BELARUS EKONOMİSİ
Belarus Cumhuriyeti, gelişmiş sanayisi, hizmet ve tarım sektörleri ile
ihracata odaklanmış bir ülkedir. Potasyum gübreleri, yük araçları, traktör, yol,
inşaat ve kamu hizmet araçları ihracatında dünya liderleri arasında kendisine ön
sırada yer bulmuştur.
90'lı yılların başından itibaren XXI. yy. kadar Belarus Sovyet
ekonomisinden piyasa ekonomisine kademeli bir geçiş yapmıştır. Ve bu süreçte
temel öncelik şok reformların halkın üzerinde şok etkiler yaratmaması ve
ülkenin üretim potansiyelinin yaşayabileceği olumsuzlukları önlemek olmuştur.
Şu anda, Belarus belirli alanlarda ki devlet kontrolü ile birlikte piyasa
ekonomisi modelini kararlı bir şekilde yürütmektedir.
Bu yaklaşım sayesinde yıllık ekonomik büyüme 2000'li yıllardan itibaren
5,8% -11,4% oranında gerçekleşmektedir.
CIS bölgesinde kimya ve petrokimya, bilgi ve iletişim teknolojileri
otomotiv ve tarım makineleri, tarım ve hafif sanayi pazarındaki istikrarlı bir
şekilde liderlik konumunu korumaktadır. Bilişim teknolojileri hizmeti açısından
tüm CIS ülkelerini geride bırakmakta ve bu konuda Hindistan ile yarışır
konumdadır.
Yüksek teknoloji alanında önemli gelişmeler göstermiş ve özellikle optik,
lazer cihazları ve otomatik kontrol sistemleri üretiminde önemli gelişmeler
göstermiştir.
İş ortamının geliştirilmesi
Belarus yönetimi yerli ve yabancı yatırımlara en uygun çalışma ortamı
yaratma hususunda gerekli tecrübeye sahiptir. Ekonomik sistem kırsal ve küçük
yerleşim yerlerinde yapılan yatırımlar için vergi muafiyeti, gümrük muafiyeti ve
diğer ayrıcalıklar tanımaktadır.
Küçük işletmeler sadeleştirilmiş vergi sisteminden faydalanabilirler. Bu
yaklaşım ticari kurumlara %3 - %8 oranında bir gelir elde etmelerini sağlar ve
sadeleştirilmiş düzende vergi kayıtlarını sağlar.
Belarus Cumhuriyeti - gelişmiş hizmet sektörü ve tarım ile ihracat odaklı
bir ülkedir. Ancak, Belarus ekonomisi sanayinin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'daki
yeri yaklaşık %33 olarak hesaplanmıştır.
Ekonominin kilit sektörleri olarak:




Makine üretimi;
Metalürji;
Metal işleme;
Tarım makineleri ve traktör









üretimi;
İnşaat malzemeleri üretimi;
Aydınlatma ve tekstil endüstrileri;
Kimya ve petrokimya endüstrisi;
Elektrikli makine ve elektronik;
Tarım;
Ormancılık ve ahşap sanayi;
Bilişim sektörü;
İnşaat;
Enerji.
Belarus Cumhuriyeti'nde makine üretimi yapan komplekslerin içerisinde
otomobil sanayisi tüm üretimin 1/4ünü oluşturmaktadır. Belarus, yük
kamyonları, otobüs ve özel araç üretiminde uzmanlaşmıştır. Bu alanda kilit
kurumlar OAO MAZ (Minsk Otomobil Fabrikası) ve BAZ (Belarus Otomobil
Fabrikası) bulunmaktadır.
Belarus, aynı zamanda tarım araçlarında da gelişmiş bir üretici
konumundadır.
Farklı özellik ve tasarımlarda traktör, biçerdöver ve yem biçerdöverleri
konusunda ileri bir teknolojiye sahiptir. Aynı zamanda Belarus Traktör Fabrikası
dünya üzerindeki piyasa ihtiyacının %9,6'lık bölümünü karşılayarak dünya
genelindeki en büyük üreticiler arasında ilk sekize girmeyi başarmıştır.
Üretimde GORİZONT ve VİTYAZ marka televizyonlar, ATLANT marka
buzdolapları, BELKOMUNMAŞ marka tramvay ve troleybüsler, AMKADOR
marka yol inşaatı araçları önemli bir yer kaplamaktadır.
Belarus kimya ve petrokimya endüstrisi üretimi olan potasyumlu, azotlu,
fosforlu gübre, petrol ürünleri, kimyasal lifler ve iplikler yaygın olarak dış
pazarlarda aranır. Belarus Devlet Konsorsiyumu bünyesinde 60'tan fazla petrol
ve kimyasal ürün fabrikası bulundurmaktadır ve ürünleri dünya üzerindeki
100'den fazla ülkeye ihraç etmektedir. Ve tüm bu kurumlar Uluslararası
ISO9000 standartlarında üretim yapmaktadır.
Sektörün büyük işletmeleri - BELARUSKALİ ve JSC GRODNOAZOT.
Petrol rafineri sanayi NAFTAN (Novopolotsk) ve JSC PETROL RAFİNERİSİ
tarafından temsil edilmektedir. Bu modern kompleksler 60'tan fazla ülkeye
yüksek kaliteli petrol ürünleri ihraç etmektedir.
Belarus Metal Kompleksi bünyesinde, çelik boru, çelik metal, çelik rulo,
çelik kordon ve tel vb. üretimi yapan kompleksler bulunmaktadır. Ülkede çelik
ürünlerinin en büyük üreticisi RUP BELARUS METAL FABRİKASI'dır.
Otomotiv ve uçak lastikleri üretiminde dünyanın önde gelen üreticilerinden biri
olan Fransız şirketi Michelin - BMZ şirketini 2009 yılında çelik kordon ve
kordon tel tedarikçisi olarak belirlemiştir.
Beyaz Rusya Yakıt ve Enerji kompleksi (FEC) enerji üretimi, sevkiyat,
depolama gibi her işlevi gören bir kompleks içermektedir. Ülke içerisinde
üretilen enerjinin yaklaşık % 85'i ihraç edilmektedir.
2008 yılında %20 oranında elektrik tasarrufu ve ucuzlama sağlayacak
2400MW'lık bir atom enerjisi santrali kurulması planlanmıştır. İlk Atom Enerjisi
Santrali'nin 2018, ikincisinin ise 2020 yılında tamamlanması planlanmaktadır.
Ülke ekonomisinde gelişmiş hizmet ve sanayi sektörünün yanı sıra tarım
da büyük bir yer edinmiştir. Tarımın üretimdeki payı %9'dur.
Belarus Cumhuriyeti kişi başına patates üretiminde dünyada ilk sırada yer
almaktadır ve sebze üretiminde ise ana üreticiler arasında yer almaktadır.
Bunun dışında, ülke keten üretimine de konsantre olmuştur. Dünya
pazarının %16'lık ihtiyacını karşılayarak keten üretiminde dünya sıralamasında
ilk 5 ülkeden biridir.
Belarus dünya pazarının %1,6'lık süt, %3,9'luk yağ ve %2'lik peynir
ihtiyacını karşılamaktadır. Avustralya, Yeni Zelanda, Brezilya ve Arjantin ile
birlikte en büyük süt ürünleri ihracatçıları arasında yer almaktadır.
Yıllık gıda ihracatı 5milyar $ aşmakta ve giderek bu tutar artmaktadır.
İnşaat sektörünün gayri safi milli hasıla’daki yeri yaklaşık %6'dır. Bu
sektörün ana çekirdeğini yapı malzemeleri üreten işletmeler oluşturmaktadır.
İnşaat sektörünün önemli ve dinamik kollarından biri de konut inşaatlarıdır. Bu
sektör devletten birebir destek almaktadır.
Belarus Cumhuriyeti taşımacılık sektöründe gelişmiş alt yapısı ile sürekli
gelişme göstermektedir. Belarus Avrasya ülkeleri için taşımacılık sektöründe
atardamar görevi görmektedir. Her yıl Avrupa ve Rusya arasında yapılan ürün
taşımacılığının %90'ı yani 100 milyon tonluk ürün geçişi ülke sınırları üzerinden
sağlanmaktadır. Ülke üzerinden yapılan bu taşımacılık güvenli bir şekilde
demiryolu, karayolu, hava, nehirler ve boru hatları üzerinden yapılmaktadır.
2003 yılından itibaren Belarus, Ukrayna ve Litvanya demiryolu idareleri
Baltık ülkelerini Karadeniz, Hazar, Akdeniz ülkeleri ile birbirine bağlayan
“Viking” adlı taşımacılık sistemini kurmuştur.
2014 yılında bu rotanın Bulgaristan ve Romanya üzerinden Tekirdağ’a
bağlanarak Belarus ve Türkiye arasındaki taşımacılık sektörünün getirdiği
maliyetlerin azaltılması planlanmaktadır.
Bilgi ve iletişim teknolojileri. Belarus kendisi için vazgeçilmez bir hedef
olarak uluslararası piyasada bilgi ve iletişim teknolojilerinde aktif pay sahibi
olmayı özelliklede program yazılımı konusunda aktif pay sahibi olmayı
hedeflemiştir. Bu hedefe kalifiye personel sayısı ve kaliteli eğitim sayesinde
ulaşılmıştır. Bu sistem devlet tarafından birebir desteklenmektedir. Ülkede
yazılım geliştirme, kümeleme teknolojileri sunan büyük bir teknopark inşa
edilmiş ve buradaki girişimcilere vergi muafiyeti sağlanmıştır.
Belarus Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği Ticaret ve Ekonomi Servisi
Download

Belarus ekonomi dalları