BENİGN PROSTAT HİPERPLAZİSİ
Dr. Necmettin PENBEGÜL
Prostat
• Mesane tabanı ile
üretranın birleşim
yerinin etrafını sarar.
•Seminal sıvının bir
kısmını üreten bir seks
bezidir.
•Esas olarak epitelyal ve
stromal hücrelerden
oluşmaktadır.
BENİGN PROSTAT HİPERPLAZİSİ
BPH
Glandüler ve stromal elemanların hiperplazisi sonucu ortaya
çıkan ve glandın malign olmayan bir biçimde büyümesi ile kendini
gösteren bir hastalıktır.
Benign prostat hiperplazisi (BPH), yaşlanmayla çok yakından ilgisi
bulunan bir durumdur
Hastanın yaşam kalitesini düşürür .
Yaşı 65'ten büyük olan erkeklerin %30 kadarında sıkıntı verici
AİYŞ'leri meydana getirir.
Prostat anatomisi

Anatomik yerleşimi:
Symphysis pubis`in inferior
kollarının altında,
- Ovoid şekilde,
- Altta daralmış bir apex ve
üstte mesane ile devam
eden geniş bir taban, Arkada ampulla recti ile
komşuluk içinde,
- İçerisinden prostatik üretra
geçer,
- Kapsül (elastin, kollajen ve
düz kas dokusu).
-
Prostat anatomisi
Prostat anatomisi
Prostat anatomisi

Yapısı:
-%
70 glandüler doku
(Tubuloalveolar
bezler)
-
% 30 fibromüsküler
stroma
-
Verumontanum
Prostat anatomisi

Zonal anatomi
-
Transizyonel zon (%5)
-
Santral zon (% 25)
%
70
-
Periferal zon (%70)
-
Anterior fibromüsküler
%
30
stroma (Düz kas ağırlıklı)
Prostat anatomisi

Transizyonel zon
-

Santral zon
-

Ejekülatör kanalların
proksimalinde
üretrayı çevreler.
Ejekülatör kanalları çevreler
ve mesane tabanına doğru
projekte olur.
Periferal zon
-
Prostatın apikal, posterior
ve lateral kısımlarını
içerir.
Prostat anatomisi

Zonal anatominin klinik önemi
- Transizyonel zon:
Benign Prostat Hiperplazisi`nin geliştiği alan,
- Periferal zon:
Prostat kanseri`nin en sık geliştiği alan ( % 70)
Prostat anatomisi

Büyüme
Fetal hayatta fetal androjenlerin etkisi ile oluşur.
- Doğumdan pubertaya kadar boyutunda belirgin
bir artış olmaz.
-
-
Pubertada ani bir hacim artışı olur ve yıllar içinde
tedricen büyüme gösterir.
-
Erişkinde ortalama ağırlığı 18-20 gr civarındadır
(4x3x2 cm.).
Prostat anatomisi
 Arterleri
-
İnferior vezikal arterr.
-Pudental internal arter
-Rectalis media arter

Venleri
- Vezikal ven
- İnternal iliak ven
Prostat fizyolojisi

Üreme sistemi organı
-
Semen sıvısı:

%
10
vaz
deferens sıvısı
(sperm ihtiva eder)


%
60
veziküla
seminalis sıvısı
% 30 prostat salgısı
Prostat fizyolojisi

Prostat salgısı
pH: 7.5 (Alkali)
- Semene süt görünümünü verir.
-
-
Salgıladığı enzimlerle semen sıvısını önce
pıhtılaştırır, daha sonra ise pıhtılaşmanın
erimesini sağlar (likefasiyon).
Prostat fizyolojisi

Prostat salgısının fertilizasyondaki önemi:
-
Kadın vaginası asidiktir. Spermlerin bu asidik
ortamda tahrip olmasını, ortamı alkali hale
getirerek önler.
Semeni önce pıhtılaştırarak, koitus sonrasında
kadın üreme sisteminde tutunmasını sağlar.
Ancak bu esnada spermlerin hareketi kısıtlıdır. Daha sonra ise pıhtılaşmanın erimesini
sağlayarak spermlere hareketlilik kazandırır.
-
Epidemiyoloji, insidans ve prevalans
Histolojik (mikroskobik) BPH
40 yaş erkeklerin %8’inde
60 yaşında %50,
80 yaşında %90
100 yaşında %100 görülür.
Mikroskobik BPH…..Histolojik olarak tanımlanabilen hastalık
Makroskobik BPH….. Büyümüş prostat
Klinik BPH….. BPH’ne bağlı olarak semptomların gelişimi
Mikroskopik BPH’ın yarısı makroskopik BPH,
Makroskopik BPH’ın yarısı semptomatik hale gelir
Etyoloji

Genetik yatkınlık
BPH
Ailesel
1-Ailede öyküsünde 3 veya
daha fazla BPH’lı bireyin bulunması
2-Erken yaşta başlangıç ( 60 yaş
altında ameliyat olanların %50’sinde
kalıtsal geçiş var)
3-Büyük prostat hacmi (ortalama 82.7)
Sporadik
1-Prostat hacmi
(ortalama 55.5)
•Fonksiyonel testis varlığı
-Puberte öncesi kastre edilen olgularda
BPH gelişmez

Androjenlerin rolü
BPH gelişimde majör tetikleyicidirler.
Tip 2, 5 α redüktaz
Testosteron
Dihidrotestosteron (DHT)
DHT majör intraprostatik testosterondur.
DHT’nin androjen reseptörlerine affinitesi daha yüksektir.
İki tip 5 alfa redüktaz enzimi tanımlanmıştır:
-Tip I 5 alfa-redüktaz enzimi cilt ve karaciğer gibi
ekstraprostatik dokuda mevcuttur.
-Tip II 5 alfa redüktaz enzimi ise predominant olarak
prostat orijinlidir. Bu enzim, prostatın normal gelişimi
ve sonradan hiperplazik büyümesi için gerekli bir
formdur.
Androjen prostat dokusu için en güçlü mitojendir,
embriyolojik dönemde de prostat gelişiminin
androjen varlığına bağlı olduğu bilinmektedir.

Östrojenlerin rolü

BPH gelişimindeki rolü net olarak belli değil, androjenlerle
birlikte sinerjistik etki gösterdiği düşünülmektedir.


Androjenik reseptör sayısını artırır. (?)
Testesteron’un DHT’ye dönüşümünü artırarak prostatik
DHT seviyesini yükseltir (?)

Irksal özellikler ve diyet
Zencilerde
Yağ oranı düşük sebze ve meyveden zengin
( lif oranı yüksek) diyetinin koruyucu bir etki yaptığı
düşünülmektedir. (Zayıf etkili fito-östrojenler)

Yaşlanma
-Testesteron (leydig h.) üretimi azalır
-Seks hormon bağlayıcı proteinler artar, serum testesteron
seviyesi azalır
-İntraprostatik DHT ve androjen reseptör düzeyi azalmaz
aksine artar.
BPH ‘da Üriner Sistem
Değişiklikleri
Üretra
Şekil bozuklukluğu
(deformasyon)
Boyunda uzama
(elongasyon)
Yer değiştirme
(deviasyon)
Mesane boynunun
öne doğru
yer değiştirmesi
(Dislokasyon)
Mesane
 Hipertrofi
 Trabekülasyon
 Sellül
 Divertikül
Üreter ve Böbrekler
 Kronik retansiyona bağlı üst
üriner sistemde dilatasyon
 Trigonal hipertrofiye bağlı
üretero- vezikal obstrüksiyon
 Orifis çevresinde gelişen
divertiküllere bağlıVUR ve
hidronefroz
 Böbrek fonksiyon bozukluğu
Müsküler hipertrofi sonucu oluşan kas demetlerinin
belirgin hale gelmesine trabekülasyon,
bu demetlerin arasında mukozal ceplerin
oluşmasına sellül
sellüllerin daha da büyümesine divertikül denir.
Obstruksiyon
Dinamik komponent : Prostat kapsülündeki -1 adrenerjik
düz kasların kontraksiyonu
Statik komponent: Büyümüş prostat dokusunun basısı
Klinik Bulgular
Semptomlar
Obstrüktif
 İdrar yapmaya başlamada
gecikme (hesitancy)
 İdrar kavsinin düşmesi
( projeksiyonda azalma) ve
işemenin zayıflaması
(kalibrasyonda azalma)
 Terminal damlama
 Yetersiz boşalma hissi



İrritatif
Sık miksiyon (pollaküri)
Ani idrar sıkışması
(urgency)
Gece idrara çıkma
(noktüri)
OBSTRÜKSİYON
ENFEKSİYON
TAŞ
Bulgular

Hematüri

Azotemi

Rezidü idrar

Akut retansiyon
BPH’NDE TANI
I. Zorunlu Temel Değerlendirme
1. Hikaye
2.Semptom skoru tayini
3.Fizik ve rektal inceleme
4.İdrar analizi
5.Renal fonksiyonların
değerlendirilmesi
0-7 Hafif
derecede
semptomatik
8-19 Orta
derecede
semptomatik
20- 35 Ciddi
derecede
semptomatik
Fizik Muayene


Rektal muayene
Prostat büyüklüğü
Endürasyon
Nodül
Glob vezikale saptanabilir.
Görüntüleme Metodları
TEDAVİ







Medikal
Konservatif izlem
Kolesterol düşürücü ajanlar
Aminoasit kompleksleri
Fitoterapotik ajanlar
Alfa blokerler
Hormonal tedaviler
5α redüktaz inhibitörü








Girişimsel
Açık prostatektomi
TUR
Transüretral insizyon (TUIP)
Lazer prostatektomi
Hipertermi ve Termoterapi
TUNA
Yüksek şiddetli odaklanmış
ultrason(HIFU)
Balon dilatasyon ve
intraüretral stentler
Alfa 1 blokerler
Α1fa 1- A alt tipi prostat, mesane boynu ve üretrada baskın olarak
bulunmaktadır.
5α redüktaz inhibitörleri

Prostatik tip 2, 5α redüktaz spesifik inhibitörüdür.

Epitelyal hücre yoğunluğunu azaltmaktadır.

Empotans(%7) ve libido kaybı(%10.9) yüksek
oranda görülür.
Prostat ameliyatları

TUR-P (TransUretral Rezeksiyon Prostatektomi)
-
Altın standart
-
En sık kullanılan yöntem -
Daha kısa hospitalizasyon
-
Obstrüksiyon yapan adenom dokusu sistematik
olarak mesane boynundan başlayarak
verumontanuma kadar rezeke edilir.
Prostat ameliyatları
Transüretral prostatektomi
Açık Prostatektomi



Suprapubik transvezikal prostatektomi
Retropubik transkapsüler prostatektomi
Perineal prostatektomi
Prostat ameliyatları
Retropubik prostatektomi
Suprapubik prostatektomi
Download

BENİGN PROSTAT HİPERPLAZİSİ