İş Dünyası Bakı Açısıyla
Yolsuzluk:
Algı ve Politika Önerileri
2014 Ara tırma Sonuçları
Proje Lideri ve Avukat Gönenç Gürkaynak’ın Sunumu
Amaç
•  Yolsuzluk konusunda farkındalık yaratmak
•  İş dünyasının yolsuzluk algısını ortaya koymak
•  Alınabilecek önlemleri tartı maya açmak
Yöntem
•  İstanbul’da i dünyasını temsil eden 801 ki ilik bir
örnekleme anket uygulanmı tır.
•  Ankete baz olu turmak amacıyla İstanbul’da 9 yüzyüze
görü me, Denizli, Gaziantep ve Antalya’da üç odak
grubu çalı ması yapılmı tır. Toplam 36 i insanının
görü ü alınmı tır.
irket Demografisi
Sektör
Küçük
Orta
Büyük
Toplam
Diğer Hiz.
117
43
17
177
İn aat
33
25
22
80
Top. & Per.
68
43
33
144
Konaklama
36
68
30
134
Ula . & İlet.
45
30
5
80
İmalat
83
54
49
186
Toplam
382
263
156
801
En büyük üç sorun
Makro Sorunlar
Girdi Fiyatları
İşgücü
Kamusal Sorunlar
Kamu
DüzenEkon. Siyasi
Genel
İstikrar İstikrar Enfl Döviz Faiz Girdi Enerji Kira Maliyet Kalifiye Vergi leme
Toplam
7
2
4
5
5
5
7
8
13
8
14
3
Kayıtdı ılık
Rü vet
ve
Yolsuz.
10
7
Yolsuzluğun sıklığı ve boyutu yüksek
Son derece
sık
10%
Fikri Yok
9%
Hiç sık
değil
22%
Fikri Yok
8%
Hiç
yüksek
değil
22%
Oldukça
sık
26%
Oldukça
yüksek
27%
Pek
yüksek
değil
33%
Pek sık
değil
33%
Sıklık
Son derece
yüksek
10%
Boyut
Büyük irketlerde sıklık ve boyut algısı daha dü ük
En yüksek algı in aat
En dü ük algı perakende sektöründe
Yolsuzluk artıyor
Ve artacak…
Fikri Yok %10
Azalacak
%16
Aynı
kalacak
%28
Artacak
%46
Haksızlık mı yolsuzluk mu?
İş dünyasının kafası karı ık
Yolsuzluğun ilk üç nedeni :
E itsizlik, güç kazanma isteği, uygulama eksikliği
0 Gelir dağılımındaki eşitsizlik
Kamu görevlilerin maaşlarının düşük olması
Ülkede eğitim seviyesinin düşük olması
Etik değerler eğitiminin yetersiz olması
Dini eğitimin yetersiz olması
Yolsuzluğun günlük işleyişin bir parçası
Kamu görevlilerinin kazanç ve güç elde etme istekleri
Siyasetçilerin yolsuzluğu kendi amaçlarına uygun görmesi
Hesap vermekte yeterince sorumlu davranmama
Yasal mevzuatın uygulanmaması
Mevzuatın sık sık değiştirilmesi
Bağımsız denetim kurumlarının olmaması
Yargının yürütmeden bağımsız olmaması
Bağımsız bir basının olmaması
2 4 6 8 10 12 14 16 Yolsuzluğun küçük irketlere maliyeti daha yüksek
%0
%1-5
%6-10
%11-15
%16-20
%21-25
Ortalama
Küçük
61.3
13.1
11.8
5.2
3.9
4.7
4.6
Orta
55.9
19.6
9.6
1.4
4.6
8.9
4.1
Büyük
46.8
30.1
19.2
1.3
1.3
1.3
3.7
Ekonomik etkileri: Haksız rekabet ve yatırımcı güveninin sarsılması
Toplumsal etkisi: Güvensizlik
0
Ekonomik Etkiler
Yolsuzluk iş maliyetlerinin artmasına neden olur
Yolsuzluk haksız rekabete yol açar
5
20
30
11
2 7
Yolsuzluk yatırımcıların güvenini sarsar 2 4
50
80
90
48
100
3
2
27
65
1
37
50
28
19
18
14
32
31
29
3
13
31
4 8
3
59
51
Yolsuzluk hukuk devletini zayıflatır 1 5
70
66
Yolsuzluk ekonomik büyümeyi hızlandırır
11
60
23
Yolsuzluk ekonomik büyümeyi yavaşlatır 2 8
Yolsuzluk Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girişini zorlaştırır
40
33
Yolsuzluk iş insanlarının geleceğe yönelik plan yapmasını 3 8
Yolsuzluk emlak fiyatlarının yükselmesine neden olur
Toplumsal Etkiler
10
54
3
7
3
63
2
Yolsuzluk toplumun kamu kurumlarına olan güvenini 1 6
29
62
1
Yolsuzluk toplumda etik değerlerin zayıflamasına neden 1 5
30
62
2
Yolsuzluk toplumun iş dünyasına olan güvenini sarsar 1 6
27
64
2
Hiç katılmıyorum
Pek katılmıyorum
Kısmen katılıyorum
Kesinlikle Katılıyorum
Fikri yok
Yolsuzluk bir bütünün parçası
Ne Yapılmalı?
• Gelir dağılımının düzeltilmesi ve ekonomik
e itsizliklerin giderilmesi
• Eğitim
• Bağımsız yargı ve yolsuzluğa kar ı mevcut
mevzuatın etkin olarak uygulanması
Özel sektörün kendi içinde
hala yapması gerekenler var…
• 
irketlerin %46’sında etik kurallar belgesi
bulunmuyor.
•  Yolsuzluğu ihbar etmem çünkü (%60)
Eğitim
• 
• 
• 
• 
• 
• 
Yasal bir ihbar mekanizması yok (%30)
Sonuç vermez (%12)
Uğra mak istemem (%5)
Ödüllendirildiğim bir sistem yok (%7)
Kimliğimin if a edileceğinden çekinirim (%6)
Bugün bana yarın sana diye dü ünürüm (%1)
Bir çözüm önerisi olarak
Ortakla a Eylem
Amaç: pazarda herkes için e it artlar yaratmak
Örnekler:
1) Yolsuzlukla mücadele deklarasyonu
2) Dürüstlük sözle mesi
3) Prensip odaklı giri imler
4)  Onaylanmı
irket koalisyonları
Katılımcılar Ortakla a Eylemi destekliyor
Katılımcıların %67-77’si dört farklı ortakla a eylem türünün
yolsuzluğu engelleyebileceğini veya farkındalığı
artırabileceğini belirtiyor.
ANCAK
Hukuki bağlayıcılık, denetim ve yaptırımının olması
gerekiyor. (%54)
Politika önerileri…
Kamu STK
Özel Sektör
Download

İş Dünyası Bakı Açısıyla Yolsuzluk: Algı ve Politika Önerileri