Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû
Ìåùðèáàí ßëèéåâà Éàñàìàë
ðàéîíóíäà éåíè èíøà åäèëÿí
êþðïÿëÿð åâè-óøàã áàü÷àñûíûí
à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû
Ìåùðèáàí ßëèéåâà Íèçàìè
ðàéîíóíäà ÿñàñëû òÿìèðäÿí
ñîíðà êþðïÿëÿð åâè-óøàã
áàü÷àñûíûí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâà ïàéòàõòûí Éàñàìàë ðàéîíóíäà éåíè èíøà åäèëÿí êþðïÿëÿð åâè-óøàã áàü÷àñûíûí
à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åäèáëÿð. Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ñèéàñÿòè þëêÿäÿ ýÿëÿúÿéèí âÿòÿíïÿðâÿð...
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâà Íèçàìè ðàéîíóíäà ÿñàñëû òÿìèðäÿí ñîíðà èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿí 175 íþìðÿëè êþðïÿëÿð åâè-óøàã áàü÷àñûíûí à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åäèáëÿð. Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû êþðïÿëÿð åâè-óøàã áàü÷àñûíûí ðÿìçè à÷ûëûøûíû áèëäèðÿí ëåíòè êÿñèá...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 3
Áàõ ñÿh. 3
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àáøåðîí ðàéîíóíà ñÿôÿð åäèá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àáøåðîí ðàéîíóíóí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí ñöðÿòëÿíäèðèëìÿñèíÿ äàèð ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð
ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ôîðóìóí “Ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ìöãàéèñÿëè òÿäãèãëÿðè:
íÿçÿðèééÿäÿí ùóìàíèñò òÿúðöáÿéÿ äîüðó” ìþâçóñóíäà
“äÿéèðìè ìàñà”ñû ìàðàãëû ìöçàêèðÿëÿðëÿ éàääà ãàëûá
Îêòéàáðûí 3-äÿ ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ìöãàéèñÿëè òÿäãèãëÿðè: íÿçÿðèééÿäÿí ùóìàíèñò òÿúðöáÿéÿ äîüðó” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà” êå÷èðèëèá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, “äÿéèðìè ìàñà”äà ìöçàêèðÿëÿð “À” âÿ “Á” áþëìÿëÿðèíäÿ àïàðûëûá. “Íÿçÿðèééÿäÿí ùóìàíèñò òÿúðöáÿéÿ äîüðó” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí
“À” áþëìÿñèíäÿ ìöçàêèðÿëÿð “Ìóëòèêóëòóðàëèçì ôÿëñÿôÿñè âÿ
ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿ ìöãàéèñÿëè òÿäãèãàòëàðûí ñïåñèôèêàñû”,
“Ìèëëè êèìëèê êîíñåïñèéàëàðûíûí...
Áàõ ñÿh. 4
“Ðÿãÿìñàë äþâðäÿ ìåäèàíûí
òðàíñôîðìàñèéàñû: èíêèøàôûí éåíè
ìåéèëëÿðè” àäëû “äÿéèðìè ìàñà”
äà èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíèí
áèð ñûðà àêòóàë ïðîáëåìëÿðè
ìöçàêèðÿ îëóíóá
Îêòéàáðûí 3-äÿ “Ùèëòîí” îòåëèíäÿ ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Ðÿãÿìñàë
äþâðäÿ ìåäèàíûí òðàíñôîðìàñèéàñû: èíêèøàôûí éåíè ìåéèëëÿðè”...
“Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû Öìóìðóñèéà
Áåéíÿëõàëã Æóðíàëèñòëÿð Ôåñòèâàëûíà äÿâÿò îëóíóá
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìó þëêÿëÿð àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿ
ìöùöì ðîë îéíàéûð
ÁÌÒ-íèí Èíêèøàô Ïðîãðàìûíûí
ðÿùáÿðè “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíäÿ
ìöùàçèðÿ îõóéóá
Îêòéàáðûí 3-äÿ ÁÌÒ-íèí Èíêèøàô Ïðîãðàìûíûí ðÿùáÿðè õàíûì Ùåëåí Êëàðê “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíäÿ “2015-úè èëäÿí ñîíðàêû èíêèøàô ýöíäÿëèéè âÿ ãëîáàë äàéàíûãëû èíêèøàô ìÿãñÿäëÿðè” öçðÿ ìöùàçèðÿ îõóéóá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð
âåðèð êè, ìöâàôèã ãóðóìëàðûí, ÃÙÒ òÿìñèë÷èëÿðèíèí, Áàêûäàêû äèïëîìàòèê êîðïóñóí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí...
Áàõ ñÿh. 3
Êàòñóàêè Ñàòî: Àçÿðáàéúàí
äöíéàäà ùóìàíèòàð
äÿéÿðëÿðèí þíÿ ÷ÿêèëìÿñèíèí
òÿøÿááöñêàðûäûð
Èðèíà Ïîïîâà: Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìó äöíéà åëìèíèí
èíêèøàôûíà áþéöê òþùôÿ
âåðÿúÿê
Áèð ýöí ÿââÿë Áàêûäà ÛÂ
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóì èøÿ áàøëàéûá. Áó, ñîí
äÿðÿúÿ ìþùòÿøÿì òÿäáèðäÿ èøòèðàê åòäèéèìÿ...
Àçÿðáàéúàí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð âÿ ýþç ãàáàüûíäà
äÿéèøèð. Þëêÿíèçèí áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ìþâãåëÿðè ÷îõ ýöúëöäöð. Áàêû ýþçÿë øÿùÿðäèð âÿ ìÿí øàäàì êè, Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ìÿùç áóðàäà êå÷èðèëèð. Áó
òÿäáèð áöòöí äöíéà ö÷öí áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Ñóäàíûí ñîñèàë èíêèøàô íàçèðè Ùÿñÿí ßëè Êàìàë áó
ñþçëÿðè Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Êèòàáõàíà-Èíôîðìàñèéà Ðåñóðñëàðû Ìÿðêÿçèíäÿ êå÷èðèëÿí “Ãëîáàëëàøìà ÷àüûðûøëàðû: ÿíÿíÿ èëÿ òðàíñôîðìàñèéà àðàñûíäà”
ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà”äà æóðíàëèñòëÿðÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ ñþéëÿéèá. Ôîðóìóí èøèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿí
ñóäàíëû íàçèð þëêÿëÿð àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ áó òÿäáèðèí ðîëóíó âóðüóëàéûá.
Íàçèð ãåéä åäèá êè, Ñóäàí èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà
ìþùêÿì äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ÷îõèëëèê òàðèõè âàð. Ùÿñÿí ßëè Êàìàë ÿìèí îëäóüóíó áèëäèðèá êè, ÀçÿðáàéúàíÑóäàí ÿëàãÿëÿðè áóíäàí ñîíðà äà éöêñÿëÿí õÿòò öçðÿ èíêèøàô åäÿúÿê.
Áàõ ñÿh. 12
Àçÿðáàéúàí äöíéàäà
ùóìàíèòàð äÿéÿðëÿðèí þíÿ
÷ÿêèëìÿñèíèí òÿøÿááöñêàðûäûð. Áàêûäà ÛÂ Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìóí êå÷èðèëìÿñè áóíà...
“Áàêû -2015” Àâðîïà Îéóíëàðû Öìóìðóñèéà Áåéíÿëõàëã
Æóðíàëèñòëÿð Ôåñòèâàëûíäà ýÿëÿí èëèí éàéûíäà ïàéòàõòûìûçäà
òÿøêèë åäèëÿúÿê áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû ùàããûíäà ÿòðàôëû òÿãäèìàò êå÷èðÿúÿê. “Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû ßìÿëèééàò
Êîìèòÿñèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, áèð ùÿôòÿ äàâàì
åäÿúÿê íöôóçëó ýþðöø Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí áó èëèí ÿââÿëèíäÿ Ãûø Îëèìïèéà âÿ Ïàðàëèìïèéà Îéóíëàðûíà óüóðëà åâ
ñàùèáëèéè åòìèø Ñî÷è øÿùÿðèíäÿ...
Áàõ ñÿh. 14
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ôîðóìóí
èøòèðàê÷ûëàðûíû ùåéðàí ãîéóá
Àçÿðáàéúàí-Ëèòâà
ìöíàñèáÿòëÿðè éöêñÿëÿí
õÿòëÿ èíêèøàô åäèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ îêòéàáðûí 2-äÿ Ëèòâà Ðåñïóáëèêàñûíûí êå÷ìèø
Ïðåçèäåíòè Âèòàóòàñ Ëàíäñáåðýèñè ãÿáóë åäèá. Ýþðöøäÿ
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ëèòâà àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäàí
ìÿìíóíëóã èôàäÿ îëóíóá. Àðòûã äþðäöíúö äÿôÿäèð Áàêûäà êå÷èðèëÿí Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóí...
Áàõ ñÿh. 16
Åäåí Ìàìóò: Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìó äöíéàíûí ÿí
ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðèíÿ
÷åâðèëèá
Áàõ ñÿh. 12
Áàõ ñÿh. 4
“Áó ýöí Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó
äöíéàíûí ÿí ÿùÿìèééÿòëè
òÿäáèðèíÿ ÷åâðèëèá. Ôîðóìóí ôîðìàòû...
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê
Ôîíäóíóí ÿìÿêäàøëàðû ÛÂ Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿí îëàí èøòèðàê÷ûëàðû èëÿ ýþðöøöáëÿð. Ãîíàãëàð Àçÿðáàéúàí áàðÿäÿ òÿÿññöðàòëàðûíû áþëöøöáëÿð. Ôèçèîëîýèéà âÿ òèáá öçðÿ...
Áàõ ñÿh. 3
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìëàð ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû
äèàëîãóí èíêèøàôûíà
ìöùöì òþùôÿäèð
Áàõ ñÿh. 13
“Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìëàð ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãóí èíêèøàôûíà,
ÿìÿêäàøëûüûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ ìöùöì òþùôÿëÿð
âåðèð. Áåëÿ òÿäáèðëÿðèí...
Áàõ ñÿh. 13
2
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àáøåðîí ðàéîíóíà ñÿôÿð åäèá
Áó ýöí áèð íå÷ÿ îáéåêòèí à÷ûëûøû
ýþçëÿíèëèð. Îíëàð äà ÷îõ þíÿìëèäèð. Õûðäàëàí ö÷öí éåíè èìêàíëàð à÷ûëûð âÿ
ÿìèíÿì êè, ùÿì Àáøåðîí ðàéîíóíóí,
ùÿì äÿ öìóìèééÿòëÿ, þëêÿìèçèí ñöðÿòëè èíêèøàôû áóíäàí äà ýöúëö îëìàëûäûð âÿ îëàúàã.
Áèð äàùà ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì êè,
Àçÿðáàéúàíûí ÿëäÿ åòäèéè óüóðëàð áó
ýöí ÿí ìþòÿáÿð áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð
òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð âÿ
áèçèì òÿúðöáÿìèç èíäè áàøãà þëêÿëÿðäÿ
äÿ þéðÿíèëèð. Áóíó áèç åòìèøèê, áèç éàðàòìûøûã.
Áó ýöí ìÿíèì Àáøåðîí ðàéîíóíà
ñÿôÿðèìèí ìÿãñÿäè ùÿì ñèçëÿðëÿ ýþðöøìÿê, ùÿì äÿ éåíè îáéåêòëÿðèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åòìÿêäèð. Áèç ìþùòÿøÿì ìÿðêÿçèí à÷ûëûøûíû ãåéä åäèðèê.
ßëáÿòòÿ, ýÿëÿúÿê èíêèøàôëà áàüëû ÿëàâÿ
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Õûðäàëàí øÿùÿðèíÿ ýÿëèá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû õàëãûìûçûí
Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí Õûðäàëàí øÿùÿðèíäÿêè àáèäÿñèíè çèéàðÿò åäèá,
þíöíÿ ýöë äÿñòÿñè ãîéóá.
Àáøåðîí ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Çàêèð Ôÿðÿúîâ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâÿ ðàéîíäà ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ
ìÿëóìàò âåðèá.
***
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Õûðäàëàí øÿùÿðèíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí
à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá.
Àçÿðáàéúàí äþâëÿò÷èëèéèíèí ìþùêÿì
ÿñàñëàð öçÿðèíäÿ ãóðóëìàñûíäà, ðåñïóáëèêàíûí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôûíäà, þëêÿäÿ áöòöí ñàùÿëÿðèí úàíëàíäûðûëìàñûíäà ìöñ-
òÿñíà õèäìÿòëÿðè îëàí Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíèí ÿáÿäèëÿøäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ ìöùöì ëàéèùÿëÿð ðåàëëàøäûðûëûð. Áó òÿäáèðëÿð ñûðàñûíäà äàùè
øÿõñèééÿòèí àäûíû äàøûéàí, Îíóí ñèéàñè
èðñèíèí þéðÿíèëìÿñèíäÿ õöñóñè ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäÿí ìÿðêÿçëÿðèí ðîëó áþéöêäöð.
Áó úöð ìÿðêÿçëÿðäÿí áèðè äÿ Àáøåðîí ðàéîíóíäà èíøà îëóíóá. Îðèæèíàë ëàéèùÿ
ÿñàñûíäà òèêèëÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè
Öìóììèëëè ëèäåðèí õàòèðÿñèíÿ äÿðèí åùòèðàìûí ïàðëàã íöìóíÿñèäèð.
Ìÿðêÿçäÿ Óëó þíäÿðèí ùÿéàò âÿ ôÿà-
Ñîí èëëÿðäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ ìÿðêÿçëÿðèíäÿ éåíè àèëÿ ãóðàí ýÿíúëÿðèí íèêàù ìÿðàñèìëÿðèíèí òÿøêèëè êèìè õîøìÿðàìëû òÿäáèðëÿðÿ äÿ áàøëàíûá. Ãåéä åäèëèá êè, áó
ìÿðêÿçäÿ äÿ âÿòÿíäàøëûã âÿçèééÿòè àêòëàðûíûí ãåéäèééàòû âÿ áóíóíëà áàüëû ìÿðàñèìëÿðèí òÿøêèëè íÿçÿðäÿ òóòóëóð. 280
éåðëèê áþéöê àêò çàëû èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá êè,
áóðàäà äà ðàéîíëà áàüëû áèð ÷îõ òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè ö÷öí áþéöê èìêàíëàð âàð.
Áèð ñþçëÿ, Óëó þíäÿðèí çÿíýèí ñèéàñè èðñèíèí þéðÿíèëìÿñè ö÷öí áóðàäà ùÿð úöð øÿ-
âåðèëÿíäÿí ñîíðà áóðàäà èíêèøàô äàùà
äà ñöðÿòëè îëìóøäóð. Èíäè Õûðäàëàí ýþçÿë, àáàä øÿùÿðäèð âÿ áóðàäà áèíàëàð
òèêèëèð, áÿðïà åäèëèð, åéíè çàìàíäà, éîëëàð ñàëûíûð, ñîñèàë îáéåêòëÿð èíøà îëóíóð, àðòûã Áàéðàã Ìåéäàíû éàðàäûëûáäûð. Áèð ñþçëÿ, ñîí èëëÿðäÿ Õûðäàëàíûí
èíêèøàôû ÷îõ ñöðÿòëè îëìóøäóð âÿ ðàéîíäà ÷îõ áþéöê èøëÿð ýþðöëìöøäöð.
Éîëëàð ÷ÿêèëèð, ìÿêòÿáëÿð, õÿñòÿõàíàëàð
ëèééÿòèíèí ìöõòÿëèô äþâðëÿðèíè ÿêñ åòäèðÿí
ôîòîëàð âÿ åêñïîíàòëàð éåð àëûá. Áóðàäà
äöíéàíûí íöôóçëó ñèéàñÿò÷èëÿðèíäÿí îëàí
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ íöôóçóíóí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, áó áþéöê øÿõñèééÿòèí
ùÿéàòà êå÷èðäèéè ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿò
íÿòèúÿñèíäÿ ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ
þëêÿìèçäÿ âÿòÿíäàø ìöùàðèáÿñèíèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû, èãòèñàäèééàòûí àüûð áþùðàíäàí èíêèøàô éîëóíà ÷ûõàðûëìàñû, ýöúëö
îðäó ãóðóúóëóüó èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí ìöùöì òÿäáèðëÿðè ÿêñ åòäèðÿí
ôîòî, êèòàá âÿ äèýÿð âÿñàèòëÿðÿ ýåíèø éåð
âåðèëèá. Öìóììèëëè ëèäåðèí àçÿðáàéúàí÷ûëûã ôÿëñÿôÿñèíèí òÿáëèüè, ýÿëÿúÿêäÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðûíûí äöíéàäà ýåäÿí
ìöàñèð ïðîñåñëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þç Âÿòÿíè, ìèëëÿòè âÿ õàëãûíûí òàëåéè èëÿ áàüëû ýåíèøìèãéàñëû ëàéèùÿëÿðäÿ èøòèðàêûíûí òÿìèí
îëóíìàñû, îíëàðûí àðçó âÿ íèééÿòëÿðèíè
ýåð÷ÿêëÿøäèðìÿê ÿçìèíèí ðåàëëàøìàñû
áàõûìûíäàí ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûéàí
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí èíøàñû Àçÿðáàéúàíûí ìöàñèð ðåàëëûãëàðûíû ÿêñ åòäèðèð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ìÿðêÿçèí
ðÿìçè à÷ûëûøûíû áèëäèðÿí ëåíòè êÿñèá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Óëó þíäÿðèí ùÿéàòûíûí âÿ ôÿàëèééÿòèíèí ìöõòÿëèô äþâðëÿðèíèí ÿêñ îëóíäóüó ôîòîëàðà áàõûá.
Ìÿëóìàò âåðèëèá êè, ìÿðêÿçèí þçÿëëèéèíè àðòûðàí ìöùöì àìèëëÿðäÿí áèðè äÿ
áóðàäà èíòåðàêòèâ ìÿëóìàò òàáëîëàðûíà
ýåíèø éåð âåðèëìÿñèäèð. Ìÿðêÿçäÿ
Öìóììèëëè ëèäåðèí õàòèðÿñèíèí ÿáÿäèëÿøäèðèëäèéè ìóçåé äÿ éàðàäûëûá. Åêñïîçèñèéà çàëëàðûíûí ùàìûñû çÿðóðè àâàäàíëûãëà
òÿúùèç îëóíóá. Ìÿðêÿçèí ôóíêñèîíàëëûüûíû
àðòûðìàã ìÿãñÿäèëÿ áóðàäà ýÿíúëÿð
ö÷öí ìöçàêèðÿ âÿ äèñêóññèéà çàëëàðû ãóðóëóá, åëåêòðîí êèòàáõàíà éàðàäûëûá. Ñÿðýè çàëûíäàí ÿëàâÿ, ìÿðêÿçäÿ ëèíãàôîí,
èíòåðíåò âÿ ðÿññàìëûã îòàãëàðû, ôîòîñòóäèéà âÿ ðÿãñ çàëû äà âàð. Éàðàäûëàí áó øÿðàèò ýÿíúëÿðèí ìöõòÿëèô ñÿíÿòëÿðèí ñèðëÿðèíÿ éèéÿëÿíìÿñèíÿ, îíëàðûí àñóäÿ âàõòûíûí ñÿìÿðÿëè òÿøêèë åäèëìÿñèíÿ ýåíèø èìêàíëàð à÷ûð.
ðàèò éàðàäûëûá.
Ñîíðà äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Àáøåðîí
ðàéîí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ
ýþðöøöá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê
äåéèá: “Èëê íþâáÿäÿ, ñèçè ãàðøûäàí ýÿëÿí Ãóðáàí áàéðàìû ìöíàñèáÿòèëÿ
öðÿêäÿí òÿáðèê åòìÿê èñòÿéèðÿì. Ñèçÿ,
Àáøåðîí ðàéîíóíóí áöòöí ñàêèíëÿðèíÿ, áöòöí Àçÿðáàéúàí õàëãûíà õîøáÿõòëèê, éåíè óüóðëàð àðçóëàéûðàì. Áó
ýþçÿë áàéðàì ÿðÿôÿñèíäÿ áó ýöí áó
ìþùòÿøÿì ìÿðêÿçè áèç áèðëèêäÿ à÷ûðûã.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè äîüðóäàí äà,
ùÿì õàðèúè ýþðöíöøö, ùÿì äÿ äàõèëè
äèçàéíû áàõûìûíäàí çþâã îõøàéûð.
Ýþçÿë áèíàäûð, áóðàäà Óëó þíäÿðèí ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòèíè ÿêñ åòäèðÿí âèäåîìàòåðèàëëàð, ôîòîøÿêèëëÿð, èíòåðàêòèâ
ëþâùÿëÿð âàð. Ìöàñèð ñÿâèééÿäÿ òèêèëìèø ÷îõ ýþçÿë áèð ìÿðêÿçäèð. Ìÿðêÿçèí éåðëÿøäèéè ìåéäàí äà àáàäëàøûá,
ýþçÿëëÿøèá.
Ìÿí ÿââÿëëÿð äÿ áóðàäà îëìàüûìû
õàòûðëàéûðàì âÿ ýþðöðÿì êè, Àáøåðîí
ðàéîíóíäà, Õûðäàëàí øÿùÿðèíäÿ ÷îõëó
èøëÿð ýþðöëöá. Õûðäàëàíà øÿùÿð ñòàòóñó
òèêèëèð. Áèð äàùà äåìÿê èñòÿéèðÿì êè,
áöòöí áóíëàð ìÿíè ÷îõ ñåâèíäèðèð.
×öíêè áèçèì ÿñàñ èíêèøàô èñòèãàìÿòèìèç ñîñèàë ñàùÿíèí èíêèøàôû èëÿ áàüëûäûð.
Áöòöí áþëýÿëÿðäÿ, ðàéîíëàðäà ãóðóúóëóã èøëÿðè àïàðûëûð, øÿùÿðëÿð àáàäëàøûð âÿ èíñàíëàðûí éàøàéûø ñÿâèééÿñè
éàõøûëàøûð. Áèçèì ÿñàñ ìÿãñÿäèìèç
îíäàí èáàðÿòäèð êè, þëêÿìèç äàùà äà
ýöúëÿíñèí, áåéíÿëõàëã ìþâãåëÿðèìèç
äàùà äà ìþùêÿì îëñóí, èíñàíëàð äàùà äà éàõøû éàøàñûíëàð.
Áèçèì óüóðëó èíêèøàôûìûçûí òÿìÿëèíè ìÿùç Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ ãîéìóøäóð. 1993-úö èëäÿí áó ýöíÿ ãÿäÿð
áèç àíúàã èíêèøàô éîëó èëÿ ýåäèðèê. Îíà
ýþðÿ Óëó þíäÿðèí õàòèðÿñèíè áó ÿçèç
áàéðàì ÿðÿôÿñèíäÿ áèç áþéöê åùòèðàìëà éàä åäèðèê. Áèç Àáøåðîí ðàéîíóíóí
òèìñàëûíäà Àçÿðáàéúàíäà àïàðûëàí èãòèñàäè, ñîñèàë èñëàùàòëàðû ýþðöðöê.
Öìóìèééÿòëÿ, þëêÿìèçèí ñöðÿòëè èíêèøàôû ùÿð áèð éåðäÿ þçöíö ýþñòÿðèð.
ßìèíÿì êè, ýÿëÿúÿê èëëÿðäÿ äÿ Àáøåðîí ðàéîíóíóí èíêèøàôû ñöðÿòëÿ ýåäÿúÿê, áóðàäà áöòöí ìÿñÿëÿëÿð þç ùÿëëè-
ãèéìÿò âåðìèø âÿ Àçÿðáàéúàíû íöìóíÿ êèìè ýþñòÿðìèøëÿð. Ùÿãèãÿòÿí áó,
áåëÿäèð. ×öíêè ñîí 10 èë ÿðçèíäÿ èãòèñàäè èíêèøàô òåìïëÿðèíÿ ýþðÿ áèçèì þëêÿìèç ãÿäÿð èíêèøàô åäÿí þëêÿ îëìàìûøäûð. Áöòöí áóíëàð õàëãûí ðèôàùû ö÷öí
åäèëèð.
Þëêÿìèçèí ùÿì áåéíÿëõàëã ìþâãåëÿðè ìþùêÿìëÿíèð, ùÿì ñîñèàë ñàùÿäÿ
áþéöê èøëÿð ýþðöëöð. Äöíÿí èøÿ áàøëàìûø Ôîðóì àðòûã äöíéà ìèãéàñûíäà
íàäèð áèð ìöçàêèðÿ ìåéäàíûíà ÷åâðèëèáäèð. Áóíó áèç åòìèøèê. ×öíêè áó ýöí
òÿäáèðëÿð ýþðöëÿúÿê. Áó ìÿãñÿäëÿð
ö÷öí ùÿì ðàéîí ñÿâèééÿñèíäÿ õÿðúëÿðäÿí, ùÿì äÿ äþâëÿò áöäúÿñèíèí
õÿðúëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ îëóíàúàã.
Áèð ñþçëÿ, áèç ÷îõ ñöðÿòëè òåìï ýþòöðìöøöê âÿ ÷àëûøàúàüûã êè, ýÿëÿúÿê
èëëÿðäÿ äÿ áó òåìïè ñàõëàéàã. ×öíêè
ùÿëÿ ýþðöëÿñè èøëÿð ÷îõäóð. Ñèçè, Àáøåðîí ðàéîíóíóí áöòöí ñàêèíëÿðèíè áèð
äàùà ãàðøûäàí ýÿëÿí ýþçÿë Ãóðáàí
áàéðàìû ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèðÿì.
Ñàü îëóí”.
***
Àçÿðáàéúàí áó áþëýÿíèí ùÿì èãòèñàäè,
ùÿì ìÿäÿíè ìÿðêÿçèäèð âÿ áöòöí áóíëàðû áèç þçöìöç éàðàòìûøûã. Áöòöí
áóíëàð Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí çÿùìÿòè
ùåñàáûíà éàðàäûëûá. Áèç áóíó ãèéìÿòëÿíäèðèðèê âÿ ýÿëÿúÿéèìèç äÿ ÷îõ óüóðëó îëàúàãäûð. ×öíêè ùàçûðäà èúðà åäèëÿí
èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðè, ðåýèîíëàðûí
ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà äàèð ö÷öíúö
Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí èúðàñû áèçÿ ÿëàâÿ
èìêàíëàð éàðàäàúàã êè, - áó ïðîãðàì
2018-úè èëÿäÿê áàøà ÷àòàúàã, - î âàõòà
ãÿäÿð Àçÿðáàéúàíäà áèð äÿíÿ äÿ îëñóí èúðà åäèëìÿìèø èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿñè ãàëìàñûí.
Î êè ãàëäû Àáøåðîí ðàéîíóíà, áóðàäà èøëÿð, ãåéä åòäèéèì êèìè, ñöðÿòëÿ
ýåäèð - ùÿì ñîñèàë ñàùÿäÿ, åéíè çàìàíäà, àáàäëûãëà áàüëû áþéöê èøëÿð
ýþðöëöð. Õûðäàëàí øÿùÿðèíèí ñèìàñû
òàìàìèëÿ äÿéèøìèøäèð, èíäè ýþçÿë,
ìöàñèð øÿùÿðäèð âÿ áåëÿ äÿ îëìàëûäûð.
×öíêè áèçèì áöòöí øÿùÿðëÿðèìèç ýþçÿë îëìàëûäûð. Àçÿðáàéúàí õàëãû áóíà
ëàéèãäèð, áèç äÿ þç èøèìèçëÿ ÷àëûøûðûã
êè, ùÿð ñàùÿäÿ äàùà äà éàõøû íÿòèúÿëÿð îëñóí.
Ñàðàé ãÿñÿáÿñèíäÿêè 3 íþìðÿëè îðòà
ìÿêòÿáèí äèðåêòîðó, ßìÿêäàð ìöÿëëèì
Òÿééèáÿ Ùöñåéíîâà ÷ûõûø åäèá.
Ñîíäà õàòèðÿ øÿêëè ÷ÿêäèðèëèá.
***
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Õûðäàëàí øÿùÿðèíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà ìÿäÿíèééÿò âÿ èñòèðàùÿò ïàðêûíäà àïàðûëàí
éåíèäÿíãóðìà èøëÿðè èëÿ òàíûø îëóá.
***
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Õûðäàëàí øÿùÿðèíäÿêè Áàéðàã Ìåéäàíûíäà
îëóá.
***
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Õûðäàëàí øÿùÿðèíäÿ éàðàäûëàí “Ïàðê Àáøåðîí”
ÿéëÿíúÿ ìÿðêÿçèíäÿ éàðàäûëàí øÿðàèòëÿ
òàíûø îëóá.
***
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ îêòéàáðûí 3-äÿ Õûðäàëàí øÿùÿðèíäÿ ìóñèãè ìÿêòÿáèíèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ìÿêòÿáèí ðÿìçè
à÷ûëûøûíû áèëäèðÿí ëåíòè êÿñèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìóñèãè ìÿêòÿáè èëÿ òàíûø îëóá.
***
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Õûðäàëàí øÿùÿðèíäÿ øàùìàò ìÿêòÿáèíèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ìÿêòÿáèí ðÿìçè
à÷ûëûøûíû áèëäèðÿí ëåíòè êÿñèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ìÿëóìàò
âåðèëèá êè, ìÿêòÿáèí ÿñàñ âÿçèôÿñè èäìàíûí áó èíòåëëåêòóàë íþâöíöí êöòëÿâèëèéèíè,
øàýèðäëÿðèí àñóäÿ âàõòëàðûíûí ñÿìÿðÿëè
òÿøêèëèíè òÿìèí åòìÿêäèð.
***
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Àáøåðîí ðàéîíóíóí Ìàñàçûð ãÿñÿáÿñèíäÿ èíøà îëóíàí ñòàäèîíóí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê
åäèá.
íè òàïàúàã, ñîñèàë ïðîáëåìëÿð áóíäàí
ñîíðà äà ùÿëë îëóíàúàã.
Àáøåðîí ðàéîíó àðòûã áþéöê ðàéîíäóð, 400 ìèíÿ éàõûí ÿùàëèñè âàð.
Õûðäàëàí øÿùÿðè äÿ áþéöê øÿùÿðäèð,
150 ìèí ÿùàëèñè âàð. ßëáÿòòÿ êè, øÿùÿðèí ýÿëÿúÿê èíêèøàôû äà äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëìàëûäûð. ×öíêè Àçÿðáàéúàíäà
äåìîãðàôèê âÿçèééÿò ÷îõ éàõøûäûð,
ÿùàëè àðòûð, øÿùÿðëÿð áþéöéöð. Øÿùÿðëÿ-
ðèí ýÿëÿúÿê èíêèøàôû èëÿ áàüëû õöñóñè
ïëàí òÿðòèá åäèëìÿëèäèð êè, øÿùÿðëÿð
áóíäàí ñîíðà ùàíñû èñòèãàìÿòäÿ èíêèøàô åòñèí.
ßëáÿòòÿ êè, áèçèì áöòöí óüóðëàðûìûçûí òÿìÿëèíäÿ äöøöíöëìöø ñèéàñÿòèìèç äàéàíûð. Èêè ùÿôòÿ áóíäàí ÿââÿë
áèç “ßñðèí êîíòðàêòû”íûí 20-úè èëäþíöìöíö ãåéä åòìèøèê. ßýÿð î âàõò “ßñðèí êîíòðàêòû” èìçàëàíìàñàéäû, áó
ýöí áó óüóðëàðäàí ñþùáÿò à÷ìàã
ìöìêöí îëìàçäû. Íåôò-ãàç ñåêòîðóìóçóí èíêèøàôû, ýÿëèðëÿðèí äöçýöí áþëöøäöðöëìÿñè áèçè áó âÿçèééÿòÿ ýÿòèðèá
÷ûõàðûáäûð. Ìþòÿáÿð áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ùåñàáëàìàëàðûíäà Àçÿðáàéúàíäà áó ñàùÿäÿ ýþðöëÿí èøëÿð éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð.
Äöíÿí Áàêûäà ÛÂ Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó þç èøèíÿ áàøëàìûøäûð.
Ôîðóìäà èøòèðàê åäÿí ãîíàãëàð, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè,
äþâëÿò õàäèìëÿðè Àçÿðáàéúàíäà ýåäÿí
èíêèøàôû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðìèøëÿð.
Îíëàð þç ÷ûõûøëàðûíäà Àçÿðáàéúàíäà
ñîñèàë ñàùÿäÿ, õöñóñèëÿ éîõñóëëóüóí
àçàëäûëìàñûíäà ýþðöëÿí èøëÿðÿ éöêñÿê
3
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà
Éàñàìàë ðàéîíóíäà éåíè èíøà åäèëÿí êþðïÿëÿð Íèçàìè ðàéîíóíäà ÿñàñëû òÿìèðäÿí ñîíðà êþðïÿëÿð
åâè-óøàã áàü÷àñûíûí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
åâè-óøàã áàü÷àñûíûí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
áàø÷ûñû Èáðàùèì Ìåùäèéåâ áèðèíúè õàíûì
Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà êþðïÿëÿð åâè-óøàã
áàü÷àñûíäà ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò
âåðèá. Áèëäèðèëèá êè, áó ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë
ìöÿññèñÿñèíäÿ òèêèíòè èøëÿðèíÿ úàðè èë ìàéûí
ñîíëàðûíäà áàøëàíûëûá. Íÿòèúÿäÿ áàü÷àäà
óøàãëàð ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèò éàðàäûëûá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, ö÷ìÿðòÿáÿëè
êþðïÿëÿð åâè-óøàã áàü÷àñû 100 éåðëèêäèð.
Áóðàäà áàëàúàëàðûí òÿëèì-òÿðáèéÿñè èëÿ
ïåøÿêàð ïåäàãîæè ùåéÿò ìÿøüóë îëàúàã.
Òÿùëöêÿñèçëèê ìÿãñÿäèëÿ 16 ìöøàùèäÿ
êàìåðàñû ãóðóëóá. Áó êàìåðàëàð ùÿì
ùÿéÿòè, ùÿì äÿ áàü÷àíûí áöòöí îòàãëàðûíû íÿçàðÿòäÿ ñàõëàìàüà èìêàí âåðèð.
Áàü÷à àçéàøëû ñàêèíëÿðèí çþâãöíÿ óéüóí
ãóðóëóá, îíëàðûí ðàùàòëûüûíû, èñòèðàùÿòèíè
âÿ èëêèí áèëèêëÿðÿ éèéÿëÿíìÿñèíè òÿìèí åò-
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè
õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâà ïàéòàõòûí
Éàñàìàë ðàéîíóíäà éåíè èíøà åäèëÿí
êþðïÿëÿð åâè-óøàã áàü÷àñûíûí à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ñèéàñÿòè þëêÿäÿ ýÿëÿúÿéèí âÿòÿíïÿðâÿð, éöêñÿê çÿêàëû, èíòåëëåêòóàë ýÿíúëèéè îëàí áóýöíêö
óøàãëàðûí ôèðàâàí ùÿéàòûíûí, òÿëèì-òÿðáèéÿñèíèí, ôèçèêè-ìÿíÿâè ñàüëàìëûüûíûí ìöäàôèÿñèíÿ éþíÿëèá âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ñèñòåìëè âÿ àðäûúûë òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí
ßëèéåâàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó äà óøàãëàðûìûçûí ýÿëÿúÿéèíÿ
éþíÿëÿí ìöõòÿëèô ëàéèùÿëÿð ðåàëëàøäûðûð.
Ñîí èëëÿðäÿ Ôîíäóí òÿøÿááöñö èëÿ ïàéòàõòûí áèð ÷îõ óøàã áàü÷àëàðûíäà ÿñàñëû
òÿìèð âÿ éåíèäÿíãóðìà èøëÿðè àïàðûëûá,
ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèëèí èíêèøàôûíà íàèë îëìàã èñòèãàìÿòèíäÿ áèð ñûðà òÿäáèðëÿð ýþðöëöá. Áó èëèí ôåâðàë àéûíäà Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ðÿùáÿðëèéè èëÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí èíêèøàôû ïðîãðàìûíûí òÿãäèìàòû
îëóá âÿ áó ìöÿññèñÿëÿðäÿ ìþâúóä âÿçèééÿò ìöçàêèðÿ åäèëèá. Òÿãäèìàò çàìàíû Ôîíäóí ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ìþâúóä âÿçèééÿòèí ìîíèòîðèíãèíèí íÿòèúÿëÿðè à÷ûãëàíûá. Èëêèí ìÿðùÿëÿäÿ áó ìîíèòîðèíãèí ïàéòàõòû ÿùàòÿ åòäèéè,
ýÿëÿúÿêäÿ îíóí áöòöí þëêÿäÿ àïàðûëàúàüû áèëäèðèëèá, éåíè áàü÷àëàðûí èíøàñûíà åùòèéàúûí îëäóüó ìöÿééÿíëÿøèá. Ãåéä îëóíóá êè, Ôîíä òÿðÿôèíäÿí èúðà îëóíàí äèýÿð ëàéèùÿëÿð êèìè, ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðèíèí èíêèøàôû ïðîãðàìû äà
óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê. Éàñàìàë ðàéîíóíäà èíøà åäèëÿí êþðïÿëÿð åâè-óøàã
áàü÷àñû äà áó èñòèãàìÿòäÿ àòûëàí àääûìëàðäàí áèðèäèð.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû êþðïÿëÿð
åâè-óøàã áàü÷àñûíûí ðÿìçè à÷ûëûøûíû áèëäèðÿí ëåíòè êÿñèá âÿ áóðàäà éàðàäûëàí øÿðàèòëÿ òàíûø îëóá.
Éàñàìàë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
ìÿê ö÷öí ÿëâàí ðÿíýëè èíâåíòàðëà òÿúùèç
åäèëèá. Áóðàäà ìöõòÿëèô éàø ãðóïëàðû ö÷öí
ìÿøüÿëÿ âÿ éàòàã îòàãëàðû, ðÿñì, èäìàí
âÿ ìóñèãè çàëëàðû, éåìÿêõàíà éàðàäûëûá.
Ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë îúàüûíûí áöòöí
äÿùëèç âÿ îòàãëàðûíûí äèâàðëàðûíäà óøàãëàðûí áþéöê ìàðàüûíà ñÿáÿá îëàí íàüûë
ãÿùðÿìàíëàðûíûí îáðàçëàðû ùÿêê åäèëèá.
Áèð ñþçëÿ, êþðïÿëÿð åâè-óøàã áàü÷àñûíäà
áàëàúàëàðûí òÿëèì-òÿðáèéÿñè èëÿ ìÿøüóë îëìàã, ùÿì÷èíèí îíëàðäà áàúàðûã âÿ èñòåäàäëàðû àøêàðëàìàã ö÷öí ùÿðòÿðÿôëè øÿðàèò éàðàäûëûá. Óøàãëàðûí ìàðàãëàðû íÿçÿðÿ
àëûíàðàã áàü÷àíûí ùÿéÿòèíäÿ õöñóñè èñòèðàùÿò ýóøÿëÿðè éàðàäûëûá.
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ôîðóìóí
èøòèðàê÷ûëàðûíû ùåéðàí ãîéóá
Ãîíàãëàð òÿÿññöðàòëàðûíû Áèëèê Ôîíäóíóí ÿìÿêäàøëàðû èëÿ áþëöøöáëÿð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí ÿìÿêäàøëàðû ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìóíóí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿí îëàí èøòèðàê÷ûëàðû èëÿ ýþðöøöáëÿð. Ãîíàãëàð
Àçÿðáàéúàí áàðÿäÿ òÿÿññöðàòëàðûíû áþëöøöáëÿð.
Ôèçèîëîýèéà âÿ òèáá öçðÿ Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòû (1991) Åðâèí Íåùåð
äåéèá êè, î, Àçÿðáàéúàíäà èëê äÿôÿäèð
îëóð: “Áóðà ýÿëìÿìèøäÿí ÿââÿë ùÿéàò
éîëäàøûìëà áèðëèêäÿ þëêÿíèç ùàããûíäà ìÿëóìàò òîïëàéûðäûã. ×îõ ìàðàãëû
áèëýèëÿð ÿëäÿ åòäèê. Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàô ýþñòÿðèúèëÿðè, ìöõòÿëèô äèí âÿ
ìÿäÿíèééÿò íöìàéÿíäÿëÿðèíèí þëêÿíèçäÿ áÿðàáÿð øÿðàèòäÿ éàøàìàñû
òÿãäèðÿëàéèãäèð. Ñèçèí èíñàíëàðûíûç äà
ôÿðãëèäèð. Èñòèãàíëû, àüûëëû âÿ ñöëùïÿðâÿð”.
Èòàëéàí éÿùóäèëÿðèíÿ éàðäûì êîìèòÿñèíèí íöìàéÿíäÿñè Âèúòîð Ìàýèàð äà èëê
äÿôÿäèð Àçÿðáàéúàíäàäûð. Î, äåéèá êè,
áóðàäà ýþðäöéö ìÿíçÿðÿ ìÿòáóàò âÿ
òåëåâèçèéàäà èçëÿäèêëÿðèíäÿí ãàò-ãàò ýþçÿëäèð: “Ñþç òàïà áèëìèðÿì... Ìöõòÿëèô
ìåìàðëûã öñëóáëàðû èëÿ òèêèëÿí áèíàëàð,
øÿùÿðèí äÿáäÿáÿñè, èãòèñàäè èíêèøàôûíûç àäàìû ñåâèíäèðèð”.
Áèëèê Ôîíäóíóí ÿìÿêäàøû èëÿ ñþùáÿòèíäÿ Â.Ìàýèàð îíó äà ãåéä åäèá êè,
áåëÿ ôîíäëàðûí áöòöí Àâðîïà þëêÿëÿðèíäÿ éàðàíìàñû èíòåëëåêòóàë èíêèøàôà áþéöê òÿêàí îëàð: “Ñèçèí Ôîíä åéíè ôóíêñèéàíû éåðèíÿ éåòèðÿí áöòöí ãóðóìëàðëà ÿëàãÿëè øÿêèëäÿ èøëÿìÿëèäèð. Áóíóí ö÷öí ñèçÿ ùÿð áèð äÿñòÿéè âåðìÿéÿ ùàçûðûã”.
Ìàëàéçèéàíèí Áåðíàìà àýåíòëèéèíèí
áàø äèðåêòîðó Éîíã Ñî Ùåîíã Àçÿðáàéúàíäà îëäóüóíäàí, áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿëè ôîðóìäà èøòèðàê åòäèéèíäÿí ìÿìíóí
ãàëäûüûíû äåéèá. Î, þëêÿìèçÿ èëê äÿôÿ 6 èë
þíúÿ ñÿôÿð åäèá: “×îõ
áþéöê äÿéèøèêëèêëÿð âàð.
Àëòû èë ÿðçèíäÿ áó ãÿäÿð
èðÿëèëÿéèø ôàíòàñòèê ñû÷ðàéûøäûð. Àçÿðáàéúàíûí
ýöúëö âÿ ëÿéàãÿòëè Ïðåçèäåíòèíèí îëìàñû ñèçèí
õàëãûí ìöêàôàòûäûð. Ôîðóìäàí ÷îõ ðàçû ãàëäûì. Îëäóãúà ýþçÿë
òÿøêèë îëóíóá. Áèëèê
Ôîíäó áàðÿäÿ äÿ áóðàäà ìÿëóìàò àëäûì. Ñèçèíëÿ äàèì ÿìÿêäàøëûã
åòìÿéÿ ùàçûðûã”.
Àçÿðáàéúàíäà èëê äÿôÿ îëàí
ãîíàãëàðäàí áèðè äÿ ñåðáèéàëû
æóðíàëèñò Æàñìèíêà Ñèìèúäèð. Õàíûì æóðíàëèñò Áàêûäà ýÿçìÿéÿ
âàõò òàïìàñà äà, ýþðäöêëÿðèíäÿí ùåéðÿòëÿíèá: “Áàêûíûí ýå-
úÿñèíè ýþðìÿê ìÿíÿ íÿñèá îëäó. Åëÿ
áèë íàüûëà äöøìöøäöì. Áóíäàí ñîíðà þçöìÿ ñþç âåðäèì êè, øÿùÿðèíèçè
äàùà ÷îõ ýÿçÿúÿéÿì. Ìÿíè Ôîðóìà
äÿâÿò åäÿíëÿðÿ ìèííÿòäàðàì. Èíòåðíåòäÿí òàíûäûüûì þëêÿ èëÿ ìÿíè ãîâóøäóðäóëàð”.
Æ.Ñèìèúÿ äÿ Áèëèê Ôîíäó áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá. Ñåðáèéàëû õàíûì æóðíàëèñò
Ôîíäëà ñûõ ÿëàãÿëÿð ãóðàúàüûíû äåéèá:
“Äöøöíöðÿì êè, Áèëèê Ôîíäó Àçÿðáàéúàíû äöíéàéà òàíûòäûðìàüà äàùà
÷îõ ñÿé ýþñòÿðìÿëèäèð. Áó èøè ýþðìÿêäÿ Ñåðáèéàäàí ñèçÿ äÿñòÿê âåð-
óøàãëàðà ãàéüû ýþñòÿðèëÿúÿê.
Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ Ëåéëà ßëèéåâà
áàü÷àäàêû Ùåéäÿð ßëèéåâ ýóøÿñèíäÿ
îëóáëàð, ùÿì÷èíèí ìèëëè ýóøÿéÿ áàõûáëàð.
Áóðàäà óøàãëàðûí âÿ ïåäàãîæè ùåéÿòèí
ÿë èøëÿðè ñÿðýèëÿíèð. Áàü÷àäà óøàãëàðûí
âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíäà òÿðáèéÿñè ö÷öí
“Âÿòÿíïÿðâÿðëèê ýóøÿñè” àäëû îòàã äà
âàð. Áóðàäà áàëàúàëàðà þç éàðàäûúû ïîòåíñèàëûíû öçÿ ÷ûõàðìàã èìêàíû äà âåðèëÿúÿê. Óøàãëàð èíýèëèñ äèëè âÿ êîìïéóòåð
áèëèêëÿðèíÿ äÿ éèéÿëÿíìÿê èìêàíû ãàçàíàúàãëàð.
Áèëäèðèëèá êè, èêèíþâáÿëè ìöÿññèñÿäÿ
“ïëàíåòàðè” ýóøÿñè äÿ éàðàäûëûá. Áóðàäà
áàëàúàëàð àñòðîíîìèéàíûí ÿñàñëàðûíû þéðÿíÿ áèëÿúÿêëÿð. ßñàñëû òÿìèð îëóíàí áèíàäà èäìàí çàëû, ìÿòáÿõ éåðëÿøèð. Ùÿéÿòäÿ èñÿ ôóòáîë, ãîëô ìåéäàí÷àëàðû,
óøàãëàðûí éîë ùÿðÿêÿòè ãàéäàëàðûíû þéðÿíìÿëÿðè ö÷öí õöñóñè ìåéäàí÷à, èñòèðàùÿò ýóøÿëÿðè âàð.
Ìåùðèáàí ßëèéåâà áóðàäàêû øÿðàèòèí
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó áèëäèðèá.
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ Ôîíäóí
âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâà Íèçàìè
ðàéîíóíäà ÿñàñëû òÿìèðäÿí ñîíðà èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿí 175 íþìðÿëè êþðïÿëÿð åâèóøàã áàü÷àñûíûí à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû êþðïÿëÿð åâè-óøàã áàü÷àñûíûí ðÿìçè à÷ûëûøûíû
áèëäèðÿí ëåíòè êÿñèá.
Áàêû øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Ùàúûáàëà Àáóòàëûáîâ ìÿêòÿáÿãÿäÿð
òÿùñèë ìöÿññèñÿñèíèí 2 êîðïóñäàí èáàðÿò
îëäóüóíó áèëäèðèá. Áóðàäà 6 ãðóï öçðÿ
110 óøàã òÿðáèéÿ àëûðäû. Àììà áàü÷àéà
òÿëÿáàòûí ÷îõ îëäóüó íÿçÿðÿ àëûíàðàã áó
èë áàü÷àíûí éåíè êîðïóñó èíøà åäèëèá.
ßââÿëêè êîðïóñäà èñÿ ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðè
àïàðûëûá. Áóíóíëà äà áàü÷àäà ãðóïëàðûí
ñàéû 6-äàí 12-éÿ ÷àòäûðûëûá, óøàãëàðûí
ñàéû èñÿ 230 íÿôÿð îëóá. Ìöÿññèñÿäÿ áàëàúàëàðûí òÿëèì òÿðáèéÿñè èëÿ 70 íÿôÿðäÿí
èáàðÿò ùåéÿò ìÿøüóë îëàúàã. Áàü÷àäàêû
12 ãðóïäàí 10-ó Àçÿðáàéúàí, 2-ñè èñÿ
ðóñäèëëè ãðóïäóð. Áóðàäà 2 éàø ãðóïó - 23 éàø àðàñû âÿ 3-6 éàø àðàñûíäà îëàí
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòèíÿ áèíàíûí ÿòðàôûíäà àïàðûëàí àáàäëûããóðóúóëóã èøëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá.
ÁÌÒ-íèí Èíêèøàô Ïðîãðàìûíûí ðÿùáÿðè “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíäÿ ìöùàçèðÿ îõóéóá
Îêòéàáðûí 3-äÿ ÁÌÒ-íèí Èíêèøàô Ïðîãðàìûíûí ðÿùáÿðè õàíûì
Ùåëåí Êëàðê “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíäÿ “2015-úè èëäÿí ñîíðàêû èíêèøàô
ýöíäÿëèéè âÿ ãëîáàë äàéàíûãëû èíêèøàô ìÿãñÿäëÿðè” öçðÿ ìöùàçèðÿ
îõóéóá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ìöâàôèã ãóðóìëàðûí, ÃÙÒ òÿìñèë÷èëÿðèíèí, Áàêûäàêû äèïëîìàòèê êîðïóñóí
íöìàéÿíäÿëÿðèíèí, òÿëÿáÿëÿðèí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó Ùàôèç Ïàøàéåâ à÷àðàã Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí àïàðäûüû ñèéàñÿòèí óüóðëó íÿòèúÿëÿðèíäÿí äàíûøûá. “Àçÿðáàéúàí 2020: ýÿëÿúÿéÿ áàõûø” Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñûíûí ÿùÿìèééÿòèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðàí Ù.Ïàøàéåâ “ÀÄÀ”
Óíèâåðñèòåòè ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá âÿ
áó òÿäáèðèí ôàéäàëû îëàúàüûíà ÿìèíëèéèíè
âóðüóëàéûá.
Ñîíðà õàíûì Ùåëåí Êëàðêûí ìöùàçèðÿñè äèíëÿíèëèá. Ãîíàã ÁÌÒ-íèí Èíêèøàô Ïðîãðàìûíäàí âÿ îíóí óüóðëàðûíäàí áÿùñ
åäèá. Äöíéàíûí àéðû-àéðû þëêÿëÿðèíèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà, òÿùëöêÿñèçëèê ìÿñÿëÿëÿðèíÿ òîõóíàí Ù. Êëàðê ãëîáàë äàéàíûãëû
èíêèøàô ìÿãñÿäëÿðèíäÿí äàíûøûá,
òÿðÿããè ö÷öí áó ñàùÿäÿ þëêÿëÿð
àðàñûíäà ìöñáÿò òÿúðöáÿëÿðè áþëöøìÿéèí, ùÿì÷èíèí ñöëù âÿ ÿìèíàìàíëûüûí, ÿòðàô ìöùèòèí ãîðóíìàñûíûí âàúèáëèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
ÁÌÒ èëÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿìÿêäàøëûüûíûí ñÿìÿðÿ âåðäèéèíè âóðüóëàéàí ãîíàã ðåñïóáëèêàìûçûí
èíêèøàô åäÿí þëêÿ îëäóüóíó ñþéëÿéèá. Áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí äà
ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ þç òÿúðöáÿñèíè
äèýÿð þëêÿëÿðëÿ áþëöøÿ áèëÿð.
Ù.Êëàðê “Ìèíèëëèéèí èíêèøàô
ïðîãðàìû” áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿðÿê ãåéä
åäèá êè, ïðîãðàìûí ìÿãñÿäè éîõñóëëóüóí
àçàëäûëìàñû, ñÿùèééÿ ñèñòåìèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû, òÿùñèëèí êåéôèééÿòèíèí àðòûðûëìàñû âÿ ýåíäåð áÿðàáÿðëèéèäèð.
Ñîíðà òÿëÿáÿëÿðè ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàð úàâàáëàíäûðûëûá.
ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí èøòèðàê÷ûëàðû
èëÿ Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíäÿ ýþðöø êå÷èðèëèá
ìÿéÿ, ùÿð ùàíñû ëàéèùÿíèçäÿ ìÿìíóíèééÿòëÿ èøòèðàê åòìÿéÿ ùàçûðàì”.
Ôèçèêà öçðÿ Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòû
(2006) Úîðú Ôèúåðàëä Ñìóòò äåéèá êè, áó
îíóí Àçÿðáàéúàíà ö÷öíúö ñÿôÿðèäèð:
“Àçÿðáàéúàíäà ýåäÿí èíêèøàô ýþç
þíöíäÿäèð. Ôîðóìäà ìþâçóëàð ùÿð èë
äÿéèøèð. Áóèëêè ìþâçó ñå÷èìèíè ÷îõ
áÿéÿíäèì. Ìÿíèì ö÷öí ÷îõ ìàðàãëû
êå÷äè”.
Àìåðèêàëû ïðîôåññîð Æàìàëóääèí
Ùóñàèí Àçÿðáàéúàíäà òîëåðàíòëûãäàí
õöñóñè áÿùñ åäÿðÿê áèëäèðèá êè, áóðàäà
äèíè âÿ ìèëëè äþçöìëöëöê éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð.
Ìåêñèêàäàí îëàí íöìàéÿíäÿ Ìèýóåë Àíýåë Îòåðî Æàìàéî äà åéíè ôèêèðëÿðè ñÿñëÿíäèðèá. Î áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíäà ÷îõ ñàéäà ìèëëÿòëÿðèí éàøàìàñûíà áàõìàéàðàã, ùÿð áèðèíèí àçàä òÿùñèë
âÿ àçàä èáàäÿò ùöãóãóíóí ãîðóíìàñû
òîëåðàíòëûüûí ýþñòÿðèúèñèäèð.
Úÿíóáè Êîðåéàíûí ÊÈÀÑ Èíñòèòóòóíóí ïðîôåññîðó Æàåâàí Êèì Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíóí ÿí èíêèøàô åòìèø þëêÿñè
îëäóüóíó áèëäèðèá. Äèýÿð Èñëàì þëêÿëÿðèíäÿí ôÿðãëè îëàðàã, áóðàäà òîëåðàíòëûã
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. 2015-úè èë Àâðîïà
Îéóíëàðûíûí Áàêûäà êå÷èðèëìÿñè, Àçÿðáàéúàíûí áåëÿ àëè áåéíÿëõàëã ìèãéàñëû
òÿäáèðëÿðÿ åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè îíóí èíêèøàôûíäàí õÿáÿð âåðèð.
Ãîíàãëàð ôîðóìäà èøòèðàê åòìÿêäÿí
ìÿìíóíëóãëàðûíû èôàäÿ åäèáëÿð. Àçÿðáàéúàíäà ìóëòèêóëòóðàëèçìèí, òîëåðàíòëûüûí úàíëû øàùèäëÿðè îëäóãëàðûíû äåéèáëÿð.
Îêòéàáðûí 2-äÿ ÛÂ Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí èøòèðàê÷ûëàðûíûí áèð
ãðóïó Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíèí (ÁÑÓ) ãîíàüû
îëóá. Àëìàíèéàäàí ýÿëÿí
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìóíóí Ìóëòèêóëòóðàëèçì “äÿéèðìè ìàñà”ñûíûí
“Êèòàáè Äÿäÿ Ãîðãóò - Íèáåëóíãëàð” ïàíåëèíèí èøòèðàê÷ûëàðû ïðîô. äð. Ùåíäðèê
Áóñùîòåí, ïðîô. äð. Àêñåë
Å.Â. Ìöëëåð, ïðîô. äð. Ùàíñ
Éöðãåí Øîéåð âÿ äð. Óòå
Îáùîô ÁÑÓ-íóí Â.ô.Ùóìáîëäò àäûíà
òÿäðèñ âÿ ìÿäÿíèééÿò ìÿðêÿçèíäÿ Ðîìàí-Ýåðìàí ôèëîëîýèéàñûíûí òÿëÿáÿ âÿ
ìöÿëëèì ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöáëÿð. Ýþðöøäÿ
ãîíàãëàð ãÿäèì âÿ îðòà ÿñð àëìàí ÿäÿáèééàòû âÿ ÿëéàçìàëàðû ùàããûíäà ÷ûõûø
åäèáëÿð. Àëìàíëàðûí “Íèáåëóíãëàð íÿüìÿñè” “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” äàñòàíû èëÿ
ìöãàéèñÿëè øÿêèëäÿ ìöçàêèðÿ åäèëèá. Ãîíàãëàð òÿëÿáÿ âÿ ìöÿëëèìëÿðè ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàðà ÿòðàôëû øÿêèëäÿ úàâàá âåðèáëÿð.
Îêòéàáðûí 3-äÿ èñÿ Áàêû Ñëàâéàí
Óíèâåðñèòåòèíäÿ Ôîðóìóí èøòèðàê÷ûëàðû òÿëÿáÿ âÿ ìöÿëëèìëÿð ö÷öí ñåìèíàð, óñòàä
äÿðñëÿðè âÿ “äÿéèðìè ìàñà”ëàðäà èøòèðàê
åäèáëÿð. Éàïîíèéàíûí Îñàêà Óíèâåðñèòåòèíèí äîñåíòè Òàêàéóêè Éîêîòàìóðàêàìè
“Ãÿðá âÿ Øÿðã äàñòàíëàðûíûí ìöãàéèñÿñè” ìþâçóñóíäà ÷ûõûø åäèá, Ãÿðá âÿ
Øÿðã äàñòàíëàðûíûí ôÿðãëè âÿ îõøàð úÿùÿòëÿðèíäÿí äàíûøûá. Î, ãåéä åäèá êè, áó áàõûìäàí Éàïîíèéà âÿ Àçÿðáàéúàí äàñòàíëàðûíäà äà õåéëè öìóìè ìÿãàìëàð
ìþâúóääóð. Áóðàäà ùÿì ñöæåò õÿòòè âÿ
êîìïîçèñèéà îõøàðëûüûíûí, ùÿì äÿ àäû
÷ÿêèëÿí äàñòàíëàðûí ñèìëè ìóñèãè àëÿòëÿðèíèí ìöøàéèÿòè èëÿ òÿãäèì îëóíìàñûíûí
áþéöê ìàðàã äîüóðäóüóíó ãåéä åäÿí
ãîíàã, äàñòàíëàðûìûçûí ÿñàñ ãÿùðÿìàíëàðûíûí äà õàðàêòåðúÿ áèð-áèðèíÿ ÷îõ éàõûí
îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí À.Ñ.Ïóøêèí
àäûíà Äþâëÿò Ðóñ Äèëè Èíñòèòóòóíóí ðåêòîðó, ïåäàãîæè åëìëÿð äîêòîðó, äîñ. Ìàðãàðèòà Íèêîëàéåâíà Ðóñåòñêàéà õàðèúè þëêÿëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí ðóñ äèëèíèí þéðÿäèëìÿñè âÿ èøëÿíìÿ ñôåðàñûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ïåðñïåêòèâëÿðè âÿ áóíóíëà áàüëû à÷ûëàí éåíè èìêàíëàð ùàããûíäà èøòèðàê÷ûëàðà
ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá. Í.Ðóñåòñêàéà ðóñ
äèëèíèí òÿäðèñè èëÿ áàüëû éåíè äèñòàíò òÿùñèë
ëàéèùÿñèíè òÿãäèì åäèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ
ýþðÿ, áó ëàéèùÿäÿ áöòöí ìàðàãëû þëêÿëÿð
èøòèðàê åäÿ áèëÿð. Ãîíàã äåéèá êè, àðòûã
áó ëàéèùÿäÿ òÿðÿôäàø êèìè äîããóç þëêÿ
éåð àëûá. Î, áó ëàéèùÿíèí ÁÑÓ-äà ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñèíäÿ ìàðàãëû îëäóãëàðûíû õöñó-
ñè âóðüóëàéûá âÿ áèëäèðèá êè,
Ïóøêèí àäûíà Ðóñ Äèëè Èíñòèòóòó âÿ ÁÑÓ àðàñûíäàêû
ìþâúóä ÿìÿêäàøëûã ìöãàâèëÿñèíèí ìöääÿòèíèí óçàäûëìàñûíà âÿ ìöãàâèëÿéÿ éåíè
áÿíäëÿðèí ÿëàâÿ îëóíìàñûíà
åùòèéàú éàðàíûá.
Ðóñèéàíûí áèðèíúè Ïðåçèäåíòè Á.Í.Éåëòñèí àäûíà
Óðàë Ôåäåðàë Óíèâåðñèòåòèíèí
Èúòèìàè âÿ Ñèéàñè Åëìëÿð
Èíñòèòóòóíóí Àâðîïà òÿäãèãàòëàðû êàôåäðàñûíûí ìöäèðè,
òàðèõ åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîô.
Àëåêñàíäð Ãåííàäéåâè÷ Íåñòåðîâ èñÿ òàðèõèí ôÿëñÿôÿñè, òàðèõ åëìèíèí öìóìè ïðîáëåìëÿðè, ìöàñèð òàðèõøöíàñëûüûí íàèëèééÿòëÿðè âÿ ïðîáëåìëÿðè, ìþâúóä ýåîñèéàñè
âÿçèééÿò, òàðèõ åëìèíèí ñèéàñèëÿøäèðèëìÿñè
âÿ áó åëì ñàùÿñèíäÿêè ñàõòàêàðëûãëàð
ùàããûíäà óñòàä äÿðñè êå÷èá.
Òàúèêèñòàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ñàáèã
õàðèúè èøëÿð íàçèðè Õàíðîõîí Çàðèôè êå÷èðäèéè óñòàä äÿðñèíäÿ Òàúèêèñòàíûí äöíéà
ñèéàñè õÿðèòÿñèíäÿ éåðè, áó þëêÿíèí äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó ùàãäà ìÿëóìàò âåðèá, Ìîñêâà Äþâëÿò Ëèíãâèñòèê
Óíèâåðñèòåòè ßäÿáèééàò êàôåäðàñûíûí ìöäèðè, ïðîô. Àëåêñàíäð Ïåòðîâè÷ Áîíäàðåâ
èñÿ “Êîíôëèêò áÿäèè ÿñÿðäÿ ñöæåòéàðàòìà
ðåàëëûüû êèìè” ìþâçóñóíäà óñòàä äÿðñè
àïàðûá.
ÁÑÓ-íóí ðåêòîðó Àñèô Ùàúûéåâ Ôîðóìóí èøòèðàê÷ûñû îëàí Èñðàèëèí Ùàéôà Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó ïðîô. Äàâèä Ôàðàúèíè
ãÿáóë åäèá. Ñÿìèìè êå÷ÿí ýþðöøäÿ óíèâåðñèòåòëÿðàðàñû äèàëîã âÿ ÿìÿêäàøëûã
ïëàíëàðû ìöçàêèðÿ îëóíóá.
4
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
Äþðäöíúö Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó óüóðëà áàøà ÷àòûá
Îêòéàáðûí 3-äÿ Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó èøèíè “äÿéèðìè ìàñà”ëàðäà äàâàì åòäèðèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, “Ðÿãÿìñàë äþâðäÿ ìåäèàíûí òðàíñôîðìàñèéàñû: èíêèøàôûí éåíè ìåéèëëÿðè”, “Ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ìöãàéè-
ñÿëè òÿäãèãëÿðè: íÿçÿðèééÿäÿí ùóìàíèñò òÿúðöáÿéÿ äîüðó”, “Èííîâàòèâ èíêèøàôäà ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ðîëó”, “Äàâàìëû èíêèøàô
âÿ åêîëîæè ñèâèëèçàñèéà”, “Ãëîáàëëàøìàíûí ÷àüûðûøëàðû: ÿíÿíÿ âÿ
òðàíñôîðìàñèéà àðàñûíäà”, “Ìîëå-
Ôîðóìóí Áÿéàííàìÿñè ãÿáóë îëóíóá
êóëéàð áèîëîýèéà âÿ áèîòåõíîëîýèéà
ÕÕÛ ÿñðäÿ: íÿçÿðèééÿ, òÿúðöáÿ,
ïåðñïåêòèâëÿð”, “Òåõíîëîýèéàëàðûí
êîíâåðýåíñèéàñû âÿ ýÿëÿúÿéèí êîí-
òóðëàðû: ÕÕÛ ÿñðèí ÿñàñ ÷àüûðûøëàðû”, “Ùóìàíèçì ïîñòìîäåðí äþâðöí áàøëûúà äÿéÿðè êèìè” ìþâçóëàðûíäà êå÷èðèëìèø “äÿéèðìè ìà-
ñà”ëàðäà ñÿìÿðÿëè âÿ ìàðàãëû äèñêóññèéàëàð àïàðûëûá.
Àêòóàë ùóìàíèòàð ÿìÿêäàøëûã
ìÿñÿëÿëÿðèíèí ìöçàêèðÿ åäèëäèéè íöôóçëó áèð ìÿêàí îëàí Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíäà äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿí íöôóç-
ëó èúòèìàè-ñèéàñè õàäèìëÿð, ñàáèã
äþâëÿò áàø÷ûëàðû, Íîáåë ìöêàôàòû
ëàóðåàòëàðû äàõèë îëìàãëà ÷îõñàéëû
íöìàéÿíäÿëÿð èøòèðàê åäèáëÿð.
ÀçÿðÒÀú Ôîðóìóí èêèíúè èø ýöíöíöí ýåäèøèíè “äÿéèðìè ìàñà”ëàð
öçðÿ øÿðù åäèð.
“Ðÿãÿìñàë äþâðäÿ ìåäèàíûí òðàíñôîðìàñèéàñû: èíêèøàôûí éåíè ìåéèëëÿðè” àäëû “äÿéèðìè
ìàñà” äà èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíèí áèð ñûðà àêòóàë ïðîáëåìëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá
Îêòéàáðûí 3-äÿ “Ùèëòîí” îòåëèíäÿ ÛÂ
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Ðÿãÿìñàë äþâðäÿ ìåäèàíûí
òðàíñôîðìàñèéàñû: èíêèøàôûí éåíè ìåéèëëÿðè” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà” êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, “äÿéèðìè ìàñà”íûí ýöíäÿëèéèíäÿêè “Ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû âÿ ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãóí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè øÿðàèòèíäÿ ÕÕÛ ÿñð æóðíàëèñòèêàñûíûí ïðîáëåìëÿðè”, “Ñîñèàë ìåäèà áóìó: èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòëÿðèíäÿ æóðíàëèñòèêàíûí èíêèøàôûíûí éåíè ìîäåëè”, “Ãëîáàëëàøìà øÿðàèòèíäÿ ìöàñèð åëìèí ùóìàíèòàð
ïðîáëåìëÿðèíèí èøûãëàíäûðûëìàñûíäà ìåäèàíûí éåðè âÿ ðîëó” ìþâçóëàðûíûí ùÿð áèðè
àéðûúà ïàíåëäÿ ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Áèðèíúè ïàíåëäÿ ìöõòÿëèô ÊÈÂ ïëàòôîðìàëàðûíäà äèàëîãóí àêòóàë àñïåêòëÿðè,
èêèíúèäÿ ìöàñèð æóðíàëèñòèêàäà “ñîñèàë
ìåäèà” àäëàíäûðûëàí éåíè ùàäèñÿíèí ýåíåçèñè âÿ îíóí ÿíÿíÿâè èíôîðìàñèéà ñÿíàéåñèíèí îáéåêòèâ òðàíñôîðìàñèéà ïðîñåñèíÿ òÿñèðè, èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíèí
áèð ñûðà àêòóàë ïðîáëåìëÿðè, ö÷öíúöñÿ èñÿ
ìöàñèð øÿðàèòäÿ ñîñèàë ìÿñóëèééÿò ïðèíñèïèíè ðåàëëàøäûðàí ÊÈÂ-ëÿðèí éåíè äöíéàäà
ðîëó èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
“Äÿéèðìè ìàñà”äà äöíéàíûí ìöõòÿëèô
ãèòÿëÿðèíäÿí Áàêûéà ýÿëìèø èúòèìàè-ñèéàñè õàäèìëÿð, ìÿäÿíèééÿò íöìàéÿíäÿëÿðè,
íöôóçëó ìåäèà òÿøêèëàòëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè,
äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí ìÿòáóàò êàòèáëÿðè,
åêñïåðòëÿð, Àçÿðáàéúàíûí àëè òÿùñèë îúàãëàðûíûí æóðíàëèñòèêà ôàêöëòÿëÿðèíèí ïðîôåññîð-ìöÿëëèì ùåéÿòè èøòèðàê åäèáëÿð.
“Äÿéèðìè ìàñà”íû ÀçÿðÒÀú-ûí áàø äèðåêòîðó Àñëàí Àñëàíîâ à÷àðàã èøòèðàê÷ûëàðà ñÿìÿðÿëè èø, ìàðàãëû äèñêóññèéàëàð àðçóëàéûá.
Áàø äèðåêòîð áèëäèðèá êè, ÿíÿíÿâè,
êëàññèê ìåäèà éåíèëèéÿ ãàðøû ÷ûõìàìàëû,
ÿêñèíÿ, îíóíëà àéàãëàøìàüà ÷àëûøìàëûäûð. Éîõñà áèç óäóçàðûã. Éåíè éöêñÿê
òåõíîëîýèéàëàð áèçÿ äÿ èìêàí âåðèð êè,
ôÿàëèééÿòèìèçè äþâðöí òÿëÿáèíÿ óéüóíëàøäûðàã, èøèìèçèí ôîðìà âÿ ìåòîäëàðûíû äÿéèøÿê, ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòèìèçè àðòûðàã.
“Äöíéàìûç ñöðÿòëÿ äÿéèøèð, éöêñÿê
òåõíîëîýèéàëàð ùÿéàòûìûçûí áöòöí ñàùÿëÿðèíÿ íöôóç åäèð. Áèçèì ïåøÿ ñàùÿìèç
îëàí ìåäèà áó ïðîñåñëÿðèí ìÿðêÿçèíäÿäèð”, - äåéÿí À.Àñëàíîâ “äÿéèðìè ìàñà”äà
ðÿãÿìñàë äþâðäÿ ìåäèàíûí òðàíñôîðìàñèéàñû øÿðàèòèíäÿ èíêèøàôûí éåíè ìåéèëëÿðèíèí,
ìöàñèð æóðíàëèñòèêàíûí äþâðöìöç ö÷öí õàðàêòåðèê îëàí ñïåñèôèê ïðîáëåìëÿðèíèí ìöçàêèðÿ åäèëÿúÿéèíè, åéíè çàìàíäà, ìåäèàíûí èíêèøàôûíûí ìöàñèð òðåíäëÿðèíèí ìöÿééÿíëÿøäèðèëÿúÿéèíè áèëäèðèá.
“Äÿéèðìè ìàñà”íûí áèðèíúè ïàíåëèíÿ
ìîäåðàòîðëóã åäÿí Àñèéà âÿ Ñàêèò Îêåàí
Þëêÿëÿðè Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Òÿøêèëàòûíûí
(ÎÀÍÀ) áàø êàòèáè, Ðóñèéàíûí ÈÒÀÐÒÀÑÑ àýåíòëèéèíèí áàø äèðåêòîðóíóí áèðèíúè ìöàâèíè Ìèõàèë Ãóñìàí ìöçàêèðÿ îëóíàí ìþâçóíóí ÿùÿìèééÿòèíè ãåéä åäèá.
Ñîñèàë ìåäèàíûí úÿìèééÿòèí äåìÿê
îëàð êè, áöòöí ñàùÿëÿðèíèí èíêèøàôûíà þç òÿñèðèíè ýþñòÿðäèéèíè äåéÿí Ì.Ãóñìàí ñîí
èëëÿðäÿ ÿíÿíÿâè ìåäèà âÿ ñöðÿòëÿ èíêèøàô
åäÿí ñîñèàë ìåäèà àðàñûíäàêû ãàðøûëûãëû
ÿëàãÿëÿðäÿí äàíûøûá. Î, áèëäèðèá êè, éåíè
ìåäèà áèð ÷îõ öñòöí úÿùÿòëÿðè èëÿ äèããÿòè
úÿëá åäèð âÿ ìöàñèð äþâðäÿ ñîñèàë æóðíàëèñòèêà àðòûã ñîñèàë ïëàòôîðìàéà ÷åâðèëèð.
Áþëìÿ èúëàñû ìÿðóçÿëÿðëÿ äàâàì
åäèá. Áó ïàíåëäÿ Àâðîïà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Àëéàíñûíûí (ÅÀÍÀ) ñàáèã ïðåçèäåíòè, Àâñòðèéàíûí ÀÏÀ àýåíòëèéèíèí áàø
èúðà÷û äèðåêòîðó Ïåòåð Êðîïø, Ìàëàéçèéàíûí ÁÅÐÍÀÌÀ àýåíòëèéèíèí áàø äèðåêòîðó Éîíã Ñî Ùåîíã, Õîðâàòèéàíûí ñàáèã
Ïðåçèäåíòè Ñòåïàí Ìåñè÷, Èòàëèéàíûí ÀÝÛ
àýåíòëèéèíèí áàø èúðà÷û äèðåêòîðó Úèàííè
Äè Úèîâàííè, Òöðêèéÿ Æóðíàëèñòëÿð Ôåäåðàñèéàñûíûí ïðåçèäåíòè Àòèëëà Ñåðòåë, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, éàçû÷û-ïóáëèñèñò Åëìè-
ðà Àõóíäîâà, Ëîñ-Àíúåëåñ Áåéíÿëõàëã
Ìöíàñèáÿòëÿð Øóðàñûíûí ïðåçèäåíòè âÿ èúðà÷û äèðåêòîðó, ÅÌÌÉ ìöêàôàòû ëàóðåàòû,
“Òèìå” æóðíàëûíûí Ëîñ-Àíúåëåñ áöðîñóíóí ñàáèã ðÿùáÿðè Òåððè Ìàêêàðòè, Áàêû
Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíèí éåíè ìåäèà âÿ
êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû êàôåäðàñûíûí áàø ìöÿëëèìè Ëàìèéÿ Âÿçèðîâà ìÿðóçÿëÿðëÿ ÷ûõûø åäèáëÿð.
Ïàíåë èúëàñûíûí èøòèðàê÷ûëàðû öìóìè
ìàðàãëàðûí, ìöõòÿëèô ìÿäÿíèééÿòëÿðèí ñèâèë äÿéÿðëÿðèíèí òÿìàñ íþãòÿëÿðè âÿ áó
ïðîñåñèí ìöàñèð ìåäèàäà íåúÿ ÿêñ
îëóíìàñû ìÿñÿëÿñèíÿ äàèð ìöçàêèðÿëÿð
àïàðûáëàð.
Õîðâàòèéàíûí ñàáèã Ïðåçèäåíòè Ñòåïàí Ìåñè÷ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìóíóí ÿùÿìèééÿòè ùàããûíäà äàíûøàðàã áó ìþòÿáÿð òÿäáèðäÿ àêòóàë ìþâçóëàðûí ìöçàêèðÿ åäèëäèéèíè, “Ðÿãÿìñàë
äþâðäÿ ìåäèàíûí òðàíñôîðìàñèéàñû: èíêèøàôûí éåíè ìåéèëëÿðè” àäëû “äÿéèðìè ìàñà”äà ãàëäûðûëàí ìÿñÿëÿëÿðèí áóíó áèð äàùà ñöáóò åòäèéèíè áèëäèðèá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, éàçû÷û-ïóáëèñèñò Åëìèðà Àõóíäîâà “Èíôîðìàñèéà ìöùàðèáÿëÿðèíäÿí ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãà - ÕÕÛ ÿñð æóðíàëèñòèêàñûíûí àêòóàë âÿçèôÿñè” ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿñèíäÿ èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèíèíèí çÿðóðèëèéèíè áèëäèðèá, áó èñòèãàìÿòäÿ Àçÿðáàéúàíäà ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äàíûøûá. Å.Àõóíäîâà ñèâèëèçàñèéàëàð âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû
äèàëîãóí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó âÿ îíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí
ßëèéåâàíûí òþùôÿëÿðèíè õöñóñè ãåéä åäèá.
Ìàëàéçèéàíûí ÁÅÐÍÀÌÀ Àýåíòëèéèíèí áàø äèðåêòîðó Éîíã Ñî Ùåîíãóí ìîäåðàòîðëóüó èëÿ êå÷ÿí èêèíúè ïàíåëäÿ Õîðâàòèéàíûí ÙÛÍÀ Àýåíòëèéèíèí áàø äèðåêòîðó Áðàíêà Ãàáðèåëà Âàëåíòè÷èí, ÀçÿðÒÀúûí áàø äèðåêòîðó Àñëàí Àñëàíîâóí, Âéåòíàìûí ÂÍÀ Àýåíòëèéèíèí áàø äèðåêòîðó
Íãóéåí Äóê Ëîèíèí, Áèðëÿøìèø ßðÿá
ßìèðëèêëÿðèíèí WÀÌ Àýåíòëèéèíèí èúðà÷û
äèðåêòîðó Úàìàë Íàññåð ßë-Ñóâàéäåðèí,
Áåëàðóñ Òåëåãðàô Àýåíòëèéèíèí (ÁÅËÒÀ)
áàø äèðåêòîðó Äìèòðèé Æóêóí, “Òùå Æàïàí
Òèìåñ” ãÿçåòèíèí ïðåçèäåíòè Òàêåùàðó
Òñóòñóìèíèí, “Ðóñèéà Èñâå÷ðÿñè” æóðíàëûíûí íàøèðè âÿ áàø ðåäàêòîðó Àëåêñàíäð
Ïåñêåíèí âÿ Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíèí éåíè ìåäèà âÿ êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû êàôåäðàñûíûí ìöäèðè, äîñåíò
Àéíóð Áÿøèðëèíèí ìÿðóçÿëÿðè äèíëÿíèëèá.
Áó ïàíåëäÿ èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòëÿðèíäÿ æóðíàëèñòèêàíûí èíêèøàôûíûí éåíè ìîäåëè, ñîñèàë ìåäèàíûí ÿíÿíÿâè èíôîðìàñèéà ñÿíàéåñèíèí îáéåêòèâ òðàíñôîðìàñèéà
ïðîñåñèíÿ òÿñèðè, ìöàñèð èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíèí áèð ñûðà äèýÿð àêòóàë ïðîáëåìëÿðè äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëóá.
“ßíÿíÿâè ìåäèàäàí äöíéà èíôîðìàñèéà øÿáÿêÿñèíÿ êå÷èä ëàáöääöð” ìþâçóñóíäà ÷ûõûø åäÿí ÀçÿðÒÀú-ûí áàø äèðåêòîðó Àñëàí Àñëàíîâ ÕÕÛ ÿñðèí ÿââÿëèíäÿí
áàøëàéàðàã áÿøÿðèééÿòèí òðàíñôîðìàñèéà
åðàñûíà, ïðàêòèêè îëàðàã ùÿð áèð äþâëÿòäÿ
òàìàìèëÿ éåíè ìöíàñèáÿòëÿðèí âÿ ñîñèóìóí ìöõòÿëèô ñåêòîðëàðû àðàñûíäà ãàðøûëûãëû ÿëàãÿëÿðÿ ÿñàñëàíàí ñîñèàë ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíûí éåíè ìÿðùÿëÿñèíÿ ãÿäÿì
ãîéäóüóíó, ýöíäÿëèê ùÿéàòûìûçà äàõèë
îëàí èíòåðíåòèí úÿìèééÿòèí ùÿð áèð öçâöíö
èíôîðìàñèéàíûí ùÿì èñòåùëàê÷ûñûíà, ùÿì
äÿ äàøûéûúûñûíà ÷åâèðäèéèíè, ñþçöí ÿñë
ìÿíàñûíäà, èíòåðíåòèí èíôîðìàñèéà ìÿêàíûíäà èíãèëàá éàðàòäûüûíû áèëäèðèá.
“Ñîñèàë ìåäèà âÿ éåíè òåõíîëîýèéàëàð ïðàêòèêè îëàðàã ìóëòèìåäèà ìàòåðèàëëàðû èñòåùñàëûíäàí àéðûëìàçäûð”, äåéÿí áàø äèðåêòîð äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè,
ñîñèàë øÿáÿêÿëÿð áöòöí äöíéàäà ìöàñèð
æóðíàëèñòèêàéà úèääè òÿñèð ýþñòÿðèð. Þçö äÿ
îíëàð òÿêúÿ íéóñìåéêåðëÿðäÿí (“õÿáÿð
éàðàäàíëàðäàí”) âÿ ùàäèñÿëÿðèí øàùèäëÿðèíäÿí àëûíìûø ìÿõñóñè èíôîðìàñèéàíûí
îïåðàòèâ ìÿíáÿéè îëàðàã ãàëìûð, ùÿì äÿ
þç àóäèòîðèéàñûíû ôîðìàëàøäûðìà âàñèòÿñè
êèìè áþéöê òÿñèð ýöúöíÿ ìàëèêäèð. Ìÿñÿëÿíèí äàùà áèð ìöùöì àñïåêòè îíäàí
èáàðÿòäèð êè, ùÿð áèð àýåíòëèê òÿêúÿ êîëëåê-
òèâ äåéèë, ùÿì äÿ ôÿðäè æóðíàëèñòëÿð äåìÿêäèð.
ÀçÿðÒÀú-ûí Àëìàíèéà öçðÿ õöñóñè
ìöõáèðè Âöãàð Ñåéèäîâóí ìîäåðàòîðëóã
åòäèéè ö÷öíúö ïàíåëäÿ Ðóñèéàíûí “Ìîñêîâñêè êîìñîìîëåòñ” ãÿçåòèíèí ðåäàêòîðó Æàííà Ãîëóáèòñêàéà, Ìàúàðûñòàíûí
“Éîááèê” Ïàðòèéàñûíûí ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí ðÿùáÿðè Ãåîðãèíà Áåðíàò, ÀÁØ-ûí
Éàõûí Øÿðã Èíñòèòóòóíóí áþéöê åëìè èø÷èñè Àëåêñ Âàòàíêà, Ñåðáèéàíûí “Òàíéóã”
Àýåíòëèéèíèí áàø äèðåêòîðó Áðàíêà Ñëîáîäàí Ñóêè÷, Éóíàíûñòàíûí Ãàäûí Æóðíàëèñòëÿð Àâðîïà Øÿáÿêÿñèíèí ïðåçèäåíòè
Èðåí Íèêîëîïîóëîó, Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà
Ýÿíúëÿð Àññîñèàñèéàñûíûí ïðåçèäåíòè
Ìàíóåëà Ñåññà, Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí æóðíàëèñòèêà ôàêöëòÿñèíèí äåêàíû, ôèëîëîýèéà åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð Øàìèë
Âÿëèéåâ, ÀÌÅÀ-íûí Èíôîðìàñèéà Òåõíîëîýèéàëàðû Èíñòèòóòóíóí “Èíòåðíåòøöíàñëûã
ïðîáëåìëÿðè” ñåêòîðóíóí ìöäèðè Ðàñèì
Ìàùìóäîâ ìÿðóçÿëÿðëÿ ÷ûõûø åäèáëÿð.
Áó ïàíåëäÿ ìöàñèð äþâðäÿ ñîñèàë
ìÿñóëèééÿò ïðèíñèïèíè ðåàëëàøäûðàí ÊÈÂëÿðèí éåíè äöíéàäà ðîëó èëÿ áàüëû ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Áöòöí ïàíåë èúëàñëàðûíäà ìþâçóëàðëà
áàüëû ñóàëëàð úàâàáëàíäûðûëûá, ñÿìÿðÿëè ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
ÀÁØ-ûí “Èðñ” Ôîíäóíóí åëìè òÿäãèãàò÷ûñû Àðèåë Êîåí, áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð öçðÿ òàíûíìûø àìåðèêàëû åêñïåðò Ïåòåð Òåéñ, Êàëèôîðíèéà Óíèâåðñèòåòèíèí Áåéíÿëõàëã Èíñòèòóòóíóí äîñåíòè Éàåë Âàðøåë, Èðàíûí “Äÿíèç”
ãÿçåòèíèí ìÿñóë ìöäèðè Ìóñòàôà Ãóëóçàäÿ
ßëéàð âÿ áàøãàëàðû ìöçàêèðÿ îëóíàí ìþâçóëàðà äàèð ôèêèðëÿðèíè áèëäèðèáëÿð.
“Äÿéèðìè ìàñà”éà éåêóí âóðàí ÀçÿðÒÀú-ûí áàø äèðåêòîðó Àñëàí Àñëàíîâ îëäóãúà ñÿìÿðÿëè ìöçàêèðÿëÿðèí àïàðûëäûüûíû äåéèá, èøòèðàê÷ûëàðà òÿøÿêêöð åäèá.
Ñîíäà Ôîðóìóí Áÿéàííàìÿñè ìöçàêèðÿ îëóíàðàã ãÿáóë åäèëèá.
Ôîðóìóí “Ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ìöãàéèñÿëè òÿäãèãëÿðè: íÿçÿðèééÿäÿí ùóìàíèñò òÿúðöáÿéÿ
äîüðó” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà”ñû ìàðàãëû ìöçàêèðÿëÿðëÿ éàääà ãàëûá
Îêòéàáðûí 3-äÿ ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ìöãàéèñÿëè òÿäãèãëÿðè: íÿçÿðèééÿäÿí ùóìàíèñò òÿúðöáÿéÿ äîüðó”
ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà” êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, “äÿéèðìè
ìàñà”äà ìöçàêèðÿëÿð “À” âÿ “Á” áþëìÿëÿðèíäÿ àïàðûëûá.
“Íÿçÿðèééÿäÿí ùóìàíèñò òÿúðöáÿéÿ
äîüðó” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí “À” áþëìÿñèíäÿ ìöçàêèðÿëÿð “Ìóëòèêóëòóðàëèçì
ôÿëñÿôÿñè âÿ ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿ ìöãàéèñÿëè òÿäãèãàòëàðûí ñïåñèôèêàñû”, “Ìèëëè
êèìëèê êîíñåïñèéàëàðûíûí ñèéàñè-ùöãóãè
àñïåêòëÿðè âÿ ëèáåðàëèçìëÿ êîììóíèòàðèçìèí ñèíòåçè øÿðàèòèíäÿ ìÿäÿíè ìöõòÿëèôëèê òÿúðöáÿñè” âÿ “Ìóëòèêóëòóðàëèçì
ìöõòÿëèô ìÿäÿíè òÿúðöáÿëÿðèí òîëåðàíò
áèðýÿéàøàéûøû ñèéàñÿòè êèìè” àäëû ö÷ ïàíåëäÿ àïàðûëûá.
“Ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîã: “Íóáåëóíãëàð ùàããûíäà íÿüìÿ” âÿ “ÊèòàáèÄÿäÿ Ãîðãóä” åïîñëàðûíûí ìöãàéèñÿëè
òÿùëèëè” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí “Á” áþëìÿñèíäÿ èñÿ “Ïëöðàëèñò ìÿäÿíè ïàðàäèãìà ùóìàíèñò ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ìàùèééÿòè êèìè”, “Áþéöê ÿäÿáè âÿ ìÿäÿíè àáèäÿëÿðèí ìöãàéèñÿëè òÿäãèãè òÿòáèãè ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ôîðìàëàøìàñûíûí ÿñàñû
êèìè” âÿ “Ñèâèëèçàñèéàëàðûí ãîâóøóüóíäà ìöãàéèñÿëè êóëòóðîëîæè òÿäãèãàòëàðûí
öìóìè âÿ õöñóñè úÿùÿòëÿðè” ìþâçóëàðûíäà êå÷èðèëÿí ïàíåëëÿðäÿ ìàðàãëû ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
“À” âÿ “Á” áþëìÿëÿðèíèí èúëàñûíû à÷àí
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðè, ÀÌÅÀ-íûí ùÿãèãè öçâö Êàìàë Àáäóëëàéåâ þëêÿìèçèí
òàðèõÿí ìóëòèêóëòóðàëèçìèí âÿòÿíè îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðàðàã ÿñàñû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí
áó ñèéàñÿòè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
óüóðëà äàâàì åòäèðìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëäèéèíè áèëäèðèá. Î,
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí 2014-úö èë 14
ôåâðàë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò Ìöøàâèðè Õèäìÿòèíèí òÿñèñ åäèëìÿñè-
íè, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí 2014úö èë 15 ìàé òàðèõëè Ôÿðìàíû èëÿ èñÿ
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì
Ìÿðêÿçèíèí éàðàäûëìàñûíû þëêÿìèçèí áó ñèéàñÿòÿ ñàäèãëèéèíè, îíà áþéöê ÿùÿìèééÿò âåðìÿñèíè ýþñòÿðÿí
ìöùöì ôàêòëàð îëäóüóíó áèëäèðèá.
Êàìàë Àáäóëëàéåâ Àçÿðáàéúàíûí
áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí ðåñïóáëèêàìûçäà âÿ
îíóí ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà ùÿéàòà êå÷èðäèéè áåéíÿëõàëã ôÿàëèééÿòè
èëÿ þëêÿìèçèí ìóëòèêóëòóðàëèçìèí öñòöíëöêëÿðèíè äöíéàäà ÿéàíè øÿêèëäÿ
íöìàéèø åòäèðäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ëàòâèéà Ðåñïóáëèêàñûíûí ñàáèã
Ïðåçèäåíòè Âàëäèñ Çàòëåðñ ìóëòèêóëòóðàëèçìèí èíñàíëàð òÿðÿôèíäÿí ãàâðàíûëàí äÿéÿðëÿðäÿí èáàðÿò áèð ñèñòåì
îëäóüóíó âóðüóëàéàðàã ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðèí ñÿâèééÿñèíè ìöÿééÿíëÿøäèðìÿê ö÷öí èäåíòèêëèéèí ìöùöì ðîë îéíàäûüûíû áèëäèðèá. Ñàáèã ïðåçèäåíò ìóëòèêóëòóðàëèçìèí éàðàäûëìàñûíäà àèëÿíèí, òÿùñèëèí, òîëåðàíòëûüûí ðîëóíó
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Ñîíðà Àëìàíèéàíûí Âöðñáóðã Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó, Îñâàëä ôîí Âîëêåíøòàéí Úÿìèééÿòèíèí ïðåçèäåíòè õàíûì Çèãëèíäå Ùàðòìàí, Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíèí èúðà÷û äèðåêòîðó, ïðîôåññîð Àçàä Ìÿììÿäîâ âÿ
Èòàëèéàíûí Ôëîðåíñèéà Óíèâåðñèòåòèíèí
ïðîôåññîðó Ôðàíêî Êàðäèíè ÷ûõûøëàðûíäà
õàëãëàðûí ìÿäÿíè êþêëÿðèíèí, ìóëòèêóëòóðàë äÿéÿðëÿðèí ãÿäèì ÿäÿáè-òàðèõè ìÿíáÿëÿðäÿ àõòàðìàã úÿùäèíÿ äèããÿò éåòèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè áèëäèðèáëÿð.
“À” áþëìÿñèíèí Ðóñèéà Äþâëÿò Ùóìàíèòàð Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó, ïðîôåññîð Éåôèì Ïèâîâàðûí ìîäåðàòîðëóüó èëÿ
êå÷èðèëÿí áèðèíúè ïàíåëèíäÿ Àâñòðèéà
øàùçàäÿñè, ðÿññàì âÿ äèçàéíåð Ëåòèçèéà Ôðàí÷åñêà Ðåóññ, Èòàëèéàíûí “Èë Íîäî Äè Ãîðäèî” áåéèí ìÿðêÿçèíèí ïðåçèäåíòè Äàíèåëå Ëàççåðè, ÀÁØ-ûí Ëîñ-Àíúåëåñ øÿùÿðèíèí ñàáèã ìåðè, Êàëèôîðíèéà
Øòàòû Ìÿúëèñèíèí ñàáèã ñïèêåðè Àíòîíèî
Ðàìîí, Èòàëèéàíûí Ëèíê Êàìïóñ Óíè-
âåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó Àëåññàíäðî Ôèãóñ, ÀÌÅÀ-íûí Ôÿëñÿôÿ âÿ Ùöãóã Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, ïðîôåññîð Èëùàì
Ìÿììÿäçàäÿ, Òàúèêèñòàíûí ñàáèã õàðèúè èøëÿð íàçèðè, ñÿôèð Õàìðîõîí Çàðèôè,
Ðóñèéàíûí Óðàë Ôåäåðàë Óíèâåðñèòåòèíèí
Èúòèìàè âÿ Ñèéàñè Åëìëÿð Èíñòèòóòóíóí
Àâðîïà òÿäãèãàòëàðû êàôåäðàñûíûí ìöäèðè, ïðîôåññîð Àëåêñàíäð Íåñòåðîâ, Èòàëèéàíûí “Âîõ Ïîïóëè” áåéèí ìÿðêÿçèíèí
ïðåçèäåíòè Åðìàíî Âèçèíòàéíåð, “Èë Íîäî Äè Ãîðäèî” áåéèí ìÿðêÿçèíèí ÿìÿêäàøû Ïàóëî Çàììàòòåî, Õîðâàòèéàíûí
ñàáèã ìÿäÿíèééÿò íàçèðè, ÕîðâàòèéàÀçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòëÿðàðàñû äîñòëóã
ãðóïóíóí öçâö Éàñåí Ìåñè÷ ìöãàéèñÿëè òÿäãèãàòëàðûí íÿòèúÿëÿðèíèí áþëöøäöðöëìÿñè áàõûìûíäàí Ôîðóìóí úèääè áèð
ïëàòôîðìà îëäóüóíó áèëäèðèáëÿð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðè õèäìÿòèíèí
áàø ìÿñëÿùÿò÷èñè, ïðîôåññîð Åòèáàð Íÿúÿôîâóí ìîäåðàòîðëóüó èëÿ êå÷ÿí èêèíúè
ïàíåëäÿ ÀÌÅÀ-íûí Ôÿëñÿôÿ âÿ Ùöãóã
Èíñòèòóòóíóí ïðîôåññîðó Çöìðöä Ãóëóçàäÿ, áó èíñòèòóòóí ñèéàñÿòøöíàñëûã âÿ
ñèéàñè ñîñèîëîýèéà øþáÿñèíèí ìöäèðè
Ðÿíà Ìèðçÿçàäÿ, Ðóñèéàíûí À.Ñ.Ïóøêèí àäûíà Ðóñ Äèëè Èíñòèòóòóíóí ðåêòîð
ÿâÿçè Ìàðãàðèòà Ðóñåòñêàéà, Îðåíáóðã
Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ôàêöëòÿñèíèí äåêàíû Âåíàëèé
Àìåëèí, Ìÿðìÿðÿ Ãðóïó Ñòðàòåæè Àðàøäûðìàëàð Âÿãôèíèí ðÿùáÿðè Àêêàí Ñóâåð,
ÀÌÅÀ-íûí Èíñàí Ùöãóãëàðû öçðÿ ÅëìèÒÿäãèãàò Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí Èíñàí ùöãóãëàðû êîìèòÿñèíèí
öçâö Àéòÿí Ìóñòàôàéåâà, Áèðëÿøìèø
ßðÿá ßìèðëèêëÿðèíäÿí îëàí íöìàéÿíäÿ,
ñÿôèð Éóñèô Àë Ùàññàí ÷ûõûø åäÿðÿê ìóëòèêóëòóðàëèçì úÿìèééÿòëÿðèíäÿ òîëåðàíòëûüûí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàíûëìàñûíûí
ÿùÿìèééÿòèíè áèëäèðèá, Àçÿðáàéúàíûí
òÿúðöáÿñèíèí áó áàõûìäàí þðíÿê îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûáëàð.
Áþëìÿíèí ÀÌÅÀ-íûí Èíñàí Ùöãóãëàðû öçðÿ Åëìè-Òÿäãèãàò Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, Ìèëëè Ìÿúëèñèí Èíñàí ùöãóãëàðû
êîìèòÿñèíèí öçâö Àéòÿí Ìóñòàôàéåâàíûí ìîäåðàòîðëóüó èëÿ êå÷ÿí ö÷öíúö èúëàñûíäà ÀÁØ-ûí Àðèçîíà Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó Òåððåíñ Óàéëè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû,
ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ
Äþâëÿò ìöøàâèðè õèäìÿòèíèí áàø ìÿñëÿùÿò÷èñè, ïðîôåññîð Åòèáàð Íÿúÿôîâ, Ùèíäèñòàíûí Èíäèðà Ãàíäè Ìèëëè Èíúÿñÿíÿò
Ìÿðêÿçèíèí áàø åëìè èø÷èñè Êèøîð Êóìàð
Òðèïàòè, ÀÌÅÀ-íûí Ôÿëñÿôÿ âÿ Ùöãóã
Èíñòèòóòóíóí ñîñèîëîýèéà âÿ ñîñèàë ïñèõîëîýèéà øþáÿñèíèí ìöäèðè, ïðîôåññîð
Ðÿôèãÿ ßçèìîâà, Àëìàíèéàíûí Àèëÿ âÿ Ìÿñëÿùÿò Ìÿðêÿçèíèí ùÿêèìòåðàïåâòè, ïñèõîëîã, ïñèõîòåðàïåâò
Ãàëèíà Ùàéíçåëìàí, Èòàëèéàíûí Ïåðóúà Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó
Ëîðåíçî Ìåäè÷è, Ðóñèéàëû àëèì, ôÿëñÿôÿ åëìëÿðè äîêòîðó Âàëåíòèíà Ôåäîòîâà, Àâñòðèéàäàí îëàí èøòèðàê÷û
Êàìèëëà
Ùàáñáóðã-Ëîòùðèíýåí
ìþâçó ÿòðàôûíäà ìÿðóçÿëÿðëÿ ÷ûõûøëàð åäèáëÿð.
“Äÿéèðìè ìàñà”íûí “Á” áþëìÿñèíèí áèðèíúè ïàíåëèíÿ Âöðñáóðã
Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó õàíûì
Çèãëèíäå Ùàðòìàí âÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí
Áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí
ñÿäð ìöàâèíè, Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíèí (ÁÑÓ) èíýèëèñ ôèëîëîýèéàñû êàôåäðàñûíûí ìöäèðè Ñåâèíú
Ôÿòÿëèéåâà ìîäåðàòîðëóã åäèáëÿð.
Ïàíåëäÿ ÷ûõûø åäÿí ìèëëÿòëÿðàðàñû,
ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ
Äþâëÿò ìöøàâèðè Êàìàë Àáäóëëàéåâ Ùóìàíèòàð Ôîðóì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Íèáåëóíãëàð ùàããûíäà íÿüìÿ” âÿ “Êèòàáè-Äÿäÿ
Ãîðãóä” åïîñëàðû ùàããûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñèíèí àïàðûëìàñûíûí òÿñàäöôè îëìàäûüûíû âóðüóëàéûá. Àêàäåìèê Êàìàë Àáäóëëàéåâ ùÿð èêè ÿäÿáè àáèäÿíèí ìöãàéèñÿëè òÿäãèãè ùàããûíäà äàíûøìàã ö÷öí
Ôîðóìäà éàõøû èìêàí îëäóüóíó áèëäèðèá.
Àêàäåìèê Àçÿðáàéúàí òÿäãèãàò÷ûëàðûíûí
åëìè ôÿàëèééÿòèíè “Íèáåëóíãëàð ùàããûíäà
íÿüìÿ” äàñòàíûíà, àëìàí òÿäãèãàò÷ûëàðûí èñÿ “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” åïîñóíà
éþíÿëìÿëÿðèíè ÿñë ìóëòèêóëòóðàëèçì àíëàéûøû îëäóüóíó ãåéä åäèá.
Ïàíåëäÿ äàùà ñîíðà Ëèäñ Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó, Îðòà ßñð Òÿäãèãàòëàðû Èíñòèòóòóíóí Áåéíÿëõàëã Îðòà ßñðëÿð
Êîíãðåñèíèí äèðåêòîðó Àêñåë Ìöëëåð,
Ìîñêâà Äþâëÿò Ëèíãâèñòèêà Óíèâåðñèòåòèíèí ÿäÿáèééàò êàôåäðàñûíûí ìöäèðè,
ïðîôåññîð Àëåêñàíäð Áîíäàðåâ, ÁÑÓíóí êàôåäðà ìöäèðè Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà,
Áåðêëè Êàëèôîðíèéà Óíèâåðñèòåòè êèòàáõàíàñûíûí Ñëàâéàí, Øÿðãè Àâðîïà âÿ Àâñòðèéà òÿäãèãàòëàðû øþáÿñèíèí ÿìÿêäàøû
Ëèëàäùàð Ïåíäñå ïëöðàëèñò ìÿäÿíè ïàðàäèãìàëàðûí ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ÿñàñ åëå-
ìåíòëÿðèíäÿí îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûáëàð.
Áþëìÿíèí èêèíúè ïàíåëèíÿ Èîùàí Ãóòåíáåðã àäûíà Ìàèíç Óíèâåðñèòåòèíèí
øÿðãøöíàñëûã ñåìèíàðûíûí ðÿùáÿðè, ïðîôåññîð Ùåíäðèê Áóñùîòåí âÿ ÀÌÅÀ-íûí
Íÿñèìè àäûíà Äèë÷èëèê Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, àêàäåìèê Òîôèã Ùàúûéåâ ìîäåðàòîðëóã åäèáëÿð.
Ïàíåëäÿ ïðîôåññîð Ùåíäðèê Áóñùîòåí, àêàäåìèê Òîôèã Ùàúûéåâ, Ìÿðìÿðÿ
Óíèâåðñèòåòèíèí äîñåíòè Èúëàë Úàíêîðåë,
Áîíí Óíèâåðñèòåòèíèí èíýèëèñ, Àìåðèêà
âÿ êåëò òÿäãèãàòëàðû êàôåäðàñûíûí ïðîôåññîðó Êàðë Ðàéõë, Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò
Ìÿäÿíèééÿò âÿ Èíúÿñÿíÿò Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó Àéäûí Òàëûáçàäÿ,
ÀÌÅÀ-íûí Ôÿëñÿôÿ âÿ Ùöãóã Èíñòèòóòóíóí ïðîôåññîðó Ðÿùìàí Áÿäÿëîâ,
ÁÑÓ-íóí àëìàí ôèëîëîýèéàñû êàôåäðàñûíûí ìöäèðè, äîñåíò Ñåâèíú Ðçàéåâà
ÿäÿáè âÿ ìÿäÿíè àáèäÿëÿðèí ìöãàéèñÿëè òÿäãèãèíèí ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ôîðìàëàøìàñûíà òÿñèðèíäÿí äàíûøûáëàð.
“Á” áþëìÿñèíèí ö÷öíúö ïàíåëèíäÿ
ìîäåðàòîðëóüó Áîíí Óíèâåðñèòåòèíèí èíýèëèñ, Àìåðèêà âÿ êåëò òÿäãèãàòëàðû êàôåäðàñûíûí ïðîôåññîðó Êàðë Ðàéõë,
ÀÌÅÀ-íûí Ôîëêëîð Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, ìöõáèð öçâ Ìóõòàð Èìàíîâ åäèáëÿð.
Ïàíåëäÿ ÷ûõûø åäÿí Ïèêàðäèéà Óíèâåðñèòåòèíèí Îðòà ßñðëÿðèí Ôÿíëÿðàðàñû
Òÿäãèãàòëàðû Ìÿðêÿçèíèí ðÿùáÿðè, ïðîôåññîð Äàíèåë Áóøèíãåð, ÀÌÅÀ-íûí
Ôîëêëîð Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó Ìóõòàð
Èìàíîâ, Âöðñáóðã Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó, Îñâàëä ôîí Âîëêåíøòàéí Úÿìèééÿòèíèí ïðåçèäåíòè õàíûì Çèãëèíäå
Ùàðòìàí, ÁÑÓ-íóí ðåêòîðó, ïðîôåññîð
Àñèô Ùàúûéåâ, áó àëè ìÿêòÿáèí ïðîôåññîðëàðû Ðÿùèëÿ Ãóëèéåâà âÿ Ðÿùèëÿ Ãåéáóëëàéåâà, Àóãñáóðã Óíèâåðñèòåòèíèí ôèëîëîýèéà âÿ òàðèõ ôàêöëòÿñèíèí ïðîôåññîðó
Êëàóñ Âîëô, Îñàêà Óíèâåðñèòåòèíèí äîñåíòè Òàêàéóêè Éîêîòà Ìóðàêàìè,
Ùóìáîëäò àäûíà Áåðëèí Óíèâåðñèòåòèí
êàôåäðà ìöäèðè, ïðîôåññîð Ùàíñ-Éöðýåí
Øóåð ÷ûõûø åäèáëÿð.
“Äÿéèðìè ìàñà”äà Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí Áÿéàííàìÿñè ñÿñÿ ãîéóëàðàã ãÿáóë åäèëèá.
5
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
Äþðäöíúö Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó óüóðëà áàøà ÷àòûá
“Èííîâàòèâ èíêèøàôäà ôÿíëÿðàðàñû
èíòåãðàñèéàíûí ðîëó” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè
ìàñà”äà àêòóàë ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíóá
Îêòéàáðûí 3-äÿ Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Áàêû
Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòè
òÿðÿôèíäÿí “Èííîâàòèâ èíêèøàôäà ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ðîëó” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà” êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð êè, òÿäáèðè à÷àí
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí (ÁÄÓ)
ðåêòîðó, àêàäåìèê Àáåë Ìÿùÿððÿìîâ
Ôîðóìóí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá.
Áèëäèðèá êè, Àâðîïà ìÿêàíûíà èíòåãðàñèéà, äåìîêðàòèê äÿéÿðëÿðèí èíêèøàôû, òîëåðàíòëûã ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿòèí ÿñàñûäûð. Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè õÿòòèíè óüóðëà äàâàì åòäèðÿí Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè èñëàùàòëàð íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿìèçèí íöôóçó áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ äóðìàäàí àðòûð. Äöíéàíûí áèð ñûðà
íöôóçëó òÿøêèëàòëàðûíûí áÿðàáÿðùöãóãëó öçâö îëàí Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê èíêèøàôû,
áÿøÿðè äÿéÿðëÿðÿ ñàäèãëèéè, áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ þëêÿìèçÿ ìàðàüû ýöíäÿí-ýöíÿ àðòûðûð. Àðòûã Àçÿðáàéúàí ãëîáàë ëàéèùÿëÿðäÿ
èøòèðàêûíà âÿ ñèéàñè ýåäèøëÿðèíÿ ýþðÿ ÷àüäàø äöíéàíûí þíÿìëè öçâöíÿ ÷åâðèëèá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, “äÿéèðìè ìàñà”äà 14 þëêÿäÿí 20 íöìàéÿíäÿ, î úöìëÿäÿí Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿí 50 íÿôÿð èøòèðàê åäèð.
“Äÿéèðìè ìàñà” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Òÿùñèë
ìöùèòèíäÿ ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ìåòîäîëîæè ïðîáëåìëÿðè”, “Ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéà âÿ ôóíäàìåíòàë âÿ òÿáèÿò åëìëÿðè ñàùÿñèíäÿ èííîâàñèéàëàð”, “Ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéà ùóìàíèòàð âÿ ñîñèàë åëìëÿð ñàùÿñèíäÿ èííîâàñèéàëàðûí òÿòáèãè âàñèòÿñè
êèìè” ìþâçóëàðûíäà ïàíåëëÿð êå÷èðèëèá.
Òÿäáèðäÿ êèìéà öçðÿ Íîáåë ìöêàôàòû
ëàóðåàòû, Âàéñìàí Èíñòèòóòóíóí ïðîôåññîðó, Êèììåëìàí àäûíà Áèîìîëåêóëéàð Ãóðóëóøëàðûí Òÿäãèãè Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîðó
Àäà Éîíàò “Áÿøÿðèééÿòèí äàâàìëû èíêèøàôûíû ìöäàôèÿ åäÿðÿê áèç ýÿëÿúÿéÿ äîüðó íåúÿ ùÿðÿêÿò åäèðèê” ìþâçóñóíäà ÷ûõûøûíäà
èíñàí îðãàíèçìè ö÷öí âàúèá îëàí ïðîòåèí-
ëÿðäÿí, àíòèáèîòèêëÿðèí õàðàêòåðèíäÿí ñþç
à÷ûá. Èíñàíûí óçóíþìöðëöëöéö áàðÿäÿ äàíûøàí àëèì ìöàñèð òèáá åëìèíèí èíêèøàôû íÿòèúÿñèíäÿ áèð ÷îõ õÿñòÿëèêëÿðëÿ ìöáàðèçÿäÿ
óüóðëàðûí ãàçàíûëäûüûíû ãåéä åäèá. Î,
ùÿì÷èíèí ýåíåòèê êîäóí ìöÿééÿí âàõò
äàõèëèíäÿ äÿéèøìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ úèääè
àðàøäûðìàëàðûí àïàðûëäûüûíû âóðüóëàéûá.
Ñàíêò-Ïåòåðáóðã Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè
Êèìéà Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, ïðîôåññîð
Èðèíà Áàëîâà “Òÿäãèãàò âÿ òÿùñèëèí ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàñûíäà Ñàíêò-Ïåòåðáóðã
Óíèâåðñèòåòèíèí òÿúðöáÿñè” àäëû ìÿðóçÿñèíäÿ òÿìñèë åòäèéè ãóðóìóí ìöâàôèã ñàùÿ
öçðÿ òÿúðöáÿñèíäÿí, òÿøêèë åòäèéè áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðèíäÿí äàíûøûá.
Ñîíðà ÁÄÓ-íóí ðåêòîðó, àêàäåìèê
Àáåë Ìÿùÿððÿìîâóí “Òÿùñèë ìöùèòèíäÿ
ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéà çàìàíûí òÿëÿáèäèð”
ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿñè äèíëÿíèëèá.
“Äàùà ñîíðà ÁÄÓ-íóí ùåñàáëàìà ðèéàçèééàòû êàôåäðàñûíûí ìöäèðè, ïðîôåññîð
Ãàëèíà Ìåùäèéåâà “Ìöàñèð ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ïàðàäèãìàñû âÿ òÿáèè-åëìè
òÿäãèãàò öñóëëàðû” ìþâçóñóíäà ÷ûõûø åäèá.
Àëèì áèëäèðèá êè, ôÿíëÿðàðàñû éàíàøìàäà áèëèêëÿðèí èíòåãðàñèéàñû áàø âåðèð. Áåëÿëèêëÿ,
ñèñòåì öñóëëàðû éàðàäûëûð. Ñèñòåì éàíàøìà
îáéåêòëÿðÿ, ôåíîìåíëÿðÿ îíëàðûí áèð-áèðè èëÿ
ÿëàãÿäÿ âÿ öìóìèëèêäÿ áàõìàüûìûçà èìêàí âåðèð. Áó, èíòåãðàñèéà ïðîñåñëÿðèíèí
ÿñàñ éîëóäóð.
“Äÿéèðìè ìàñà”äà Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòû Äåâèä Úîíàòàí Ãðîññ èííîâàòèâ èíêèøàôäà ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ðîëóíà
äàèð òÿêëèôëÿðèíè âåðèá.
Òÿäáèðäÿ Òàúèêèñòàí Ìèëëè Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó Ìàõìàéóñóô Èìàíîâóí, Òèðàíà Ïîëèòåõíèê Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó, ïðîôåññîð Éîðãàã Êà÷àíèíèí ÷ûõûøëàðûíäà ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿðèí àêòóàëëûüû, áåëÿ
òÿäáèðëÿðèí ýÿëÿúÿê ÿìÿêäàøëûüà ëàéèãëè
òþùôÿ âåðÿúÿéè áèëäèðèëèá.
“Äÿéèðìè ìàñà”äà Äàüûñòàí Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòèíèí äîñåíòè Èëùàìÿ Áàüûðîâàíûí “Òÿùñèë ìöùèòèíäÿ ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ìåòîäîëîæè ïðèíñèïëÿðè”, ÁÄÓ-íóí
ñîñèàë âÿ ïåäàãîæè ïñèõîëîýèéà êàôåäðàñûíûí ìöäèðè, ïðîôåññîð Êàìèëÿ ßëèéåâàíûí
“Òÿùñèëäÿ ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ïðîáëåìëÿðè ùàããûíäà” ìþâçóëàðûíäà ìÿðóçÿëÿðè äèíëÿíèëèá.
Òÿäáèð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè èëÿ Óêðàéíà Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèéè
Ìèëëè Àêàäåìèéàñû, Èîðäàíèéà Óíèâåðñèòåòè, Òàúèêèñòàí Ìèëëè Óíèâåðñèòåòè âÿ Ðèî-äå Æàíåéðî Ôåäåðàë
Óíèâåðñèòåòè àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã
ìöãàâèëÿëÿðè âÿ àíëàøìà ìåìîðàíäóìëàðû èìçàëàíûá.
Ñÿíÿäëÿðè ðåêòîðëàð - Àáåë Ìÿùÿððÿìîâ, Éóðè Êîâáàñéóê, ßõëåéô ÿë-Òàðàâíÿù, Ìàõìàéóñóô
Èìàíîâ âÿ Êàðëîñ Àíòîíèî Ëåâè äà
Êîíñåéñàî èìçàëàéûáëàð.
Ãàðà Äÿíèç Ùþâçÿñè Óíèâåðñèòåòëÿðè Øÿáÿêÿñèíèí ìöäèðè, ïðîôåññîð
Åäåí Ìàìóò äàüûäûúû åêîèííîâàòèâ òåõíîëîýèéàëàðäàí, Êþëí Óíèâåðñèòåòèíèí Òÿòáèãè
Åëìëÿð ïðîôåññîðó Ðåçà Òàëåáè-Äàðéàíè
ìÿíòèãè èäàðÿåòìÿ ñèñòåìëè éàíàúàã åëåìåíòëÿðèíèí âÿ ãàç ãûçäûðûúû ñèñòåìëÿðèíèí
èíòåãðàñèéà âÿ èñòèôàäÿñèíäÿí äàíûøûá.
Ôèçèêà öçðÿ Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòû
Òåîäîð Âîëôàíã Ùåíø Ëàçåð òåçëèê äàðàüûíûí ôÿíëÿðàðàñû èííîâàñèéàëàðäà òÿòáèãèíäÿí, Ðèî äå Æàíåéðî Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó, ïðîôåññîð Ëåâè Êàðëîñ Àíòîíèî ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàäà óíèâåðñèòåòëÿðèí ðîëóíäàí, Ðóìûíèéà Ãàáàãúûë Ñòðàòåýèéàëàð
Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîðó Áóçàòè Ðàçâàí ãëîáàë áèëèêëÿðÿ ÿñàñëàíàí úÿìèééÿòèí ãóðóëìàñûíäàí ýåíèø ñþùáÿò à÷ûáëàð.
Àêàäåìèê Ùÿòÿì Ãóëèéåâ, ïðîôåññîðëàð Ùèêìÿò ßëèçàäÿ, Ìÿùÿììÿäÿëè Ðàìàçàíîâ, Èðàäÿ Ùöñåéíîâà, Åëëàäà Àõóíäîâà, Ðöñòÿì Ìÿììÿäîâ, äîñåíò Àçàä
Ðçàéåâ ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí òÿòáèãèíÿ äàèð íöìóíÿëÿð ýÿòèðèáëÿð.
×ûõûøëàðäà Ôîðóìóí ìöàñèð òÿùñèëèí
èíêèøàôûíà, áó ñàùÿäÿ êàäðëàðûí ùàçûðëàíìàñûíà, éåíè ëàéèùÿëÿðèí òÿòáèãèíÿ, þëêÿëÿð
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ õèäìÿò åòäèéè âóðüóëàíûá.
Òÿäáèðäÿ ìÿðóçÿëÿð ÿòðàôûíäà ýåíèø
äèñêóññèéàëàð àïàðûëûá.
Ñîíäà ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìóíóí Áÿéàííàìÿñè ãÿáóë åäèëèá.
Äàâàìëû èíêèøàôà âÿ åêîëîæè ñèâèëèçàñèéàéà íàèë
îëìàã ö÷öí ðåýèîíàë ÿìÿêäàøëûã ÷îõ þíÿìëèäèð
Îêòéàáðûí 3-äÿ ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Äàâàìëû èíêèøàô âÿ åêîëîæè ñèâèëèçàñèéà”
ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà” êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê
Àêàäåìèéàñûíûí ðåêòîðó, àêàäåìèê Óðõàí ßëÿêáÿðîâ “äÿéèðìè ìàñà”äà 20 þëêÿäÿí 40 íöìàéÿíäÿíèí èøòèðàê åòäèéèíè
áèëäèðèá. “Äàâàìëû èíêèøàô âÿ åêîëîæè ñèâèëèçàñèéà” ìþâçóñó ùàçûðäà äöíéàäà ÷îõ
àêòóàë ìÿñÿëÿ îëäóüóíó âóðüóëàéàí ðåêòîð ãîíàãëàðà Àçÿðáàéúàíäà äàâàìëû èíêèøàôà íàèë îëóíìàñû âÿ ÿòðàô ìöùèòèí ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá.
Íîáåë ìöêàôàò÷ûñû Úîðú Ñìóò äåéèá
êè, äöíéàíûí äàéàíûãëû èíêèøàô ìîäåëèíÿ
íàèë îëìàã âàúèáäèð. Úÿìèééÿòèí èíêèøàôûíûí äàâàìëû îëìàñûíäà ðèñêëÿð âàðäûð.
Ìöàñèð äþâðäÿ èíñàíëàðûí èúòèìàè ùÿéàòûíäà âàúèá îëàí àìèëëÿðèí äàéàíûãëûëûüûíû
òÿìèí åòìÿê, õöñóñèëÿ åíåðæèíèí äàéàíûãëûëûüûíà íàèë îëìàã ÿñàñ ïðèîðèòåòëÿðäÿíäèð. Ýöíäÿëèê ùÿéàòûìûçäà ùÿéàòè
ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê ìÿíáÿëÿð òöêÿíÿðñÿ,
äàâàìëûëûüû òÿìèí åäÿ áèëìÿðèê.
Ú.Ñìóò áèëäèðèá êè, ÷îõ âàõò èíñàíëàð
ùÿð ïðîáëåìèí ùÿëëèíè äþâëÿòäÿí ýþçëÿéèð.
Ëàêèí áó ìÿñÿëÿäÿ èúòèìàèééÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ ÷îõ ôÿàë îëìàëûäûðëàð. Áèç
åêîëîæè ìöùèòèí òÿìèçëèéè ö÷öí íÿëÿð åòìÿëè îëäóüóìóçó àðàøäûðìàëû, òóëëàíòûëàðûí éåíèäÿí åìàëû ñàùÿñèíäÿ áèðýÿ èøëÿð
ýþðìÿëèéèê. Áó èñòèãàìÿòäÿ ÿùàëèíèí
ìààðèôëÿíäèðèëìÿñè äÿ âàúèáäèð. Îðòà
öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíäÿ åêîëîýèéà âÿ
ÿòðàô ìöùèòèí ìöùàôèçÿñè èëÿ áàüëû òÿäðèñ
ñààòëàðûíûí àðòûðûëìàñûíà åùòèéàú âàð.
“Äÿéèðìè ìàñà”äà âóðüóëàíûá êè, ìöçàêèðÿ îëóíàí ìþâçó äöíéàíûí áöòöí þëêÿëÿðè ö÷öí àêòóàëäûð. Äàâàìëû èíêèøàôà
âÿ åêîëîæè ñèâèëèçàñèéàéà íàèë îëìàã äöçýöí èäàðÿ÷èëèê òÿëÿá åäèð. Âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí åùòèéàúëàðûíû âÿ ùÿéàòûìûçû òÿìèí åòìÿê, áàëàíñû ãîðóìàã ÷îõ ÷ÿòèíäèð. Èíñàí ôÿàëèééÿòè ÿòðàô ìöùèòÿ ìöÿééÿí òÿñèð ýþñòÿðèð. Áó ñàùÿäÿ ùàìûíûí
ðèàéÿò åòäèéè ãàíóíëàð îëìàëûäûð. Áèç èí-
ñàíëàð ïëàíåòèìèçè éàøàìàã ö÷öí ýþçÿë
ìÿêàíà ÷åâèðìÿëèéèê.
Äàùà ñîíðà Ðåýèîíëàðûí Äàâàìëû Èíêèøàôû öçðÿ Àâðîïà Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè
Êëîä Åãè, Ôëàìàí Ïàðëàìåíòèíèí ôÿõðè
ñàáèã ñÿäðè Ëóè Âàíâåëòùîâåí, Òöðêèéÿ
âÿ Îðòà Øÿðã Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèéè Èíñòèòóòóíóí (ÒÎÄÀÈÅ) áàø äèðåêòîðó Àñëàí Îíóð
Åíäÿð ÷ûõûø åäèáëÿð.
Íàòèãëÿð áèëäèðèáëÿð êè, äàâàìëû èíêèøàôà íàèë îëìàã ö÷öí ðåýèîíàë ÿìÿêäàøëûã
÷îõ þíÿìëèäèð. Äþâëÿò ãóëëóüó öçðÿ òÿùñèë
âåðÿí øÿõñëÿð äÿ áó ñàùÿäÿ þç ñÿéëÿðèíè
ÿñèðýÿìÿìÿëèäèð. Äàâàìëû èíêèøàô éåýàíÿ âàñèòÿäèð âÿ áó èíêèøàôäà åêîëîæè ñèâèëèçàñèéà ÿñàñ ïðèîðèòåò îëàðàã ãàëàúàã.
“Äÿéèðìè ìàñà” ìÿðóçÿëÿðëÿ äàâàì
åòäèðèëèá. Ìÿðóçÿ÷èëÿð ãåéä åäèáëÿð êè, áó
Ôîðóì äöíéàíû íàðàùàò åäÿí ïðîáëåìëÿðèí ìöçàêèðÿñè âÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëìàñû ö÷öí éàõøû øÿðàèò éàðàäûð. Âóðüóëàíûá êè, ìöàñèð äþâðäÿ éàðàäûëàí éåíè òåõíîëîýèéàëàð, èãòèñàäèééàòûí, ñÿíàéåíèí
èíêèøàôû, ðÿãàáÿòèí àðòìàñû ÿòðàô ìöùèòÿ
þç òÿñèðèíè ýþñòÿðèð. Èíñàíëàð äþâðöí éàðàòäûüû èìêàíëàðäàí èñòèôàäÿ åäÿðêÿí
ìöòëÿã ÿòðàô ìöùèòè äÿ íÿçÿðÿ àëìàëûäûðëàð. Áèðýÿ ïåøÿêàð êîìàíäà îëìàñà,
ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ íàèë îëìàã ãåéðèìöìêöíäöð.
“Äÿéèðìè ìàñà”äà Àçÿðáàéúàíäà äàâàìëû èíêèøàôûí òÿìèí åäèëìÿñè âÿ ÿòðàô
Ìîëåêóëéàð áèîëîýèéà âÿ áèîòåõíîëîýèéàíûí
íàèëèééÿòëÿðè: íÿçÿðèééÿäÿí òÿúðöáÿéÿ
Áàêû Ôîðóìóíäà åëìèí ñöëùÿ õèäìÿò åòìÿñè
èñòèãàìÿòèíäÿ ýåíèø ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá
Îêòéàáðûí 3-äÿ Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Òåõíîëîýèéàëàðûí êîíâåðýåíñèéàñû âÿ ýÿëÿúÿéèí êîíòóðëàðû: ÕÕÛ ÿñðèí ÿñàñ ÷àüûðûøëàðû” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà” êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí
Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ïðåçèäåíòè Àêèô
ßëèçàäÿ “äÿéèðìè ìàñà”íû à÷àðàã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóí áÿøÿðè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñû,
òÿúðöáÿ âÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè áàõûìûíäàí
þíÿìèíè ãåéä åäèá. Î, åëìèí äöíéàíûí èíêèøàôûíäà ìöùöì ðîë îéíàäûüûíû áèëäèðÿðÿê
äåéèá êè, áó ýöí åëìè íàèëèééÿòëÿðäÿí ñèëàù
éàðàòìàã ö÷öí èñòèôàäÿ îëóíìàñû úÿùäëÿðèíÿ äÿ ðàñò ýÿëèíèð. Åëì éàëíûç ñöëùÿ õèäìÿò
åòìÿëèäèð âÿ ùóìàíèòàð ôîðóìóí ÿñàñ ìÿãñÿäëÿðèíäÿí áèðè äÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðìàãäûð.
“Ðàäèàñèéà, íàíî âÿ áèîíàíîòåõíîëîýèéàëàðûí êîíâåðýåíñèéàñû” ìþâçóñóíà ùÿñð
îëóíìóø ïàíåëäÿ ÷ûõûø åäÿí Òîêèî Êÿíä
Òÿñÿððöôàòû âÿ Òåõíîëîýèéàëàð Óíèâåðñèòåòèíèí ìöòÿõÿññèñè Êàòñóàêó Ñàòî “Ôóêóñèìà”
ÀÅÑ-äÿ áàø âåðÿí ãÿçàäàí ñîíðà Éàïîíè-
éàäà áÿðïà îëóíàí åíåðæè öçðÿ àïàðûëàí òÿäãèãàòëàðäàí âÿ èíêèøàôäàí äàíûøûá. Î áèëäèðèá
êè, áó ãÿçà ùÿì Éàïîíèéàäà, ùÿì äÿ äèýÿð
þëêÿëÿðäÿ äàùà òÿùëöêÿñèç åíåðæè ìÿíáÿëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ îëóíìàñû ìÿñÿëÿñèíè ýöíäÿìÿ ýÿòèðèá.
Áåéíÿëõàëã Àòîì Åíåðæèñè Àýåíòëèéèíèí
òÿìñèë÷èñè Èâàí Âèäåíîâè÷ òÿøêèëàòûí íöâÿ
åíåðæèñè ñàùÿñèíäÿ öçâ þëêÿëÿðëÿ ÿìÿêäàøëûüûíäàí áÿùñ åäÿðÿê äåéèá êè, 2008-úè èëäÿ
áàøëàíàí íöâÿ èíòèáàùû “Ôóêóñèìà” ÀÅÑ-äÿ
áàø âåðÿí ãÿçàäàí ñîíðà áèð ãÿäÿð çÿèôëÿñÿ
äÿ, íöâÿ ðåàêòîðó éàðàòìàã èñòÿéÿí þëêÿëÿðèí ñàéûíäà àðòûì âàð. Éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ íöâÿ åíåðæèñèíäÿí èñòèôàäÿ åäÿúÿê þëêÿëÿðèí
ñàéûíûí 55-ÿ ÷àòìàñû ýþçëÿíèëèð. Íöâÿ åíåðæèñèíäÿí èñòèôàäÿ áþéöê ìÿñóëèééÿò òÿëÿá
åäèð âÿ àýåíòëèê áó èñòèãàìÿòäÿ äÿ èø àïàðûð.
“Òðàíñãðåññèéàíûí àçàëäûëìàñû ö÷öí
íöâÿ âÿ áÿðïà îëóíàí åíåðæèëÿðèí êîíâåðýåíñèéàñû” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí èêèíúè ïàíåëäÿ Ïîëøà Ýåîëîýèéà Åëìëÿðè Èíñòèòóòó âÿ
Àçÿðáàéúàí Ðàäèàñèéà Ïðîáëåìëÿðè Èíñòèòóòóíóí åëìè èø÷èñè Äèíàðà Àááàñîâà ìÿäÿíè
èðñèí þéðÿíèëìÿñèíäÿ íöâÿ òåõíîëîýèéàëàðûíûí òÿòáèãè èëÿ áàüëû ÷ûõûø åäèá. Î, àðõåîëîæè
àáèäÿëÿðèí éàøûíûí ìöÿééÿí åäèëìÿñèíäÿ
ÿí éåíè úèùàçëàðäàí èñòèôàäÿ öñóëëàðûíäàí
äàíûøàðàã áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíäà äà áó
èñòèãàìÿòäÿ òÿäãèãàòëàðà áàøëàíûëûá.
Àçÿðáàéúàí Íöâÿ âÿ Ðàäèîëîæè Ôÿàëèééÿòèí Òÿíçèìëÿíìÿñè öçðÿ Äþâëÿò Àýåíòëèéèíèí ðÿùáÿðè Âöãàð Ùöñåéíîâ Àçÿðáàéúàíäà ðàäèàñèéà âÿ íöâÿ òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ
íÿçàðò ñèñòåìè èëÿ áàüëû ìÿðóçÿ åäèá. Î, þëêÿäÿ ðàäèàñèéà âÿ íöâÿ òÿùëöêÿñèçëèéè èñòèãàìÿòèíäÿ ìÿðùÿëÿëè èøëÿðèí àïàðûëäûüûíû
áèëäèðÿðÿê äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí áó ñàùÿ èëÿ
áàüëû áèð ñûðà áåéíÿëõàëã êîíâåíñèéàëàðà âÿ
ñÿíÿäëÿðÿ ãîøóëóá. Þëêÿäÿ íöâÿ òÿùëöêÿñèçëèéè ìÿñÿëÿëÿðèíèí òÿíçèìëÿíìÿñè öçðÿ
ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñûíûí éàðàäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ äàâàìëû èø àïàðûëûð.
Íöâÿ òåõíîëîýèéàëàðû âÿ èñòèëèê-íöâÿ
åíåðýåòèêàñû ìþâçóñóíà ùÿñð îëóíàí íþâáÿòè ïàíåëäÿ êèìéà öçðÿ Íîáåë ìöêàôàòû
ëàóåðàòû, ÀÁØ-ûí Êàëèôîðíèéà Òåõíîëîýèéà
Èíñòèòóòóíóí àëèìè Ðóäîëô Ìàðêóñ éåíè öñóëëàð ÿñàñûíäà ýöíÿø áàòàðåéàëàðûíûí éàðàäûëìàñûíûí íÿçÿðè àñïåêòëÿðèíäÿí äàíûøûá.
Íöâÿ òåõíîëîýèéàëàðû âÿ Àçÿðáàéúàíäà
íöâÿ åíåðæèñèíäÿí äèíú ìÿãñÿäëÿð ö÷öí èñòèôàäÿ ïåðñïåêòèâëÿðèíäÿí áÿùñ åäÿí Ìèëëè
Íöâÿ Òÿäãèãàòëàðû Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîðó
Àäèë Ãÿðèáîâ áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíäà íöâÿ åíåðæèñè ñàùÿñèíäÿ òÿäãèãàòëàð þòÿí ÿñðèí îðòàëàðûíäàí áàøëàéûá. Ïðåçèäåíòèí ñÿðÿíúàìû èëÿ éàðàäûëàí ìÿðêÿçèí ìÿãñÿäè
þëêÿäÿ íöâÿ òåõíîëîýèéàëàðûíûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè, íöâÿ åíåðæèñèíèí òÿòáèãè, áó ñàùÿäÿ êàäðëàðûí ùàçûðëàíìàñûíäàí èáàðÿòäèð.
Þëêÿäÿ íöâÿ åíåðæèñèíäÿí èñòèôàäÿ èñòèãàìÿòèíäÿ àòûëàúàã íþâáÿòè àääûìëàðà íöâÿ
âÿ ðàäèàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè èëÿ áàüëû íîðìàòèâ ùöãóãè àêòëàðûí ãÿáóëó äà äàõèëäèð.
Ñîíäà ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìóíóí Áÿéàííàìÿñè ãÿáóë åäèëèá.
ìöùèòèí ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ äþâëÿò
ñÿâèééÿñèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá. Ãåéä îëóíóá êè, áó ìÿñÿëÿëÿð ùàçûðäà äþâëÿòèí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð âÿ Àçÿðáàéúàí áó ñàùÿäÿ ÷îõ
éàõøû òÿúðöáÿ ÿëäÿ åäèá. Äþâëÿò âÿ þçÿë
ñåêòîð áó ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ éþíÿëìèø
áèðýÿ ìöùöì ëàéèùÿëÿð ðåàëëàøäûðûð. Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ÿòðàô ìöùèòèí ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè
òÿäáèðëÿð õöñóñèëÿ äèããÿòÿëàéèãäèð.
Ìÿðóçÿ÷èëÿð áåëÿ áèð éåêäèë ðÿéÿ ýÿëèáëÿð êè, èíêèøàôûí åêîëîæè áàõûìäàí äàâàìëû
îëìàñûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí èãòèñàäè ôÿàëèééÿò çàìàíû ìåéäàíà ÷ûõàí úèääè åêîëîæè ïðîáëåìëÿðè àðàäàí ãàëäûðìàã, îíëàðûí
ÿòðàô ìöùèòÿ ìÿíôè òÿñèðèíèí ìèíèìóìà
åíäèðèëìÿñè òÿëÿá îëóíóð. ßòðàô ìöùèòèí
ãîðóíìàñû ö÷öí èãòèñàäè ïîòåíñèàëûí èäàðÿ åäèëìÿñèíäÿ ìöàñèð öñóëëàðäàí èñòèôàäÿ
îëóíìàñû, ùÿð ùàíñû êîìïîíåíòèí áÿðïà
îëóíìàéàí äÿðÿúÿäÿ ïîçóëìàñûíà ñÿáÿá
îëà áèëÿúÿê ôÿàëèééÿòèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû, òóëëàíòûñûç, ýöúëö âÿ ÷îõøàõÿëè èãòèñàäè
èíêèøàôûí òÿìèí åäèëìÿñè áó ìÿãñÿäëÿðÿ
÷àòìàüà êþìÿê åäÿ áèëÿð.
“Äÿéèðìè ìàñà” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Òöðêèéÿ
âÿ Îðòà Øÿðã Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèéè Èíñòèòóòó èëÿ
Óêðàéíà Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñû àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã
ùàããûíäà Ìåìîðàíäóì èìçàëàíûá.
Ñîíäà Áÿéàííàìÿ ãÿáóë îëóíóá.
Îêòéàáðûí 3-äÿ ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Ìîëåêóëéàð áèîëîýèéà âÿ áèîòåõíîëîýèéàíûí
íàèëèééÿòëÿðè: íÿçÿðèééÿäÿí òÿúðöáÿéÿ”
ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà” êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, “äÿéèðìè ìàñà”íûí ìîäåðàòîðó, Àçÿðáàéúàí Òèáá
Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, àêàäåìèê ßùëèìàí ßìèðàñëàíîâ
òÿäáèðäÿ 6 Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòûíûí èøòèðàê åòìÿñèíè ìöùöì ùàäèñÿ êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá. Ìþâçóíóí àêòóàëëûüûíäàí
áÿùñ åäÿí ß.ßìèðàñëàíîâ ìÿëóìàò âåðèá êè, “äÿéèðìè ìàñà”äà ö÷ ïàíåë öçðÿ
ìîëåêóëéàð áèîëîýèéàíûí íàèëèééÿòëÿðè âÿ
ïåðñïåêòèâëÿðè èëÿ áàüëû ìÿðóçÿëÿð äèíëÿíèëÿúÿê âÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëàúàã.
“Ìöàñèð ìÿðùÿëÿäÿ ìîëåêóëéàð áèîëîýèéàíûí íÿçÿðè âÿ òÿòáèãè àñïåêòëÿðè”
ìþâçóñóíäàêû ïàíåëäÿ ïðîôåññîð Êåðè
Áåíêñ Ìóëëèñ áèîòåõíîëîýèéàíûí éàðàíìà òàðèõèíäÿí, ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿ áó ñàùÿäÿ àïàðûëìûø òÿäãèãàòëàðäàí, åëÿúÿ äÿ
þç òÿúðöáÿëÿðèíäÿí äàíûøûá. Ìîëåêóëéàð
áèîëîýèéàíûí éöêñÿê åëì ñàùÿñèíÿ ÷åâðèëäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðàí àëèì âóðüóëàéûá
êè, áèîòåõíîëîýèéàëàð àðòûã ùÿéàòûìûçûí
áöòöí ñàùÿëÿðèíÿ íöôóç åäèá.
Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðèíäÿí ìÿìíóíëóüóíó èôàäÿ åäÿí Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòû,
ïðîôåññîð Àðèéå Âàðøåë èñÿ áèîëîæè ìîëåêóëëàðûí ôóíêñèéàñûíûí þéðÿíèëìÿñè âÿ õÿñòÿëèêëÿðëÿ ìöáàðèçÿäÿ ìöàñèð òåõíîëîýèéàëàðäàí èñòèôàäÿ ñàùÿñèíäÿ ÿëäÿ îëóíìóø íàèëèééÿòëÿðäÿí áÿùñ åäèá. Î, ñîí 40-50 èëäÿ
äöíéàäà áàêòåðèàë äÿðìàí ðåçèñòåíòëèéè èëÿ
ìöáàðèçÿäÿ ÿëäÿ îëóíìóø èðÿëèëÿéèøëÿðäÿí
äàíûøûá. Ùÿì÷èíèí, èíñàíëàðûí þìðöíöí
àçàëìàñû ñÿáÿáëÿðèíèí ÿñàñÿí éîëóõóúó
õÿñòÿëèêëÿðëÿ áàüëû îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðàðàã âóðüóëàíûá êè, ìöàñèð äþâðäÿ òèáá
ñàùÿñèíäÿ àíòèáèîòèêëÿðÿ ãàðøû ìöãàâèìÿòèí àðòìàñû ÿí êÿñêèí ïðîáëåìëÿðäÿíäèð.
Áó ïðîáëåìèí ùÿëëèíäÿ ÿúçà÷ûëûã øèðêÿòëÿðèíèí öçÿðèíÿ áþéöê âÿçèôÿëÿð äöøöð.
Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòû Êóðò Âöòðèõ
þòÿí ÿñðäÿêè ôóíäàìåíòàë òÿäãèãàòëàðûí
ÕÕÛ ÿñðäÿ áèîëîýèéà âÿ òèááè äèàãíîñòèêàäàêû ÿùÿìèééÿòèíäÿí áÿùñ åäÿðÿê äåéèá êè, åëìè òÿðÿããèíèí ÿñàñûíäà ôóíäàìåíòàë òÿäãèãàòëàð äàéàíûð. Åëìèí ãëîáàëëàøäûüû ìöàñèð äþâðäÿ äöíéà åëì àäàìëàðû àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè õöñóñèëÿ âàúèáäèð.
Ïðîôåññîð Òîìàñ Êðèñòèàí Çöäùîô
êþê ùöúåéðÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñûíäàêû ÷ÿòèíëèêëÿðäÿí, åëÿúÿ äÿ êþê ùöúåéðÿëÿðèíèí
íåéðîíëàðà ÷åâðèëìÿñè òåõíîëîýèéàëàðûíäàí ñþç à÷ûá.
Ñîíðà ìÿðóçÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
“Áèîòåõíîëîýèéàäà èííîâàñèéàëàðûí
ðåàëëàøäûðûëìàñûíûí åòèê âÿ ìåòîäîëîæè
ïðîáëåìëÿðè “ ìþâçóñóíäà èêèíúè ïàíåë
äÿ ìàðàãëû ìöçàêèðÿëÿðëÿ éàääà ãàëûá.
Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòû, ïðîôåññîð Åðâèí Íåéåð 1976-1981-úè èëëÿðäÿ èîí êàíàëëàðû èëÿ áàüëû àïàðûëìûø òÿäãèãàòëàðäàí äàíûøàðàã áèëäèðèá êè, áó òÿäãèãàòëàð “èíñàí áèîëîýèéàñû”íûí þéðÿíèëìÿñèíäÿ, ùàáåëÿ áèð ñûðà õÿñòÿëèêëÿðëÿ ìöáàðèçÿäÿ áþéöê èìêàíëàð à÷ûð. Ùàçûðêû äþâðäÿ äöíéàäà éöçëÿðëÿ
ëàáîðàòîðèéà áó òÿäãèãàòëàðäàí éàðàðëàíûð.
Ïðîôåññîð Ðóäîëô Ìàðòèí Òñèíêåðíàýåë
èñÿ ìÿðóçÿñèíäÿ èììóí÷àòûøìàçëûüû âèðóñó âÿ âÿðÿìÿ ãàðøû ïåéâÿíäèí îëìàìàñû
ñÿáÿáëÿðèíè èçàù åäÿðÿê äåéèá êè, ùÿìèí
õÿñòÿëèêëÿðÿ ãàðøû ïåéâÿíäëÿðèí éàðàäûëìàñû åùòèìàëû éà ÷îõ àçäûð, éà äà áó, ìöìêöí
äåéèë. Ïåéâÿíäèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøàí
àëèì áó êàìïàíèéà èëÿ áàüëû ÿùàëè, õöñóñèëÿ ýÿíúëÿð àðàñûíäà ìààðèôëÿíäèðìÿíèí
àïàðûëìàñûíûí çÿðóðèëèéèíè âóðüóëàéûá.
Ïðîôåññîð Êàðîë Ñèêîðàíûí “Õÿð÷ÿíý:
áèîòåõíîëîýèéà ö÷öí ìöâÿôôÿãèééÿò òàðèõè”, ïðîôåññîð Åíðèêî Ïðîèåòòèíèí “Õÿð÷ÿíý
ÿëåéùèíÿ ïåéâÿíäëÿð: õÿð÷ÿíýèí ìöàëèúÿ
âÿ ïðîôèëàêòèêàñû ö÷öí éåíè åðàäûð”, ïðîôåññîð Íèêîëàé Çåôèðîâóí “Äÿðìàí êèìéàñû áèîëîýèéà âÿ êèìéàíûí ãîâóøìàñûíäà
îëàí åëìäèð” ìþâçóëàðûíäà ìÿðóçÿëÿðè
äèíëÿíèëèá, ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá. Ìÿðóçÿëÿðäÿ ñîí èëëÿð õÿð÷ÿíý õÿñòÿëèéèíèí ìöàëèúÿñè ñàùÿñèíäÿ àïàðûëìûø òÿäãèãàòëàðäàí,
ýåí òåðàïèéàñû âÿ îíóí ÿùÿìèééÿòèíäÿí
äàíûøûëûá, ùàáåëÿ ÿùàëèíèí ìààðèôëÿíäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéè âóðüóëàíûá. Áó ñàùÿäÿ
äöíéàäà, î úöìëÿäÿí Àçÿðáàéúàíäà ìöùöì èøëÿðèí ýþðöëäöéö äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá.
Ïðîôåññîð Ýöìðàù ßëèéåâèí “Éàòìûø
ýåí öðÿê-äàìàð, ñèíèð âÿ îíêîëîæè õÿñòÿëèêëÿðèí èíêèøàôûíûí ìöàñèð àëòåðíàòèâ íÿçÿðèééÿñè êèìè” ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿñè
ìàðàãëà ãàðøûëàíûá. Ïðîôåññîð Àôèã Áÿðäÿëè èñÿ “Èíôëàììàñîìàéà áàüëû èðñè õÿñòÿëèêëÿð âÿ ùÿäÿô ìöàëèúÿñè” ìþâçóñóíäà
ìÿðóçÿ åäèá.
Ö÷öíúö ïàíåë èñÿ ìöàñèð òÿáàáÿòäÿ
êþê ùöúåéðÿëÿðèíèí òÿòáèãè ïðîáëåìèíèí
ìöõòÿëèô àñïåêòëÿðèíÿ ùÿñð îëóíóá. Áó
áþëìÿäÿ ïðîôåññîð Ðè÷àðä Áþðò “Êþê ùöúåéðÿëÿð, “þëöëÿð” “äèðèëÿðÿ” éàðäûì åäèð”,
ïðîôåññîð Íóðó Áàéðàìîâ “Òðàíñïëàíòîëîýèéàäà êþê ùöúåéðÿëÿð” ìþâçóëàðûíäà
ìÿðóçÿëÿðëÿ ÷ûõûø åäèáëÿð.
Àëèìëÿð ìöàñèð äþâðäÿ òèááèí éöêñÿê
èíêèøàôû íÿòèúÿñèíäÿ áÿçè ýåíåòèê õÿñòÿëèêëÿðèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíûí ìöìêöíëöéöíÿ äèããÿò ÷ÿêÿðÿê ãåéä åäèáëÿð êè,
ñîí èëëÿð áó èñòèãàìÿòäÿ, ùàáåëÿ îðãàí
òðàíñïëàíòàñèéàñû ñàùÿñèíäÿ áþéöê
óüóðëàð ÿëäÿ îëóíóá.
Ìÿðóçÿëÿðäÿ ùöúåéðÿ ìöàëèúÿñèíèí
ÿùÿìèééÿòèíäÿí, áó ñàùÿäÿ ãàçàíûëìûø
óüóðëàðäàí, êþê ùöúåéðÿñèíäÿí òèáá ñàùÿñèíäÿ ýåíèø èñòèôàäÿ åäèëìÿñèíäÿí äÿ
áÿùñ îëóíóá.
“Äÿéèðìà ìàñà”éà éåêóí âóðàí àêàäåìèê ßùëèìàí ßìèðàñëàíîâ òÿäáèðäÿ
òèáá ñàùÿñè ö÷öí ñîí äÿðÿúÿ äÿéÿðëè âÿ
àêòóàë ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿ åäèëäèéèíè,
òèáá ñàùÿñèíäÿ äöíéàäà ÿëäÿ îëóíìóø
íàèëèééÿòëÿð áàðÿñèíäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò
âåðèëäèéèíè áèëäèðèá. Äöíéàíûí ìÿøùóð
àëèìëÿðèíÿ Áàêûéà ýÿëÿðÿê þç çÿíýèí òÿúðöáÿëÿðèíè áþëöøäöêëÿðèíÿ ýþðÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðÿí àêàäåìèê “äÿéèðìè ìàñà”äà àïàðûëàí ìöçàêèðÿëÿðèí þç áÿùðÿñèíè âåðÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè èôàäÿ åäèá.
Ñîíäà ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìóíóí Áÿéàííàìÿñè ãÿáóë îëóíóá.
6
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
Äþðäöíúö Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó óüóðëà áàøà ÷àòûá
Ôîðóìóí “Ãëîáàëëàøìàíûí ÷àüûðûøëàðû: ÿíÿíÿ âÿ òðàíñôîðìàñèéà
àðàñûíäà” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà”ñûíäà 27 ìÿðóçÿ äèíëÿíèëèá
Îêòéàáðûí 3-äÿ ÀÌÅÀ-íûí Ìÿðêÿçè Êèòàáõàíà-Èíôîðìàñèéà Ðåñóðñëàðû Ìÿðêÿçèíäÿ ÛÂ Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
“Ãëîáàëëàøìàíûí ÷àüûðûøëàðû: ÿíÿíÿ âÿ òðàíñôîðìàñèéà àðàñûíäà” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà”
êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, “äÿéèðìè ìàñà”äà
ÀÁØ, Èòàëèéà, Ðóñèéà, Þçáÿêèñòàí, Òöðêèéÿ, Ìèñèð,
Ìàëòà, Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñû, Ñåðáèéà, Ìàúàðûñòàí, Àëìàíèéà, Òàúèêèñòàíäàí âÿ äèýÿð þëêÿëÿðäÿí ýÿëìèø àëèìëÿð, Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòëàðû
èøòèðàê åäèáëÿð.
“Äÿéèðìè ìàñà”íûí ìîäåðàòîðó ÀÌÅÀ-íûí
âèòñå-ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Èñà Ùÿáèááÿéëè Ôîðóìóí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéàðàã áèëäèðèá êè, áó
ìþùòÿøÿì òÿäáèð Àçÿðáàéúàíûí äöíéà èëÿ äèàëîãóäóð. ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó
äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿí îëàí àëèìëÿðèí,
èúòèìàè-ñèéàñè õàäèìëÿðèí âÿ çèéàëûëàðûí ìöçàêèðÿ
àïàðìàëàðû ö÷öí þíÿìëè ïëàòôîðìàäûð.
“Äÿéèðìè ìàñà”íûí ìþâçóñóíäàí äàíûøàí
ÀÌÅÀ-íûí âèòñå-ïðåçèäåíòè äåéèá êè, ýÿëÿúÿéè
ãóðìàã ö÷öí ÿìÿêäàøëûüà, äèàëîãà áþéöê åùòèéàú âàð. Àðòûã äþðäöíúö èëäèð êè, êå÷èðèëÿí Áàêû
Ôîðóìó äöíéà ìèãéàñûíäà ìöùöì ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäèð. Ôîðóì ùóìàíèòàðèéàíûí ÿí àêòóàë ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ áåéíÿëõàëã ìöçàêèðÿ ïëàòôîðìàñûíà
÷åâðèëèá. Áó ôîðóìëàðûí èøèíäÿ äöíéàíûí ñèéàñè
åëèòàñûíûí ýþðêÿìëè íöìàéÿíäÿëÿðè, Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòëàðû, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí òÿìñèë÷èëÿðè, òàíûíìûø èúòèìàè-ñèéàñè õàäèìëÿð èøòèðàê
åäèáëÿð. Äèããÿòè úÿëá åäÿí äèýÿð õöñóñèééÿò Ôîðóìóí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèëèäèð.
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíäÿí ñþç à÷àí àêàäåìèê Èñà Ùÿáèááÿéëè þëêÿìèçèí ñîí èëëÿð ñöðÿòëè èíêèøàô òåìïèíäÿí, ùÿð çàìàí ñöëùö äÿñòÿêëÿìÿñèíäÿí ñþç à÷ûá.
Àêàäåìèê áèëäèðèá êè, ãëîáàëëàøìàíûí ÷àüûðûøëàðû îëäóãúà éåíèäèð. Ãëîáàëëàøìà øÿðàèòèíäÿ,
ÿíÿíÿéÿ ìöíàñèáÿòäÿ äàéàíûãëûëûã, äàâàìëûëûã
ìöùöì ïðèíñèïëÿðäÿíäèð. Äàéàíûãëû îëìàéàí,
ìþùêÿì ìèëëè êþêÿ ñþéêÿíìÿéÿí âÿ àðäûúûë îëàðàã äàâàì åäèá, âÿòÿíäàøëûã ùöãóãó ãàçàíà áèëìÿéÿí ÿíÿíÿëÿð ãëîáàëëàøìà äþâðöíöí òÿëÿáëÿðèíÿ úàâàá âåðÿ áèëìÿçëÿð. Àçÿðáàéúàíäà ùÿìèøÿ,
áöòöí ÿñèðëÿð áîéó ìþâúóä îëàí äàéàíûãëû âÿ
ìþùêÿì ÿíÿíÿëÿð îëóá.
Àêàäåìèê äåéèá: “Ôèêèðëÿøèðÿì êè, òðàíñôîðìàñèéàëàð, äÿéèøìÿëÿð áÿøÿðè äÿéÿðëÿðÿ, äöíéÿâè
ïðèíñèïëÿðÿ óéüóí îëìàãëà áÿðàáÿð, ùÿì äÿ þëêÿ
ìàðàãëàðûíà úàâàá âåðìÿëèäèð. Áó áþëìÿíèí
ÿñàñ èøè äöíéàäàêû ìöõòÿëèô áàõûøëàðû, ìöõòÿëèô
éàíàøìàëàðû ìöçàêèðÿ åäÿðÿê îðòàã äÿéÿðëÿðè
òàïìàãäàí èáàðÿòäèð. Èíàíûðàì êè, áó èñòèãàìÿòäÿ ìöçàêèðÿëÿðèìèç óüóðëó îëàúàã âÿ éàõøû íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ åäÿúÿéèê”.
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíäÿí ñþç à÷àí àêàäåìèê Èñà Ùÿáèááÿéëè, Øÿðãÿ
Ãÿðáèí ãîâøàüûíäà éåðëÿøÿí þëêÿìèçèí òàðèõè èíêèøàô ìÿðùÿëÿëÿðèíäÿí, ñîí èëëÿðäÿêè ñöðÿòëè èíêèøàô òåìïèíäÿí, ùÿð çàìàí ñöëùö äÿñòÿêëÿìÿñèíäÿí äàíûøûá.
Íîáåë ìöêàôàò÷ûñû, ÀÁØ-ûí Ìàññà÷óñåòñ
Òåõíîëîýèéà Èíñòèòóòóíóí ïðîôåññîðó Ïåòåð Àðòóð
Äàéìîíä áèëäèðèá êè, èãòèñàäè ìÿñÿëÿëÿð èúòèìàè
èíêèøàôûí áöíþâðÿñèíäÿ äóðóð âÿ èãòèñàäè èíêèøàôà íàèë îëìàäàí ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ ùÿð ùàíñû èðÿëèëÿéèø ìöìêöí äåéèëäèð. Ùÿì÷èíèí áó èêè ñàùÿ
àðàñûíäà ãàðøûëûãëû äèàëåêòèê ÿëàãÿ âàðäûð. Áó áàõûìäàí “äÿéèðìè ìàñà”äà ìöçàêèðÿ åäèëÿúÿê
ìÿñÿëÿëÿð áþéöê ÿùÿìèééÿò äàøûéûð.
Íîáåë ìöêàôàò÷ûñû äåéèá: “ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíäà ãëîáàëëàøìà çàìàíû
îðòàéà ÷ûõàí áèð ñûðà ïðîáëåìëÿð áàðÿäÿ äàíûøûëàúàã. Ãàðøûìûçäà äóðàí ÿñàñ âÿçèôÿëÿðäÿí áèðè äÿ
áó ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ÷àëûøìàãäûð.
Äöøöíöðÿì êè, áó ìÿñÿëÿ ãëîáàëëàøìàíûí ÿñàñ
÷àüûðûøëàðûíäàí áèðèäèð âÿ èãòèñàäèééàòûí äàâàìëû
èíêèøàôû íàìèíÿ äþâëÿòëÿð áèçíåñèí ôÿàëèééÿòèíÿ
äàùà ÷îõ äèããÿò ýþñòÿðìÿëèäèð, ìöíàñèá ãàíóíâåðèúèëèê îëìàëûäûð”.
“Îðèéåíòàëèçì âÿ ïîñòîðèéåíòàëèçì: åëìè òÿäãèãàòëàðûí éåíè ïðîáëåìàòèêàñû” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí “äÿéèðìè ìàñà”íûí áèðèíúè áþëìÿñèíäÿ
äîããóç ìÿðóçÿ äèíëÿíèëèá.
Òÿäáèðèí èëê ÷ûõûø÷ûñû Àëåññàíäðî Ïîëèòè “Áåéíÿëõàëã ñèéàñÿòäÿ òÿìàéöëëÿð âÿ óçóíìöääÿòëè
ññåíàðèëÿð” ìþâçóñóíäàêû ÷ûõûøûíäà ìöàñèð äöíéàäà áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿðäÿí, Øÿðãäÿêè ìöíàãèøÿ îúàãëàðûíäàí, áåéíÿëõàëã ýöúëÿðèí ñöëù íàìèíÿ ýþñòÿðäèéè ÷àüûðûøëàðäàí ñþç à÷ûá.
Ýöíöí áèðèíúè éàðûñûíäà òàíûíìûø àëèì âÿ
ìöòÿõÿññèñëÿð - Èðèíà Ïîïîâà “ÕÕÛ ÿñðäÿ êëàññèê
øÿðãøöíàñëûã: ïðîáëåìëÿð âÿ ïåðñïåêòèâëÿð”, Áÿõòèéàð Áàáàúàíîâ “Ñîâåò âÿ ïîñòñîâåò îðèéåíòàëèçìèíèí àêàäåìèê âÿ èäåîëîæè êîííîòàñèéàëàðû”,
Ìåùìåò Êàëïàêëû “Ãëîáàëëàøìàíûí ÷àüûðûøëàðû:
Òöðêèéÿ âÿ òöðê ìÿäÿíèééÿòè ÿíÿíÿ âÿ òðàíñôîðìàñèéà àðàñûíäà”, Øàùèí Ìóñòàôàéåâ “Òàðèõè àðõåòèïëÿð âÿ êèìëèê àðàéûøëàðû”, Ùåíðè Ôðåíäî “Àâðîïàäà, Øèìàëè Àôðèêàäà âÿ Îðòà Øÿðãäÿ ñöëù âÿ
àçàäëûã ÷àüûðûøëàðû”, Áåíåäåòòî Äåëëà Âåäîâà
“Ãëîáàëëàøìà: éåêúèíñëèê éîõ, ïëöðàëèçì êèìè”,
Ìåùäè Êàçûìîâ “Ìöàñèð ìÿðùÿëÿäÿ íèçàìèøöíàñëûã ïðîáëåìëÿðè” âÿ Ôåðíàíäî Îðëàíäè “Àçÿðáàéúàí: äèë ãóðóúóëóüó âÿ ìèëëè èäåíòèêëèê” ìþâ-
çóñóíäà ìÿðóçÿëÿðè èëÿ òàðèõè êå÷ìèøäÿí, áó ýöíÿäÿê ìþâúóä îëàí äÿéÿðëÿðäÿí, ìöñáÿò ìÿäÿíè èíêèøàôäàí, õàëãëàð àðàñûíäà êþðïö ðîëóíó îéíàéàí äèë àìèëèíäÿí, èãòèñàäèééàòûí ìèëëÿòëÿðèí
ùÿéàò òÿðçèíäÿêè ðîëóíäàí âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðäÿí
ñþç à÷ûáëàð.
“Øÿðã-Ãÿðá äèàëîãó: ãëîáàëëàøìà øÿðàèòèíäÿ
Øÿðãèí ìÿíÿâè-ìÿäÿíè ùÿéàòûíûí òðàíñôîðìàñèéàëàðû âÿ éåíè ïàðàäèãìàëàð” ìþâçóñóíà ùÿñð
îëóíìóø äèýÿð èø÷è áþëìÿäÿ èòàëèéàëû àëèì Àëåññàíäðî Âèòàëëåíèí “Ãëîáàëëàøìà, áåéíÿëõàëã ïàð÷àëàíìà, áèðýÿéàøàéûø âÿ ìöùàðèáÿ òðàíñôîðìàñèéàñû” ìþâçóñóíäàêû ÷ûõûøû ìàðàãëà ãàðøûëàíûá.
Áàêûäà îëìàñûíäàí ìÿìíóíëóüóíó èôàäÿ
åäÿí àëèì áèëäèðèá êè, 20 èëäÿ ïëàíåòäÿ áþéöê äÿéèøèêëèêëÿð áàø âåðìÿêäÿäèð. Áó ýöí áàø âåðÿí
ìöíàãèøÿëÿðÿ éþíÿëäèëÿí òÿçéèãëÿð ùå÷ äÿ áåéíÿëõàëã ùöãóã ìöñòÿâèñèíäÿ éåðèíÿ éåòèðèëìèð. Áó
îëäóãúà õîøàýÿëìÿç ùàëäûð.
Àëèì, áó ýöí äöíéàäàêû ìþâúóä âÿçèééÿòè
òÿùëèë åäÿðÿê ñþéëÿéèá êè, ìöíàãèøÿëÿð ùÿëëèíè òàïìàäûãúà, äàùà áþéöê ôÿñàäëàð òþðÿäèëÿúÿê âÿ èíñàí òÿëÿôàòûíûí ñàéû äóðìàäàí àðòàúàã êè, áó äà
éîëâåðèëìÿçäèð.
Áþëìÿ èúëàñûíäà Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíäàí
Ùè Ñó Ëè, Àçÿðáàéúàíäàí Òåéìóð Êÿðèìëè,
Èìàìâåðäè Ùÿìèäîâ, Ñåðáèéàäàí Ïðåäðàã Ñèìè÷
âÿ äèýÿðëÿðè ìÿðóçÿëÿð åäèáëÿð.
Ýöíöí ñîí áþëìÿ èúëàñû “Éåíè ñîñèîìÿäÿíè
ìåéèëëÿð âÿ ïîñòñîâåò ìÿêàíûíäà èäåíòèêëèê àõòàðûøëàðû” ìþâçóñóíäà ùÿñð åäèëèá.
Òÿäáèðäÿ ÀÌÅÀ-íûí àêàäåìèê Çèéà Áöíéàäîâ àäûíà Øÿðãøöíàñëûã Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó,
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, ïðîôåññîð Ýþâùÿð Áàõøÿëèéåâà “Ìîäåðíëÿøìÿ ïðîñåñèíäÿ Øÿðã-Ãÿðá ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãóíóí ðîëó” ìþâçóíäà
ìÿðóçÿñèíäÿ âóðüóëàéûá êè, Àçÿðáàéúàíäà ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîã ÷îõ óüóðëó øÿêèëäÿ ìöçàêèðÿ îëóíóð.
Ïðîôåññîð áèëäèðèá êè, ìöàñèð äþâðäÿ ãëîáàëëàøìà ïðîñåñëÿðè ùÿð øåéäÿí ÿââÿë áåéíÿëõàëã
ÿëàãÿëÿðèí ýöúëÿíìÿñè, þëêÿëÿð àðàñûíäà êîììóíèêàñèéàíûí ýåíèøëÿíìÿñè, àéðû-àéðû õàëãëàðûí
ìÿäÿíèééÿòëÿðèíäÿ öìóìè åëåìåíòëÿðèí àðòìàñû
èëÿ ñÿúèééÿëÿíèð.
Âóðüóëàíûá êè, ãëîáàëëàøàí äöíéàäà äèíú éàíàøû éàøàìàíûí òÿìèí åäèëìÿñèíÿ éþíÿëìèø ôÿàëèééÿòèí ìöùöì òÿðêèá ùèññÿñè âÿ øÿðòëÿðèíäÿí áèðè äÿ äèí âÿ öìóìáÿøÿðè äÿéÿðëÿð ñàùÿñèíäÿ
ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãóí ìþâúóäëóüóäóð.
Äèàëîã äèíëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðèí äöçýöí ìÿúðàäà úÿðÿéàí åòìÿñèíÿ âÿ ðÿâàí èíêèøàôûíà çÿìèí éàðàäà áèëÿð.
Øÿðãøöíàñëûã Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó áèëäèðèá
êè, Àçÿðáàéúàí ìîäåðíëÿøìÿ éîëóíäà íàèëèééÿòëÿðè èëÿ Øÿðãèí ÿêñÿð þëêÿëÿðèíè ýåðèäÿ ãîéóá.
Òÿäáèðäÿ “Òàðèõè áàõûìäàí òöðêëÿð, õàëãëàð âÿ
êèìëèê”, “Ñåêóëéàð âÿ äèíè ìÿäÿíèééÿòëÿðèí äèàëîãó ìöàñèð äþâðöí ÷àüûðûøëàðûíûí ùÿëëèíèí èøëÿê
ìåõàíèçìè êèìè”, “Ìöàñèð îðèéåíòàëèñòèêàíûí èñëàì äöíéàñûíûí òàðèõèíÿ éåíè áàõûøû” âÿ äèýÿð
ìþâçóëàðäà ìÿðóçÿëÿð äèíëÿíèëèá.
Ñîíðà ÷ûõûøëàð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá âÿ èøòèðàê÷ûëàðû ìàðàãëàíäûðà ñóàëëàð úàâàáëàíäûðûëûá.
ÀÌÅÀ-íûí âèòñå-ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Èñà
Ùÿáèááÿéëè “äÿéèðìè ìàñà”éà éåêóí âóðàðàã áóðàäà äèíëÿíèëÿí ìÿðóçÿëÿðè, ñÿñëÿíäèðèëÿí ôèêèð âÿ
òÿêëèôëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá âÿ ùÿð êÿñÿ ýÿëÿúÿê ôÿàëèééÿòèíäÿ óüóðëàð àðçóëàéûá.
“Äÿéèðìè ìàñà”íûí ñîíóíäà Û Áàêëû Áåéíÿëõàëã Ôîðóìóí Áÿéàííàìÿñè ãÿáóë îëóíóá.
“Ùóìàíèçì ïîñòìîäåðí äþâðöí
áàøëûúà äÿéÿðè êèìè” ìþâçóñó
ÿòðàôûíäà ìàðàãëû ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá
Îêòéàáðûí 3-äÿ ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Ùóìàíèçì ïîñòìîäåðí äþâðöí áàøëûúà äÿéÿðè êèìè” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà” êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, “äÿéèðìè ìàñà”íûí
“Ïðèîðèòåòëÿðèí äÿéèøìÿñè: éåíè óíèâåðñèàëèçìèí ôîðìàëàøìàñû âÿ òîëåðàíòëûüûí ìöùöì ìÿíÿâè äÿéÿð
êèìè èðÿëè ñöðöëìÿñè” ìþâçóñóíäà áèðèíúè ïàíåëèíÿ
Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòèíèí (ÀÄÓ) ïðîðåêòîðó
Æàëÿ Ãÿðèáîâà, Èòàëèéàíûí Ôëîðåíñèéà Óíèâåðñèòåòèíèí
ñàáèã ðåêòîðó Ïàîëî Áëàçè âÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû
Ïðåçèäåíòèíèí áåéíÿëõàëã ìÿäÿíè ÿìÿêäàøëûã öçðÿ
õöñóñè íöìàéÿíäÿñè Ìèõàèë Øâûäêîé ùÿìñÿäðëèê
åäèáëÿð.
Ðîìà Àïåëéàñèéà Ìÿùêÿìÿñèíèí áàø âÿêèëè Àíòîíèî Ìàðèíè “Òåððîð ãóðáàíëàðûíûí ùöãóãëàðûíû íåúÿ
òÿìèí åòìÿëè?” ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿñèíäÿ ãåéä
åäèá êè, òåððîðèçìëÿ ìöáàðèçÿäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí áöòöí òÿäáèðëÿð áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿëèäèð. Èòàëèéàíûí òåððîðèçìëÿ
ìöáàðèçÿ ñàùÿñèíäÿ òÿúðöáÿñèíäÿí äàíûøàí À.Ìàðèíè äåéèá êè, äöíéàíûí áöòöí ìöòÿðÿããè ãöââÿëÿðè
òåððîð àêòëàðûíà ãàðøû áèðëÿøìÿëè, áó áÿëàíûí àðàäàí
ãàëäûðûëìàñû ö÷öí ñÿôÿðáÿð îëìàëûäûð.
Ìåêñèêà òÿìñèë÷èñè Ãàáðèåëà Êâåéñ áèëäèðèá êè,
þëêÿñèíäÿ òîëåðàíòëûüûí òÿøâèãè ö÷öí ìöâàôèã èíñòèòóòëàð òÿñèñ åäèëèá. ßñàñ ìÿãñÿä ìóëòèêóëòóðàëèçìèí
èíêèøàô åòäèéè áèð þëêÿíèí éàðàäûëìàñûäûð. ßìèíÿì
êè, éåíè èäåéàëàðûí îðòàéà ãîéóëìàñûíäà Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó áèçÿ ÷îõ êþìÿê åäÿúÿê.
Äàùà ñîíðà ÀÁØ-ûí Ùàðòôîðä Óíèâåðñèòåòèíèí ôÿõðè ïðåçèäåíòè, ùóìàíèòàð åëìëÿð öçðÿ ïðîôåññîð
Ùàìôðè Òîíêèíèí “Äèë âÿ ùóìàíèòàð åëìëÿð” ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿñè äèíëÿíèëèá. Àìåðèêàëû àëèì áèëäèðèá
êè, ùàçûðêû äþâðäÿ ùóìàíèòàð åëìëÿðÿ òÿëÿáÿ àõûíû
õåéëè àçàëûá. Äèëè èòèðìÿê ÿñëèíäÿ êîëëåêòèâ äöøöíúÿíè
èòèðìÿê äåìÿêäèð. Ùÿð áèð õàëãûí éàøàìàñû ö÷öí
îíóí êå÷ìèøèíÿ àèä äÿéÿðëÿðèí áó ýöíÿ âÿ ýÿëÿúÿéÿ äàøûíìàñû âàúèáäèð.
Ïîëøàíûí Ëîäç Óíèâåðñèòåòèíèí äîñåíòè Ìîíèêà
Êîïèòîâñêà “Óçàã èçòèðàáûí òÿñâèðè: ïîñòìîäåðí äöíéàäà ìåäèà äÿéÿðëÿðè” ìþâçóñóíäà ÷ûõûøûíäà áèëäèðèá êè, äöíéàíûí áèð ÷îõ éåðëÿðèíäÿ èíñàíëàð ìöõòÿëèô
ñÿáÿáëÿðäÿí ÿçèééÿò ÷ÿêèðëÿð. Áó ïðîáëåìëÿð úÿìèééÿòÿ ìåäèà âàñèòÿñèëÿ ÷àòäûðûëûð. Ìåäèà áÿçè ìÿñÿëÿëÿð áàðÿñèíäÿ éàçìàãëà éàíàøû, ùÿì äÿ èíñàíëàð
àðàñûíäà òÿøâèø éàðàäûð, îíëàðäà ìàðàã îéàòìàã,
èíñàíëàðû òÿùëöêÿëÿðëÿ áàüëû òÿäáèð ýþðìÿéÿ ìîòèâàñèéà åòìÿê ö÷öí ùÿð øåéè åäèð.
ÀÄÓ-íóí ÿìÿêäàøû Ìåùðèáàí Áàáàõàíîâà “Òîëåðàíòëûã: ÿôñàíÿ, éà ùÿãèãÿò?” ìþâçóñóíäà ÷ûõûøûíäà äöíéàíûí áèð ÷îõ éåðëÿðèíäÿ àíòèñåìèòèçìèí, êñåíîôîáèéàíûí ùþêì ñöðäöéöíö, Àçÿðáàéúàíäà ìöõ-
òÿëèô ìÿäÿíèééÿòëÿðèí, ìöõòÿëèô äèíëÿðèí äèíú éàíàøû èíêèøàô åòäèéèíè áèëäèðèá.
Ïàíåëäÿ Èòàëèéà Éÿùóäè Èúìàëàðû Èòòèôàãûíûí ìöøàâèðè Âèêòîð Ìàãéàðûí
“×ÿòèí äþâðäÿ ñàäÿ ñþçëÿðëÿ äöíéàíû
íåúÿ ñàüàëäàã?”, Ðóñèéàíûí Áåéíÿëõàëã Ìöñòÿãèë Åêîëîæè-Ñèéàñè Óíèâåðñèòåòèíèí Ãëîáàëëàøìà âÿ Äàâàìëû Èíêèøàô Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, ïðîôåññîð
Íèçàìè Ìÿììÿäîâóí “Èíñàí òÿáèÿòè
âÿ ùóìàíèçì èäåéàëàðû”, ÀÄÓ-íóí
òÿìñèë÷èñè Íèýàð Çåéíàëîâàíûí “Òîëåðàíòëûã: ìöàñèð éàíàøìà âÿ èíêèøàô
ïåðñïåêòèâëÿðè”, Èòàëèéàíûí Ôëîðåíñèéà
Óíèâåðñèòåòèíèí ñàáèã ðåêòîðó, ïðîôåññîð Ïàîëî Áëàçèíèí “Ùóìàíèçì ïîñòìîäåðí äþâðöíöí ÿñàñ äÿéÿðè êèìè”, Ðóñèéà Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû
(ÐÅÀ) Ôÿëñÿôÿ Èíñòèòóòóíóí áàø åëìè èø÷èñè Íåëéà
Ìîòðîøèëîâàíûí “Ùóìàíèçìèí éåíèëÿíìÿñè çÿðóðÿòè”,
Ìàëòà Ïàðëàìåíòèíèí ñàáèã ñÿäðè Ìàéêë Ôðåíäîíóí
“Ùóìàíèçìèí äÿéÿðè: äþçöìëöëöéöí ôþâãöíäÿ èíñàí
äÿéÿðëÿðèíèí äÿðêè âÿ îíà ùþðìÿò” ìþâçóëàðûíäà ìÿðóçÿëÿðè äèíëÿíèëèá. Íàòèãëÿð äöíéàäà éàøàéàí èíñàíëàðûí ìÿäÿíè âÿ åòíèê ôÿðãëèëèêëÿðè, áóíëàðûí ïîñòìîäåðíèçì òÿôÿêêöðöíÿ òÿñèðè áàðÿäÿ ôèêèðëÿðèíè áþëöøöá, äöíéàäà äîñòëóã âÿ ùÿìðÿéëèê ïðèíñèïëÿðèíÿ ðèàéÿò åòìÿéèí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûáëàð.
Ñîíðà ÀÄÓ-íóí ïðîôåññîðó Ñâåòëàíà Úÿáðàéûëîâà âÿ ÐÅÀ Ôÿëñÿôÿ Èíñòèòóòóíóí áàø åëìè èø÷èñè Íåëéà Ìîòðîøèëîâàíûí ùÿìñÿäðëèéè èëÿ êå÷èðèëÿí “Ïîñòìîäåðí äþâðö ìÿíÿâèééàòûíûí íîðìàòèâ-äÿéÿð
ñòðóêòóðó âÿ öìóìáÿøÿðè äÿéÿðëÿð” àäëû èêèíúè ïàíåë
èúëàñûíäà ÷ûõûøëàð îëóá.
Áó ïàíåëäÿ ÀÄÓ-íóí äîñåíòè Êèôàéÿò Àüàéåâàíûí “Ïîñòìîäåðíèçì âÿ äÿéèøÿí áÿøÿðè äÿéÿðëÿð”,
Ãàçàõûñòàíûí Àáûëàé õàí àäûíà Ãàçàõ Áåéíÿëõàëã
ßëàãÿëÿð âÿ Äöíéà Äèëëÿðè Óíèâåðñèòåòèíèí äîñåíòè
Ìÿäèíÿì Íÿñèðîâàíûí “Ìèëëÿòëÿðàðàñû öíñèééÿòèí
ìÿíÿâè ìÿäÿíèééÿòè”, ÀÄÓ-íóí ïðîôåññîðó Ñâåòëàíà Úÿáðàéûëîâàíûí “Øÿðã-Ãÿðá ñèíòåçè ïîñòìîäåðí
ÿäÿáèééàòûíûí ùóìàíèñòëÿøìÿñèíèí ýþñòÿðèúèñè êèìè”
âÿ äèýÿð ìþâçóëàðäà ìÿðóçÿëÿð äèíëÿíèëèá. Íàòèãëÿð
Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí èíêèøàô ìåéèëëÿðèíäÿí,
äöíéà ìÿäÿíè èðñèíÿ âåðäèéè òþùôÿëÿðäÿí äàíûøûáëàð.
“Äÿéèðìè ìàñà”íûí “Àçÿðáàéúàíûí ìÿäÿíèééÿò
ñèéàñÿòè úÿìèééÿòèí áöòþâëöéöíöí òÿìèíàò÷ûñû êèìè”
ìþâçóñóíäà ñîíóíúó ïàíåë èúëàñû Ìÿðàêåø-Àçÿðáàéúàí Äîñòëóã Úÿìèééÿòè ñÿäðèíèí ìöàâèíè Ìîùàìåä Ôàêèðè âÿ ÀÄÓ-íóí äîñåíòè ßäàëÿò Àáäèéåâàíûí ìîäåðàòîðëóüó èëÿ êå÷èðèëèá.
Ïàíåëäÿ ÀÄÓ-íóí íöìàéÿíäÿëÿðè Àíàð Íàüûéåâ
“Ìóëòèêóëòóðàëèçì ôåíîìåíè âÿ îíóí Àçÿðáàéúàí
úîüðàôèéàñûíäà èíèêàñû”, äîñåíò Ñåâäàýöë ßëèéåâà
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìÿäÿíèééÿò ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðè”, ïðîôåññîð Àäèë Áàáàéåâ
“Ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèë-øöóð þçöìëöéöíöí ãîðóíìàñû (“Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” ÿñàñûíäà), Ãàëèíà Âóä
“Ëàùûú - Àçÿðáàéúàíûí ïàðëàéàí íàõûøû” ìþâçóëàðûíäà ÷ûõûøëàð åäèáëÿð.
Ìþâçóëàð ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá, ñóàëëàð
úàâàáëàíäûðûëûá.
Ìöçàêèðÿëÿðÿ éåêóí âóðàí ÀÄÓ-íóí ïðîðåêòîðó
Æàëÿ Ãÿðèáîâà ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí, òîëåðàíòëûüû,
çÿíýèí ìÿäÿíè èðñè èëÿ íöìóíÿ îëàí Àçÿðáàéúàíäà
áó úöð òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíèí ÿíÿíÿ ùàëû àëäûüûíû
âóðüóëàéûá.
“Äÿéèðìè ìàñà”äà Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí Áÿéàííàìÿñè ãÿáóë åäèëèá.
ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí
ÁßÉÀÍÍÀÌßÑÈ
Áèç, 2014-úö èë 2-3 îêòéàáð òàðèõëÿðèíäÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿí Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿí òîïëàøìûø ñèéàñÿò, åëì âÿ ìÿäÿíèééÿò õàäèìëÿðè,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð, âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè âÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì
Ìÿðêÿçèíèí éàðàäûëìàñûíû àëãûøëàéàðàã;
àùÿíýäàð äàâàìëû èíêèøàôûí òÿìèí
åäèëìÿñè, äöíéàäà àðòàí ñèéàñè âÿ ùÿðáè
ìöíàãèøÿëÿðèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû ìÿãñÿäèëÿ áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð ÿìÿêäàøëûüûí âÿ åôôåêòèâ òÿðÿôäàøëûüûí áó ñàùÿäÿ
äàèì àðòàí ÿùÿìèééÿòèíè íÿçÿðÿ àëàðàã;
Áèðëÿøìèø Ìèëëÿòëÿð Òÿøêèëàòûíûí “Ìèíèëëèê Áÿéàííàìÿñè”íè âÿ îíóí 2015-úè
èëäÿí ñîíðàêû äþâð ö÷öí ðåýèîíàë, èãòèñàäè, ñîñèàë âÿ ýåíäåð èíêèøàôû ñàùÿñèíäÿ
äöíéàäà ìöøàùèäÿ îëóíàí áÿðàáÿðñèçëèéèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíà éþíÿëìèø ýöíäÿëèéèíè ðÿùáÿð òóòàðàã;
èñòåùëàêûí ôàñèëÿñèç àðòûðûëìàñû ùåñàáûíà èãòèñàäèééàòûí ñòèìóëëàøäûðûëìàñû
öñóëëàðûíûí äàâàìëû èíêèøàô ïðèíñèïëÿðè èëÿ
çèääèééÿò òÿøêèë åòäèéèíÿ, úèääè ðåñóðñ,
åòèê, ùóìàíèòàð ìÿùäóäèééÿòëÿðëÿ öçëÿøäèéèíÿ âÿ ãàðøûñûàëûíìàç ãëîáàë åêîëîæè
ïðîáëåìëÿðÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðäûüûíà äèããÿòè
éþíÿëäÿðÿê;
ìöàñèð áèëèêëÿðÿ, èíñàí ïîòåíñèàëûíà
âÿ åêîëîæè ñèâèëèçàñèéà ïðèíñèïëÿðèíÿ ÿñàñëàíàí óçóíìöääÿòëè äàâàìëû èíêèøàôûí òÿìèí åäèëìÿñèíÿ òþùôÿ âåðìÿéÿ ÷àëûøàðàã;
ãëîáàëëàøìà øÿðàèòèíäÿ öìóìè ýÿëÿúÿéèìèçèí ôîðìàëàøìàñûíûí ñÿìÿðÿëè åëìè ÿñàñëàðà ñþéêÿíÿí âÿ ùóìàíèòàð åòèêàíûí ïðèíñèïëÿðèíè íÿçÿðÿ àëàí èíòåëëåêòóàë, ìÿäÿíè, ñîñèàë èíñàí ïîòåíñèàëûíûí ñÿôÿðáÿð åäèëìÿñè âÿ ïëàíåòèìèçäÿêè ìþâúóä òÿáèè ìöõòÿëèôëèéèí ãîðóíìàñû éîëó èëÿ
òÿìèí îëóíìàñûíû åòèðàô åäÿðÿê;
ÕÕÛ ÿñðèí ÷àüûðûøëàðûíà ìöàñèð åëìè
âÿ ÿíÿíÿâè áèëèêëÿðèí éàëíûç èíôîðìàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðû èëÿ ýåíèø èíòåãðàñèéàñû
øÿðàèòèíäÿ ñÿìÿðÿëè úàâàáûí ìöìêöíëöéöíö, åéíè äÿðÿúÿäÿ îíëàðûí ãëîáàë âÿ
ìèëëè ñÿâèééÿëÿðäÿ ýåíèø èñòèôàäÿ èìêàíëàðûíû íÿçÿðÿ àëàðàã;
èúòèìàèééÿòèí ìÿëóìàòëûëûüûíûí àðòûðûë-
ìàñûíäà, ùóìàíèòàð èíêèøàô ñàùÿñèíäÿ
âÿçèôÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè âÿ ïëàíëàìàäà èøòèðàêûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè âÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà
âàñèòÿëÿðèíèí õöñóñè ðîëóíó âóðüóëàéàðàã;
ñèéàñè, ìÿäÿíè âÿ åëìè åëèòàíû, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðû, âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí âÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí
íöìàéÿíäÿëÿðèíè èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíèí
äàâàìëûëûüûíûí òÿìèí îëóíìàñû ìÿãñÿäèëÿ ùóìàíèòàð ÿìÿêäàøëûüû äàùà äà ýöúëÿíäèðìÿéÿ ÷àüûðàðàã;
ðåñóðñëàðûí ìÿùäóäëóüó øÿðàèòèíäÿ
îíëàðûí äàâàìëû èíêèøàô âÿ ùóìàíèòàð åòèêà ïðèíñèïëÿðèíÿ ÿñàñëàíàí îïòèìàë èñòèôàäÿñèíèí ãàçàíûëìûø íàèëèééÿòëÿð çÿìèíèíäÿ àêòèâ ôÿàëèééÿòè íÿçÿðäÿ òóòäóüóíó
äÿðê åäÿðÿê;
- Ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ìöãàéèñÿëè òÿäãèãëÿðè: íÿçÿðèééÿäÿí ùóìàíèñò òÿúðöáÿéÿ äîüðó
- Ðÿãÿìñàë äþâðäÿ ìåäèàíûí òðàíñôîðìàñèéàñû: èíêèøàôûí éåíè ìåéèëëÿðè
- Èííîâàòèâ èíêèøàôäà ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ðîëó
- Äàâàìëû èíêèøàô âÿ åêîëîæè ñèâèëèçàñèéà
- Ãëîáàëëàøìàíûí ÷àüûðûøëàðû: ÿíÿíÿ
âÿ òðàíñôîðìàñèéà àðàñûíäà
- Ìîëåêóëéàð áèîëîýèéà âÿ áèîòåõíîëîýèéà ÕÕÛ ÿñðäÿ: íÿçÿðèééÿ, òÿúðöáÿ,
ïåðñïåêòèâëÿð
- Òåõíîëîýèéàëàðûí êîíâåðýåíñèéàñû
âÿ ýÿëÿúÿéèí êîíòóðëàðû: ÕÕÛ ÿñðèí ÿñàñ
÷àüûðûøëàðû
- Ùóìàíèçì ïîñòìîäåðí äþâðöí
áàøëûúà äÿéÿðè êèìè
ïðîáëåìëÿðèíè ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ íÿçÿðäÿí êå÷èðÿðÿê, áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð ÿìÿêäàøëûüûí äàùà
äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè âÿ äÿðèíëÿøäèðèëìÿñèíèí ìöàñèð ÷àüûðûøëàðà âÿ òÿùäèäëÿðÿ åôôåêòèâ úàâàá îëäóüóíó, èíäèêè âÿ ýÿëÿúÿê
íÿñèëëÿðèí ðèôàùûíûí òÿìèí îëóíìàñûíà éþíÿëÿí ìöàñèð èäàðÿåòìÿ âÿ èñòåùñàë òåõíîëîýèéàëàðûíûí òÿòáèãèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ èìêàí éàðàòäûüûíû òÿñäèã åäèðèê;
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí òÿøÿááöñö èëÿ êå÷èðèëÿí ÿíÿíÿâè Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí ïîñòìîäåðí
äþâðöí ÿñàñ äÿéÿðè êèìè ùóìàíèñò òÿúðöáÿéÿ ÿñàñëàíàí ìóëòèêóëòóðàëèçìèí èíêèøàôûíà ìöùöì òþùôÿ âåðäèéèíè ãåéä åäèðèê;
ñîí èëëÿð ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà, åëÿúÿ äÿ áèð ñûðà þëêÿëÿðäÿ
äàâàìëû èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíèí ïëàíëàøäûðûëìàñû âÿ èäàðÿ îëóíìàñû ñàùÿñèíäÿêè
ÿùÿìèééÿòëè èðÿëèëÿéèøèí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ùåñàáàòëàðûíäà þç ÿêñèíè òàïäûüûíûí øàùèäè îëóðóã;
èñòåùëàê úÿìèééÿòèíèí ñÿìÿðÿëè êàôèëèê
ñÿâèééÿñèíäÿ áèð ùóìàíèñò èñòåùëàê úÿìèééÿòèíÿ ÷åâðèëìÿñè âÿ åéíè äÿðÿúÿäÿ
åêîëîæè ñèâèëèçàñèéàíûí òÿëÿáëÿðèíÿ úàâàá
âåðÿí ùÿéàò òÿðçèíÿ íàèë îëóíìàñû ö÷öí
áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûüûí ýÿëÿúÿê èíêèøàôûíûí âàúèáëèéèíè õöñóñè âóðüóëàéûðûã;
ÿí éåíè åëìè íàèëèééÿòëÿðÿ ÿñàñëàíàí
íàíîòåõíîëîýèéàëàðûí âÿ áèîòåõíîëîýèéàëàðûí òÿòáèãèíèí, åëÿúÿ äÿ ÿðçàã âÿ äÿðìàí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñû
ö÷öí ìöàñèð âÿ ÿíÿíÿâè òåõíîëîýèéàëàðûí
êîíâåðýåíñèéàñûíûí, èíñàíëàðûí óçóíþìöðëöëöê ïîòåíñèàëûíûí ýåð÷ÿêëÿøäèðèëìÿñèíèí âÿ ùÿéàò êåéôèééÿòèíèí éöêñÿëäèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíè ãÿáóë åäèðèê;
ôÿíëÿðàðàñû äà äàõèë îëìàãëà ÿí éåíè
áèëèê âÿ áàúàðûãëàðûí ôàñèëÿñèç òÿùñèë ïðîãðàìëàðû èëÿ èíòåãðàñèéàñûíûí, åëÿúÿ äÿ áó
ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè
âàñèòÿñèëÿ èíñàí ïîòåíñèàëûíûí èíêèøàôûíûí
äàâàìëû èíêèøàôûí ÿí ìöùöì ùóìàíèòàð
ìåéàðû îëäóüóíó åòèðàô åäèðèê;
ùóìàíèòàð èíêèøàôûí ìÿãñÿäëÿðèíÿ
íàèë îëóíìàñûíäà êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí âÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí ìÿëóìàòëûëûüûí éöêñÿëäèëìÿñè âÿ èíêèøàôûí
ùóìàíèòàðëàøäûðûëìàñû ïðîñåñëÿðèíäÿ èøòèðàêûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè éîëó èëÿ ýåòäèêúÿ àðòàí ðîëóíó íÿçÿðÿ ÷àðïäûðûðûã;
ùóìàíèòàð èíêèøàô ñàùÿñèíäÿ èõòèñàñëàøìûø ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã âÿ ìèëëè ãóðóìëàðû òîëåðàíòëûã, ãàðøûëûãëû åùòèðàì ìöùèòèíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû âÿ ìöàñèð ãëîáàë, ëîêàë ÷àüûðûøëàðûí ùÿëëèíÿ éþíÿëìèø
ìöíòÿçÿì ôîðóì, êîíôðàíñ, ìöçàêèðÿ âÿ
äÿéèðìè ìàñàëàð òÿøêèë åòìÿéÿ ÷àüûðûðûã;
áó êèìè ôîðóìëàðûí ùÿð èë êå÷èðèëìÿñè
çÿðóðÿòèíÿ ÿìèíëèéèìèçè èôàäÿ åäÿðÿê
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòèíÿ âÿ Ùþêóìÿòèíÿ, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíà, Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí áöòöí òÿøêèëàò÷ûëàðûíà áåëÿ ìþòÿáÿð âÿ ñÿìÿðÿëè òÿäáèð êå÷èðäèêëÿðèíÿ ýþðÿ äÿðèí ìèííÿòäàðëûüûìûçû áèëäèðèðèê;
áó Áÿéàííàìÿíèí ãÿáóë åäèëìÿñèíè
âÿ ùóìàíèòàð èíêèøàô ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ èñòèôàäÿñèíè âàúèá ñàéûðûã.
7
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
Àçÿðáàéúàí õàëãûíû
ÌÖÃßÄÄßÑ
ÃÓÐÁÀÍ ÁÀÉÐÀÌÛ
ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèðèê.
Õàëãûìûçà ñöëù,
ÿìèí-àìàíëûã âÿ ôèðàâàí ùÿéàò
àðçóëàéûðûã!
ÌÖÃßÄÄßÑ
ÃÓÐÁÀÍ ÁÀÉÐÀÌÛ
ìöíàñèáÿòèëÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíû
òÿáðèê åäèð, áó ÿçèç ýöíäÿ
ùàìûéà õîøáÿõòëèê, ÿìèí-àìàíëûã
âÿ ôèðàâàíëûã àðçóëàéûðûã!
ÀËËÀÙ ÃÓÐÁÀÍÛÍÛÇÛ
ÃßÁÓË ÅÒÑÈÍ!
“ÝÈËÀÍ ÙÎËÄÈÍÔèí êîëëåêòèâè
ÀËËÀÙ ÄÓÀËÀÐÛÍÛÇÛ Âß ÃÓÐÁÀÍËÀÐÛÍÛÇÛ ÃßÁÓË ÅÒÑÈÍ!
Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà
Áàêû íåôò åìàëû çàâîäó
Àçÿðáàéúàí õàëãûíû
ìöãÿääÿñ
Ãóðáàí Áàéðàìû
ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèðèê.
Õàëãûìûçà áîë ðóçè-ááÿðÿêÿò âÿ ôèðàâàí ùÿéàò,
ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçÿ èñÿ èãòèñàäè éöêñÿëèø àðçóëàéûðûã!
Óëó Òàíðû äóàëàðûíûçû âÿ êÿñèëÿí
ãóðáàíëàðûíûçû ãÿáóë åòñèí!
Ùþðìÿòëÿ, Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà Áàêû íåôò åìàëû çàâîäóíóí êîëëåêòèâè àäûíäàí Åëìàí Èñìàéûëîâ
8
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
Àçÿðáàéúàí õàëãûíû ìöãÿääÿñ
Ãóðáàí áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèðèê.
Õàëãûìûçà áîë ðóçè-áÿðÿêÿò,
õîøáÿõò ùÿéàò àðçóëàéûðûã.
ÀËËÀÙ ÃÓÐÁÀÍÛÍÛÇÛ ÃßÁÓË ÅÒÑÈÍ!
Àëëàù êÿñäèéèíèç ãóðáàíëàðû ãÿáóë åòñèí!
9
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
Àçÿðáàéúàí õàëãûíû
ÌÖÃßÄÄßÑ ÃÓÐÁÀÍ ÁÀÉÐÀÌÛ
ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèðèê. Õàëãûìûçà õîøáÿõòëèê, áîë ðóçè-áÿðÿêÿò
âÿ ðèôàù äîëó ùÿéàò àðçóëàéûðûã!
ÀËËÀÙ ÃÓÐÁÀÍÛÍÛÇÛ ÃßÁÓË ÅÒÑÈÍ!
“Ïîðñúùå Áàêû Ìÿðêÿçè”
ÌÖÃßÄÄßÑ
ÃÓÐÁÀÍ ÁÀÉÐÀÌÛ
ìöíàñèáÿòèëÿ Àçÿðáàéúàí
õàëãûíû òÿáðèê åäèðèê.
Áó ÿçèç ýöíäÿ ùàìûéà
áîë ðóçè-áÿðÿêÿò, õîøáÿõòëèê,
ÿìèí-àìàíëûã âÿ ôèðàâàíëûã
àðçóëàéûðûã!
ÀËËÀÙ ÄÓÀËÀÐÛÍÛÇÛ Âß ÊßÑÄÈÉÈÍÈÇ ÃÓÐÁÀÍËÀÐÛÍÛÇÛ ÃßÁÓË ÅÒÑÈÍ!
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
Õàëãûìûçû
10
Àçÿðáàéúàí õàëãûíû ìöãÿääÿñ
ÃÓÐÁÀÍ ÁÀÉÐÀÌÛ
ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèðèê.
Õàëãûìûçà ñöëù, ÿìèí-àìàíëûã âÿ
ôèðàâàí ùÿéàò àðçóëàéûðûã!
ÀËËÀÙ ÃÓÐÁÀÍÛÍÛÇÛ ÃßÁÓË ÅÒÑÈÍ!
ÁÒÐÈÁ-èí êîëëåêòèâè
“Àçÿðïî÷ò”óí êîëëåêòèâè
ÐÀÁÈÒß Âß ÉÖÊÑßÊ
ÒÅÕÍÎËÎÝÈÉÀËÀÐ ÍÀÇÈÐËÈÉÈÍÈÍ
ÁÅÉÍßËÕÀËà ßËÀÃßËßÐ
Âß ÙÅÑÀÁËÀÌÀ ÌßÐÊßÇÈ
Àçÿðáàéúàí õàëãûíû
Ãóðáàí Áàéðàìû
ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèð.
Õàëãûìûçà áîë ðóçè-áÿðÿêÿò,
ôèðàâàí âÿ õîøáÿõò ùÿéàò
àðçóëàéûð, èíñàíëàð
àðàñûíäà ñöëù, ìÿðùÿìÿò
âÿ ãàðäàøëûüûí
ìþùêÿìëÿíìÿñèíè äèëÿéèð!
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
Ê
Êàðàò Ùîëäèíý ÌÌÚ
11
Ìöãÿääÿñ
ÃÓÐÁÀÍ ÁÀÉÐÀÌÛ
ìöíàñèáÿòè èëÿ
õàëãûìûçû òÿáðèê åäèðèê.
Áó ÿçèç áàéðàìäà
ùàìûéà áîë ðóçè-áÿðÿêÿò,
ôèðàâàí ùÿéàò,
äþâëÿòèìèçÿ èñÿ èãòèñàäè
éöêñÿëèø àðçóëàéûðûã!
ÀËËÀÙ ÃÓÐÁÀÍÛÍÛÇÛ
ÃßÁÓË ÅÒÑÈÍ!
12
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
ÀÒßÒ ÏÀ-íûí ïàéûç ñåññèéàñûíäà Åðìÿíèñòàí íöìàéÿíäÿñè
Àçÿðáàéúàí äåïóòàòëàðûíûí úèääè òÿíãèäèíÿ ìÿðóç ãàëûá
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäð
ìöàâèíè, Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòèíèí ÀÒßÒ-èí
Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäàêû íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí ðÿùáÿðè Áàùàð Ìóðàäîâàíûí áàø÷ûëûüû èëÿ äåïóòàòëàðûìûç ãóðóìóí Úåíåâðÿäÿ êå÷èðèëÿí ïàéûç ñåññèéàñûíäà èøòèðàê åäèðëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí Àãðàð ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè Åëäàð Èáðàùèìîâ, Èíñàí ùöãóãëàðû êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ðÿáèééÿò Àñëàíîâà, Ðåýèîíàë
ìÿñÿëÿëÿð êîìèòÿñèíèí ñÿäð ìöàâèíè Ôÿòòàù
Ùåéäÿðîâ, ïàðëàìåíòèí äåïóòàòû, ÀÒßÒ ÏÀ-äà
ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð âÿ òÿùëöêÿñèçëèê êîìèòÿñè
ñÿäðèíèí ìöàâèíè Àçàé Ãóëèéåâ äàõèëäèðëÿð.
Îêòéàáðûí 3-äÿ ïàéûç ñåññèéàñû Àðàëûã äÿíèçè ôîðóìó èëÿ þç èøèíÿ áàøëàéûá. ÀÒßÒ ÏÀíûí ñÿäðè Èëêêà Êàíåðâà, Èñâå÷ðÿ íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí ðÿùáÿðè Àíäðåàñ Àåáè âÿ äèýÿðëÿðèíäÿí ñîíðà Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
öçâö Ðÿáèééÿò Àñëàíîâà öìóìè äåáàòëàðäà ÷ûõûø åäÿðÿê äåéèá: “Àðàëûã äÿíèçè ùþâçÿñè ñèâèëèçàñèéàíûí áåøèéèäèð, äöíéà ìÿäÿíèééÿòèíèí èíúèëÿðèíèí éàðàäûëäûüû áó áþëýÿ áÿøÿðèééÿòÿ ÷îõ
äÿéÿðëÿð áÿõø åäèá. Ëàêèí òÿÿññöô êè, áó ÿðàçè
íèôàã, ìöíàãèøÿ, ìöùàðèáÿ âÿ ôèêèð àéðûëûãëàðû
ìÿêàíûíà ÷åâðèëèá. Éàõûí
Øÿðãäÿ áàø âåðÿí ïðîñåñëÿð
áèçèì ùàìûìûçû íàðàùàò
åäèð. Áèç ÀÒßÒ-èí Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäà áó
ïðîáëåìÿ äÿôÿëÿðëÿ ìöðàúèÿò åòìèøèê. Éàõûí Øÿðãäÿ
ïðîñåñëÿðèí áàøëàíìàñûíäàí íå÷ÿ èëëÿð êå÷èá, ëàêèí
ùå÷ íÿ äÿéèøìÿéèá. Øÿùÿðëÿð âèðàí åäèëèð, èíñàíëàð
þëöð, ãà÷ãûíëàðûí ñàéû àðòûð,
èíñàí ùöãóãëàðû, éàøàìàã
ùöãóãó ïîçóëóð. ÁÌÒ äÿ
äàõèë îëìàãëà áèð ñûðà áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð
òåððîð àêòëàðû ïðîáëåìèíè, Ãÿðá þëêÿëÿðèíäÿ íèúàò àõòàðàí ìèãðàíòëàð ïðîáëåìèíè äÿôÿëÿðëÿ
ìöçàêèðÿ åäèáëÿð. Áó ïðîáëåì áèçÿ - àçÿðáàéúàíëûëàðà éàõøû òàíûøäûð. 20 èëäÿí àðòûãäûð êè,
äàâàì åäÿí Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè íÿòèúÿñèíäÿ 1 ìèëéîíäàí ÷îõ àçÿðáàéúàíëû ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøöá, øÿùÿðëÿð äàüûäûëûá, òàðèõè àáèäÿëÿð ìÿùâ åäèëèá. Äÿôÿëÿðëÿ ìöçàêèðÿ
åäèëìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, áó ìöíàãèøÿ ùÿëÿ
äÿ ùÿëë åäèëìÿéèá, áó ñÿáÿáäÿí ãà÷ãûíëàð þç
äîüìà éóðäëàðûíà ãàéûäà áèëìèðëÿð. Éÿíè, äîüðóäàíìû, Éàõûí Øÿðãäÿí îëàí ãà÷ãûíëàð 20 èë,
30 èë, 40 èë ýþçëÿìÿëè îëàúàãëàð? Îíëàð þç òîðïàãëàðûíà ãàéûäàúàãëàðìû, þç ÿðàçèëÿðèíè áÿðïà
åäÿ áèëÿúÿêëÿðìè?”
Ð.Àñëàíîâà àøàüûäàêû ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿ îëóíìàñûíû òÿêëèô åäèá: “òåððîð÷óëàðû ñèëàùëàíäûðàí, ìóçäëó ãàòèëëÿðè âÿ òåððîð÷óëàðû ìàëèééÿëÿøäèðÿí êèìäèð, áó ïðîñåñëÿðèí äàâàì åòìÿñèíäÿ ùàíñû ãöââÿëÿðèí ìàðàüû âàð?” Î áèëäèðèá êè, áó ïðîñåñëÿðèí äàâàì åòìÿñè òÿêúÿ
ðåýèîíäà äåéèë, áöòöí äöíéàäà ÷îõ àüûð íÿòèúÿëÿðÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðàúàã. Ìÿøùóð “ëÿíýèìÿê
Êàòñóàêè Ñàòî: Àçÿðáàéúàí
äöíéàäà ùóìàíèòàð äÿéÿðëÿðèí
þíÿ ÷ÿêèëìÿñèíèí òÿøÿááöñêàðûäûð
Àçÿðáàéúàí äöíéàäà ùóìàíèòàð äÿéÿðëÿðèí þíÿ ÷ÿêèëìÿñèíèí
òÿøÿááöñêàðûäûð. Áàêûäà Û Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóí êå÷èðèëìÿñè áóíà áàðèç íöìóíÿäèð.
Áó ôèêèðëÿðè Òîêèî Êÿíä Òÿñÿððöôàòû âÿ Òåõíîëîýèéàëàð Óíèâåðñèòåòèíèí íöìàéÿíäÿñè Êàòñóàêè Ñàòî ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ ñÿñëÿíäèðèá.
Ãîíàã äåéèá: “Àñèéà âÿ
Àâðîïàíûí ãîâóøóüóíäà éåðëÿøÿí Àçÿðáàéúàí áöòöí áÿøÿð òàðèõè áîéó ÿäàëÿò, òîëåðàíòëûã ìÿêàíû îëóá. Áóðàäà
ìöõòÿëèô äèíëÿðÿ åòèãàä åäÿí àéðû-àéðû õàëãëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè éàøàéûá. Áó, Àçÿðáàéúàíû äöíéàíûí áàøãà þëêÿëÿðèíäÿí ôÿðãëÿíäèðÿí ÿùÿìèééÿòëè àìèëäèð”.
Äåéâèä Úîíàòàí Ãðîññ:
Ìöùöì ýåîñèéàñè ìÿêàíäà éåðëÿøÿí
Àçÿðáàéúàíäàêû ÷îõìÿäÿíèééÿòëèëèê
âÿ òîëåðàíòëûã òÿãäèðÿëàéèãäèð
Ìöùöì ýåîñèéàñè ìÿêàíäà éåðëÿøÿí Àçÿðáàéúàíäà ìþâúóä îëàí ÷îõìÿäÿíèééÿòëèëèê âÿ òîëåðàíòëûã òÿãäèðÿëàéèãäèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó ñþçëÿðè Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Èííîâàòèâ èíêèøàôäà ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ðîëó” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí “äÿéèðìè ìàñà”íûí èøòèðàê÷ûñû, ôèçèêà öçðÿ Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòû Äåéâèä
Úîíàòàí Ãðîññ æóðíàëèñòëÿðÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ ñþéëÿéèá.
Áàêûäà êå÷èðèëÿí Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéàí Äåéâèä Úîíàòàí Ãðîññ äåéèá: “Éåíèäÿí Àçÿðáàéúàíäà îëìàãäàí âÿ ÷îõìÿäÿíèééÿòëèëèêëÿ
áàüëû áåëÿ áèð òÿäáèðäÿ èøòèðàê åòìÿêäÿí ÷îõ ìÿìíóíàì.
Áó ôîðóìäà áöòöí ìÿñÿëÿëÿð, õöñóñèëÿ ÷îõìÿäÿíèééÿòëèëèêëÿ áàüëû îëàí ìþâçóëàð äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ äóðóð. Áó
ýöí äöíéàäà ÷îõìÿäÿíèééÿòëèëèê âÿ òîëåðàíòëûã, õöñóñèëÿ
ãîíøó äþâëÿòëÿð àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð ÷îõ âàúèáäèð.
Áó ìÿíàäà ìÿí Àçÿðáàéúàíû íöìóíÿ ýþñòÿðìÿê èñòÿðäèì. Ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí áó þëêÿäÿ ÷îõìÿäÿíèééÿòëèëèéèí
âÿ òîëåðàíòëûüûí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñû ÷îõ ìöñáÿò ùàëäûð.
Áó, äèýÿð þëêÿëÿð ö÷öí ýþçÿë íöìóíÿäèð”.
Äàùà ñîíðà î, Àçÿðáàéúàíûí åíåðæè ñåêòîðóíäà ÿëäÿ åòäèéè óüóðëàðäàí áÿùñ åäèá. “Ãåéä åòìÿê èñòÿðäèì êè, ùàçûðäà
äöíéàäà åíåðýåòèêà ñàùÿñèíäÿ àðàøäûðìàëàðûí, àõòàðûøëàðûí äÿðèíëÿøäèðèëìÿñèíÿ áþéöê åùòèéàú âàðäûð. Àçÿðáàéúàí
åíåðæè ñàùÿñèíäÿ ÷îõ áþéöê àìáèñèéàëàðû îëàí þëêÿäèð. Þëêÿíèçèí áó ñàùÿäÿ áþéöê òÿúðöáÿñè âàð âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ òÿðÿããè ýþç þíöíäÿäèð. Äöøöíöðÿì êè, áó òÿúðöáÿäÿí
éàðàðëàíìàã ùÿð êÿñ ö÷öí ôàéäàëû îëàð”, - äåéÿ Äåéâèä Úîíàòàí Ãðîññ áèëäèðèá.
Àíäðåé Àâðàìåíêî: Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÿìÿêäàøëûüûí ÿí
ìöùöì ìÿñÿëÿëÿðèíèí ìöçàêèðÿ
îëóíäóüó íöôóçëó ìÿêàíäûð
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ùóìàíèòàð ÿìÿêäàøëûüûí ÿí ìöùöì ìÿñÿëÿëÿðèíèí ìöçàêèðÿ îëóíäóüó íöôóçëó
ìÿêàíäûð.
Áó ñþçëÿðè Ìîñêâà Äþâëÿò Áåéíÿëõàëã Ìöíàñèáÿòëÿð Èíñòèòóòóíóí (ÌÄÁÌÈ) áåéíÿëõàëã òÿáèÿòäÿí êîìïëåêñ èñòèôàäÿ
ïðîáëåìëÿðè âÿ åêîëîýèéà êàôåäðàñûíûí äîñåíòè Àíäðåé Àâðàìåíêî ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ ñþéëÿéèá.
ÌÄÁÌÈ-íèí äîñåíòè äåéèá: “Çÿíýèí ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû,
ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû âÿ êîíôåññèéàëàðàðàñû ÿìÿêäàøëûã
ÿíÿíÿëÿðèíÿ ìàëèê Àçÿðáàéúàí áó ôîðìàòäà ýþðöøëÿðèí
êå÷èðèëìÿñè ö÷öí èäåàë éåðäèð. Áó Ôîðóì ÕÕÛ ÿñðäÿ ñèâèëèçàñèéà ãàðøûñûíäà äóðàí ãëîáàë ÷àüûðûøëàðà úàâàá òàïìàã, ùóìàíèòàð ÿìÿêäàøëûüûí ÿí ìöùöì ìÿñÿëÿëÿðèíÿ
äàèð ýåíèø ñïåêòðëè äèàëîãëàð, ôèêèð ìöáàäèëÿñè âÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðìàã ö÷öí áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà íöôóçëó åëìèñèéàñè ïëàòôîðìàäûð”.
þëöìÿ áÿðàáÿðäèð” êÿëàìû, äåéÿñÿí þçöíö
äîüðóëäóð. Ìèãðàñèéà àõûíëàðûíà ýþðÿ íàðàùàòëûã êå÷èðÿí þëêÿëÿð áó ïðîáëåìÿ äàùà êîíêðåò,
äàùà ðàñèîíàë ìþâãåäÿí éàíàøìàëûäûðëàð.
Øÿðãäÿ ñöëù, Àðàëûã äÿíèçè ùþâçÿñèíäÿ ÿìèíàìàíëûã áÿðïà åäèëìÿëèäèð, ÷öíêè áó, áöòöí
äöíéàíûí ìàðàãëàðûíà óéüóíäóð.
Åðìÿíèñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí áàø÷ûñû
Àðòàøåñ Ýåãàìéàí ñåññèéàäà þëêÿñèíèí òÿúàâöçêàð ùÿðÿêÿòëÿðèíÿ ùàãã ãàçàíäûðìàã ö÷öí
àíòèàçÿðáàéúàí ðóùëó ÷ûõûø åäèá.
Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ðÿùáÿðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäð ìöàâèíè Áàùàð Ìóðàäîâà Ýåãàìéàíûí ãåéðè-îáéåêòèâ èòòèùàìëàðûíà úàâàá îëàðàã äåéèá:
- Ìÿíèì þëêÿì Éàõûí Øÿðãäÿ äþéöø ÿìÿëèééàòëàðûíà âÿ òåððîð àêòëàðûíà ñîí ãîéóëìàñûíà âÿ áó ùÿðÿêÿòëÿðäÿ èøòèðàê åäÿí øÿõñëÿðèí
úÿçàëàíäûðûëìàñûíà òÿðÿôäàð îëàí áöòöí þëêÿëÿðèí ìþâãåéèíè äÿñòÿêëÿéèð. Àçÿðáàéúàí ùåñàá
åäèð êè, äöíéàíûí ìöõòÿëèô ùèññÿëÿðèíäÿ òÿçàùöð åäÿí ùÿð íþâ åêñòðåìèçìèí êþêöíö êÿñìÿê ëàçûìäûð.
Ýåãàìéàíûí Áàêûäà þçöíö “Èðàã âÿ Øàì
èñëàì äþâëÿòè” àäëàíäûðàí òåððîð÷ó ãðóïëàøìàíûí äþéöø÷öëÿðèíèí ìöùàêèìÿ îëóíìàñûíà åòèðàç åòìÿñè ôàêòû ÿñëèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíèí äöçýöí èøëÿìÿñèíè ýþñòÿðèð,
ùöãóãè äþâëÿòäÿ áåëÿ äÿ îëìàëûäûð. Ýåãàìéàíûí ÿâÿçèíÿ ìÿí îëñàéäûì, Åðìÿíèñòàí ïàðëàìåíòèíäÿ îíóí ùÿìêàðëàðûíû ýöëëÿëÿéÿíëÿðè âÿ
ùàêèìèééÿòè ÿëÿ êå÷èðìÿê õàòèðèíÿ îíëàðû èäàðÿ
åäÿíëÿðè ãûíàéàðäûì.
Àçÿðáàéúàí äöíéÿâè ìöñÿëìàí äþâëÿòèäèð,
åêñòðåìèçìÿ âÿ òåððîðèçìÿ ãàðøû ÿìÿëè èøäÿ
ìöáàðèçÿ àïàðàí þëêÿäèð.
Åëÿ ùåñàá åäèëìÿìÿëèäèð êè, äöíéàíûí äèýÿð ùèññÿëÿðè ö÷öí òÿùëöêÿëè îëàíëàð òÿêúÿ äþéöø ÿìÿëèééàòëàðûíäà èøòèðàê åäÿí øÿõñëÿðäèð.
Áèç ïðîáëåìèí äèýÿð àñïåêòëÿðèíÿ äÿ äèããÿò
éåòèðìÿëèéèê. Ùåñàá åäèðèê êè, Éàõûí Øÿðãèí áó
þëêÿëÿðèíäÿí ÀÒßÒ-èí öçâö îëàí þëêÿëÿðèí ÿðàçèëÿðèíÿ êþ÷öðöëìöø øÿõñëÿð ùÿðòÿðÿôëè þéðÿíèëìÿëèäèð, ÷öíêè àìàíñûç äþéöøëÿð ýåäÿí ÿñàñ
þëêÿ Ñóðèéàäûð âÿ îëà áèëñèí êè, êþ÷öðöëìöø èíñàíëàð þçëÿðè áó òåððîð àêòëàðûíäà èøòèðàê åäèáëÿð.
Îíëàðûí ÀÒßÒ öçâö îëàí þëêÿëÿðÿ ãàðøû òåððîð àêñèéàëàðûíäà èøòèðàê åòìÿñè äÿ ïîòåíñèàë
áàõûìäàí ìöìêöíäöð. Áó ïðîáëåì áèçè ÷îõ
íàðàùàò åäèð. Áèëäèéèíèç êèìè, Åðìÿíèñòàí Ñóðèéàäàí îëàí åòíèê åðìÿíèëÿðèí èøüàë åäèëìèø
Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíÿ êþ÷öðöëìÿñè âÿ îðàäà
éåðëÿøäèðèëìÿñè ö÷öí ÿëèíäÿí ýÿëÿíè åäèð. Áó
ôàêòëàð ÀÒßÒ-èí ñÿíÿäëÿðèíäÿ äÿ þç ÿêñèíè òàïûá. Åðìÿíèëÿðèí ÿñàñ òåððîð òÿøêèëàòëàðû Ñóðèéà
âÿ Ëèâàí ÿðàçèëÿðèíäÿ éåðëÿøäèéè ö÷öí îëà áèëñèí
êè, êþ÷öðöëÿí øÿõñëÿð ÀÑÀËÀ êèìè òÿøêèëàòëàðûí
öçâëÿðèäèðëÿð, áó èíñàíëàð þëêÿìèç ö÷öí âÿ áöòþâëöêäÿ ðåýèîí ö÷öí ÷îõ òÿùëöêÿëè îëà áèëÿðëÿð.
Äöøöíöðÿì êè, áèç ñóðèéàëû åðìÿíèëÿðèí
Àçÿðáàéúàíûí èøüàë åäèëìèø ÿðàçèëÿðèíÿ êþ÷öðöëìÿñèíèí âÿ ãàíóíñóç îëàðàã ùÿìèí ÿðàçèëÿðäÿ ìÿñêóíëàøäûðûëìàñûíûí ãàðøûñûíû àëìàã
ö÷öí òÿäáèðëÿð ýþðìÿëèéèê. Áó, áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð ùöãóãóí íîðìàëàðûíà çèääèð âÿ àçÿðáàéúàíëû êþ÷êöíëÿðèí þç äîüìà éóðäëàðûíà ãàéûòìàñûíà ìàíå îëóð. Õöñóñÿí îíà ýþðÿ êè,
ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïóíóí ùÿìñÿäðëÿðè èøüàë
åäèëìèø ÿðàçèëÿðäÿ äåìîãðàôèê ñòðóêòóðóí äÿéèøäèðèëìÿñèíÿ ñîí ãîéìàüà ÷àüûðìûø âÿ äÿôÿëÿðëÿ âóðüóëàìûøëàð êè, áó, ñöëù ïðîñåñèíè õåéëè
ìöðÿêêÿáëÿøäèðÿ áèëÿð.
Áèð äàùà òÿêðàð åäèðÿì, Ñóðèéàäà âÿçèééÿòèí íèçàìëàíìàñû, ùàáåëÿ áóíóí ùóìàíèòàð
íÿòèúÿëÿðè äöíéàíûí ìöõòÿëèô ùèññÿëÿðèíäÿ, î
úöìëÿäÿí Àçÿðáàéúàíäà âÿçèééÿòè ÿñëà ìöðÿêêÿáëÿøäèðìÿìÿëèäèð.
Äþðäöíúö Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíäà
ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿð ãëîáàë ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð
Äþðäöíúö Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíäà ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿð ãëîáàë ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð.
Áó ñþçëÿðè ÀÁØ-ûí Òÿùñèë
Úÿìèééÿòëÿðè Áåéíÿëõàëã Ôåäåðàñèéàñûíûí ïðîãðàì àññèñòåíòè,
áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð öçðÿ åêñïåðò Ïèòåð Òàñå îêòéàáðûí 3-äÿ
ÀçÿðÒÀú-äà êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ
äåéèá.
Áàø äèðåêòîð Àñëàí Àñëàíîâ
ýþðöøäÿ ÀçÿðÒÀú-ûí êå÷äèéè èíêèøàô éîëó, ñîí èëëÿðäÿ ÿëäÿ åòäèéè óüóðëàð,
äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí èíôîðìàñèéà òÿìèíàòûíäà àýåíòëèéèí ìþâãåéè âÿ áåéíÿëõàëã
ÿëàãÿëÿðè áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ ÀÁØ àðàñûíäà áèð ÷îõ ñàùÿëÿðäÿ óüóðëó ÿìÿêäàøëûüûí äàâàì åòäèðèëäèéèíè áèëäèðÿí Àñëàí Àñëàíîâ ðåýèîíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èðèìèãéàñëû ëàéèùÿëÿðèí ÿùÿìèééÿòèíÿ òîõóíóá.
Áàø äèðåêòîð 2016-úû èëäÿ Áàêûäà åéíè âàõòäà Àñèéà âÿ Ñàêèò Îêåàí Þëêÿëÿðè
Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèêëÿðè Òÿøêèëàòûíûí
(ÎÀÍÀ) ÕÂÛ Áàø Àññàìáëåéàñûíûí âÿ
Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðèíèí  Êîíãðåñèíèí êå÷èðèëÿúÿéèíè âÿ 2019-úó èëÿäÿê áó
ãóðóìëàðà ÀçÿðÒÀú-ûí ðÿùáÿðëèê åäÿúÿéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Ãåéä îëóíóá êè, áó,
åéíè çàìàíäà, äöíéàíûí ãàáàãúûë ìåäèà ãóðóìëàðû èëÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôû-
íà äà ÿëàâÿ èìêàíëàð éàðàäàúàã.
Áàø äèðåêòîð ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíäà äöíéàíûí 60 þëêÿñèíäÿí äþâëÿò õàäèìëÿðè âÿ àëèìëÿðäÿí
èáàðÿò ÷îõëó íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí èøòèðàê åòäèéèíè ñþéëÿéÿðÿê Ôîðóìóí àðòûã
ìöùöì áåéíÿëõàëã ùàäèñÿéÿ ÷åâðèëäèéèíè, òÿäáèðÿ ìàðàüûí èëäÿí-èëÿ àðòäûüûíû
ãåéä åäèá.
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíèí âÿ
õàëãëàðûíûí ýåíèø äàèðÿñèíè ÿùàòÿ åòìÿñèíèí þíÿìèíè âóðüóëàéàí Ïèòåð Òàñå òÿäáèðèí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè
èëÿ ùÿð èë éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèë îëóíìàñûíäàí ìÿìíóíëóüóíó èôàäÿ åäèá.
Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû, ðåýèîíäà ýöíäÿí-ýöíÿ ýöúëÿíÿí
ìþâãåéè èëÿ áàüëû ìÿëóìàòëàðûí ÀÁØ-äà
äöçýöí òÿáëèü îëóíìàñûíäà ñÿéëÿðèíè ÿñèðýÿìÿéÿúÿéèíè äåéÿí
ãîíàã þëêÿìèçèí àðòûã ñöðÿòëÿ
èíêèøàô åäÿðÿê Àâðîïàéà, äöíéàéà èíòåãðàñèéà åòäèéèíèí äàíûëìàç ôàêò îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ïèòåð Òàñå äåéèá: “Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí
ìÿãñÿäéþíëö õàðèúè ñèéàñÿòèíèí íÿòèúÿñèäèð êè, þëêÿíèç áó
ýöí äöíéàíûí ÿí ãàáàãúûë ãóðóìëàðûíäà óüóðëà òÿìñèë îëóíóð. Ìÿí þëêÿíèçèí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí òÿáëèü îëóíìàñûíäà ôÿàëèééÿòèìè áóíäàí ñîíðà äà äàâàì åòäèðÿúÿéÿì”.
Àçÿðáàéúàíäà ñþç âÿ èíôîðìàñèéà
àçàäëûüûíûí òàì òÿìèí îëóíäóüóíó, þëêÿìèçäÿ äèí èëÿ äþâëÿò àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿíçèìëÿíäèéèíè áèëäèðÿí åêñïåðò ðåñïóáëèêàìûçäà
éîõñóëëóã ñÿâèééÿñèíèí 2019-úó èëÿäÿê
òàìàìèëÿ àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ö÷öí ýþðöëÿí èøëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá, áóíäàí
÷îõ ìÿìíóí ãàëäûüûíû âóðüóëàéûá.
Ñîí îí èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿêè óüóðëàðû, þëêÿíèí õàðèúè ñèéàñÿòè èëÿ áàüëû êèòàá ùàçûðëàéàúàüûíû
ñþéëÿéÿí Ïèòåð Òàñå áó êèòàáäà ÀçÿðÒÀú-ûí ìàòåðèàëëàðûíäàí èñòèôàäÿ îëóíàúàüûíû, àýåíòëèéÿ àèä õöñóñè ôÿñëèí éåð
àëàúàüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Àñëàí Àñëàíîâ: Áàêû Ôîðóìó ìöàñèð äöíéàìûçû äöøöíäöðÿí
ãëîáàë ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿñè ö÷öí íàäèð ìÿêàíäûð
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ãëîáàë äöíéàìûçû äöøöíäöðÿí
áèð ñûðà èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð, ÷àüûðûøëàð, éåíè ìåéèëëÿð, éåíè òåíäåíñèéàëàð áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìöçàêèðÿëÿð
àïàðìàã, éåíè ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðìÿê, î úöìëÿäÿí
ôèêèð, òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñè àïàðìàã
ö÷öí íàäèð ìÿêàíäûð.
Áó ôèêèðëÿðè Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò
Òåëåãðàô Àýåíòëèéè - ÀçÿðÒÀú-ûí Áàø
äèðåêòîðó Àñëàí Àñëàíîâ æóðíàëèñòëÿðÿ
ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá.
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí ÿùàòÿ äàèðÿñèíèí âÿ ìèãéàñûíûí èëäÿí-èëÿ äàùà äà ýåíèøëÿíäèéèíè áèëäèðÿí Àñëàí Àñëàíîâ áóäÿôÿêè
òÿäáèðäÿ äöíéàíûí 60-äàí ÷îõ þëêÿ-
ñèíäÿí ÷îõ áþéöê
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí èøòèðàê åòäèéèíè âóðüóëàéûá.
Ãåéä åäèá êè,
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí äÿðèí ìÿçìóíëó íèòãèíäÿ äÿ, áèð
ñûðà õàðèúè þëêÿëÿðèí ñàáèã ïðåçèäåíòëÿðèíèí ìÿðóçÿëÿðèíäÿ äÿ, Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòëàðûíûí ÷ûõûøëàðûíäà äà Ôîðóìóí ôÿàëèééÿòèíÿ ÷îõ éöêñÿê ãèéìÿò âåðèëèá.
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí ùÿòòà Äàâîñ Èãòèñàäè Ôîðóìó èëÿ ìöãàéèñÿ îëóíäóüóíó âóðüóëàéàí Àñëàí Àñëàíîâ äåéèá: “Áàêû
Ôîðóìó äöíéàíûí áöòöí ãèòÿëÿðèíäÿ áþéöê ðÿüáÿò ãàçàíûá. Áóíó
ýþðêÿìëè äþâëÿò õàäèìëÿðèíèí, ñèéàñÿò÷èëÿðèí, åëì àäàìëàðûíûí Ôîðóìäàêû ÷ûõûøëàðû äà òÿñäèãëÿéèð.
Îíëàð áèëäèðèðëÿð êè, Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíà àðòûã
äöíéàäà áþéöê ìàðàã éàðàíûá”.
Ôîðóìóí ìåäèà èëÿ áàüëû “äÿéèðìè
ìàñà”ñûíûí ÀçÿðÒÀú-ûí òÿøêèëàò÷ûëûüû
èëÿ êå÷èðèëìÿñèíèí ÿíÿíÿ ùàëûíû àëäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðàí Áàø äèðåêòîð
äöíéàíûí áèð ÷îõ þëêÿëÿðèíäÿí äîñòëàð ãàçàíäûãëàðûíû áèëäèðèá: “Îíëàðûí
àðàñûíäà Àâñòðèéàíûí õÿáÿð àýåíòëèéè, åëÿúÿ äÿ Èòàëèéàäàí, Ñåðáèéàäàí, Õîðâàòèéàäàí, Ãàçàõûñòàíäàí, ÀÁØ-äàí, Éàïîíèéàäàí ãîíàãëàðûìûç âàð. Áèçèì “äÿéèðìè
ìàñà”äà ìþòÿáÿð êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðè, ìÿòáóàò ñàùÿñèíäÿ áþéöê íöôóçó
îëàí èíñàíëàð èøòèðàê åäèðëÿð”.
Äöíéàìûçûí ÷îõ ñöðÿòëÿ äÿéèøäèéèíè, éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàðûí ùÿéàòûí áöòöí ñàùÿëÿðèíÿ íöôóç åòäèéèíè
ñþéëÿéÿí À.Àñëàíîâ ãåéä åäèá êè,
áó ïðîñåñ ìåäèàäàí äà éàí êå÷ìÿéèá. Áó ýöí ÿíÿíÿâè ìåäèà èëÿ ñîñèàë ìåäèà àðàñûíäà úèääè ðÿãàáÿò ýåäèð. Ìöàñèð äþâðöìöçäÿ æóðíàëèñòèêàíûí éåíè áèð ñàùÿñè éàðàíûá âÿ áóíó èíêàð åäÿ áèëìÿðèê. Ñîñèàë ìåäèà
äåìÿê îëàð êè, ùÿéàòûìûçûí áöòöí
ñàùÿëÿðèíÿ äàõèë îëóð, þç éåðèíè ìþùêÿìëÿíäèðèð. Áóýöíêö “äÿéèðìè ìàñà”äà äà áóíóíëà áàüëû úèääè ìöçàêèðÿëÿð ýåäèð.
Áàø äèðåêòîð ÿìèí îëäóüóíó áèëäèðèá êè, ñîñèàë ìåäèà âÿ ÿíÿíÿâè ìåäèà þç ïðîáëåìëÿðèíè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ùÿëë åäÿúÿê, úÿìèééÿò, èíñàí
ùÿéàòû âÿ áÿøÿðèééÿò íàìèíÿ ýÿðÿêëè
ôÿàëèééÿòëÿðèíè áèðëèêäÿ äàâàì åòäèðÿúÿêëÿð.
Èðèíà Ïîïîâà: Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìó äöíéà åëìèíèí
èíêèøàôûíà áþéöê òþùôÿ âåðÿúÿê
Áèð ýöí ÿââÿë Áàêûäà ÛÂ
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóì èøÿ áàøëàéûá. Áó, ñîí
äÿðÿúÿ ìþùòÿøÿì òÿäáèðäÿ
èøòèðàê åòäèéèìÿ ýþðÿ ÷îõ
øàäàì. Äöíéà áèðëèéèíèí ñèéàñè, åëìè âÿ ìÿäÿíè åëèòàñûíûí ýþðêÿìëè íöìàéÿíäÿëÿðèíèí, î úöìëÿäÿí òàíûíìûø äþâëÿò õàäèìëÿðèíèí,
Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòëàðûíûí âÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ðÿùáÿðëÿðèíèí èøòèðàê åòäèêëÿðè Ôîðóì ìöõòÿëèô ìÿñÿëÿëÿðÿ äàèð äèàëîã, ôèêèð ìöáàäèëÿñè âÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðìàüà èìêàí éàðàäûð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó ñþçëÿðè Ðóñèéà Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíûí Øÿðãøöíàñëûã Èíñòèòóòóíóí Ñàíêò-Ïåòåðáóðã ôèëèàëûíûí äèðåêòîðó Èðèíà Ïîïîâà ÀÌÅÀ-íûí Ìÿðêÿçè Êèòàáõàíà - Èíôîðìàñèéà Ðåñóðñëàðû Ìÿðêÿçèíäÿ
êå÷èðèëÿí “Ãëîáàëëàøìàíûí ÷àüûðûøëàðû: ÿíÿíÿ âÿ òðàíñôîðìàñèéà àðàñûíäà” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà” çàìàíû æóðíàëèñòëÿðÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ ñÿñëÿíäèðèá. Î áèëäèðèá êè, Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó äöíéà åëìèíèí èíêèøàôûíà áþéöê òþùôÿ âåðèð.
Áèðèíúè ñåêñèéàäà ìÿðóçÿëÿðèí ìþâçóëàðûíäàí
ìÿìíóí ãàëäûüûíû áèëäèðÿí ðóñèéàëû àëèì âóðüóëàéûá êè,
“äÿéèðìè ìàñà”äà ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿð ìöàñèð
äöíéàäà ÷îõ àêòóàëäûð.
Âëàäèìèð Çàõàðîâ: ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìó áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿëè
èíòåëëåêòóàë ëàáîðàòîðèéàäûð
ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó áåéíÿëõàëã
ñÿâèééÿëè èíòåëëåêòóàë ëàáîðàòîðèéàäûð.
Áó ñþçëÿðè “Åêîëîæè Ñèéàñÿò âÿ Ìÿäÿíèééÿò Ìÿðêÿçè”
Öìóìðóñèéà Èúòèìàè Òÿøêèëàòû Øóðàñûíûí ñÿäðè, Ðóñèéà
Ôåäåðàñèéàñû Èúòèìàè Ïàëàòàñûíûí Ñàáèò Èíêèøàô Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó Âëàäèìèð Çàõàðîâ ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ ñþéëÿéèá.
Òàíûíìûø àëèì ìÿìíóíëóã ùèññè èëÿ áèëäèðèá êè, òÿäáèðäÿ Éàïîíèéàäàí òóòìóø Àâðîïàéà âÿ Àìåðèêàéàäÿê
äöíéà åëìè åëèòàñûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèðëÿð.
Â.Çàõàðîâ äåéèá: “Áèëèéèí òàìàìèëÿ ôÿðãëè ñàùÿëÿðèíäÿ Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòëàðûíûí èøòèðàê åòìÿñè Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí õöñóñè ÷ÿêèñèíè âÿ íöôóçóíó äàùà äà àðòûðûð. Ñåêñèéà âÿ “äÿéèðìè ìàñà”ëàðûí èøè ìÿíòèãè äöøöíöëìöø øÿêèëäÿ òÿøêèë åäèëèá âÿ äöíéà ñèâèëèçàñèéàñû ãàðøûñûíäà äóðàí
ÿí ìöùöì ÷àüûðûøëàðà âÿ ïðîáëåìëÿðÿ òàì ìöâàôèãäèð. Øèìàë, Úÿíóá, Ãÿðá âÿ Øÿðã ñèéàñÿò÷èëÿðèíè âÿ
àëèìëÿðèíè áèð àðàéà ýÿòèðÿí, çÿìàíÿìèçèí ÿí àêòóàë
ïðîáëåìëÿðèíè ìöçàêèðÿ åòìÿëÿðèíÿ íàäèð èìêàí éàðàäàí Ôîðóì Àçÿðáàéúàíûí ïàéòàõòûíû ùÿãèãÿòÿí
äöíéà ìèãéàñëû èíòåëëåêòóàë ìÿðêÿçÿ ÷åâèðèá”.
Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòû Êóðò Âöòðèõ:
Àçÿðáàéúàí äöíéàíûí ÿí äèíàìèê èíêèøàô
åäÿí þëêÿëÿðè ñûðàñûíäà ëàéèãëè éåð òóòóð
Îêòéàáðûí 3-äÿ ÛÂ Áàêû Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí èøòèðàê÷ûñû,
êèìéà öçðÿ Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòû, ïðîôåññîð Êóðò Âöòðèõ
Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèíèí (ÁÀÍÌ) ïðîôåññîð-ìöÿëëèì âÿ òÿëÿáÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
ÁÀÍÌ-èí èúòèìàèééÿòëÿ ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, òÿäáèðè à÷àí áó àëè òÿùñèë îúàüûíûí ðåêòîðó Åëìàð
Ãàñûìîâ Û Áàêû Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí êå÷èðèëìÿñèíè âÿ
îíóí èøèíäÿ äöíéàíûí íöôóçëó ñèéàñÿò÷èëÿðèíèí âÿ åëì õàäèìëÿðèíèí èøòèðàê åòìÿñèíè þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ íöôóçóíóí àðòìàñûíûí òÿçàùöðö êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèá. Î, ìÿøùóð
àëèì, 2002-úè èëäÿ êèìéà öçðÿ Íîáåë ìöêàôàòûíûí ëàóðåàòû îëìóø èñâå÷ðÿëè ïðîôåññîð Êóðò Âöòðèõèí Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèí-
äÿ îëìàñûíäàí êîëëåêòèâèí øÿðÿô äóéäóüóíó áèëäèðèá.
Ðåêòîð òÿëÿáÿëÿðè ïðîôåññîð Êóðò Âöòðèõèí ùÿéàò éîëó âÿ åëìè ôÿàëèééÿòè ùàããûíäà ìÿëóìàòëàíäûðûá, ãîíàüà Áàêû Àëè
Íåôò Ìÿêòÿáèíèí éàðàíìà òàðèõè, ôÿàëèééÿòèíèí ìÿãñÿäëÿðè âÿ
ñîí ö÷ èëäÿ ÿëäÿ åòäèéè íàèëèééÿòëÿð ùàããûíäà äàíûøûá.
Ïðîôåññîð Êóðò Âöòðèõ Àçÿðáàéúàíûí äöíéàíûí ÿí äèíàìèê
èíêèøàô åäÿí þëêÿëÿðèíèí ñûðàñûíäà ëàéèãëè éåð òóòäóüóíó âóðüóëàéûá, Áàêûäà âÿ þëêÿíèí ìöàñèð òèïëè àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿñèíäÿ
îëìàüûíäàí ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðèá, þçöíöí Ñöðèõ Ìöùÿíäèñëèê, Åëì, Òåõíîëîýèéà, Ðèéàçèééàò âÿ Ìåíåúìåíò Óíèâåðñèòåòèíäÿ (Èñâå÷ðÿ) âÿ Ñêðèïïñ àäûíà Êàëèôîðíèéà Åëìè-Òÿäãèãàò Èíñòèòóòóíäà (ÀÁØ) ÷àëûøäûüûíû ñþéëÿéèá. Î, òÿëÿáÿëÿðÿ åëìè ôÿàëèééÿòèíèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðè îëàí áèîëîýèéà, áèîôèçèêà, åëåêòðîí ïàðàìàãíèò ðåçîíàíñ ñïåêòðîñêîïèéàñû öçðÿ òÿäãèãàòëàð ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá, îíëàðûí ñóàëëàðûíû úàâàáëàíäûðûá.
Ýþðöøöí ñîíóíäà ãîíàüà Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèíèí “Ôÿõðè ãîíàã” äèïëîìó òÿãäèì åäèëèá.
13
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
Àçÿðáàéúàí äöíéàíû äöøöíäöðÿí
àêòóàë ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿ îëóíäóüó
ìÿêàíëàðäàí áèðèíÿ ÷åâðèëèá
Îêòéàáðûí 3-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñè ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Çèéàôÿò ßñýÿðîâ Ãûðüûç Ðåñïóáëèêàñû Ïàðëàìåíòèíèí õàðèúè ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Êàíûáåê Èìàíàëûéåâ èëÿ ýþðöøöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ýþðöøäÿ þëêÿëÿðèìèçèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÿëàãÿëÿðèíäÿí äàíûøàí
Çèéàôÿò ßñýÿðîâ ÿìÿêäàøëûüûí
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí éàõøû
èìêàíëàðûí îëäóüóíó áèëäèðèá, ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí áó
èñòèãàìÿòäÿ ìöùöì ðîë îéíàéàúàüûíû âóðüóëàéûá. Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè ÿëàâÿ åäèá êè, áó òÿäáèð ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿí àéðû-àéðû ñàùÿëÿð öçðÿ ìöòÿõÿññèñëÿðèí, åëì àäàìëàðûíûí ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðìàñû ö÷öí éàõøû
ïëàòôîðìàäûð. Îíà ýþðÿ äÿ äöíéàäà áó Ôîðóìà ìàðàã èëäÿí-èëÿ àðòûð.
Çèéàôÿò ßñýÿðîâ Àçÿðáàéúàíûí âÿ Ãûðüûçûñòàíûí ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèíäÿí, ãàíóíâåðèúè îðãàíëàðäàêû äîñòëóã ãðóïëàðûíûí ôÿàëèééÿòèíäÿí,
ïàðëàìåíòàðèëÿðèìèçèí áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðäàêû ÿìÿêäàøëûüûíäàí, Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ éàðàíìûø Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíäÿí, áó ïðîáëåìèí ùÿëëè èëÿ áàüëû áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðûí ãÿáóë åòäèêëÿðè
ñÿíÿäëÿðèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿìÿñèíäÿí ýåíèø ñþç à÷ûá.
ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíà äÿâÿò îëóíäóüóíà ýþðÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðÿí Ãûðüûç Ðåñïóáëèêàñû Ïàðëàìåíòèíèí õàðèúè ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè Êàíûáåê Èìàíàëûéåâ âóðüóëàéûá êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëäèéè, äöíéàíû äöøöíäöðÿí àêòóàë ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿ îëóíäóüó ìÿêàíëàðäàí áèðèíÿ ÷åâðèëèá. Èíàíûðàì êè, Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìóíäà ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿð äöíéàìûç ö÷öí ôàéäàëû îëàúàã.
Ãîíàã Àçÿðáàéúàíûí ÿëäÿ åòäèéè óüóðëàðäàí, äöíéàäà àðòàí íöôóçóíäàí âÿ ðîëóíäàí ìÿìíóíëóãëà äàíûøàðàã äîñò âÿ ãàðäàø þëêÿñèíèí äÿ áóíà ñåâèíäèéèíè ñþéëÿéèá. Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, áöòöí áó óüóðëàðû éàëíûç áþéöê ëèäåð îëàí äþâëÿò ãàçàíà áèëÿð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ þëêÿñè âÿ õàëãû ö÷öí áþéöê èøëÿð ýþðöð, áóíà ýþðÿ äÿ õàëã ùàãëû îëàðàã þç ëèäåðè èëÿ ôÿõð åäèð.
Ãîíàã ïàðëàìåíòàðèëÿðèìèçèí Òöðêäèëëè Þëêÿëÿðèí Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäàêû ÿìÿêäàøëûüûíû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿðÿê ãóðóìóí ôÿàëèééÿòèíäÿí ðàçûëûã åäèá.
Àëìàíèéàëû ïóáëèñèñò: Ðóñèéàéà ãàðøû ñàíêñèéàëàð
òÿëÿá åäÿí ñèéàñÿò÷èëÿð Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíäÿ
ëàçûìè ìþâãå íöìàéèø åòäèðìèðëÿð
Ãÿðá þëêÿëÿðèíèí ñèéàñè äàèðÿëÿðèíäÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè èëÿ áàüëû èêèëè ñòàíäàðòëàð ìþâúóääóð.
ÀÏÀ - íûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, áóíó ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíäà èøòèðàê åäÿí òàíûíìûø àëìàíèéàëû ïóáëèñèñò Ðèõàðä Êåññëåð äåéèá. Î ãåéä åäèá êè,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíè áÿçèëÿðèíèí òÿãäèì åòìÿéÿ ÷àëûøäûüû êèìè “äîíäóðóëìóø ìöíàãèøÿ” àäëàíäûðìàã îëìàç. Àëìàíèéàëû ïóáëèñèñòèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
Åðìÿíèñòàí òÿðÿôèíäÿí úÿáùÿ õÿòòèíäÿ òþðÿäèëÿí ñîí
èíñèäåíòëÿð áóíó áèð äàùà òÿñäèã åäèá. “Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè èëÿ áàüëû Ãÿðá äàùà ÷îõ ñÿé ýþñòÿðìÿëèäèð. ×öíêè áó áþëýÿäÿ ñöëùöí âÿ ñàáèòëèéèí
áÿðãÿðàð îëìàñû Ãÿðá þëêÿëÿðè ö÷öí áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Òÿÿññöô êè, áó èñòèãàìÿòäÿ ãÿòèééÿòëè àääûìëàðûí àòûëäûüûíû ýþðìöðöê. Óêðàéíà áþùðàíû
èëÿ áàüëû Ðóñèéàéà ãàðøû ñàíêñèéàëàð òÿëÿá åäÿí ñèéàñÿò÷èëÿð Äàüëûã Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíäÿ ëàçûìè
ìþâãå íöìàéèø åòäèðìèðëÿð”, - äåéÿ î âóðüóëàéûá.
Àâðîïàäà, õöñóñèëÿ äÿ Ôðàíñàäà ýöúëö åðìÿíè ëîááèñèíèí îëäóüóíó äåéÿí Ð. Êåññëåð ãåéä åäèá êè, Åðìÿíèñòàí ìþâúóä èìêàíëàðëà þçöíÿ ãàðøû èñòè ìöíàñèáÿò éàðàòìàüà ÷àëûøûð: “Ëàêèí ðåàëëûã îíó ýþñòÿðèð êè, Åðìÿíèñòàí èãòèñàäèééàòû ýåòäèêúÿ çÿèôëÿéèð âÿ èíñàíëàð
õàðèúÿ öç òóòóðëàð. Îíëàð þç þëêÿëÿðèíèí èíêèøàôûíäàí
÷îõ ëîááèéÿ äèããÿò éåòèðèðëÿð, ëàêèí áó, íÿ Àâðîïà,
íÿ äÿ Åðìÿíèñòàí ö÷öí ôàéäàëû äåéèë. Ëîááè àìèëè
ðåýèîíà ìöíàñèáÿòäÿ èêèëè ñòàíäàðòëàð éàðàäûð âÿ
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëèíÿ ìàíå îëóð. Ìÿí Åðìÿíèñòàíäà îëìóøàì âÿ îðàäàêû âÿçèééÿòè ýþðìöøÿì. Àçÿðáàéúàíäà èñÿ ÿêñèíÿäèð, áó þëêÿäÿ èãòèñàäèééàòûí èíêèøàôû ö÷öí ùÿð úöð äèããÿò ýþñòÿðèëèð”.
Ùàðòôîðä Óíèâåðñèòåòèíèí ðÿùáÿðè:
Áó ôîðóì ôóíäàìåíòàë ìÿñÿëÿëÿðèí
ìöçàêèðÿñè ö÷öí ÷îõ áþéöê èìêàíäûð
“Áàêûäà îëìàãäàí ÷îõ ìÿìíóíàì”. ÀÏÀ ÒÂíèí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, áó ôèêèðëÿðè Àìåðèêàíûí Ùàðòôîðä
Óíèâåðñèòåòèíèí ðÿùáÿðè Ùàìôðåé Òîíêèí äåéèá. “Áàêû
÷îõ ýþçÿë øÿùÿðäèð. Ùÿìèøÿ éåíèëÿíèð. Éåíè áèíàëàð
òèêèëèð. Ëàêèí áóðàäà åëÿ áèð ãÿäèì éåð âàð êè, îðà
÷îõ ýþçÿë ãîðóíóð. Ìÿí öìèä åäèðÿì êè, î éåð ãîðóíìàãäà äàâàì åäÿúÿê. ×öíêè áó éåð øÿùÿðèí
÷îõ ýþçÿë áèð ùèññÿñèäèð”.
Î, äöíéàíûí 60-äàí ÷îõ þëêÿñèíäÿí äþâëÿò õàäèìëÿðèíèí òîïëàøäûüû òÿäáèðäÿ èøòèðàêäàí äà ìÿìíóí îëäóüóíó ãåéä åäèá. Óíèâåðñèòåò ðÿùáÿðèíèí ôèêðèíúÿ, áó
òÿäáèð ôóíäàìåíòàë ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿñè ö÷öí ÷îõ
áþéöê èìêàíäûð.
Ìèõàèë Øâûäêîé: Áó ôîðóì Àçÿðáàéúàíà ùþðìÿòèí áàðèç íöìóíÿñèäèð
“Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÷îõ ÿùÿìèééÿòëè âÿ âàúèá áåéíÿëõàëã òîïëàíòûäûð. Áó ôîðóì ñèéàñÿò÷èëÿðèí, àëèìëÿðèí, ìÿäÿíèééÿò
õàäèìëÿðèíèí, íÿçÿðèééÿ÷èëÿðèí, âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí
íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ýþðöøäöêëÿðè áåéíÿëõàëã èíòåëëåêòóàë
úÿìèééÿòèí ìåéäàí÷àñûäûð”.
Áó ôèêèðëÿðè ÀÏÀ ÒÂ-éÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ Ðóñèéà ïðåçèäåíòèíèí áåéíÿëõàëã
ìÿäÿíè ÿìÿêäàøëûã öçðÿ õöñóñè íöìàéÿíäÿñè Ìèõàèë Øâûäêîé äåéèá.
“Ìÿí áó ôîðóìóí äåìÿê îëàð êè,
ÿí êþùíÿ äîñòó ñàéûëûðàì. Àðòûã
äþðäöíúö äÿôÿäèð êè, ãàòûëäûüûì ÛÂ
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíäà ìÿí åéíè çàìàíäà Ðóñèéàíûí êîîðäèíàòîðó êèìè ÷ûõûø åäèðÿì. Èëëÿð þòäöêúÿ ôîðóìóí ÿùÿ-
ìèééÿòè ÷îõ àðòûð. ×îõëó ñàéäà ãîíàãëàðûí ýÿëìÿñè èñÿ ÿí úèääè, ÿí
äÿðèí âÿ ÿùÿìèééÿòëè èíòåëëåêòóàë,
ñèéàñè âÿ ìöëêè ïðîáëåìëÿðè ìöçàêèðÿ åòìÿéÿ åùòèéàú îëäóüóíó
ýþñòÿðèð. Ùÿòòà ãîíàãëàðûíûí ñàéûíà äåéèë, èøòèðàê÷ûëàðûí íöôóçóíà
ýþðÿ äÿ áó ôîðóì äåìÿê îëàð êè,
ìöãàéèñÿ îëóíìàçäûð. Áöòöí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð äà áó ôîðóìóí
èøèíÿ ãàòûëûð”.
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìëàð
ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãóí
èíêèøàôûíà ìöùöì òþùôÿäèð
“Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìëàð ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãóí èíêèøàôûíà, ÿìÿêäàøëûüûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ ìöùöì
òþùôÿëÿð âåðèð. Áåëÿ
òÿäáèðëÿðèí ÿíÿíÿ ùàëû
àëìàñû çÿðóðèäèð”.
Áó ñþçëÿðè ÀçÿðÒÀúà ìöñàùèáÿñèíäÿ ÛÂ
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí èøòèðàê÷ûñû, Åñòîíèéàíûí ñàáèã ïðåçèäåíòè Àðíîëä Ðéóéòåë
äåéèá.
Ôîðóìäà ìöçàêèðÿ åäèëÿí ìÿñÿëÿëÿðèí ìöâàôèã ñàùÿëÿð öçðÿ ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ þç òþùôÿñèíè âåðÿúÿéèíè
äåéÿí À.Ðéóéòåë áèëäèðè, êè, ìÿñÿëÿí, Åñòîíèéàäà åêîëîýèéà ñàùÿñèíäÿ ÷îõëó ïðîáëåìëÿð éûüûëûá ãàëìûøäû,
ñîí èëëÿðäÿ îíëàðû àðàäàí ãàëäûðìàã ö÷öí ÷îõ èøëÿð ýþðöëöá. Èíäè Åñòîíèéà åêîëîýèéà úÿùÿòäÿí òÿìèç þëêÿ ñàéûëà áèëèð.
Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí ìÿäÿíèééÿòÿ ìàëèê îëäóüóíó
ãåéä åäÿí åñòîíèéàëû ãîíàã áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà þëêÿìèçÿ ìàðàüûí àðòìàñûíû ìÿìíóíëóãëà âóðüóëàéûá.
“Àçÿðáàéúàíûí
ìöàñèð
äöíéàäà âÿ ðåýèîíäà ðîëóíóí àðòìàñûíäà ôîðóìóí
ÿùÿìèééÿòè äàíûëìàçäûð” - äåéÿí Ìèõàèë Øâûäêîé ÿëàâÿ åäèá
êè, ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó Øÿðãëÿ Ãÿðá àðàñûíäà, ìöñÿëìàí âÿ ñëàâéàí,
Àâðîïà äöíéàñû àðàñûíäàêû âàúèá ìÿäÿíè, ñèéàñè, èãòèñàäè
ìÿðêÿçëÿðäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèá. “Áó,
òÿêúÿ Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíäà äåéèë, äöíéàäà íöôóçóíóí àðòìàñûíûí ÿéàíè ýþñòÿðèúèñèäèð. Åéíè çàìàíäà Àçÿðáàéúàíà ùþðìÿòèí áàðèç íöìóíÿñèäèð. Ôîðóì ùÿì÷èíèí
Àçÿðáàéúàíà áèð ñûðà ìÿñÿëÿëÿðèí
ìöçàêèðÿñèíäÿ, ñèâèëèçàñèéàëàð àëéàíñûíûí ìöçàêèðÿñè ö÷öí ìöõòÿëèô ìÿäÿíèééÿòëÿðèí úÿëá åäèëìÿñèíäÿ áþéöê öñòöíëöêëÿð âåðèð”.
Ðîáåðò Ëàôëèí: Íîáåë ìöêàôàòû
ëàóðåàòëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ
àïàðûëàí äèñêóññèéàëàð Áàêû
Ôîðóìóíóí ÿùÿìèééÿòèíè
äàùà äà àðòûðûð
“Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó Àçÿðáàéúàíûí íöôóçóíóí àðòìàñûíà âÿ èíêèøàôûíà øÿðàèò éàðàäûð”.
Áó ñþçëÿðè ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí èøòèðàê÷ûñû, Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòû Ðîáåðò Ëàôëèí
ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá.
Áàêûíûí ÷îõ ýþçÿë âÿ ìöàñèð øÿùÿð êèìè äèããÿòè úÿëá
åòäèéèíè áèëäèðÿí Ð.Ëàôëèí âóðüóëàéûá êè, áó Ôîðóì Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòèíèí ùÿì þç þëêÿñèíèí, ùÿì äÿ áàøãà
þëêÿëÿðèí èíêèøàôûíäà ìàðàãëû îëäóüóíó ýþñòÿðèð. Ôîðóìäà ìöõòÿëèô, áÿçÿí çèääèééÿòëè ôèêèðëÿð, èäåéàëàð èðÿëè
ñöðöëöð, ëàêèí ìöçàêèðÿëÿð íÿòèúÿñèíäÿ ãàðøûéà ãîéóëìóø ìÿñÿëÿëÿðèí îáéåêòèâ ùÿëëè éîëëàðû öçÿ ÷ûõûð. Íîáåë
ìöêàôàòû ëàóðåàòû äàùà ñîíðà ãåéä åäèá êè, “Äàâàìëû
èíêèøàô âÿ åêîëîæè ñèâèëèçàñèéà” ìþâçóñóíäàêû “äÿéèðìè
ìàñà”äà ìöçàêèðÿëÿð äÿ áó áàõûìäàí õàðàêòåðèêäèð.
“Ýÿíú ìöñòÿãèë áèð äþâëÿòèí áåëÿ ìþùòÿøÿì òÿäáèðÿ åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè áþéöê ýþñòÿðèúèäèð âÿ Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ àïàðûëàí äèñêóññèéàëàð òÿäáèðèí ÿùÿìèééÿòèíè äàùà äà àðòûðûð”, äåéÿ Ð.Ëàôëèí ÿëàâÿ åäèá.
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó íöôóçëó
ñèéàñÿò÷èëÿðè, èúòèìàè-ñèéàñè õàäèìëÿðè, åëì
àäàìëàðûíû áèð àðàéà ýÿòèðèð
“Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí êå÷èðèëìÿñè ÷îõ ÿùÿìèééÿòëè áèð ãÿðàðäûð. Ôîðóì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äöíéàíûí ÷îõñàéëû þëêÿëÿðèíäÿí íöôóçëó
ñèéàñÿò÷èëÿð, èúòèìàè-ñèéàñè õàäèìëÿð, åëì àäàìëàðû
áèð àðàéà ýÿëèðëÿð”.
Áó ñþçëÿðè ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí èøòèðàê÷ûñû, Ðóñèéà
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Åêîëîýèéà âÿ Òÿêàìöë Èíñòèòóòóíóí ïðîôåññîðó Âàëåðè Íåðîíîâ äåéèá. Î, Ôîðóìóíóí ðÿñìè à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâèí ÷îõ äÿéÿðëè ôèêèðëÿð ñþéëÿäèéèíè áèëäèðÿðÿê
ãåéä åäèá êè, áó ôèêèðëÿðè öðÿêäÿí äÿñòÿêëÿéèð.
Â.Íåðîíîâ, ùÿì÷èíèí âóðüóëàéûá êè, Áàêû Ôîðóìó
ìöõòÿëèô èäåéàëàðûí ìöçàêèðÿñè, òÿêëèôëÿðèí èðÿëè ñöðöëìÿñè áàõûìûíäàí ÕÕÛ ÿñðèí áþéöê ïëàòôîðìàñûíà ÷åâðèëèá. Áåëÿ áèð ìþùòÿøÿì òÿäáèðèí Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëìÿñè ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûéûð.
Åäåí Ìàìóò: Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìó äöíéàíûí ÿí
ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðèíÿ ÷åâðèëèá
“Áó ýöí Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó äöíéàíûí ÿí ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðèíÿ ÷åâðèëèá. Ôîðóìóí ôîðìàòû
ñîí ö÷ èëäÿ äàùà äà
òÿêìèëëÿøäèðèëèá. Ùàçûðäà äöíéàíûí ìöõòÿëèô
þëêÿëÿðèíäÿí àëèìëÿð,
Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòëàðû áó òÿäáèðäÿ èøòèðàê
åäèð âÿ þç äÿéÿðëè ôèêèðëÿðèíè áþëöøöðëÿð”.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó ñþçëÿðè Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Èííîâàòèâ èíêèøàôäà ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ðîëó” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí “äÿéèðìè ìàñà”íûí èøòèðàê÷ûñû, Ãàðà Äÿíèç Ùþâçÿñè Óíèâåðñèòåòëÿðè Øÿáÿêÿñèíèí ìöäèðè Åäåí Ìàìóò
æóðíàëèñòëÿðÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá.
Ôîðóìäà àðòûã äþðäöíúö äÿôÿ èøòèðàê åòäèéèíè áèëäèðÿí Åäåí Ìàìóò âóðüóëàéûá êè, òÿäáèðäÿ ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèí åëì àäàìëàðûíûí, ôèçèêà âÿ êèìéà öçðÿ Íîáåë ìöêàôàò÷ûëàðûíûí, ùÿì÷èíèí àçÿðáàéúàíëû àëèìëÿðèí èøòèðàêû
èëÿ ìöçàêèðÿ åäèëÿí ìþâçóëàð ùÿð êÿñ ö÷öí äÿéÿðëèäèð.
Äàùà ñîíðà î, Ôîðóìóí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèëèíÿ,
åëì àäàìëàðûíûí ôèêèðëÿðèíè áþëöøìÿê ö÷öí áåëÿ áèð øÿðàèòèí éàðàäûëäûüûíà ýþðÿ Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòèíÿ, õöñóñèëÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Ìèñèðèí ñàáèã ñÿíàéå íàçèðè: Äöíéàíûí åëì õàäèìëÿðè Ãàðàáàü Èòàëèéàíûí ñàáèã áàø íàçèðè: Àâðîïà áÿçè ìöùöì ãÿðàðëàðûíû
ïðîáëåìèíèí ÿäàëÿòëè ùÿëëè ö÷öí ñÿéëÿðèíè ÿñèðýÿìÿìÿëèäèðëÿð ãîíøóëàðû èëÿ óçëàøäûðìàëûäûð, î ãîíøóëàðäàí áèðè Àçÿðáàéúàíäûð
“Àçÿðáàéúàíûí éåðèòäèéè èãòèñàäè ñèéàñÿò þëêÿíèí èíêèøàôûíà ùåñàáëàíûá.
Áó äà ðåýèîí ö÷öí áþéöê ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäèð”. ÀÏÀ-íûí âåðäèéè ìÿëóìàòà
ýþðÿ, áóíó Ìèñèðèí ñàáèã ñÿíàéå íàçèðè,
Ãàùèðÿ Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó Ôåâçè
Èáðàùèì äåéèá. Àçÿðáàéúàíà èêèíúè äÿôÿ,
ÛÂ Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí ýÿëäèéèíè äåéÿí Ô. Èáðàùèì þëêÿìèçèí áó úöð òÿäáèðëÿðÿ åâ ñàùèáëèéè åòìÿñèíè àëãûøëàäûüûíû ñþéëÿéèá: “Äöíéàíûí ìöõòÿëèô
þëêÿëÿðèíäÿí òàíûíìûø åëì àäàìëàðû áóðàéà òîïëàøûá.
Øàäàì êè, áåëÿ áèð ôîðóìäà èøòèðàê åäèðÿì”.
Î, Àçÿðáàéúàíûí ñöðÿòëÿ äÿéèøäèéèíè äåéÿðÿê, èãòèñàäèééàòûí âÿ ñÿíàéåíèí äèð÷ÿëäèëìÿñèíäÿ ìöòÿðÿããè àääûì-
ëàð àòûëäûüûíû ãåéä åäèá: “Àçÿðáàéúàí
õàëãûíäà áþéöê èíàì âÿ öìèä, éàðäûìëàøìà ùèññè âÿ òÿøÿááöñêàðëûã
ùèññ åäèðÿì. Áó þëêÿíèí óüóðëàðû îëäóüó êèìè, ìöÿééÿí ýåîñèéàñè ñÿáÿáëÿðÿ ìàëèê ïðîáëåìëÿðè äÿ âàð. ßí
áàøëûúà ïðîáëåì Ãàðàáàüûí èøüàëûäûð.
Äöøöíöðÿì êè, ñèçèí Ïðåçèäåíòèíèç
äöçýöí éîëäàäûð âÿ ïðîáëåìèí òåçëèêëÿ ùÿëë åäèëìÿñè ö÷öí Þç ìþâãåéèíè
àéäûí èôàäÿ åäèá. Áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòèí áó ïðîáëåìÿ éàíàøìàñûíäà äà úèääè äÿéèøèêëèê îëìàëûäûð. Ùåñàá
åäèðÿì êè, äöíéàíûí åëì õàäèìëÿðè âÿ çèéàëûëàðû äà Ãàðàáàü ïðîáëåìèíèí ÿäàëÿòëè ùÿëëè ö÷öí þç ñÿéëÿðèíè ÿñèðýÿìÿìÿëèäèð”.
“Àâðîïà áÿçè ìöùöì ãÿðàðëàðûíû ãîíøóëàðû èëÿ óçëàøäûðìàëûäûð,
î ãîíøóëàðäàí áèðè Àçÿðáàéúàíäûð”. ÀÏÀ-íûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ,
áóíó Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ýÿíúëÿð âÿ
èäìàí íàçèðè Àçàä Ðÿùèìîâóí ìîäåðàòîðëóüó èëÿ òÿøêèë åäèëÿí ïàíåëäÿ Èòàëèéàíûí ñàáèã áàø íàçèðè Åíðèêî Ëåòòà äåéèá. Å.Ëåòòà áèëäèðèá êè,
ñöëù âÿ ñàáèòëèéè òÿìèí åòìÿê ö÷öí
Àâðîïà Èòòèôàãûíûí ýöúëö îëìàñû âàúèáäèð: “Àâðîïà éåíÿ äÿ äÿðèí
áþùðàíäàäûð.
Èãòèñàäè-ìàëèééÿ
áþùðàíû èøñèçëèê âÿ äèýÿð ïðîáëåìëÿðÿ éîë à÷äû. Áèç Àâðîïà Èòòèôàãûíäà ðÿãÿìñàë èãòèñàäèééàòû
ãóðìàëû, èøñèçëèéè àðàäàí ãàëäûðìàëûéûã. Áèç àðòûã éåíè åðàéà ãÿäÿì ãîéìàëûéûã êè, Àâðàñèéàäà
ñöëù âÿ ñàáèòëèê îëñóí. Áèç áèëèðèê
êè, Àçÿðáàéúàí áó èñòèãàìÿòäÿ
íåúÿ ÷àëûøûð. Îíà ýþðÿ äÿ ñîñèàë
âÿ èãòèñàäè ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûüû
ýåíèøëÿíäèðìÿëèéèê. Áèç øàäûã êè,
Àçÿðáàéúàí Àâðîïà ÿìÿêäàøëûüûíäà èøòèðàê åäèð. Îíà ýþðÿ äÿ
áó Ôîðóì ÷îõ âàúèáäèð”.
Êåí Ìàòñóçàâà: Àçÿðáàéúàí
ìîäåðí þëêÿ, àçÿðáàéúàíëûëàð
èíòåëëåêòóàë õàëãäûð
“Àçÿðáàéúàí ìîäåðí þëêÿäèð”. ÀÏÀ ÒÂíèí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, áó
ôèêèðëÿðè Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíäà èøòèðàê åäÿí ÉàïîíèéàÀçÿðáàéúàí Äîñòëóã Àññîñèàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè
Êåí Ìàòñóçàâà äåéèá.
Î àçÿðáàéúàíëûëàðû èíòåëëåêòóàë õàëã àäëàíäûðûá:
“Ìÿí Éàïîíèéàéà ãàéûäàíäà íÿëÿðäÿí äàíûøäûüûìûçû âÿ íÿ ãÿðàðà ýÿëäèéèìèçè äàíûøàúàüàì. Áó ãÿðàðëàðû íå÷ÿ éåðèíÿ éåòèðÿ áèëÿðèê,
àðòûã áó áàðÿäÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðàúàüûã”.
14
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
“Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû Öìóìðóñèéà
Áåéíÿëõàëã Æóðíàëèñòëÿð Ôåñòèâàëûíà äÿâÿò îëóíóá
“Áàêû -2015” Àâðîïà Îéóíëàðû Öìóìðóñèéà Áåéíÿëõàëã Æóðíàëèñòëÿð Ôåñòèâàëûíäà ýÿëÿí
èëèí éàéûíäà ïàéòàõòûìûçäà òÿøêèë åäèëÿúÿê áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû ùàããûíäà ÿòðàôëû òÿãäèìàò êå÷èðÿúÿê.
“Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû ßìÿëèééàò
Êîìèòÿñèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, áèð ùÿôòÿ äàâàì åäÿúÿê íöôóçëó ýþðöø Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí áó èëèí ÿââÿëèíäÿ Ãûø Îëèìïèéà âÿ
Ïàðàëèìïèéà Îéóíëàðûíà óüóðëà åâ ñàùèáëèéè åòìèø Ñî÷è øÿùÿðèíäÿ áàø òóòóð.
“Áàêû-2015”èí êîðïîðàòèâ äèðåêòîðó Åë÷èí
Ñÿôÿðîâ Àâðîïà Îéóíëàðû ßìÿëèééàò Êîìèòÿñè
òÿðÿôèíäÿí ãàçàíûëìûø ñîí óüóðëàðû âÿ Àçÿðáàéúàíûí èäìàí íàèëèééÿòëÿðèíè ìöçàêèðÿ åòìÿê ö÷öí Ñî÷è øÿùÿðèíÿ ýåäÿí íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíÿ ðÿùáÿðëèê åäÿúÿê.
Å.Ñÿôÿðîâ áóíóíëà áàüëû äåéèá: “Áèç
Öìóìðóñèéà Áåéíÿëõàëã Æóðíàëèñòëÿð Ôåñòèâàëûíà äÿâÿò îëóíìàãäàí ãöðóð äóéóð âÿ
òÿäáèðè ñÿáèðñèçëèêëÿ ýþçëÿéèðèê. Áó, ãîíøó
þëêÿíèí “Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû èëÿ
áàüëû ïëàíëàðûí íÿ äÿðÿúÿäÿ èíêèøàô åòäèéèíè,
àðòûã îéóíëàðà ãèòÿäÿ ìàðàã âÿ ñòèìóëóí
éàðàíìàñûíû àíëàìàã ö÷öí ÿùÿìèééÿòëè
ôöðñÿòäèð. Áèçèì òÿãäèìàòûìûç âÿ ìöùàçèðÿìèçäÿ ÿñàñ äèããÿò èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí
20 èäìàí íþâö ö÷öí èííîâàòèâ ïëàíëàðûíà
âÿ áó âàõòàäÿê ýþðöëÿí èøëÿðÿ íåúÿ íàèë îëìàüûìûçà úÿìëÿøÿúÿê. Ìÿí áó òÿêëèôÿ ýþðÿ
Ðóñèéà Æóðíàëèñòëÿð Èòòèôàãûíûí ðÿùáÿðè Âñåâîëîä Áîãäàíîâà òÿøÿêêöð åäèðÿì”.
Ðóñèéà Æóðíàëèñòëÿð Èòòèôàãû òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë
îëóíàí Öìóìðóñèéà Áåéíÿëõàëã Æóðíàëèñòëÿð
Ôåñòèâàëû àðòûã 18 èëäèð êè, êå÷èðèëèð âÿ áó ôåñòèâàëäà 1000-äÿí ÷îõ íöôóçëó ìåäèà íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäÿúÿêëÿð.
Äèýÿð èøòèðàê÷ûëàðûí ñûðàñûíà Áèðëÿøìèø Ìèëëÿòëÿð Òÿøêèëàòûíûí öçâëÿðè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí íöìàéÿíäÿëÿðè, ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã æóðíàëèñò òÿøêèëàòëàðûíûí âÿ Àâðîïà ìåäèà ãóðóìëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè äàõèëäèðëÿð.
Ýÿëÿí èë èéóíóí 12-äÿí 28-äÿê êå÷èðèëÿúÿê
“Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû ãèòÿ ö÷öí ÷îõñàéëû èäìàí íþâëÿðè öçðÿ òÿøêèë åäèëÿúÿê ÷îõ
ìàðàãëû âÿ èííîâàòèâ éàðûøëàð îëàúàã.
“Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû, öìóìèëèêäÿ,
20 èäìàí íþâö öçðÿ êå÷èðèëÿúÿê. Áóíëàðäàí
16-ñû Îëèìïèéà, äþðäö ãåéðè-Îëèìïèéà èäìàí
íþâö îëàúàã. Îí éåääè éàðûø ýöíö ìöääÿòèíäÿ
Àâðîïàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿí 6 ìèíäÿí ÷îõ
èäìàí÷ûíûí þç þëêÿëÿðèíè òÿìñèë åäÿúÿéè ýþçëÿíèëèð.
Èäìàíûí äîããóç íþâö 2016-úû èëäÿ Ðèî-äå
Æàíåéðîäà êå÷èðèëÿúÿê Éàé Îëèìïèéà Îéóíëàðû
ö÷öí ñå÷ìÿ éàðûøëàðà èìêàí éàðàäàúàã. Ùÿìèí èäìàí íþâëÿðèíÿ îõàòìà, éöíýöë àòëåòèêà,
âåëîñèïåä èäìàíû, àòûúûëûã, öçýö÷öëöê, ñòîëöñòö
òåííèñ, òàåêâîíäî, òðèàòëîí âÿ âîëåéáîë äàõèëäèð.
Õàòûðëàäàã êè, áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí
Áàêûäà êå÷èðèëìÿñè ùàããûíäà ãÿðàð 2012-úè èëèí
äåêàáð àéûíäà Àâðîïà Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí
(ÀÎÊ) Áàø Àññàìáëåéàñûíäà ãÿáóë åäèëèá.
“Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû ßìÿëèééàò Êîìèòÿñè ÀÎÊ èëÿ ÿìÿêäàøëûã øÿðàèòèíäÿ Îéóíëàðû
òÿøêèë âÿ èäàðÿ åäÿúÿê.
“Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû à÷ûëûø
ìÿðàñèìè ö÷öí áÿäèè äèðåêòîð òÿéèí åäèá
ëÿðè Áàêûíû âÿ Àçÿðáàéúàíû äöíéàéà íöìàéèø åòäèðìÿê ö÷öí ýþçÿë èìêàíäûð.
Ìÿí ÿìèíÿì êè, ìþùòÿøÿì èäìàí òÿäáèðëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíûí ôÿõð åäÿ áèëÿúÿéè ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëìÿñè ö÷öí ìþâúóä
êîìàíäàìûç áèçÿ êþìÿê åäÿúÿê”.
Ùÿì÷èíèí áó ýöí “Áàêû-2015”èí à÷ûëûø
âÿ áàüëàíûø ìÿðàñèìëÿðèíäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí 6000 êþíöëëö èôà÷ûéà ðîëëàðûí
âåðèëìÿñèíè íÿçÿðäÿ òóòàí êþíöëëö ïðîãðàìûíà ÿðèçÿ ãÿáóëóíó åëàí åäèð.
Ñå÷èìëÿð íîéàáðäà áàøëàéàúàã âÿ
“Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû îêòéàáðûí 3-äÿ Äèìèòðèñ Ïàïàèîàííîóíó
à÷ûëûø ìÿðàñèìèíèí áÿäèè äèðåêòîðó òÿéèí åäèá, à÷ûëûø âÿ áàüëàíûø ìÿðàñèìëÿðèíèí òÿøêèëè ö÷öí ÀÁØ-ûí “ÔèâåÚóððåíòñ” øèðêÿòè èëÿ ìöãàâèëÿ áàüëàéûá.
“Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû
ßìÿëèééàò Êîìèòÿñèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, “Àôèíà-2004” Îëèìïèéà
Îéóíëàðû ìÿðàñèìëÿðèíèí áÿäèè äèðåêòîðó îëìóø òàíûíìûø èíúÿñÿíÿò õàäèìè, õîðåîãðàô, àêòéîð âÿ éàðàäûúû áàõûøà ñàùèá îëàí Ä.Ïàïàèîàííîó áó
ìþùòÿøÿì òàìàøà èøè ö÷öí ÷îõ ìöíàñèá ùåñàá îëóíóð.
“Áàêû-2015”èí à÷ûëûø ìÿðàñèìè Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíè òÿãäèì åäÿúÿê âÿ òÿøêèëàò÷û øÿùÿðèí ìöàñèð Àâðîïàäà ðîëóíó ÿêñ åòäèðÿðÿê éàðûøàí èäìàí÷ûëàðà øÿðÿô âåðÿúÿê.
Ä.Ïàïàèîàííîó “Àôèíà-2004” Îëèìïèéà
Îéóíëàðûíäàêû èøèíäÿí ñîíðà Éóíàíûñòàíûí
Ïðåçèäåíòè òÿðÿôèíäÿí ýþðêÿìëè éàðàäûúûëûã
íàèëèééÿòëÿðèíÿ ýþðÿ “Ãûçûë õà÷ øÿðÿô” îðäåíèíÿ
ëàéèã ýþðöëöá.
Ùÿìèí âàõòäàí î, áöòöí äöíéà öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí âÿ éöç ìèíëÿðëÿ òàìàøà÷ûíû áèðëÿøäèðÿí áèð ñûðà òÿìÿëãîéìà ìÿðàñèìëÿðèíèí
éàðàäûúû ìöÿëëèôè îëóá.
Ä.Ïàïàèîàííîó äåéèá: “Áàêû-2015”èí
à÷ûëûø ìÿðàñèìèíèí òÿøêèëè ö÷öí òÿéèí îëóíìàüûì ìÿíèì ö÷öí ùÿì øÿðÿôäèð, ùÿì äÿ
ùÿëëè ÷ÿòèíäèð. Ëàêèí ìàðàãëû âÿçèôÿäèð. Ìÿíèì àðçóì Àçÿðáàéúàíûí ìÿäÿíè èðñèíÿ
õàñ îëàí ÿñàñ åëåìåíòëÿðäÿí èñòèôàäÿ åäÿðÿê ìöàñèð, éåíè âÿ îéíàã, ëàêèí ìÿäÿíèééÿòèí çÿíýèíëèéèíÿ âÿ äÿðèíëèéèíÿ ùÿð çàìàí ùþðìÿòè ÿêñ åòäèðÿí éîëëà áèð öìóìáÿøÿðè ùåêàéÿ éàðàòìàãäûð”.
Ñêîò Ýèâåíñ âÿ Ìàðê Ïîí÷åð òÿðÿôèíäÿí
èäàðÿ îëóíàí ãàáàãúûë øèðêÿò “ÔèâåÚóððåíòñ”
à÷ûëûø âÿ áàüëàíûø ìÿðàñèìëÿðèíèí òÿøêèëè ö÷öí
òÿéèí åäèëèá.
“ÔèâåÚóððåíòñ” “Ñî÷è-2014” Ãûø Îëèìïèéà
Îéóíëàðûíûí ìÿðàñèìëÿðèíè, “Ðèî-2007” âÿ
“Ãóàäàëàúàðà-2011” Ïàí Àìåðèêà Îéóíëàðûíûí ìÿðàñèìëÿðèíè, Ñèíêî äå Ìàéîíóí 15-úè
èëäþíöìöíö âÿ Ðèî äå Æàíåéðîäà Ðåâåèëëîí
Êîïàêàáàíà Éåíè èë øÿíëèéèíè ùÿéàòà êå÷èðèá.
“ÔèâåÚóððåíòñ” øèðêÿòèíèí ïðåçèäåíòè âÿ èúðà÷û ïðîäöñåðè Ýèâåíñ áèëäèðèá: “Áàêû-2015”
Àâðîïà Îéóíëàðûíûí à÷ûëûø âÿ áàüëàíûø ìÿðàñèìëÿðèíèí òÿøêèëèíèí áèçÿ òàïøûðûëìàñû áèçèì ö÷öí øÿðÿôäèð âÿ áó, ñîí äÿðÿúÿ ñåâèíäèðèúè ùàäèñÿäèð. Áàêûíû äöíéà ñÿùíÿñèíäÿ íöìàéèø åòäèðìÿê âÿ óíóäóëìàç èäìàí âÿ äöíéà áàéðàìûíû ùÿéàòà êå÷èðìÿê
ö÷öí áèç Äèìèòðèñ Ïàïàèîàííîó êèìè éàðàäûúû èñòåäàäà ìàëèê áèðè èëÿ èøëÿìÿéè ñÿáèðñèçëèêëÿ ýþçëÿéèðèê”.
“Áàêû-2015”èí áàø èúðà÷û äèðåêòîðó âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè Àçàä Ðÿùèìîâ äåéèá: “Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðûíûí à÷ûëûø âÿ áàüëàíûø ìÿðàñèì-
“Áàêû-2015”èí ìÿðàñèìëÿð êîìàíäàñû éàðàäûúûëûã ùÿâÿñè îëàí, òÿøÿááöñêàð, åíåðæèëè âÿ þç
þëêÿñèíè äöíéàéà òÿãäèì åòìÿê èñòÿéÿíëÿðè
èøÿ úÿëá åäÿúÿê.
“Áàêû-2015”èí ìÿðàñèìëÿð öçðÿ äèðåêòîðó
õàíûì Êàòåðèí Óãâó äåéèá: “Áèç Äèìèòðèñ Ïàïàèîàííîó âÿ “ÔèâåÚóððåíò” êîìàíäàñûíû
Áàêûäà ñàëàìëàìàãäàí ÷îõ ìÿìíóíóã.
Äèìèòðèñèí áÿäèè òÿõÿééöëö èëÿ “ÔèâåÚóððåíò”ûí òÿúðöáÿñè à÷ûëûø ìÿðàñèìèíèí íàäèð
âÿ óíóäóëìàç îëìàñûíû òÿìèí åäÿúÿê.
6000 êþíöëëö èôà÷û Àçÿðáàéúàíäà èíäèéÿäÿê êå÷èðèëìèø ÿí áþéöê úàíëû òàìàøàíûí
èøòèðàê÷ûñûíà ÷åâðèëìÿêëÿ éàääàãàëàí òÿÿññöðàòëàðäàí çþâã àëàúàãëàð”.
À÷ûëûø ìÿðàñèìè èéóíóí 12-äÿ, úöìÿ ýöíö
éåíèúÿ òèêèëìèø Ìèëëè Ñòàäèîíäà, 68000 òàìàøà÷û âÿ äöíéà öçðÿ ìèëéîíëàðëà òåëåâèçèéà èçëÿéèúèñè ãàðøûñûíäà êå÷èðèëÿúÿê.
Ìÿðàñèìëÿðèí êþíöëëö èôà÷ûñû îëìàã ö÷öí
ìöðàúèÿò åòìÿê èñòÿéÿíëÿð ùòòï://www.áàêó2015.úîì/àç/æîèí-óñ/àïïëé-íîw öíâàíûíà
äàõèë îëàðàã ÿòðàôëû ìÿëóìàò ÿëäÿ åäÿ áèëÿðëÿð.
Ìöðàúèÿò ö÷öí éàø ùÿääè 18-äÿí éóõàðûäûð.
Ýÿëÿí èë èéóíóí 12-äÿí 28-äÿê êå÷èðèëÿúÿê
“Áàêû -2015” Àâðîïà Îéóíëàðû ãèòÿ ö÷öí ÷îõñàéëû èäìàí íþâëÿðè öçðÿ òÿøêèë åäèëÿúÿê ÷îõ
ìàðàãëû âÿ èííîâàòèâ éàðûøëàð îëàúàã.
“Áàêû -2015” Àâðîïà Îéóíëàðû, öìóìèëèêäÿ, 20 èäìàí íþâö öçðÿ êå÷èðèëÿúÿê. Áóíëàðäàí 16-ñû Îëèìïèéà, äþðäö ãåéðè-Îëèìïèéà èäìàí íþâö îëàúàã. Îí éåääè éàðûø ýöíö ìöääÿòèíäÿ Àâðîïàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿí 6
ìèíäÿí ÷îõ èäìàí÷ûíûí þç þëêÿëÿðèíè òÿìñèë
åäÿúÿéè ýþçëÿíèëèð.
Èäìàíûí äîããóç íþâö 2016-úû èëäÿ Ðèî äå
Æàíåéðîäà êå÷èðèëÿúÿê Éàé Îëèìïèéà Îéóíëàðû ö÷öí ñå÷ìÿ éàðûøëàðà èìêàí éàðàäàúàã.
Ùÿìèí èäìàí íþâëÿðèíÿ îõàòìà, éöíýöë àòëåòèêà, âåëîñèïåä èäìàíû, àòûúûëûã, öçýö÷öëöê,
ñòîëöñòö òåííèñ, òàåêâîíäî, òðèàòëîí âÿ âîëåéáîë äàõèëäèð.
Õàòûðëàäàã êè, áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí
Áàêûäà êå÷èðèëìÿñè ùàããûíäà ãÿðàð 2012-úè
èëèí äåêàáð àéûíäà Àâðîïà Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí (ÀÎÊ) Áàø Àññàìáëåéàñûíäà ãÿáóë
åäèëèá. “Áàêû -2015” Àâðîïà Îéóíëàðû ßìÿëèééàò Êîìèòÿñè ÀÎÊ èëÿ ÿìÿêäàøëûã øÿðàèòèíäÿ
Îéóíëàðû òÿøêèë âÿ èäàðÿ åäÿúÿê.
Àçÿðáàéúàí ãàäûíëàðû úÿìèééÿòèí
ôÿàë âÿ àïàðûúû ãöââÿñèäèð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè,
ïàðòèéàíûí Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö
Íóðëàíà ßëèéåâà www.yaï.org.az
ñàéòûíà ìöñàùèáÿ âåðèá:
- Íóðëàíà õàíûì, Àçÿðáàéúàíûí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà
ãàäûíëàðûí ôÿàëëûüû ýöíáÿýöí
àðòûð. Òÿáèè êè, áó éþíöìäÿ þëêÿíèí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà àïàðûúû ìþâãåéÿ ìàëèê
îëàí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ðîëó äà èíêàðåäèëìÿçäèð. Èñòÿðäèê ãàäûíëàðûí ôÿàëëûüûíû øÿðòëÿíäèðÿí àìèëëÿðÿ áèð
áàõûø êå÷èðÿñèíèç...
- Ùàçûðäà ãàäûíëàðûìûçûí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí èúòèìàèñèéàñè ùÿéàòûíäà ýåòäèêúÿ àðòàí ðîëó âÿ ìþâãåéè áèçèì ìèëëè äþâëÿò÷èëèê òàðèõèìèçèí ÿí áþéöê óüóðëàðûíäàíäûð. Áó óüóðëàð, áèð òÿðÿôäÿí,
Àçÿðáàéúàíäà ãàäûí ôÿàëëûüû ñàéÿñèíäÿ ÷îõÿñðëèê òàðèõÿ ñþéêÿíÿí
çÿíýèí ÿíÿíÿëÿð, äèýÿð òÿðÿôäÿí, þëêÿ ðÿùáÿðèíèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñòðàòåæè èíêèøàô õÿòòèíäÿ ãàäûí ñèéàñÿòè
èëÿ áàüëû ñå÷èëìèø ïðèîðèòåòëÿð öçÿðèíäÿ ãÿðàð òóòóð. Áó ýöí ðåñïóáëèêàìûç ýåíèø ìèãéàñëû èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðè, äöíéàíûí ÿí ìîäåðí þëêÿëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëìÿñè ìÿãñÿäèíÿ éþíÿëÿí àðäûúûë òÿäáèðëÿðëÿ ñàíêè éåíèäÿí ãóðóëóð. Îíó äà ãåéä
åäèì êè, ìöñòÿãèëëèéèìèçèí èëê èëëÿðèíäÿ úÿìèééÿòäÿêè ìöðÿêêÿá èúòèìàèñèéàñè, ñîñèàë-èãòèñàäè, ìÿíÿâè
ïðîáëåìëÿðèí áóðóëüàíûíà äöøÿí ôÿäàêàð, ìöáàðèç ãàäûíëàðûìûç î èëëÿðäÿ éàøàíàí ñûõûíòûëàðà ðÿüìÿí áó
ýöí ö÷öíúö ìèíèëëèéèí íþâáÿòè îíèëëèéèíäÿ äöíéà ãàäûíëàðûíûí þíúöëëÿðè
ñûðàñûíäà ãÿðàð òóòóðëàð. Ìöùàðèáÿëÿðäÿí, ñîéãûðûìû àêòëàðûíäàí, áåéíÿëõàëã òåððîðèçìäÿí ÿçèééÿò ÷ÿêÿí
äöíéàíûí ãàäûí ùóìàíèçìèíäÿí,
ãàäûí íÿúèáëèéèíäÿí èðÿëè ýÿëÿí ìÿíÿâè-ÿõëàãè äÿéÿðëÿðèí ùàêèìëèéèíÿ,
ãàäûí ùÿìðÿéëèéèíÿ äàùà áþéöê åùòèéàúû îëäóüó áèð çàìàíäà êèøèëÿðëÿ
÷èéèí-÷èéèíÿ äàéàíàí, þç ÿìÿëè
äÿñòÿéèíè áèð àí áåëÿ ÿñèðýÿìÿéÿí
Àçÿðáàéúàí ãàäûíû ùàçûðäà ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôû, òÿðÿããèñè
èñòèãàìÿòèíäÿ äÿ ýþðöëÿí àðäûúûë èøëÿðäÿ þí ñûðàäàäûð. Àçÿðáàéúàí ãàäûíû áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ þâëàäëàðûíûí ïàðëàã ýÿëÿúÿéèíèí òÿìèí îëóíàúàüûíà, ÿìèíàìàíëûã è÷ÿðèñèíäÿ éàøàéàúàüûíà
èíàíûð.
Ãàäûíëàðûí, ýÿíúëÿðèí èúòèìàè-ñèéàñè ôÿàëëûüûíûí àðòûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
àðäûúûë òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèð. Ùàçûðäà ÉÀÏ úÿìèééÿòèí ñèéàñè àâàíãàðäû, þëêÿíèí ÿí íöôóçëó ñèéàñè
ãöââÿñèäèð. Ïàðòèéà ÷îõ ýåíèø ïîòåíñèàëà ìàëèêäèð âÿ ãàäûíëàðûìûçûí
äà áó óüóðëàðäà þçöíÿìÿõñóñ ïàéû
âàð. Àçÿðáàéúàíûí èúòèìàè-ñèéàñè,
ñîñèàë-èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè ùÿéàòûíäà äà ãàäûíëàðûí ðîëó äóðìàäàí àðòìàãäàäûð. Þëêÿìèçäÿ åëÿ áèð ñàùÿ
éîõäóð êè, îðàäà ãàäûíëàð ÷àëûøìàñûí. Îíëàð þç âÿòÿíäàø ìþâãåéèíè
ÿìÿê ôÿàëèééÿòëÿðèíè óüóðëà äàâàì
åòäèðìÿêäÿ ýþðöðëÿð. Áèð ñþçëÿ,
Àçÿðáàéúàí ãàäûíëàðû òöêÿíìÿç
åíåðæè èëÿ äîüìà àèëÿëÿðèíäÿ þìöðëÿðèíèí øÿðÿôëè ñÿùèôÿëÿðèíè éàøàìàãëà áÿðàáÿð, úÿìèééÿòäÿêè àêòóàë ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíäÿí äÿ êÿíàðäà ãàëìûðëàð. Áó ýöí îíëàðà ðóù âåðÿí þëêÿíèí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ÉÀÏ Ñÿäðèíèí ìöàâèíè, ÉÀÏ-ûí Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí
Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö êèìè ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðìÿñèäèð. Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ
ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè,
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ìåùðèáàí
ßëèéåâàíûí ÿäàëÿò, ùóìàíèçì, õåéðèééÿ÷èëèê âÿ äèýÿð áÿøÿðè ïðèíñèïëÿðÿ ñþéêÿíÿí, ñÿðùÿä òàíûìàéàí
÷îõøàõÿëè ôÿàëèééÿòè íÿèíêè Àçÿð-
áàéúàí, ùÿòòà äöíéà ãàäûíëàðû ö÷öí
íöìóíÿ âÿ þðíÿêäèð.
Ìöàñèð, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí ãóðóúóñó, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ þëêÿéÿ ðÿùáÿðëèê
åòäèéè áöòöí äþâðëÿðäÿ ãàäûíëàðûìûçà éöêñÿê ãèéìÿò âåðìèøäèð âÿ áó
ýöí ùÿìèí ÿíÿíÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð.
Àðòûã 2014-úö èëèí ñîí àéëàðûíäàéûã. Ñåíòéàáðûí 27-äÿ ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñû ðàéîí òÿøêèëàòû ñÿäðëÿðèíèí òîïëàíòûñû êå÷èðèëäè. Ìÿãñÿä
ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ôÿàëèééÿòèíè ýöúëÿíäèðìÿê, îíóí éåíè èñòèãàìÿòëÿðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðìÿê, òÿäáèðëÿð ïëàíûíäà äàùà ýåíèø ìÿñÿëÿëÿðè ÿùàòÿ åäÿí ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòè
ìöÿééÿíëÿøäèðìÿê, õöñóñèëÿ, áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ ãàäûíëàðûí ôÿàëëûüûíû àðòûðìàã ö÷öí òþâñèéÿëÿðèìèçè
âåðìÿê èäè. Áó òþâñèéÿëÿð ãàäûí øóðà ñÿäðëÿðèíèí ìöøàâèðÿñèíäÿí ÿââÿë êå÷èðèëìèø Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí èúëàñûíäà èø÷è ãðóïëàðû éàðàòìàãëà ìöÿééÿíëÿøìèøäè. Áó èø÷è ãðóïëàðû 4
èñòèãàìÿòäÿ éàðàäûëäû. Ãàäûíëàðûí
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéè ñàùÿëÿðäÿí àñûëû îëàðàã îíëàðûí ùÿìèí ãðóïëàðäà
òÿìñèë÷èëèêëÿðè íÿçÿðäÿ òóòóëäó. Áó
ïðîãðàìà ÿñàñÿí, òÿùñèë, åëì, ìÿäÿíèééÿò, ñÿùèééÿ, ùÿì÷èíèí, ùÿðáè
âÿòÿíïÿðâÿðëèê, åðêÿí íèêàùëàð,
ýÿíú ãûçëàðûí òÿùñèëè èëÿ áàüëû òÿáëèüàò õàðàêòåðëè òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè, úÿáùÿ áþëýÿëÿðèíäÿ ýþðöøëÿð
ôÿàëèééÿòèìèçèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿíäèð. ßëáÿòòÿ, õåéðèééÿ÷èëèê òÿäáèðëÿðè äÿ áó ñûðàäàíäûð. Òàðèõè ýöíëÿðèìèçëÿ áàüëû, õöñóñèëÿ Õîúàëû ôàúèÿñèíÿ, 31 Ìàðò - Àçÿðáàéúàíëûëàðûí Ñîéãûðûìû Ýöíöíÿ, 20 Éàíâàð
ôàúèÿñèíÿ ùÿñð îëóíàí òÿäáèðëÿð
ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí òÿäáèðëÿð
ïëàíûíäà õöñóñè éåð òóòóð.
Òÿñèñ êîíôðàíñûíäà áèð ñûðà éåíèëèêëÿð äÿ ùÿéàòà êå÷èðèëäè. Äþâëÿòèí
ýÿíúëÿøìÿ ñèéàñÿòèíÿ óéüóí îëàðàã, ðàéîí òÿøêèëàòû ñÿäðëÿðèíèí áÿçèëÿðè ýÿíúëÿðëÿ ÿâÿçëÿíäè. Áó ýöí
ýÿíúëÿðèí ùÿéàòà áàõûøû, äöøöíúÿ
òÿðçè ôÿðãëèäèð. Îíëàðûí êîíôðàíñäàêû
÷ûõûøëàðû äà áèçè ÿìèí åòäè êè, èøÿ
áþéöê ùÿâÿñ âÿ ìàðàãëà áàøëàéûðëàð. Ùÿð áèð ÷ûõûø êîíêðåò áèð ðàéîíäà ýþðöëÿí èøëÿðÿ, îíëàðûí ãàäûíëàðûí ôÿàëèééÿòèíÿ íÿ êèìè òÿñèð ýþñòÿðìÿñèíÿ áèð áàõûø èäè. Öìóìèééÿòëÿ,
áöòöí ìÿñÿëÿëÿðÿ àèä äèñêóññèéàëàð
àïàðûëäû, òÿêëèôëÿð âåðèëäè, ïðîáëåìëÿðäÿí âÿ ùÿëëè éîëëàðûíäàí áÿùñ
îëóíäó. Áó êîíôðàíñ ãàäûíëàðûìûçûí
ôÿàëëûãëàðûíûí àðòìàñûíû áèð äàùà
òÿñäèãëÿäè.
Êîíôðàíñäà Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäð
ìöàâèíè Áàùàð Ìóðàäîâà ÷ûõûø åòäè
âÿ òÿêëèôëÿðèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðäû. Áó
ýöí ãàäûíëàðûìûçûí ÿêñÿðèééÿòè ãàíóíâåðèúèëèêäÿêè ìÿñÿëÿëÿðäÿí õÿáÿðñèçäèðëÿð. Îíà ýþðÿ äÿ, òÿáëèüàò
õàðàêòåðè äàøûéàí òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè òþâñèéÿ îëóíäó. ×öíêè ùÿð
áèð âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèí èäàðÿ îëóíìàñûíäà ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàéàí
ãàíóíëàðû áèëÿðñÿ, ùàíñû ñàùÿäÿ
íåúÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñèíè äÿ
äöçýöí ìöÿééÿíëÿøäèðìèø îëàð.
Áöòöí áóíëàðûí ùàìûñûíûí ôîíóíäà
ãåéä åòìÿê èñòÿðäèì êè, ãàäûíëàðûìûçûí ôÿàëëûüû àðòäûãúà éåíè-éåíè âÿçèôÿëÿðèí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñèíÿ,
òÿäáèðëÿð ïëàíûíûí òÿðêèá ùèññÿñèíèí
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ ñòèìóë îëóð. 5 èë
ö÷öí ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñû Èäàðÿ
Ùåéÿòèíèí ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòè ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá. Àðòûã ãàðøûäàêû áèð
èë ö÷öí ýþðöëÿúÿê èøëÿðèí ïëàíû ùàçûðäûð. Áó èëèí äåêàáðûíäà êå÷èðèëÿúÿê áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñû Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí ãàðøûñûíäà äàéàíàí ÿñàñ ìÿñÿëÿäèð. Áèç
ôÿàëèééÿòèìèçè ìÿùç áó èñòèãàìÿòäÿ
àðòûðìàãëà, þëêÿíèí èúòèìàè-ñèéàñè
ùÿéàòûíäà àïàðûúû ðîë îéíàéàí, þëêÿäÿ êå÷èðèëÿí áöòöí ñå÷êèëÿðäÿí
óüóðëà ÷ûõàí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ãàðøûäàí ýÿëÿí áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðèíäÿ äÿ ãÿëÿáÿñèíÿ þç òþùôÿìèçè âåðìÿëèéèê. Ãàäûíëàðûí, åéíè
çàìàíäà, ýÿíúëÿðèí áÿëÿäèééÿëÿðäÿ
òÿìñèë÷èëèêëÿðèíèí àðòäûüû êå÷èðèëÿí
ñå÷êè ïðîñåñëÿðèíèí òÿùëèëèíäÿí äÿ
àéäûí ýþðöíöð.
- Ãàðøûäàí ýÿëÿí áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðèíäÿ ãàäûíëàðûí òÿìñèë÷èëèê ôàèçëÿðèíèí àðòûðûëìàñû
ö÷öí ùàíñû èøëÿð ýþðöëöð?
- Êîíôðàíñäà áó ôàêò áèð äàùà
äèããÿòÿ ÷àòäûðûëäû êè, þëêÿäÿ êå÷èðèëÿí þòÿí áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ ãàäûíëàðûí ôÿàëëûüû 10 äÿôÿäÿí ÷îõ àðòûá. Áó àðòûìû áèç äàèìà èçëÿéèð âÿ
àðçóëàéûðûã. Áó àðòûì ãàäûíëàðûìûçûí
ôÿàëëûüû, äöíéàýþðöøö, ùÿéàòà áàõûøû äåìÿêäèð. Åéíè çàìàíäà, îíëàðûí ìÿùàðÿòëè èøëÿìÿê, òÿøêèëàò÷ûëûã
áàúàðûüû äåìÿêäèð. Áóíà ýþðÿ äÿ
áèç îíëàðûí ôÿàëëûüûíûí éöêñÿëäèëìÿñèíè áèðèíúè íþâáÿäÿ àðçóëàéûðûã âÿ
áóíó òÿøêèë åòìÿê íèééÿòèíäÿéèê.
Àììà áó ýöí êÿìèééÿòäÿí äàùà
÷îõ êåéôèééÿòÿ ôèêèð âåðìÿê äþâðöäöð. Áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ òÿùñèëëè,
òÿøêèëàò÷ûëûã áàúàðûüûíà ìàëèê, ÿùàëè
àðàñûíäà þçöíÿìÿõñóñ íöôóçó âÿ
ùþðìÿòè îëàí, öìóìèééÿòëÿ, þëêÿìèçèí èíêèøàôûíäà áÿëÿäèééÿëÿðèí éåðè,
ðîëó ìÿñÿëÿñèíè þçëÿðè ö÷öí àéäûí
äÿðê åäÿ áèëÿí ãàäûíëàð èøòèðàê åòñÿ,
ÿëáÿòòÿ, áó, äàùà ìÿãñÿäÿóéüóí
îëàð. Èñòÿðäèê åâäàð ãàäûíëàð äà,
ìöõòÿëèô òÿøêèëàòëàðäà ÷àëûøàí ãàäûíëàð äà ñå÷êèëÿðäÿ ôÿàëëûã íöìàéèø åòäèðñèíëÿð. Áèç áó ìÿñÿëÿíè Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí éûüûíúàüûíäà ìöçàêèðÿ åòäèê, òÿêëèôëÿð ñÿñëÿíäèðèëäè
âÿ àðòûã Àçÿðáàéúàíûí ìöõòÿëèô ðàéîíëàðûíäà òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíÿ äàèð ãÿðàð ãÿáóë åòìèøèê. Áó òÿäáèðëÿðäÿ ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí
Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâëÿðè èøòèðàê åäÿúÿêëÿð âÿ äöøöíöðÿì êè, áó ýöí
ýÿíú ãûçëàðûìûçûí ùÿéàòà ùàçûðëàíìàñû, îíëàðûí òÿùñèëè, âÿòÿíïÿðâÿðëèê
ìþâçóñó, ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí ãîðóíóá ñàõëàíìàñû âÿ äèýÿð
äþâðöìöç ö÷öí ÿí àêòóàë ìÿñÿëÿëÿð, õöñóñèëÿ ÿëáÿòòÿ, áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè ýåíèø ìöçàêèðÿ îëóíàúàã.
×öíêè áó ñå÷êèëÿðäÿ äþâëÿòèìèçèí
ñèéàñÿòèíÿ óéüóí îëàðàã þëêÿ ãàäûíëàðûíûí áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ
òÿìñèë÷èëèéèíèí ôàèçèíè àðòûðìàã, îíëàðûí äàùà ôÿàë, äàùà èøýöçàð ìþâãåéèíè òÿìèí åòìÿê áó ýöí ùÿì äÿ
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ñèéàñÿòèäèð.
- Íóðëàíà õàíûì, ùÿð áèð ìÿñÿëÿäÿ òÿáëèüàò èøèíèíèí ëàçûìè
ñÿâèééÿäÿ ãóðóëìàñû ìöòëÿãäèð...
- Îêòéàáð àéû ÿðçèíäÿ ðåýèîíëàð
öçðÿ áöòöí ðàéîíëàðû ÿùàòÿ åòìÿêëÿ
áó òÿäáèðëÿðè êå÷èðìÿéè íÿçÿðäÿ
òóòìóøóã. Åéíè çàìàíäà, òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè ö÷öí ìöÿééÿíëÿøäèðèëÿí ìÿãñÿä äÿ ÿñàñäûð. Òÿáëèüàò èøèíè íÿ ãÿäÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãóðñàã, äöøöíöðÿì êè, ìÿãñÿäÿ íàèë îëàúàüûã. Òÿáëèüàòûìûçà ñòèìóë âåðÿí ÿñàñ àìèë èñÿ þëêÿìèçèí
óüóðëàðû, ãàäûí ùÿðÿêàòûíûí ýöíáÿýöí ýåíèøëÿíìÿñèäèð. Ìÿëóìäóð êè,
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ãàäûí
ùÿðÿêàòûíà âåðäèéè ÷îõ ìöùöì äèããÿò, ãàéüû Îíóí èêèíúè äÿôÿ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøûíäàí ñîíðà äàùà
äà ýöúëÿíäè. Äàùè øÿõñèééÿò Ùåéäÿð ßëèéåâ ãàäûíëàðûí þëêÿíèí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà àïàðûúû ðîë
îéíàéàí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ñûðàëàðûíäà ÷îõëóã òÿøêèë åòìÿñèíè âàúèá àìèë êèìè þíÿ ÷ÿêèðäè.
1995-úè èëäÿ Óëó þíäÿð Àçÿðáàéúàí
ãàäûíûíûí ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçè þçöíäÿ åùòèâà åäÿí, úÿìèééÿòäÿ ùþðìÿòÿ, åùòèðàìà ìàëèê
ìþâãåéèíè íÿçÿðÿ àëûá ÉÀÏ-ûí òÿðêèáèíäÿ Ãàäûíëàð Øóðàñû éàðàäûëìàñûíû òþâñèéÿ åòäè. 2015-úè èëèí
èéóí àéûíäà Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí 20
èëëèéèíè ãåéä åäÿúÿéèê. Ùÿìèí ïðîñåñ, éÿíè, ãàäûí ùÿðÿêàòûíà äþâëÿò
ãàéüûñû áó ýöí äÿ ÷îõ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ äàâàì åäèð. ßí áàúàðûãëû
ãàäûíëàðûìûçûí éöêñÿê âÿçèôÿëÿðÿ
òÿéèí îëóíìàñûíûí øàùèäè îëóðóã.
Îíëàðûí ÿêñÿðèééÿòè ýÿíú õàíûìëàðäûð. Äöøöíöðÿì êè, áó äèããÿò âÿ
ãàéüû äà ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí
ôÿàëèééÿòèíèí äàùà äà ýöúëÿíìÿñèíÿ þç ìöñáÿò òÿñèðèíè ýþñòÿðèð. Áàúàðûãëû, èøýöçàð ãàäûíëàðûí òÿìñèë÷èëèéèíÿ, èðÿëè ÷ÿêèëìÿñèíÿ ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñûíäà äà õöñóñè äèããÿò
éåòèðèëèð. Áó, áèð äàùà Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ôÿàëèééÿòèíÿ, îíóí ìÿãñÿäèíèí, àìàëûíûí, àðçóñóíóí ÷èí îëàúàüûíà íèêáèí éàíàøìàüà èìêàí
âåðèð.
ßââÿëêè èëëÿðÿ íÿçÿð ñàëàíäà áèðè-áèðèíäÿí ÿùÿìèééÿòëè óüóðëàðûìûçûí ñàéûíûí àðòäûüûíû ýþðöðöê. Áåëÿ
êè, Àçÿðáàéúàí ãàäûíëàðû ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðäèêëÿðè ñàùÿëÿðäÿ ôÿäàêàðëûãëà ÷àëûøìûø, äþâëÿò ãóðóúóëóüó ïðîñåñèíÿ ëàéèãëè òþùôÿëÿð âåðìèøëÿð. Áó
ýöí ïàðòèéà ñûðàñûíà äàõèë îëàíëàð
àðàñûíäà ãàäûíëàð áþéöê ÷îõëóã
òÿøêèë åäèðëÿð. ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí óüóðëó ôÿàëèééÿòèíèí íÿòèúÿñèäèð
êè, õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè,
ìöñòÿãèë, ìöàñèð Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãóðóúóñó, Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí éàðàäûúûñû Ùåéäÿð ßëèéåâèí èäåéàëàðû ýåíèø òÿáëèü åäèëèð
âÿ ñàüëàì äöøöíúÿëè, þëêÿìèçèí áó
ýöíö âÿ ñàáàùû èëÿ ãöðóð äóéàí ãàäûíëàð ïàðòèéà ñûðàëàðûíà úÿëá îëóíóðëàð. Öìóìèëèêäÿ áó ôèêðè áþéöê
èíàì ùèññè èëÿ ãåéä åòìÿê îëàð êè,
ñîí èëëÿð Àçÿðáàéúàíäà ìþâúóä ãàäûí ùÿðÿêàòûíûí, èúòèìàè-ñèéàñè, ñîñèàë-ìÿäÿíè, áèð ñþçëÿ, ÿí ìöõòÿëèô
èñòèãàìÿòäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ãàäûí òÿøêèëàòëàðûíûí àâàãàðä ãöââÿñè
îëàí ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ùÿéàòûíäà ÿùÿìèééÿòëè èëëÿð êèìè éàääà
ãàëûá. Óüóðëàðûìûç ãàðøûéà éåíè-éåíè âÿçèôÿëÿð ãîéóð. Ìÿãñÿäëÿðÿ íàèë
îëìàã ö÷öí áöòöí ÿñàñëàð ìþâúóääóð. Ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìû ÿñàñûíäà
òÿñäèãëÿíÿí “Àçÿðáàéúàí 2020: ýÿëÿúÿéÿ áàõûø” Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñû
ìÿùç þòÿí 20 èëèí óüóðëàðûíà ÿñàñëàíìàãëà éàíàøû, éåíè-éåíè ùÿäÿôëÿðè ìöÿééÿíëÿøäèðèð. ßñàñ ìÿãñÿä
Àçÿðáàéúàíû èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿð
ñûðàñûíäà ýþðìÿêäèð. Ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàíûìûçûí ìþùêÿì òÿìÿëÿ
ÿñàñëàíàí ñèéàñÿòè áó ìÿãñÿäÿ äÿ
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ÷àòìàüà ÿñàñ
âåðèð.
- Íóðëàíà õàíûì, ñèç ùÿì äÿ
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Ïåäàãîæè
Êîëëåúèíÿ ðÿùáÿðëèê åäèðñèíèç.
Íÿçÿðÿ àëñàã êè, áó êîëëåêòèâäÿ ÿêñÿðèééÿò ãàäûíëàðäûð, èñòÿðäèê òÿùñèë îúàüûíäà ÉÀÏ
Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ôÿàëèééÿòè
ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðÿñèíèç.
Ìÿãñÿäÿ ÷àòìàã ö÷öí áèðëèê
âàúèá øÿðòäèð. Áó àìèëèí ðîëóíó íåúÿ øÿðù åäÿðäèíèç?
- ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñû ñèéàñè áèð
ãóðóìäóð. Àçÿðáàéúàíäà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí áöòöí èäàðÿ âÿ ìöÿññèñÿëÿðäÿ ÉÀÏ-ûí þçÿêëÿðè âàðäûð. Áóíà
ìöâàôèã îëàðàã Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò
Ïåäàãîæè Êîëëåúèíäÿ äÿ ÉÀÏ-ûí
þçÿéè éàðàäûëûá. Áèçèì ìöÿëëèìëÿðèìèçèí, äåìÿê îëàð êè, ùàìûñû ÉÀÏûí öçâöäöð. Îíëàðûí ñàéû 218 íÿôÿðäèð. Áó òÿêèáèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè
ýÿíú ìöÿëëèìëÿðäèð. Ýÿíúëÿðèí ïàðòèéàéà àõûíû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð.
Îíëàð ÉÀÏ-ûí ìÿðàìûíû, ìÿãñÿäèíè, ôÿàëèééÿòèíè ýþðöð âÿ áåëÿ áèð
ïàðòèéàíûí ñûðàëàðûíäà áèðëÿøìÿê àðçóëàðûíû èôàäÿ åäèðëÿð. Òÿëÿáÿëÿðèí
äÿ 400 íÿôÿðè ÉÀÏ öçâöäöð. Öìóìèééÿòëÿ èñÿ, ïàðòèéà ñûðàëàðûíà ñîí
áèð èëäÿ 17772 ãÿáóëóí 9780 íÿôÿðè
ãàäûíëàðäàí èáàðÿòäèð. Áó äà ÷îõ ôÿðÿùëè áèð ùàëäûð. ×öíêè ãàäûíëàðûìûç
þëêÿìèçèí ùÿéàòûíäà áþéöê ðîëà
ìàëèê îëàí ïàðòèéàíûí ñûðàëàðûíà øöóðëó øÿêèëäÿ, íèéÿ ýÿëäèêëÿðèíè äÿðê
åäÿðÿê ãîøóëóðëàð. Áó ïàðòèéà äàèì
úÿìèééÿòèìèçèí òÿðÿããèñè, èíêèøàôû,
áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ éåðè âÿ ðîëóíóí ìþùêÿìëÿíìÿñè
óüðóíäà ìöÿééÿí ìÿãñÿäÿ íàèë îëìàã ö÷öí ìöáàðèçÿ àïàðûð. Ïàðòèéàíûí ùÿð áèð öçâö áó ìöáàðèçÿéÿ
êþíöëëö ãîøóëàðàã, þç òþùôÿñèíè âåðìÿéÿ ñÿé ýþñòÿðèð. Áó, ôÿðÿù äîüóðàí áèð ùàëäûð. Îíó äà ãåéä åäèì êè,
êîëëåúäÿ ãàäûíëàðûìûç ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðû èëÿ áþéöê èøáèðëèéè ãóðóáëàð.
Àíêàðàäà ÀÊÏ-íèí Ãàäûíëàð Ãóðóëòàéûíäà èøòèðàê åäÿðêÿí áèð øöàð
äèããÿòèìè ÷ÿêäè - “70 ìèëéîí áàéàí,
åðêåê - ùåïñè áèð öðÿê”. Éÿíè, àüûëëû
èíñàíëàð àëè ìÿãñÿäëÿðèíÿ ÷àòìàã
ö÷öí áÿðàáÿð ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèðëÿð.
“Ùàðäà áèðëèê âàð, îðäà äèðèëèê âàð”
äåéèá àòàëàðûìûç. Áèç äÿ ôÿàëèééÿòèìèçè áó èñòèãàìÿòäÿ ãóðìàëûéûã.
Áèç ýþçÿë ýÿíúëèê âÿ êàìèë âÿòÿíäàøëàð éåòèøäèðìÿëèéèê. Áèç Âÿòÿíèìèçèí áöòþâëöéö âÿ òÿðÿããèñè óüðóíäà áöòöí âàðëûüûíäàí êå÷ìÿéÿ ùàçûð îëàí âÿòÿíïÿðâÿð, êàìèë, ñÿðáÿñò
äöøöíÿí, ìöñòÿãèë ãÿðàðëàð ãÿáóë
åòìÿéè áàúàðàí âÿòÿíäàøëàð éåòèøäèðìÿê ö÷öí ÿëáèð îëìàëûéûã, ìÿðàìûìûç, àìàëûìûç, ìÿãñÿäèìèç åéíè
îëìàëûäûð. Éàëíûç áåëÿ áèð áèðëèê âÿòÿíèìèçèí ðèùàôûíû, äþâëÿòèìèçèí ìöñòÿãèëëèéèíè ÿáÿäèëÿøäèðÿ áèëÿð. Ìöäðèê
ñèéàñÿòè èëÿ Àçÿðáàéúàíû òÿðÿããè âÿ
èíêèøàô éîëóíäà ñöðÿòëÿ èðÿëèéÿ àïàðàí äþâëÿò ðÿùáÿðèìèçÿ åòèáàðëû äÿñòÿê îëà áèëÿð.
Áó ýöí áöòöí äöíéàäà ýåäÿí
ïðîñåñëÿð ýþñòÿðèð êè, Àçÿðáàéúàí
ãàäûíû þç þëêÿñèíèí ÿìèí-àìàíëûüû,
ñòàáèëëèéè, þâëàäëàðûíûí ñÿàäÿòè, õîøáÿõòëèéè íàìèíÿ äþâëÿòèìèçèí éöðöòäöéö äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòÿ éöêñÿê äÿéÿð âåðèð. Ãàäûíëàðûìûç áó
ñèéàñÿòèí ÿòðàôûíäà öðÿêëÿ, úÿùäëÿ
áèðëÿøìÿê ö÷öí ìÿùç ÉÀÏ-ûí ñûðàëàðûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿéè âàúèá
ñàéûðëàð. Áó ôÿàëèééÿò áó ýöí óøàüà, áþéöéÿ, úÿìèééÿòÿ, Âÿòÿíÿ,
îíóí ýÿëÿúÿéèíÿ ÷îõ ýÿðÿêäèê. Áóíà ýþðÿ äÿ, Àçÿðáàéúàí ãàäûíû
õîøáÿõòäèð.
15
www.yeniazerbaycan.com
04 îêòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 181 (4340)
“Ìèëëè øóðà”íûí ìèòèíã òàêòèêàñûíûí íþâáÿòè
äÿôÿ èôëàñà óüðàéàúàüû øöáùÿñèçäèð
Áó “àêñèéàëàð” ðàäèêàëëàðûí úÿìèééÿòäÿ ùå÷ áèð äÿñòÿéèíèí îëìàäûüûíû òÿñäèãëÿéèð
Ðàäèêàë ìöõàëèôÿò
äöøÿðýÿñè éåíÿ äÿ ìèòèíã êå÷èðìÿéÿ ùàçûðëàøûð. Áåëÿ êè, ãîíäàðìà
“Ìèëëè øóðà” îêòéàáðûí
12-äÿ ìèòèíã êå÷èðìÿê
ùàããûíäà ãÿðàð ãÿáóë
åäèá. ßñëèíäÿ, ùÿìèí
ìèòèíãèí äÿ èôëàñà óüðàéàúàüû èíäèäÿí áÿëëèäèð.
×öíêè èíäèéÿ ãÿäÿð ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí êå÷èðäèéè ìèòèíãëÿðÿ áó ãîíäàðìà ãóðóìäà òÿìñèë
îëóíàíëàðûí àèëÿ öçâëÿðèíäÿí âÿ éàõûí ãîùóìëàðûíäàí áàøãà ùå÷ êèì ýÿëìÿéèá.
Áóíó íÿçÿðÿ àëñàã, 12 îêòéàáðäà ðàäèêàëëàðûí äàùà ýöëöíú âÿçèééÿòÿ äöøÿúÿêëÿðèíè ñþéëÿéÿ áèëÿðèê. Îíà ýþðÿ êè, þòÿí èëèí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿí ñîíðà ðàäèêàëëàðûí áèð ãèñìè “Ìèëëè øóðà”íû òÿðê åäèá. Âÿ ùàçûðäà áó
îéóíúàã ãóðóìäà ÀÕÚÏ, ùÿì÷èíèí,
äèýÿð áèð íå÷ÿ úûðòäàí òÿøêèëàò ãàëûá.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ðàäèêàëëàð ùÿìèøÿ, ñàäÿúÿ, þç íÿçàðÿòëÿðè àëòûíäà
îëàí ãÿçåòëÿðèí ñÿùèôÿëÿðèíäÿ ìþâúóä îëóáëàð. ßýÿð áèð íå÷ÿ ìöõàëèôÿò
ãÿçåòè îëìàñàéäû, “Ìèëëè øóðà”íûí
ìþâúóäëóüó çÿððÿ ãÿäÿð äÿ ùèññ
îëóíìàçäû. ßñëèíäÿ, îíëàðûí èíäèêè
ìþâúóäëóüóíó âèðòóàë îëàðàã ãÿáóë
åòìÿê äàùà äöçýöí îëàð. Åéíè çàìàíäà, ðàäèêàëëàð èëäÿ áèð íå÷ÿ äÿôÿ
ìèòèíã ãÿðàðû âåðìÿêëÿ, ýóéà ñèéàñè
ôÿàëèééÿòëÿ ìÿøüóë îëäóãëàðû ýþðöíòöñöíö éàðàäûðëàð. Àììà ùÿð ìèòèíãïèêåò úÿìèééÿòäÿ äàüûäûúûëàðû áèð äàùà èôøà åäèð.
Òÿáèè êè, îêòéàáðûí 12-äÿ äÿ ðàäèêàëëàðûí åéíè àãèáÿòè éàøàéàúàüû
øöáùÿñèçäèð. Ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø
Íîâðóçîâ äà äåéèá êè, “Ìèëëè øóðà”
ýöíäÿìÿ ýÿëìÿê ö÷öí áåëÿ ãÿðàðëàð
ãÿáóë åäèð, ùàëáóêè þçëÿðè äÿ éàõøû
áèëèðëÿð êè, 3-5 àäàìëûã ìèòèíãëÿ ùå÷
íÿ åäÿ áèëìÿçëÿð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ
ýþðÿ, “Ìèëëè øóðà” ùå÷ áèð ôÿàëèééÿòè îëìàéàí, úÿìèééÿò òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë
åäèëìÿéÿí þëö áèð ãóðóìäóð: “Ùàçûðäà áó òÿøêèëàòûí áèðúÿ àäû ãàëûá,
öçâëÿðè ùÿð êå÷ÿí ýöí áóðàíû òÿðê
åäèðëÿð. Îíëàð êèìèíëÿ ìèòèíã åäÿúÿêëÿð? Áèð Úÿìèë Ùÿñÿíëèäèð, î äà
þçö ÷ûõûá äàíûøàúàã”.
Ñ.Íîâðóçîâ “Ìèëëè øóðà”íûí ñå÷êè
âàõòû êå÷èðäèéè ìèòèíãëÿðè õàòûðëàäàðàã
äåéèá êè, îíäà ýóéà áó ãóðóìóí
ýöúëö âàõòëàðû èäè: “Ýóéà áèð íå÷ÿ
òÿøêèëàòû þçöíäÿ áèðëÿøäèðÿí ìöõàëèôÿòèí ÿñàñ ìÿðêÿçè èäè. Àììà ìèòèíãëÿðäÿ îíëàðûí íÿéÿ ãàäèð îëäóüóíó ùÿð êÿñ ýþðäö. 15-20 òÿøêèëàòûí áèðýÿ ìèòèíãèíäÿ èøòèðàê÷ûëàðûí
ñàéû 500 íÿôÿðè êå÷ìèðäè. Èíäè íÿ
ãÿäÿð àäàì ãàòûëàúàã? Ìàêñèìóì
50 íÿôÿðëèê ïèêåò êå÷èðÿ áèëÿðëÿð”.
Ñ.Íîâðóçîâ îíó äà ÿëàâÿ åäèá êè,
Àçÿðáàéúàíäà ìèòèíã ÿùâàë-ðóùèééÿñè éîõäóð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó
ýöí ùå÷ êèì þç äÿéÿðëè âàõòûíû áåëÿ
áîø ìèòèíãëÿðÿ ñÿðô åòìÿç: “×öíêè
èíñàíëàð êèìèí êèì îëäóüóíó éàõøû áèëèð, áó ùþêóìÿòè äÿ, áó èãòèäàðû äà òàíûéûðëàð. Áóíó ìèòèíã êå÷èðìÿê èñòÿéÿíëÿð äÿ éàõøû áèëèðëÿð.
Àììà îíëàðûí ìÿãñÿäè ìèòèíã êå-
÷èðèá íÿñÿ äåìÿê éîõ,
ñàäÿúÿ, õàðèúè ñèôàðèøëÿðè éåðèíÿ éåòèðìÿêäèð. Éàõóä äà õàðèúÿ
“áèç äÿ âàðûã” äåéÿ
þçëÿðèíè ýþñòÿðèðëÿð”.
Éóõàðûäà äà ãåéä
îëóíäóüó êèìè, þòÿí èë
ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè ÿðÿôÿñèíäÿ áó îéóíúàã
ãóðóì ìèòèíãëÿð êå÷èðìÿéÿ ãÿðàð âåðìèøäè.
Âÿ ðàäèêàëëàðûí “òÿìòÿðàãëà” òÿáëèü åòäèéè ìèòèíãëÿð òàìàìèëÿ ôèàñêîéà óüðàäû. Áó ìèòèíãëÿðèí íÿòèúÿëÿðè ìöõàëèôÿòèí ðàäèêàë ãàíàäûíûí úÿìèééÿòäÿ ùå÷ áèð
äÿñòÿéèíèí îëìàäûüûíû áèð äàùà ñöáóò åòäè. “Ìèëëè øóðà” ðÿùáÿðëÿðè áþéöê èääèàëàðëà ÷ûõûø åäèá ìèòèíãëÿðäÿ
20 ìèí íÿôÿðèí èøòèðàê åäÿúÿéèíäÿí
äÿì âóðñàëàð äà, úÿìè 500-600 íÿôÿðèí èøòèðàêû ñöáóò åòäè êè, ãîíäàðìà ãóðóìäà òÿìñèë îëóíàí ðàäèêàë
ìöõàëèôÿòèí ùå÷ áèð ñîñèàë áàçàñû,
åëåêòîðàòû éîõäóð.
Áèð ñþçëÿ, ðàäèêàëëàðûí úÿì îëóíäóüó “Ìèëëè øóðà”íûí “ìèòèíãëÿð”è ýþñòÿðèð êè, áó ãîíäàðìà ãóðóìäà éàëíûç àèëÿ ìöõàëèôÿòè òÿìñèë îëóíóð. Åéíè çàìàíäà, ùÿìèí àêñèéàëàð ðàäèêàëëàðûí òÿáëèü åòäèéè “ìöõàëèôÿòèí áèðëèéè” èäåéàñûíûí ñàáóí êþïöéö îëäóüóíó à÷ûã íöìàéèø åòäèðèð. Öìóìèééÿòëÿ, ùÿð çàìàí ìèòèíã òàêòèêàñû
“Ìèëëè øóðà” èäåéàñûíûí, ùÿì÷èíèí, áó
ãîíäàðìà ãóðóìäà úÿìëÿøÿí äàüûäûúû ìöõàëèôÿòèí òàì èôëàñûíû, ôèàñêîñóíû òÿñäèãëÿéèð. ×öíêè Àçÿðáàéúàí
úÿìèééÿòè ñàüëàìäûð âÿ ìèëëè ìàðàãëàðûìûçà çèää ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí ùÿð ùàíñû ëàéèùÿñèíäÿ èøòèðàê åòìèð. Áó ìÿíàäà 12
îêòéàáð ìèòèíãè äÿ ðàäèêàëëàðûí íÿ
ãÿäÿð çÿèô äóðóìäà îëäóüóíó áèð äàùà îðòàéà ãîéàúàã.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Úÿìèë Ùÿñÿíîâ ãûçûíûí òþðÿòäèéè éîë
ãÿçàñûíà ñèéàñè äîí ýåéèíäèðìÿéÿ ÷àëûøûð
Ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà” ñÿäðè 86 éàøëû ãàäûíû ìàøûíëà âóðàí ãûçû
Ýöíåë Ùÿñÿíëèíè ìÿñóëèééÿòäÿí éàéûíäûðìàã íèééÿòèíäÿäèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”íûí ñÿäðè
Úÿìèë Ùÿñÿíîâóí ãûçû Ýöíåë
Ùÿñÿíëè ñåíòéàáðûí 19-äà éîë
ãÿçàñû òþðÿäèá. ÊÈÂ-ëÿðäÿ éàéûëàí ìÿëóìàòëàðäà áèëäèðèëèð êè,
ùÿìèí ýöí ýöíîðòà âàõòû Ýöíåë Ùÿñÿíëè Éàñàìàë ðàéîíó
ÿðàçèñèíäÿ ÊÈÀ ìàðêàëû àâòîìîáèëè èäàðÿ åäÿðêÿí éîëó êå÷ÿí 86 éàøëû ãàäûíû âóðóá. Î,
âóðäóüó ãàäûíû õÿñòÿõàíàéà
àïàðûá. Î, ãàäûíëà ñþâäÿëÿøìÿéÿ ýåäÿðÿê ùÿêèìëÿðÿ éàëàí ìÿëóìàò âåðèá âÿ ãàäûíûí
éåðÿ éûõûëäûüûíû èääèà åäèá. Ëàêèí Éàñàìàë ðàéîí Ïîëèñ Èäàðÿñèíèí
ÿìÿêäàøëàðû òÿðÿôèíäÿí ùàäèñÿíèí
éîë ãÿçàñû çàìàíû áàø âåðìÿñè ìöÿééÿí åäèëèá.
Ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû Äàõèëè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí ðÿèñ
ìöàâèíè Åùñàí Çàùèäîâ à÷ûãëàìàñûíäà òÿñäèã åäèá êè, ñöðöúö Ýöíåë
Ùÿñÿíëè 86 éàøëû ïèéàäà ßäèëÿ Ñÿëèìîâàíû ìàøûíëà âóðóá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó ãÿçà ùöãóã-ìöùàôèçÿ
îðãàíëàðûíäàí ñöðöúö âÿ ïèéàäà òÿðÿôèíäÿí ýèçëÿäèëèá: “Ãÿçà òþðÿäÿí
ñöðöúö ïèéàäàíû ùÿêèìÿ àïàðàíäà
îðàäà äà éàëàí äàíûøûá. Ùÿêèìÿ
äåéèáëÿð êè, ýóéà ãàäûí éûõûëûá âÿ
áóíëàð äà ìöàéèíÿéÿ ýÿëèáëÿð. Ëàêèí ÿìÿëèééàò÷ûëàð áó éàëàíû îðòàéà ÷ûõàðûáëàð. 86 éàøëû ßäèëÿ Ñÿëèìîâà âÿ ãÿçà òþðÿäÿí ñöðöúö, ùÿð
èêèñè åòèðàô åäèáëÿð êè, áåëÿ áèð ãÿçà
îëóá âÿ îíëàð áóíó ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíäàí ýèçëÿäèá, ùÿêèìÿ
éàëàí äàíûøûáëàð”.
Åùñàí Çàùèäîâ ÿëàâÿ åäèá êè, ùàäèñÿ èëÿ áàüëû ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíäà àðàøäûðìà àïàðûëûð. Îíóí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, àðàøäûðìàëàðûí ñîíóíäà ìÿñÿëÿéÿ ùöãóãè ãèéìÿò âå-
ðèëÿúÿê. Âóðüóëàéàã êè, àðòûã äöíÿí
Úÿìèë Ùÿñÿíîâ ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ãûçû
èëÿ áèðýÿ èñòèíòàãà ÷àüûðûëûá.
Ìàðàãëûäûð êè, áàø âåðìèø ùàäèñÿ
èëÿ áàüëû ãîíäàðìà “øóðà” ñÿäðè
éåðñèç “ùàé-êöé” éàðàòìàã íèééÿòèíäÿäèð. Ðàäèêàë äöøÿðýÿ íöìàéÿíäÿñè áàø âåðìèø éîë ãÿçàñûíû ýèçëÿòìÿéÿ ÷àëûøìàã âÿ ùöãóã-ìöùàôèçÿ
îðãàíëàðûíà éàëàí äàíûøìàãëà ãàíóíëàðû ïîçàí ãûçûíû ìÿñóëèééÿòäÿí
“ãóðòàðìàã” ö÷öí áó ùàäèñÿíè “ñèéàñè ìöñòÿâèéÿ” äàðòìàüà ÷àëûøûð.
ßëáÿòòÿ êè, ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí
ìöòÿìàäè ìöðàúèÿò åòäèéè áó ìåòîä àðòûã ùÿð êÿñÿ áÿëëèäèð. Þç ýöíàùûíû ýèçëÿòìÿê ö÷öí éàëàí÷û ùàéùàðàé ñàëìàã, ìÿñÿëÿíè ñèéàñèëÿøäèðìÿê, ùÿòòà àäûíû “áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàò” ãîéàí àíòè-àçÿðáàéúàí÷û
ìÿðêÿçëÿðÿ “ìöðàúèÿòëÿð” öíâàíëàìàã áó äöøÿðýÿ ö÷öí ïåøÿéÿ ÷åâðèëìÿêäÿäèð. Åëÿúÿ äÿ, Úÿìèë Ùÿñÿíîâ ö÷öí...
Ùÿð çàìàí “äåìîêðàòèéàäàí” äàíûøàí, äöçýöíëöêäÿí “äÿì âóðàí”,
áàøãàëàðûíûí ýþçöíäÿ òöê àõòàðàí
Ú.Ùÿñÿíîâ ýþðÿñÿí íÿ ö÷öí þç ýþçöíäÿêè òèðè íÿèíêè ýþðìöð, ùÿòòà èí-
åðìÿíè ÊÈÂ-è Êðåìëè Òöðêèéÿ âÿ
Àçÿðáàéúàíëà ÿëáèð îëóá, Åðìÿíèñòàíà ãàðøû àääûìëàð àòìàãäà ýöíàùëàíäûðûð. Áèð úûðòäàí þëêÿíèí ÿëåéùèíÿ
ö÷ áþéöê äþâëÿò áèðëÿøèáìèø! Äîüðóäàí úÿôÿíý èääèàäûð. Ëàêèí òÿñÿââöð
åäèí êè, áó, Èðÿâàíûí õàðèúè ñèéàñÿòèíäÿ ìöÿééÿí éåð òóòóð.
Áóíëàðûí ôîíóíäà Åðìÿíèñòàíûí
Ýöðúöñòàíëà ìöíàñèáÿòëÿðèíèí òàëåéè
ìàðàã äîüóðóð. Ìöäàôèÿ íàçèðè Èðàêëè
Àëàñàíèéàíûí Èðÿâàíà ñîí ñÿôÿðè ùÿìèí êîíòåêñòäÿ õöñóñè ïàôîñëà òÿãäèì îëóíóð. Ýóéà áó, Åðìÿíèñòàí îðäóñóíóí ÷îõ ýöúëö îëìàñû èëÿ ÿëàãÿëèäèð âÿ ðåýèîíäà éåíè ÿìÿêäàøëûã ìîäåëèíèí éàðàíìàñûíà òÿêàí âåðÿ áèëÿð.
Êîíêðåò îëàðàã, Òáèëèñè Èðÿâàíà “Èðàã
âÿ Øàì Èñëàì Äþâëÿòè” òåððîð÷ó ãðóïëàøìàñû èëÿ ìöáàðèçÿäÿ áèðýÿ ÷àëûøìàüû òÿêëèô åäÿ áèëÿð (áàõ: Наира Айрумян. Скандал в Грузии и визит
Аласании в Армению / Ëðàýèð.àì,
25 ñåíòéàáð 2014). Ùÿòòà èêè äþâëÿò
Úÿíóáè Ãàôãàçäà òÿùëöêÿñèçëèê ñèñòåìèíèí ÿñàñûíû äà ãîéà áèëÿðëÿð.
Ðåàëëûãäà èñÿ åðìÿíè ñåïàðàòèçìèíèí áàø ãàëäûðìàñû ðÿñìè Òáèëèñèíè
íàðàùàò åäèð. Ñîí äþâðëÿðäÿ ãëîáàë
ìèãéàñäà áàø âåðÿí ýåîñèéàñè ïðî-
ñåñëÿð ýþñòÿðèð êè, Úÿíóáè Ãàôãàçäà äà ñàáèòëèéè ïîçìàüà
úÿùäëÿð åäèëÿ áèëÿð. Áóðàäà êÿíàð ãöââÿëÿð ÿñàñ îëàðàã åðìÿíè òåððîðóíäàí éàðàðëàíà áèëÿðëÿð. Ýöðúöñòàí Úàâàõåòèéàäà
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí åðìÿíè òÿøêèëàòëàðûíäàí åùòèéàò åäèð. Ìÿëóìäóð êè, èíäè Òáèëèñèíèí äÿ èøòèðàê åòäèéè éåíè èðè åíåðæè ëàéèùÿëÿðè ùÿéàòà êå÷èðèëìÿêäÿäèð.
Î úöìëÿäÿí, “Úÿíóá” ãàç äÿùëèçèíèí òÿìÿëè ãîéóëóá.
Áèð ñûðà åêñïåðòëÿð áó ëàéèùÿëÿðÿ ãàðøû òÿõðèáàòëàðûí îëà
áèëÿúÿéèíè ïðîãíîçëàøäûðûðëàð.
Áóðàäà ÿí çÿèô ìÿêàí Ýöðúöñòàíäûð. Òÿáèèäèð êè, Òáèëèñè ìöÿééÿí àääûìëàð àòìàëûäûð. Ùÿð
øåéäÿí ÿââÿë, åðìÿíè òÿõðèáàòëàðûíûí ãàðøûñû êÿñèëìÿëèäèð.
ÈØÈÄ ìÿñÿëÿñè èñÿ áåéíÿëõàëã
ñÿâèééÿäÿ ùÿëëèíè òÿëÿá åäÿí
ôàêòîðäóð. Áóðàäà Ýöðúöñòàí âÿ éà
Åðìÿíèñòàíûí ùàíñûñà áèð ðîë îéíàéà
áèëÿúÿéè åùòèìàëû àçäûð.
Ìÿñÿëÿíèí äèýÿð òÿðÿôè ãëîáàë
ýåîñèéàñè ïðîñåñëÿðèí Åðìÿíèñòàíûí
ÿëåéùèíÿ îëàí áèð âÿçèééÿòè ôîðìàëàøäûðà áèëÿúÿéè èëÿ áàüëûäûð. Ðÿñìè Èðÿâàí ùèññ åäèð êè, ýåú âÿ éà òåç èøüàë
åòäèéè ÿðàçèëÿðäÿí ÷ÿêèëìÿëèäèð. Úÿíóáè Ãàôãàçäà ìöíàãèøÿ îúàãëàðûíûí ãàëìàñû ñàáèòëèéÿ áþéöê òÿùëöêÿäèð. Èíäè åðìÿíèëÿð áó ðåàëëûüû þðòáàñäûð åòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð. Îíëàð ùåñàá åäèðëÿð êè, ùàâàäàðëàðû áó èøäÿ
éàðäûì÷û îëìàëûäûðëàð. Ëàêèí áó çàìàí âàúèá áèð ìÿãàì óíóäóëóð. Ìÿñÿëÿ áóðàñûíäàäûð êè, äöíéàíûí áþéöê äþâëÿòëÿðè êå÷ìèøè ãàéòàðìàã
ôèêðèíäÿ äåéèëëÿð. Îíëàð þëêÿëÿð àðàñûíäà äàùà ñûõ âÿ ÷åâèê ÿëàãÿëÿðÿ
øÿðàèò éàðàäàí ìîäåë àõòàðûøûíäàäûðëàð. Ðÿñìè Èðÿâàíûí áöòöí èääèàëàðû
êå÷ìèøëÿ áàüëûäûð. “Ñîéãûðûìû” íàüûëûíû øèøèðäèá, Òöðêèéÿäÿí êîìïåíñàñèéàëàð àëìàã, Äàüëûã Ãàðàáàüûí èøüàëûíû “ãàíóíèëÿøäèðìÿê” âÿ ùÿòòà éåíè
ÿðàçè èääèàëàðûíû “òàðèõè-ùöãóãè úÿùÿòäÿí ÿñàñëàíäûðìàã” êèìè èíòðèãàéàðàäûúû, áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà çèää îëàí ÿìÿëëÿðëÿ ìÿøüóëäóð-
êàð åòìÿéÿ ÷àëûøûð? Áàø âåðÿí
ùàäèñÿíè 20 ýöíÿ éàõûí áèð
ìöääÿòäÿ ùöãóã-ìöùàôèçÿ
îðãàíëàðûíäàí ýèçëÿäÿí, éàøëû
áèð ãàäûíû âóðäóüóíó áåëÿ åòèðàô åòìÿéÿ ýöúö ÷àòìàéàí, áó
ôàêòû äàíàí âÿ ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíû àëäàòìàüà ÷àëûøàí ãûçûíà ñÿùâ åòäèéèíè íèéÿ
àíëàòìàéûá?
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, þçöíö “òàðèõ÷è àëèì” àäëàíäûðàí áó
øÿõñèí âÿòÿíäàøû îëäóüó
þëêÿíèí ãàíóíëàðûíà ùþðìÿòè
áó ãÿäÿðäèðìè? Ýþðÿñÿí, 86
éàøëû áèð ãàäûíû ìàøûíû èëÿ âóðàí ãûçûíû ñóäàí ãóðó ÷ûõàðìàã
ö÷öí ÿëäÿí-àéàãäàí ýåäÿí, ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíû øàíòàæ
åòìÿéÿ ÷àëûøàí, áàø âåðÿíëÿðÿ ñèéàñè äîí ýåéèíäèðìÿêëÿ àðàøäûðìàéà òÿñèð âÿ òÿçéèã åòìÿê íèééÿòè ýöäÿí Ú.Ùÿñÿíîâ áó ÿìÿëëÿðèíäÿí
óòàíûðìû?
Áó ôàêò ðàäèêàë äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðèíèí ùÿð çàìàí áîüàçäàí éóõàðû
éàëàíëàðûíûí öñòöíÿ íþâáÿòè äÿôÿ
èøûã ñàëûð. Àõû, êèìëèéèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, ùÿð áèð êÿñ ãàíóí ãàðøûñûíäà ìÿñóëèééÿò äàøûéûð. Ýþðÿñÿí,
áàøãà áèð øÿõñ Ú.Ùÿñÿíîâóí éàõûíëàðûíäàí áèðèíÿ òÿñàäöôè ãÿçà íÿòèúÿñèíäÿ áèð õÿñàðÿò éåòèðñÿéäè, ãîíäàðìà “øóðà” ñÿäðè áó äÿãèãÿ àëÿìè
áèð-áèðèíÿ ãàòìàçäûìû? Àõû, õÿñàðÿò
àëàí 86 éàøëû øÿõñ äÿ áó þëêÿíèí âÿòÿíäàøûäûð. Áÿéÿì, Ú.Ùÿñÿíîâóí
ãîíäàðìà “øóðà” ñÿäðè îëìàñû îíóí
ãûçûíû áó ìÿñóëèééÿòäÿí éàéûíäûðûðìû? ßñëà. Ùöãóãè äþâëÿò îëàí Àçÿðáàéúàíäà ùÿð êÿñ ãàíóí ãàðøûñûíäà
úàâàá âåðìÿëèäèð. Ùÿòòà úèíàéÿò òþðÿäèá îíó ýèçëÿòìÿéÿ úÿùä åäÿíëÿð
áåëÿ...
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Åðìÿíèñòàí: “ýåîñèéàñè òÿíùàëûüûí” àúû ýåð÷ÿêëÿðè
Ñîí çàìàíëàð Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéèíèí ðåàëëûãäàí óçàã îëàí èääèàëàð èðÿëè ñöðìÿñè äèããÿòäÿí éàéûíìûð. Ñ.Ñàðêèñéàíûí ÁÌÒ-äÿêè ÷ûõûøû
ìÿíòèãñèçëèéèí ñîí íöìóíÿñè òÿñèðèíè
áàüûøëàäû. Åðìÿíè ëèäåð Òöðêèéÿ âÿ
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû áþùòàí àòìàãäàí ÷ÿêèíìÿäè. Ëàêèí éàðàíìûø áó
âÿçèééÿòÿ ýåíèø àñïåêòäÿ éàíàøäûãäà, äàùà äÿðèíäÿ éåðëÿøÿí ýåîñèéàñè ìÿãàìëàðû ýþðìÿê îëóð. Åðìÿíèñòàí éåðèòäèéè úÿôÿíý õàðèúè ñèéàñÿòèí
ÿñèðèíÿ ÷åâðèëèá. Î, ýåîñèéàñè áàõûìäàí ñþçöí òàì ìÿíàñûíäà àúèç ùàëà
äöøöá. Ðåýèîíäà ôàêòèêè îëàðàã Èðÿâàíûí ùÿãèãè òÿðÿôäàøû éîõäóð. Áþéöê äþâëÿòëÿð îíäàí þç ìÿãñÿäëÿðè
ö÷öí èñòèôàäÿ åäèðëÿð. Åðìÿíèñòàíûí
ñóâåðåíëèéèíÿ ýÿëäèêäÿ èñÿ, öìóìèééÿòëÿ, ôîðïîñòóí ýåîñèéàñè ìàðàüû
îëóðìó?
Éöêñÿê òðèáóíàäàí
àúèç âÿ ìÿíòèãñèç ÷ûõûø
Åðìÿíèñòàí ðåýèîíàë ëàéèùÿëÿðäÿí òÿúðèä îëóíìàñûíûí ñÿáÿáëÿðèíè
þðò-áàñäûð åòìÿéÿ ÷àëûøûð. Èðÿâàíûí
ýåîñèéàñè ïðîñåñëÿðÿ ùå÷ áèð òÿñèð
ýþñòÿðÿ áèëìÿìÿñè âÿ àüûð äàõèëè ñîñèàë-èãòèñàäè âÿçèééÿòÿ äöøìÿñè úÿìèééÿòäÿ ýÿðýèíëèéè éöêñÿëäèð. Áóíëàðûí ìÿíòèãè èçàùûíû âåðÿ áèëìÿéÿí
åðìÿíè èãòèäàðûíûí ïåðñïåêòèâñèçëèéè
þçöíö ýåòäèêúÿ äàùà àéäûí ñóðÿòäÿ
ýþñòÿðèð.
Èíäè ðÿñìè Èðÿâàí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿéÿ
ãàðøû áþùòàí÷ûëûüà éåíè äèíàìèêà
âåðìÿéÿ ÷àëûøûð. Ñ.Ñàðêèñéàí ÁÌÒ
Áàø Ìÿúëèñèíèí ñîí òîïëàíòûñûíäàêû
÷ûõûøûíû ôàêòèêè îëàðàã áó ìÿñÿëÿéÿ
ùÿñð åäèá (áàõ: Серж Саркисян
обещал отправить армяно-турецкие протоколы “к черту” / Ëðàýèð.àì, 25 ñåíòéàáð 2014). Îíóí áèð
ìÿíòèãè âàð - áåéíÿëõàëã áèðëèê Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿíèí äþâëÿò êèìè
éîõ îëìàñûíà ÷àëûøìàëû, áóíóí ôîíóíäà Åðìÿíèñòàíû ðåýèîíóí ÿí
ÿùÿìèééÿòëè äþâëÿòèíÿ ÷åâèðìÿëèäèð.
Íÿ ãÿäÿð ïðèìèòèâ îëñà äà, åðìÿíè ëèäåðèí ñþéëÿäèêëÿðèíèí ìÿçìóíóíäàí
áó íÿòèúÿ ÷ûõûð.
Ñ.Ñàðêèñéàí Òöðêèéÿ èëÿ èìçàëàíàí ïðîòîêîëëàðäàí äà äàíûøûð. Ñÿáÿáè ðÿñìè Àíêàðàíûí
Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìè ùÿëë
åäèëìÿäÿí Èðÿâàíëà ùÿð ùàíñû
ÿëàãÿäÿí äàíûøìàüûí ìöìêöíñöç îëäóüóíó áèëäèðìÿñèäèð.
Ìàðàãëûäûð êè, ùÿòòà þçöíöí áó
òåçèñèíè áåëÿ ñàüëàì äöøöíúÿ
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿñàñëàíäûðìàã
ö÷öí î, òóòàðëû áèð àðãóìåíò òàïà áèëìèð. Ýàù Àçÿðáàéúàí îðäóñóíóí ýöúëÿíìÿñèíäÿí øèêàéÿò åäèð, ýàù Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ãÿòèééÿòëè ñèéàñÿòèíäÿí ñûõûëäûüûíû áöðóçÿ âåðèð,
ýàù äà Ìîñêâàíû Áàêû èëÿ
ÿìÿêäàøëûãäà èòòèùàì åäèð
(áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ).
Áóíëàð ðÿñìè Èðÿâàíûí õàðèúè
ñèéàñÿòèíèí àúèçëèéèíèí òÿñäèãèäèð. Áóíó áèð ñûðà åðìÿíè åêñïåðò âóðüóëàéûð. Ìÿñÿëÿí,
Î.Ìàíäàêóíè éàçûð êè, åðìÿíè-òöðê
ïðîòîêîëëàðûíûí ïàðëàìåíòäÿí ýåðè
÷àüûðûëìàñûíäàí äàíûøìàãëà “Ñàðêèñéàí ôàêòèêè îëàðàã óüóðñóçëóüó
åòèðàô åäèð” (áàõ: Ованнес Мандакуни. Серж Саргсян признает провал / 1èí.àì, 25 ñåíòéàáð 2014).
Ìàðàãëûäûð êè, åðìÿíè åêñïåðò Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòèíèí, ùÿòòà Êèëèêèéà
êàòîëèêîñó Û Àðàìäàí äà úÿñàðÿòñèç
îëäóüóíó äåéèð.
Ùÿìèí êåøèø Åðìÿíèñòàí-Äèàñïîð Ôîðóìóíäà ñþéëÿéèá êè, Òöðêèéÿäÿí Êèëèêèéà êàòîëèêîñëóüó àëûíìàëûäûð. Áóíóí ö÷öí î, ùÿòòà Àâðîïà
ìÿùêÿìÿñèíÿ ìöðàúèÿò åäÿ áèëÿð
(áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ). Þçëöéöíäÿ
àáñóðä îëàí áó èääèà åðìÿíèëÿðèí õîøóíà ýÿëèá. Îíëàð áèð ãÿäÿð äÿ èðÿëè
ýåäÿðÿê, áåéíÿëõàëã àëÿì ãàðøûñûíäà Òöðêèéÿ âÿ Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíèí áèð ùèññÿñèíèí åðìÿíèëÿðÿ âåðèëìÿñè ìÿñÿëÿñèíè ãàëäûðìàã òÿëÿáèíè
ãîéìàãäàí äàíûøûðëàð.
Åéíè çàìàíäà, åðìÿíèëÿð Ñ.Ñàðêèñéàíûí Û Àðàìäàí íöìóíÿ ýþòöðìÿñèíè èñòÿéèðëÿð. Åðìÿíèñòàí ñèéàñè
ðÿùáÿðëèéèíèí áó úöð ÿñàññûç ôèêèðëÿðäÿí èñòèôàäÿ åòìÿéÿ ÷àëûøìàñû, îíóí
ñþçöí ùÿãèãè ìÿíàñûíäà ýåîñèéàñè
÷àøãûíëûã è÷èíäÿ îëäóüóíó ýþñòÿðèð.
Äöíéà èíäè òåððîðèçìÿ ãàðøû ìöáàðèçÿäÿí, èíòåãðàñèéàäàí, ìöõòÿëèô ñèéàñè ìþâãåëÿðèí áèð-áèðèíÿ éàõûíëàøäûðûëìàñûíäàí áÿùñ åäèð, ðÿñìè Èðÿâàí èñÿ ìöõòÿëèô áÿùàíÿëÿðëÿ ãîíøó
äþâëÿòëÿðèí ÿðàçèñèíÿ èääèàñûíû îðòàéà
ãîéóð.
Ùàâàäàð àõòàðûøû
ñèéàñÿòèíèí ÷þêöøö
Áóíëàð ìöàñèð ýåîñèéàñÿòèí ðóùóíà âÿ ìÿçìóíóíà çèää îëàí
ÿìÿëëÿðäèð. Ìÿùç ùÿìèí ñÿáÿáëÿð
óúáàòûíäàí Åðìÿíèñòàí ðåýèîíäà
ýåäÿí ÿìÿêäàøëûã âÿ èíòåãðàñèéà
ïðîñåñèíäÿí êÿíàðäà ãàëûá. Áó, ðåàëëûãäûð âÿ ðÿñìè Èðÿâàí áóíëàðû ýþðÿ
áèëìèðñÿ, îíóí þç ýöíàùûäûð.
Ýþðöíöð, Ðóñèéà-Àçÿðáàéúàí
ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàôûíäàí êå÷èðèëÿí
íàðàùàòëûã äà áóðàäàí ãàéíàãëàíûð.
Áàêû áÿðàáÿðùöãóãëó âÿ ìöñòÿãèë òÿðÿôäàø êèìè Ìîñêâà èëÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüû ýåíèøëÿíäèðèð. Î
úöìëÿäÿí, ùÿðáè ñôåðàäà èêè þëêÿ
àðàñûíäà âàúèá ñÿíÿäëÿð èìçàëàíûð.
Àíúàã áó, Ðóñèéàíûí Úÿíóáè Ãàôãàçäàêû ôîðïîñòóíà ãàðøû íåúÿ éþíÿëÿ áèëÿð? Ìÿñÿëÿ áóðàñûíäàäûð êè,
ëàð.
Áóíëàð áèðáàøà Åðìÿíèñòàíûí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí çèääèééÿòëÿðèäèð.
Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Èðÿâàí ñîí
âàõòëàð ÿíÿíÿâè ìöòòÿôèãè îëàí Èðàíëà
äà ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ èðÿëèëÿéèø åäÿ
áèëìèð. Ìàðàãëûäûð êè, áÿçè òÿùëèë÷èëÿð,
ùÿòòà Òåùðàíû Åðìÿíèñòàíûí äöøìÿíè êèìè òÿãäèì åòìÿéÿ áàøëàéûáëàð.
Áó êîíòåêñòäÿ ðóñèéàëû åêñïåðò Ìîäåñò Êîëåðîâóí ôèêèðëÿðèíè âóðüóëàìàã îëàð. Åðìÿíèïÿðÿñòëèéè èëÿ ñå÷èëÿí áó àäàì éàçûð: “Àðòûã íöìóíÿâè äåìîêðàòèéàéà ñàùèá Ýöðúöñòàíû þç àðàëàðûíäà áþëöøäöðìöø
Èðàí, Òöðêèéÿ âÿ Àçÿðáàéúàíûí Åðìÿíèñòàíûí ñóâåðåíëèéèíè ÿëèíäÿí
àëìàüà ÷àëûøìàëàðûíûí ùå÷ áèð ñèâèë îáðàçû éîõäóð” (áàõ: Модест
Колеров. Евразийская экономическая интеграция или военный
государственный переворот /
“Ðåýíóì”, 24 ñåíòéàáð2014). Ðóñèéàëû åêñïåðò ùåñàá åäèð êè, Èðÿâàíû
éàëíûç Ìîñêâà õèëàñ åäÿ áèëÿð.
Ãÿðèáÿäèð êè, íÿ Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè, íÿ äÿ åðìÿíè åêñïåðòëÿð þëêÿíèí äöøìÿíëÿðèíèí êèìëÿð îëäóüóíó ìöÿééÿíëÿøäèðÿ áèëìÿéèáëÿð. Áó
êåéôèééÿòäÿ ýàù Ãÿðá, ýàù Ðóñèéà,
ýàù äà Òöðêèéÿ, Èðàí âÿ Àçÿðáàéúàí
òÿãäèì åäèëèð. Ðåàëëûãäà èñÿ åðìÿíè
äþâëÿò÷èëèéèíèí ÿñàñ äöøìÿíè Ñàðêèñéàí ðåæèìèíèí þçöäöð. Îíóí õàðèúè ñèéàñÿòè êÿíàðäàí äèêòÿ öçÿðèíäÿ
ãóðóëóð. Áó ñÿáÿáäÿí äöíéàíûí èñòÿíèëÿí ðåýèîíóíäà þçöíÿ äöøìÿí
“òàïà áèëÿð”.
Ðÿñìè Èðÿâàíûí àääûìëàðûíäà
ìöøàùèäÿ åäèëÿí çèääèééÿòëè ìÿãàìëàðûí èñÿ êîíêðåò ñÿáÿáè âàðäûð. Åðìÿíèñòàí ýåîñèéàñè ñûõûíòû êå÷èðèð.
Î, ùàíñû ãöââÿ èëÿ ÿìÿêäàøëûã åòìÿëè îëäóüóíó ìöÿééÿíëÿøäèðÿ áèëìèð. Åéíè çàìàíäà, Ãÿðáèí âÿ Ðóñèéàíûí ùèìàéÿñèíè àðçóëàéûð. Áóíóí
ôîíóíäà ìöñÿëìàí Èðàíû ãÿáóë åòìÿìÿê äÿ îëàð. Ëàêèí áöòöí áóíëàð
Åðìÿíèñòàíû äþâëÿò âÿ úÿìèééÿò êèìè
ó÷óðóìà àïàðûð. Ðåàë ýåîñèéàñè
ïðèíñèïëÿðÿ ÿñàñëàíìàéàí ñèéàñÿòèí
ñîíó éîõäóð.
Íåwòèìåñ.àç
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí-Ëèòâà ìöíàñèáÿòëÿðè éöêñÿëÿí õÿòëÿ èíêèøàô åäèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ îêòéàáðûí 2-äÿ
Ëèòâà Ðåñïóáëèêàñûíûí êå÷ìèø Ïðåçèäåíòè Âèòàóòàñ Ëàíäñáåðýèñè ãÿáóë åäèá. Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Ëèòâà àðàñûíäà
ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóã èôàäÿ îëóíóá. Àðòûã äþðäöíúö äÿôÿäèð Áàêûäà êå÷èðèëÿí Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóí ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãà âåðäèéè òþùôÿ âóðüóëàíûá.
Áó ìÿãàìäà ãåéä åäÿê êè, Àçÿðáàéúàí èëÿ Ëèòâà àðàñûíäà ãàðøûëûãëû åòèìàäà ÿñàñëàíàí äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðè
éöêñÿëÿí õÿòëÿ èíêèøàô åäèð. Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöñòÿãèëëèéèíè 1991-úè
èë äåêàáðûí 20-äÿ òàíûéàí Ëèòâà Ðåñïóáëèêàñû þëêÿìèçèí ìöñòÿãèëëèê éîëóíó äÿñòÿêëÿéÿí èëê äþâëÿòëÿðäÿí áèðèäèð. Èêè äþâëÿò àðàñûíäà äèïëîìàòèê ìöíàñèáÿòëÿð
èñÿ 1995-úè èëèí íîéàáð àéûíäà ãóðóëóá.
Ëèòâà Ðåñïóáëèêàñûíûí Àçÿðáàéúàíäàêû
ñÿôèðëèéè 3 àïðåë 2007-úè èë òàðèõèíäÿí ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ëèòâàäàêû ñÿôèðëèéè èñÿ 2007-úè
èëèí ñåíòéàáð àéûíäà à÷ûëûá. Áóíäàí ÿëàâÿ, èêè þëêÿ àðàñûíäà ïðåçèäåíòëÿð ñÿâèééÿñèíäÿ äÿôÿëÿðëÿ ýþðöøëÿð áàø òóòóá,
ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿð òÿøêèë îëóíóá. Èëê áåëÿ
ñÿôÿðëÿðäÿí áèðè êèìè, 2006-úû èë 8-9 èéóí
òàðèõëÿðèíäÿ Ëèòâà Ðåñïóáëèêàñûíûí êå÷ìèø Ïðåçèäåíòè Âàëäàñ Àäàìêóñóí
Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðèíè ãåéä åòìÿê
îëàð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí èñÿ 2007úè èëäÿ áó þëêÿéÿ èêè ñÿôÿðè áàø òóòóá.
Äþâëÿò áàø÷ûëàðû ñÿâèééÿñèíäÿ ñÿôÿðëÿð
ñîíðàêû èëëÿðäÿ äÿ äàâàì åäèá.
Ëèòâà èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ñèéàñè äèàëîã ÷îõ ôÿàëäûð âÿ ìöõòÿëèô ñÿâèééÿëÿðäÿ èíêèøàô åäèð. Áóíóí òÿñäèãè îëàðàã
2013-úö èëäÿ Ëèòâàíûí Áàø íàçèðè âÿ õàðèúè èøëÿð íàçèðèíèí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðèíè
ãåéä åòìÿê îëàð. Áó, î äåìÿêäèð êè, ãàðøûëûãëû ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôû ùÿð èêè þëêÿíèí ìàðàã äàèðÿñèíäÿäèð.
Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí-Ëèòâà
ìöíàñèáÿòëÿðè ùþêóìÿòëÿðàðàñû âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ñÿâèééÿëÿðäÿ äÿ èíêèøàô
åäèð. Ìÿñÿëÿí, 2011-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàí-Ëèòâà ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð öçðÿ èø÷è ãðóïó éàðàäûëûá. 20 éàíâàð 2009úó èëäÿ èñÿ Ëèòâà Ñåéìèíäÿ 21 äåïóòàòäàí èáàðÿò Ëèòâà-Àçÿðáàéúàí Ïàðëàìåíòëÿðàðàñû äîñòëóã ãðóïó ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàéûá. Ùÿì÷èíèí, Àçÿðáàéúàí Ðåñ-
ïóáëèêàñû èëÿ Ëèòâà Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäà 30-äàí àðòûã ñÿíÿä èìçàëàíûá. Áóíëàðëà éàíàøû, þëêÿëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿð
÷îõòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûã ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ, õöñóñèëÿ, Àâðîïà Èòòèôàãûíûí (ÀÈ) “Øÿðã Òÿðÿôäàøëûüû” Ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äÿ èíêèøàô åäèð. Ëèòâàíûí ÀÈ-äÿêè ðîëó áó þëêÿ
èëÿ ÿìÿêäàøëûüû Àçÿðáàéúàí ö÷öí ìàðàãëû åäÿí ôàêòîðëàðäàí áèðèäèð. Ìÿëóì
îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòèíäÿ áèð íþìðÿëè ìÿñÿëÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè, þëêÿíèí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí áÿðïàñûäûð. Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí áÿðïàñûíà ìöíàñèáÿòäÿ þëêÿëÿðèí òóòäóüó ìþâãå îíëàðûí Àçÿðáàéúàíëà ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ òÿñèð åäÿí àìèëäèð. Áó íþãòåéè-íÿçÿðäÿí,
Ëèòâàíûí Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ
éàíàøìàñû Àçÿðáàéúàí ö÷öí þíÿì äàøûéûð. Ëèòâàíûí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíäÿí
áóíóíëà áàüëû ìÿòáóàòà áèëäèðèëèá êè, Úÿíóáè Ãàôãàçäà äîíäóðóëìóø ìöíàãèøÿëÿð áó ðåýèîíóí èíêèøàôûíà ìàíå îëóð:
“Ðåýèîíäà ñàáèòëèê âÿ òÿùëöêÿñèçëèê
áþéöê áèð ïðîáëåìÿ ÷åâðèëìèøäèð. Ëèòâà ÀÒßÒ-äÿ ñÿäðëèê åäÿí äþâðäÿ áèçèì ìÿãñÿäèìèç Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíäà ìöíàãèøÿëÿðèí òÿíçèìëÿíìÿñèíÿ êþìÿê åòìÿêäÿí èáàðÿò èäè”.
Ëèòâà ðÿñìèëÿðèíèí ãÿíàÿòèíÿ ýþðÿ,
ÀÈ èëÿ ö÷ Úÿíóáè Ãàôãàç þëêÿñè àðàñûíäà
ìöíàñèáÿòëÿðèí ìþùêÿìëÿíìÿñè ùÿì
èñëàùàòëàð âÿ äåìîêðàòèêëÿøìÿ ïðîñåñèíÿ ìöñáÿò òþùôÿ âåðèð, ùÿì äÿ ìöíàãèøÿëÿðèí òÿíçèìëÿíìÿñè ö÷öí éåíè èìêàíëàð éàðàäûð âÿ ðåýèîíäà ñàáèòëèéè
ìþùêÿìëÿíäèðèð. Ðÿñìè Âèëíöñäÿ áåëÿ
ùåñàá åäèðëÿð êè, Àâðîïà Èòòèôàãû èúìàëàð
ñÿâèééÿñèíäÿ äèàëîãà øÿðàèò éàðàòìàãëà,
åòèìàä òÿäáèðëÿðèíäÿí äàùà ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åäèëìÿñè éîëó èëÿ áó ïðîñåñäÿ èøòèðàê åäÿ áèëÿð. Ëèòâà ÀÒßÒ-èí Ìèíñê
ãðóïóíóí äàíûøûãëàð àïàðìàã ñÿéëÿðèíè
äÿñòÿêëÿéèð, òÿðÿôëÿðèí ìþâãåëÿðèíè éàõûíëàøäûðìàüà, ìöíàãèøÿíèí òÿíçèìëÿíìÿñèíèí äèíú âÿ äàâàìëû ùÿëëèíè òàïìàüà ÷àëûøûð. Ãåéä åäÿê êè, ðÿñìè Âèëíöñ
ãàðøûëûãëû ÿëàãÿëÿðèí ìöõòÿëèô ñôåðàëàðäà,
õöñóñÿí äÿ èãòèñàäè ñàùÿäÿ äÿðèíëÿøäèðèëìÿñèíÿ ìàðàã ýþñòÿðèð. Õàòûðëàäàã êè,
Ëèòâàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Ëèíàñ Ëèíêåâè÷èóñ ÊÈÂ-ÿ ìöñàùèáÿëÿðèíèí áèðèíäÿ
áèëäèðèá êè, Ëèòâà èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ÷îõ ñûõ äîñòëóã ÿëàãÿëÿðè éàðàíûá. Ëèò-
Èêè þëêÿ àðàñûíäà ãàðøûëûãëû åòèìàäà ÿñàñëàíàí ñûõ äîñòëóã,
ÿëâåðèøëè ñèéàñè äèàëîã âÿ èãòèñàäè òÿðÿôäàøëûã ÿëàãÿëÿðè éàðàíûá
âà Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè èëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè àðàñûíäà
èêèòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûã öçðÿ êîìèññèéàíûí
ôÿàëèééÿòè èêè þëêÿ àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã
ö÷öí, î úöìëÿäÿí, èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿð âÿ îðòàã èãòèñàäè ìàðàãëàð ö÷öí ÷îõ
âàúèáäèð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, Àçÿðáàéúàí
èëÿ Ëèòâà åíåðýåòèêà, ñÿíàéå, íÿãëèééàò,
ðàáèòÿ âÿ èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû,
êÿíä òÿñÿððöôàòû, ñÿùèééÿ, ìÿäÿíèééÿò,
òóðèçì, òÿùñèë âÿ áàøãà ñàùÿëÿðäÿ áó òÿðÿôäàøëûüûí íÿòèúÿëÿðèíèí èëáÿèë éàõøûëàøìàñûíà íàèë îëóð. Åéíè çàìàíäà, èãòèñàäèééàò âÿ áèçíåñ ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí éåíè èìêàíëàðûí éàðàäûëìàñûíà äà åùòèéàú âàð. Ëèòâà øèðêÿòëÿðè Àçÿðáàéúàí áàçàðûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿê ö÷öí óüóðëó òÿòáèã ñàùÿëÿðè òàïûðëàð. “Áèçèì èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû ìöÿññèñÿëÿðèì&egrav