PD–084
Mersin Toroslarda Bazı Organik Klorlu Pestisitlerin
Pasif Birikim Çalışmaları
Birgül Mazmancı a, Mehmet Ali Mazmancıb, Levent Atatanırc,
Cafer Turgut c, Karl W. Schrammd, Bernhard Henkelmannd
a
Mersin Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Çiftlikköy, Mersin,
[email protected]
b
Mersin Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Çiftlikköy, Mersin
c
Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Aydın
d
Helmholtz Zentrum München, German Research Center for Environmental Health, Institute of
Ecological Chemistry, Neuherberg, Germany
Amaç: Kalıcı organik kirleticilerin (POP) kullanımının yasaklanmasına yönelik Birleşmiş
Milletlerin hazırladığı Stockholm sözleşmesi 2004 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu sözleşmeyi
imzalayan üye ülkeler sözleşmede yer alan kimyasalların üretimi, kullanımı ve emisyonunu
engellemekle yükümlüdür. Kullanımı yasaklanan kimyasallar arasında organik klorlu pestisitler
(OCP) de yer almaktadır. Bu çalışmada Mersin Toroslar’da pasif örnekleme sistemi ile havadaki
(OCP)’ler tespit edilmiştir.
Gereçler ve Yöntemler: Çalışmada kullanılan pasif örnekleyiciler yarı geçirgen membran sistemleri
(SPMD) VWR (Darmstadt, Germany)’dan sağlanmıştır. SPMD ler 50 cm x 50 cm x 40 cm boyutlarına
sahip ahşapdan yapılmış, hava akımının geçeceği şekilde tasarlanmış Stevenson kutularına
yerleştirilmiştir. Bu kutular 8 m den 1881m yüksekliğe kadar 8 farklı noktaya yerleştirilmiştir. Çalışma
2009-2010 yılı Mayıs ayları arasında 1 yıl sürdürülmüştür. Laboratuvar ortamına taşınan SPMD
lerin ekstraksiyonu Levy ve ark. (2009)’a göre yapılmıştır. Elde edilen ekstraktda OCP analizleri
(Hexachlorocyclohexane, Dichlorodiphenyltrichloroethane (DDT), Chlordane, Heptachlor, Aldrin,
Dieldrin, Methoxychlor, Mirex ) HRGC/HRMS’cihazında yapılmıştır.
Bulgular: Analizler sonucu tespit edilen 8 farklı noktada Hexachlorocyclohexane,
Dichlorodiphenyltrichloroethane (DDT), Chlordane, Heptachlor, Dieldrin, Methoxychlor, Mirex
farklı tespit edilmiştir.
Sonuç:
Hexachlorocyclohexane,
Dichlorodiphenyltrichloroethane
(DDT),
Chlordane,
Heptachlor, Aldrin , Dieldrin, Methoxychlor, Mirex Stockholm sözleşmesi ile kesin olarak
sınırlanan organik klorlu pestisitlerdendir. Adı geçen pestisitlerden Dieldrin kullanımı 1971 de
Hexachlorocyclohexane, DDT, Chlordane, Heptachlor, Aldrin, , kullanımı 1978-79 lu yıllarda
yasaklanmıştır. Methoxychlor 2002-2003 yıllarında yasaklanmış, kullanımı 1977-78 de yasaklana
Mirex ise Türkiye de ruhsatlandırılıp kullanılmamıştır. Yapılan analizlerde Aldrin hariç diğer
OCP’ler tespit edilmiştir. Çok önceden kullanımı yasaklana OCP lerin pasif örnekleyicilerle havada
tespit edilmiş olması kaçak kullanımlarının olabileceğini akla getirmektedir. Ayrıca Türkiye’de
kullanımına izin verilmeyen Mirexin tespit edilmiş olması OCP lerin uzak mesafe taşınmaları
yoluyla gelebileceklerini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Mersin, OCP, SPMD
Teşekkür: Çalışmalara yardımlarından dolayı Mersin İl Orman Müdürlüğüne, Mersin Meteoroloji
Müdürlüğüne teşekkür ederiz. Bu çalışma “TÜBİTAK 109T002 – BMF (Almanya) TUR 08/002
tarafından desteklenmiştir.
21. Ulusal Biyoloji Kongresi, 03–07 Eylül 2012, Ege Üniversitesi, İzmir, Türkiye
http://www.ubk2012.ege.edu.tr
893
Download

Mersin Toroslarda Bazı Organik Klorlu PestisitlerinPasif Birikim