Yavuz CALP
İLKEM İSG MERKEZİ
İş Güvenliği Koordinatörü
[email protected] – 0 507 984 71 34
KEġKE DEMEMEK ĠÇĠN ÖNCE Ġġ GÜVENLĠĞĠ
Ülkemizdeki 4857 sayılı İş Kanunu'nun
"ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği “
başlıklı bölümü konuyla ilgili şöyle demektedir
MADDE 77 - İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve
güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi
almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak,
İşçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan
her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.
- İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği
önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri
karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması
gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları
konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve
güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
2
İş Kanunu'nda da dile getirilen
iĢveren ve iĢçi sorumluluklarını
şöyle sıralayabiliriz
ĠĢverenler:
a. ĠĢyerinde tehlike analizi ve değerlendirmesi
yaparak, KKD kullanımı için gerekli durum ve
iĢleri saptamak.
b. ĠĢe ve iĢçilere uygun koruyucuyu sağlamak.
c. ĠĢçileri KKD kullanımı, bakımı, temizliği ve
saklanması konusunda eğitmek.
d. KKD kullanımını izlemek ve ilgili kayıtları
tutmak.
e. Zarar görmüĢ koruyucuları anında değiĢtirmek
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
3
İş Kanunu'nda da dile getirilen
iĢveren ve iĢçi sorumluluklarını
şöyle sıralayabiliriz
ĠĢçiler:
a. KKD malzemeleri amaçları doğrultusunda
kullanmak (takmak, giymek, kullanmak).
b. Konu ile ilgili verilen tüm eğitimlere katılmak.
c. KKD malzemelerinin bakımını yapmak,
temizlemek ve uygun Ģartlarda saklamak.
d. ĠĢvereni KKD malzemenin yetersiz kaldığı,
eskidiği, zarar gördüğü durumlarda
bilgilendirmek.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
4
ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği’nin
Temel Amacı
ĠĢyerinin olumsuz
koĢullarından
çalıĢanların sağlık
ve güvenliğinin
korunması, dolayısı
ile iş kazası ve
meslek
hastalıklarının
önlenmesidir.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
5
SAĞLIK VE GÜVENLĠK
KORUNMA UYGULAMALARI
ĠĢyerlerinde, çalıĢanların sağlıklı ve
güvenli bir ortamda çalıĢmalarını
sağlamak için yapılacak korunma
uygulamaları, iki ana baĢlık altında
incelenebilir.
1. Toplu Korunma Uygulamaları
2. KiĢiye Yönelik Korunma Uygulamaları
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
6
1. Toplu Korunma Uygulamaları
•
Tehlikesiz olanla değiĢtirme,
•Genel havalandırma,
•
Yalıtım,
•Genel aydınlatma,
•
Koruyucu/koruma içine
alma,
•Ġklimlendirme,
•
Yerel havalandırma,
•Uyarı levhaları
•
Yerel aydınlatma,
•
Makine koruyucuları,
21.10.2014
•ĠĢaretleme/sınırlama
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
7
2. KiĢiye Yönelik
Korunma Uygulamaları
 ĠĢe uygun personel seçimi, eğitim ve denetim,
 ĠĢe giriĢ sağlık muayenesi,
 Periyodik sağlık muayeneleri,
 Geri dönüĢ sağlık muayeneleri,
 Rehabilitasyon çalıĢmaları,
 KiĢisel koruyucu donanımların kullanımı.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
8
KĠġĠSEL KORUYUCU DONANIM
YÖNETMELĠĞĠ
Bu Yönetmeliğin amacı; insan sağlığı ve
güvenliğinin korunması amacıyla
kullanılan kiĢisel koruyucu
donanımların imalatı, ithalatı, dağıtımı,
piyasaya arzı, hizmete sunumu ve
denetimi ile üçüncü Ģahısların can ve
mal güvenliğinin tehlikelere karĢı
korunmasına iliĢkin usul ve esasları
düzenlemektir.
(R.G. 09 ġubat 2004 Sayı : 25368)
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
9
KĠġĠSEL KORUYUCU DONANIMLAR
KiĢisel koruyucu donanımların kullanımı,
sağlık ve güvenlik koruma uygulamalarının
son safhasını oluĢturur.
Kişisel koruyucu donanım, risklerin, toplu korumayı
sağlayacak teknik tedbirlerle veya iş organizasyonu ve
çalışma metodu ile önlenemediği veya tam olarak
sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılmalıdır.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
10
KiĢisel Koruyucu Donanım
(KKD) Nedir?
KiĢisel Koruyucu
Donanım, bir veya birden
fazla sağlık ve güvenlik
risklerine karĢı korunmak
için kiĢilerce giyilmek,
takılmak veya taĢınmak
amacıyla tasarlanmıĢ
herhangi bir cihaz, alet
veya malzemedir.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
11
Tüm KKD’lerde Bulunması
Gereken Genel Özellikler
Maruz kalınan tehlikeye karĢı yeterli
korumayı sağlamalıdır.
Konforlu olmalıdır.
ĠĢ sırasında iĢçinin hareketlerini
engellememelidir.
Dayanıklı olmalıdır.
Rahat temizlenmelidir.
Yeni bir sağlık ve güvenlik
tehlikesi yaratmamalıdır
 ĠĢyeri koĢullarına uygun olmalıdır.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
12
KKD Özellikleri
¤ BAġ KORUYUCULARI
¤ KULAK KORUYUCULARI
¤ GÖZ VE YÜZ KORUYUCULARI
¤ SOLUNUM SĠSTEMĠ KORUYUCULARI
¤ GÖVDE VE KARIN BÖLGESĠ
KORUYUCULARI
¤ EL VE KOL KORUYUCULARI
¤ AYAK VE BACAK KORUYUCULARI
¤ CĠLT KORUYUCULARI
¤ VÜCUT KORUYUCULARI
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
13
Göz ve Yüz Koruyucuları
¤
¤
¤
El ve yüz siperleri
Gözlükler
Maskeler
Kaynak iĢleri,
kimyasallarla çalıĢılan
iĢler gibi parça
sıçraması riskinin
olduğu benzer iĢler ve
tehlikeli ıĢınlardan
korunmada kullanılır.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
14
Göz ve Yüz Koruyucuları
Göze parça fırlamış, ancak koruyucu gözlük tarafından
parça tutulmuştur.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
15
PARÇA FIRLAMASI
Yoksa gözünüze parça batabilir…!
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
16
YÜZ SPERİ KULLANIN
Gözlük takmadan
çalıĢırken herhangi bir
parça fırlaması ve
sıçramasına maruz
kalındığı takdirde
yalnızca göz yaralanması
yaĢanmamakta, aynı
zamanda gözün
çevresindeki kemiklerde
zarar görmekte ve
muhtemelen kemik
çatlamaları meydana
gelebilmektedir.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
17
KİMYASAL YANIKLAR
•
21.10.2014
Korozif, iritan vb. kimyasallar gözlerde
tahribata ve hatta tüm korneanın
yanmasına
ve
körlüğe
sebep
olabilirler!
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
18
Kulak Koruyucuları
Gürültü maruziyeti en yüksek maruziyet etkin değeri olan
85 dB (A) ulaĢtığında, ya da bu değerleri aĢtığında, kulak
koruyucuları kullanılacaktır.
Yapılan istatistikler, çalıĢanların yaklaĢık % 25’inin iĢitme kaybı
ile karĢılaĢtığını göstermektedir.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
19
Baş Koruyucuları
1. Baretler
Endüstride (madenler, inşaat sahaları, metal ve diğer
endüstriyel alanlarda) düşen cisimlere ve çarpmaya karşı
koruma kullanılan koruyucu baretler, Plastik, Yüksek
düzeyde yalıtkan-plastik baretler, Alüminyum Baretler
2. Saçlı derinin korunması
Kadın işçilerin, saçlarının, dönen makine aksamlarından
korunması için kullanılır.
(Kepler, boneler, saç fileleri)
3. Koruyucu baĢlık
Kirli ve tozlu işlerde ve işyerlerinde, saçı ve başı temiz
tutmak; aynı zamanda dönen ve hareketli makine
aksamından korunmak için kullanılır. (Normal kumaĢ veya
geçirimsiz kumaĢtan yapılmıĢ boneler, kepler, gemici
baĢlıkları ve benzeri)
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
20
Baş Koruyucuları
Bu kiĢinin
baĢında ya baret
olmasaydı!...
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
21
Baş Koruyucuları
Bu çalıĢanın yaptığı gibi baĢımızı koruyabilir miyiz?
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
22
El ve Kol Koruyucuları
Kimya, makine, metal ve inĢaat gibi
sektörlerde; kimyasal maddeler,
radyasyon, elektrik, sıcaklık, titreĢim gibi
etmenlerin yol açacağı kesme, delinme ve
yanık gibi risklere karĢı koruma sağlar.
•Özel koruyucu eldivenler (Makinelerden,
kimyasallardan, elektrik ve ısıdan koruyan
eldivenler)
•Tek parmaklı eldivenler
•Parmak kılıfları
•Kolluklar
•Ağır iĢler için bilek koruyucuları (bileklik)
•Parmaksız eldivenler
•Koruyucu eldivenler
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
23
El ve Kol Koruyucuları
•
Bu çalıĢanın elinde kimyasal
yanık oluĢmuĢ.
21.10.2014
 Oysa asit, baz vb. kimyasallar
için üretilmiş eldiven kullansaydı
bu yanık oluşmayacaktı!
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
24
El ve Kol Koruyucuları
•
ÇalıĢanın elinde yanık meydana
gelmiĢ.
21.10.2014
 Oysa ısıl işlem için üretilmiş
eldiven kullansaydı bu yanık
oluşmayacaktı!
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
25
Ellerin korunması
Ellerimiz
olmasa nasıl
yaĢardık
düĢündünüz
mü?
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
26
Ayak ve Bacak Koruyucuları
Ayakkabı, bot, çizme, tozluk ve
dizlikler gibi donanımlar; inşaat,
maden, yer altı ve metal işlerinde
elektriğe, sıcaklığa, kaymaya ve
düşen, sıçrayan ve batan cisimlere
karşı koruma sağlar.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
27
Ayak ve Bacak Koruyucuları
Normal ayakkabılar, botlar,
çizmeler, uzun botlar, güvenlik bot
ve çizmeleri
Bağları ve kancaları çabuk
açılabilen ayakkabılar
Parmak koruyuculu ayakkabılar
Tabanı ısıya dayanıklı ayakkabı ve
ayakkabı kılıfları
Isıya dayanıklı ayakkabı, bot,
çizme ve tozluklar
Termal ayakkabı, bot, çizme ve
kılıfları
TitreĢime dayanıklı ayakkabı, bot,
çizme ve kılıfları
Anti statik ayakkabı, bot, çizme ve
kılıfları
21.10.2014
Ġzolasyonlu ayakkabı, bot, çizme
ve kılıfları
Zincirli testere operatörleri için
koruyucu bot ve çizmeler
Tahta tabanlı ayakkabılar
Takıp çıkarılabilen ayak üst
kısmı koruyucuları
Dizlikler
Tozluklar
Takılıp çıkarılabilen iç
tabanlıklar (ısıya dayanıklı,
delinmeye dayanıklı, ter geçirmez)
Takılıp çıkarılabilen çiviler
(buz, kar ve kaygan yüzeylere
karĢı)
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
28
Ayak ve Bacak Koruyucuları
Mutlak suretle işe
uygun
ayakkabı
kullanmamız gerekir.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
29
Ayak ve Bacak Koruyucuları
ĠĢ ayakkabısı sizi kesici parçalardan ve parça batmasından korur.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
30
Ayaklarımız Önemlidir
• Çünkü ayaklarımız gündelik
yaĢamda uzun yollar kat eder.
• Normal günlük aktivitesini
sürdüren bir insan günde
ortalama 10.000 adım atar.
• Yani bir yıl içinde neredeyse
dünyanın çevresini 5 kere
dönecek kadar yürür.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
31
Vücut ve Gövde Koruyucuları
Koruyucu önlük,
cankurtaran yeleği ve
emniyet kemerleri;
döküm, kaynak, inĢaat
ve kanalizasyon iĢlerinde
toz, sıcaklık, elektrik,
radyasyon, kimyasallar
ve yüksekten düĢmeye
karĢı koruyucu olarak
kullanılır.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
32
Vücut Koruyucuları
DÜġMEYĠ ÖNLEYĠCĠ EKĠPMAN
21.10.2014
FRENLEME EKĠPMANI
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
VÜCUDU BOġLUKTA TUTABĠLEN DONANIM (PARAġÜTÇÜ KEMERĠ)
33
Gövde Koruyucuları
 Koruyucu iĢ elbisesi (iki parçalı ve tulum)
 Makinelerden korunma sağlayan giysi (delinme,
kesilme vb.)
 Kimyasallardan korunma sağlayan giysi
 Ġnfrared radyasyon ve ergimiĢ metal sıçramalarına
karĢı korunma sağlayan giysi
 Isıya dayanıklı giysi
 Termal giysi
 Radyoaktif kirlilikten koruyan giysi
 Toz geçirmez giysi
 Gaz geçirmez giysi
 Florasan maddeli, yansıtıcılı giysi ve aksesuarları
 Koruyucu örtüler.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
34
Gövde Koruyucuları
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
35
Gövde Koruyucuları
DELĠNME, KESĠLMEYE
KARġI ÖNLÜK
21.10.2014
KĠMYASALLARA
KARġI ÖNLÜK
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
ISITICI YELEK
36
Solunum Sistemi Koruyucuları
•
•
•
•
ĠĢyeri havasında bulunan zararlı maddeler; metal
tozları, çözücüler (solventler) çeĢitli
zehirlenmelere sebep olurlar.
Silis, amyant, kömür tozları gibi zararlılar
pnömokonyoz olarak adlandırılan akciğer
hastalığına neden olurlar.
Bu ve benzer zararlıların, (MAK)maksimum
konsantrasyon değerlerini geçmeleri durumunda,
uygun aspirasyon sistemleri kullanılmalıdır.
Ancak bu sistemlerin kurulamadığı veya yetersiz
kaldığı durumlarda, solunum sistemi
koruyucularının kullanılması gerekmektedir.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
37
Solunum Sistemi Koruyucuları
•
•
•
•
•
•
•
•
Gaz, toz ve radyoaktif toz filtreli maskeler
Hava beslemeli solunum cihazları
Takılıp çıkarılabilen kaynak maskesi
bulunduran solunum cihazları
Dalgıç donanımı
Dalgıç elbisesi
Hava temizleyici maskeler
Hava beslemeli maskeler
Temiz havası kendinden olan
solunum cihazları
(Oksijen Beslemeli)
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
38
Solunum Sistemi Koruyucuları
• Solunum cihazları, gaz ve toz maskeleri, dalgıç donanımları,
yangın maskeleri gibi donanımlar; tozlu, kapalı ortamlarda,
oksijenin yetersiz olduğu yerlerde ve yer altı iĢlerinde koruyucu
olarak kullanılır.
•
KKD’LER KULLANILDIĞI YERE VE KULLANIM AMACINA UYGUN OLARAK
SEÇĠLMELĠDĠR.
•
HER KULLANIġTAN SONRA GÖZDEN GEÇĠRĠLMELĠ VE FĠLTRELERĠ
ÇIKARILDIKTAN SONRA TEMĠZLENMELĠDĠR.
•
KORUMA ÖZELLĠĞĠNĠ KAYBEDEN FĠLTRELER, DEĞĠġTĠRĠLMELĠDĠR.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
39
Solunum Sistemi Koruyucuları
HAVA BESLEMELĠ SOLUNUM CĠHAZI
21.10.2014
KĠMYASAL ETKĠLERE KARġI TAM DONANIMLI
KORUYUCULAR
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
40
Soluduğumuz Ortamdaki
Tehlikeler
Toz
Duman
Sis
Buhar
21.10.2014
Gaz
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
41
SOLUK ALIP VERME
•
Ġnsanda istirahat halinde normal
solunum ritmi dakikada 12’dir.
•
Bu ritimde ortalama 2 saniyelik
soluk alma dönemini, 3 saniyelik
soluk verme takip etmektedir.
•
Ġstirahat halinde, bir defalık
solunum hacmi 500 ml kadardır.
•
Bir dakikada akciğerlere giren ve
çıkan hava hacmiyse 1000 ml’dir.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
42
SOLUK ALIP VERME
• UNUTMAYIN!
Soluduğunuz ortamdaki toz,
sis, duman ve gazlar
sağlığımızı bozar!
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
43
KKD Ġçin Temel Sağlık ve Güvenlik
Gerekleri Ne Demektir?
•
CE iĢareti taĢıyan tüm ürünlerde olduğu gibi KKD’nin de insan
sağlığı, can ve mal güvenliği, çevre ve tüketicinin korunması
açısından sahip olması gereken asgari güvenlik koĢullarıdır.
CE Uygunluk ĠĢareti:
Üreticinin, KĠġĠSEL KORUYUCU
DONANIM YÖNETMELĠĞĠNDEN
kaynaklanan bütün yükümlülüklerini
yerine getirdiğini ve KKD' nin ilgili tüm
uygunluk değerlendirme işlemlerine
tabi tutulduğunu gösteren işareti ifade
eder.
Güvensiz ürün
KORUMAZ
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
44
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
45
KĠġĠSEL KORUYUCU
DONANIMLAR !!!
Risklerin, toplu korunmayı
sağlayacak teknik önlemlerle veya
iĢ organizasyonu ve çalıĢma
yöntemleriyle ÖNLENEMEDĠĞĠ
veya tam olarak
SINIRLANDIRILAMADIĞI
durumlarda kullanılmalıdır.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
46
Kişisel Koruyucu Donanım
Tek Kişiyi Korur,
Toplu Koruma Sağlamaz!
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
47
MESLEK HASTALIKLARI SONUCU
TEġHĠS OLUNAN HASTALIK
Hastalıklar
Toplam
Slikoz Ve Slikotuberküloz
1.000
Nitroz Gazları
63
KurĢun Ve KurĢun Tozları
54
Fosfor Ve Anorganik Fosfor BileĢikler
15
Mesleki-BronĢiyal Astma
7
Sert Metal Tozları
6
Organik KurĢun BileĢikleri
6
Gürültü Sonucu ĠĢitme Kaybı
5
Arsenikli Hidrojen Veya Arsin
5
KanserleĢmeyen Deri Hastalıkları (Contact Dermatid, Egzama)
4
Aliminyum Ve BileĢikleri
3
Deri Kanserleri Ve Prekanseröz Deri Hastalıkları
3
Benzol (Benzen) Ve Homologları, Trambositopeni
3
Nikel Ve BileĢikler
3
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
48
YARALANMA ĠSTATĠSTĠKLER 2007
Eller
20.233
El Parmaklar
15.783
Ayaklar
14.722
Kol ve Dirsek
4.926
Sırt
2.572
Bacak
2.491
Gövde ve Ġç Organlar
1.907
Gözler
1.695
Bilek
1.437
Ayak bileği
1.318
Bütün Vücut
1.258
Kafa
1.256
Yüz
1.207
Ayak Parmaklar
1.202
Omuz
911
Kalça
474
Boyun
340
Kulaklar
Diğer
21.10.2014
8
5
4
7
9
1
2
10
68
6.789
6
3
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
49
KiĢisel koruyucu donanım,
riske karĢı devamlı
kullanıldığında tam koruma
sağlar.
21.10.2014
Yavuz CALP, İş Güvenliği Uzmanı
50
Download

6. Hafta Ders Notları