derece
.
Derecelendirme tanımı
1
Hiçbir sorun olmadan uyum
sağlayabilir
2
Küçük zorluklarla karşılaşacak
ama uyum sağlayabilir
3
Zorluklarla karşılaşacak ama
uyum sağlayabilir
4
Ancak artan destek ve kaynaklar
ile uyum sağlayabilir
5
Önemli ölçüde artan destek ve
kaynaklar olmadan uyum
sağlayamaz
Uyum Sağlama Kapasitesi
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNDEN
ETKİNLENEBİLİRLİK ANALİZİ
1
en az etkilenebilirlik derecesi
(uyum sağlayabilir ve hassas değil)
5
en yüksek etkilenebilirlik
derecesini
(uyum sağlayamaz ve son
derece hassas)
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE
BURSA
YENİLENEBİLİR ENERJİ
KAYNAKLARI
YEŞİL ALANLAR
Mevcut yeşil alanlar geliştiriliyor, pasif yeşil alanlar
kullanıma açılıyor
SÜRDÜRÜLEBİLİR ULAŞIM
SÜRDÜRÜLEBİLİR ULAŞIM
SÜRDÜRÜLEBİLİR ULAŞIM
Bisiklet ana güzergahlar = 250 km toplam
uzunluğunda
BURSA-ULUDAĞ
TELEFERİK HATTI KARBON AYAKİZİ
Bursa’dan karayolu ile 32 kilometre sonra Uludağ Oteller bölgesine
ulaşılır. İkinci ulaşım alternatifi de teleferik’tir. Bursa’nın sembolü
haline gelen Teleferik 1963 yılından 2013 yılına kadar hizmet
vermiştir.
BURSA-ULUDAĞ
TELEFERİK HATTI KARBON AYAKİZİ
KENT KATI ATIK DÜZENLİ DEPOLAMA ALANI
METAN GAZINDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ
• Bursa Kent Katı Atık Depolama Alanında oluşan metan
gazından enerji elde edilmesiyle birlikte sera gazı
etkisine
neden
olan
yaklaşık
235.000
ton/yıl
karbondioksit (CO2) salımı azaltılmaktadır.
• Yıllık 47.000 konutun aydınlatmasına eşdeğer elektrik
enerjisi üretilmektedir.
YAPILMASI GEREKENLER
Enerji
yönetimi
Sürdürülebilir
atık yönetimi
Sürdürülebilir
su yönetimi
Kentsel
planlama ve
arazi
kullanımı
Toplu ulaşımın
desteklenmesi
İKLİM
DEĞİŞİKLİĞİ
İLE MÜCADELE
VE UYUM
Temiz
yakıtların
teşvik
edilmesi
Trafik
yoğunluğunun
azaltılması
Alternatif ulaşım
araçlarının
desteklenmesi
YAPILMASI GEREKENLER
İKLİM DOSTU VE DÜŞÜK KARBONLU BİR KENT
İÇİN;
İklim değişikliği ile
mücadele ve uyum
eylem planları
 Politik taahhütün alınması
 Stratejik planda iklim değişikliğinin vurgulanması
 Kurumsal ve kent ölçeğinde sera gazı envanterinin
hazırlanması
 Azaltım hedeflerinin belirlenmesi
 Azaltıma yönelik stratejilerin ve eylemlerin belirlenmesi
 Kamuoyunda farkındalığın arttırılması
TEŞEKKÜRLER
Bilgi için;
Yıldız ODAMAN CİNDORUK
Çevre Yüksek Mühendisi
02242344000-1095
[email protected]
Bursa Büyükşehir Belediyesi
Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı
Download

Yük.Çev.Müh. Yıldız CİNDORUK - Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği