Sirküler No: 061
İstanbul, 1 Temmuz 2014
Konu: 6545 sayılı Kanun ile idari yargıda yapılan değişiklikler.
Özet: 28 Haziran 2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6545 sayılı Kanun ile
idari yargıda çeşitli değişiklikler yapılmıştır. Aşağıda özetlenen söz konusu
düzenlemeler Kanun’un yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Kuzey YMM ve Bağımsız
Yeni düzenleme ile ilk derece yargılama mercii konumunda bulunan idare ve vergi
mahkemelerinin kararlarına karşı temyiz yoluna başvurmadan önce
mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf
başvurusunda bulunulması gerekmektedir. Bu kapsamda, itiraz yolu
kaldırılarak, bölge idare mahkemeleri (BİM) istinaf mercii olarak yapılandırılmış ve
temyiz yolu öncesinde zorunlu bir kanun yolu daha tesis edilmiştir. Dolayısıyla,
yeni düzenleme ile ilk derece mahkemesi kararlarına karşı doğrudan temyiz
yoluna başvurma olanağı kaldırılmış olmaktadır.
Beytem Plaza
Denetim A.Ş.
Büyükdere Cad.
No: 20 34381 Şişli
İstanbul - Turkey
Tel: +90 (212) 315 30 00
Fax: +90 (212) 234 10 67
www.vergidegundem.com
www.ey.com
Yeni yapıdaki bölge idare mahkemeleri Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
üç ay içinde kurulacaktır.
Getirilen bu üç dereceli yargılama esasını içeren yeni sistem, yeni yapıdaki
BİM’lerin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra işlemeye başlayacaktır.
Kanun ile Danıştay’ın temyiz incelemesi üzerine tesis ettiği kararlara karşı
başvurulabilecek kanun yollarından birisi olan karar düzeltme yolu kaldırılmıştır.
Ayrıca, 6545 sayılı Kanun ile idari yargılama usulleri arasına “ivedi yargılama
usulü” eklenmiştir.
28 Haziran 2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6545 sayılı Türk
Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile;
Bu dokümanda yer alan
- 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi
Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun (2576 sayılı
Kanun) ile
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (İYUK)
açıklamalarımız, konuya
önemli değişiklikler yapmıştır. Söz konusu düzenlemeler Kanun’un yayım
tarihinde (28Haziran 2014) yürürlüğe girmiştir.
Denetim A.Ş.’ye, işbu
Mevcut idari yargı, 1982 yılında yürürlüğe konulan 2575 sayılı Danıştay
Kanunu, 2576 sayılı Kanun ve 2577 sayılı İYUK kapsamında düzenlenmiş
olup idari yargı ve dolayısıyla vergi yargısı;
kaynaklanan veya
Ø
Ø
İlk derece mahkemeleri ile
Bölge idare mahkemeleri (BİM)/Danıştay
ilişkin genel bilgiler
içermektedir. EY ve/veya
Kuzey YMM ve Bağımsız
dokümanın içeriğinden
içeriğine ilişkin olarak
ortaya çıkan sonuçlardan
dolayı herhangi bir
sorumluluk iddiasında
bulunulamaz.
olmak üzere iki dereceli yapı halinde kurulmuştur. Bu anlamda, ilk derece
mahkemeleri ilk derece; bölge idare mahkemeleri ve Danıştay ise
sırasıyla, itiraz ve temyiz mercii olarak, üst derece yargılama merci
konumunda idi. Vergi mahkemelerinin tek hakimle verdiği kararlara karşı
bölge idare mahkemesine itiraz; kurul halinde verdiği kararlara karşı ise
Danıştay’a temyiz başvurusu yapılabilmekteydi.
-2-
Yeni düzenleme ile ilk derece yargılama mercii konumunda bulunan idare ve vergi mahkemelerinin
kararlarına karşı temyiz yoluna başvurmadan önce mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki
bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulması gerekmektedir. Bu kapsamda,
itiraz yolu kaldırılarak, bölge idare mahkemeleri “istinaf mercii” olarak yapılandırılmakta ve temyiz
yolu öncesinde zorunlu bir kanun yolu daha tesis edilmektedir. Dolayısıyla, yeni düzenleme ile ilk
derece mahkemesi kararlarına karşı doğrudan temyiz yoluna başvurma olanağı kaldırılmış
olmaktadır.
Kanun ile istinaf başvurusunda bulunulabilecek ilk derece mahkemesi kararları ve istinaf incelemesi
sonucunda temyize konu edilebilecek kararlar sınırlı şekilde belirlenmiş olup bazı kararlara karşı
istinaf ve temyiz yoluna başvurma imkanı kaldırılmıştır.
Konusu para ile belirlenebilen vergi uyuşmazlıklarında sınırlama aşağıdaki şekildedir:
5.000 TL ve altı
· İlk derece mahkemesi √
· İstinaf incelemesi X
· Temyiz incelemesi X
5.000 - 100.000 TL
· İlk derece mahkemesi √
· İstinaf incelemesi √
· Temyiz incelemesi X
100.000 TL ve üstü
· İlk derece mahkemesi √
· İstinaf incelemesi √
· Temyiz incelemesi √
Tablodan görüldüğü üzere, konusu 5.000 TL ve altında bulundan vergi davaları, tam yargı davaları ve
idari işlemlere karşı açılan iptal davalarında ilk derece mahkemesinin (vergi mahkemesi) kararı kesin
olup anılan karar karşı istinaf ve temyiz yoluna başvurmak mümkün değildir.
Dava konusu 5.000 TL ila 100.000 TL arasında bulunan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari
işlemlere karşı açılan iptal davaları için ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yoluna
başvurmak mümkün olmakla birlikte, istinaf incelemesi sonucunda verilecek karara karşı temyiz
yoluna başvurulması mümkün değildir.
Dava konusu 100.000 TL’yi aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal
davaları için ise ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna başvurmak ve istinaf incelemesi
sonunda verilecek karara karşı ise temyiz yoluna başvurmak mümkün kılınmıştır.
Yeni düzenleme ile getirilen istinaf incelemesi temyizin şekil ve usullerine tabi olup anılan inceleme
sonucunda BİM tarafından,
Ø
İlk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması halinde, istinaf başvurusunun
reddine karar verilir.
Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeler yapılarak aynı
karar tesis edilir.
Ø
İlk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunmaması halinde, istinaf
başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilir. Bu
halde, işin esasına girilerek esas hakkında yeniden karar tesis edilir.
Ø
İlk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı bulunduğu,
davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim
tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece
mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek dosya ilgili mahkemeye gönderilir.
-3-
6545 sayılı Kanun ile İYUK’ta yapılan bir diğer değişiklik ise idari yargılama usulleri arasında “ivedi
yargılama usulü”nün düzenlenmiş olmasıdır. İvedi yargılama usulünde özellikle süreler açısından idari
yargı usulünden farklı düzenlemelere yer verilmiş olup Kanun’da sınırlı sayıda belirtilen bir kısım
davaların ivedilikle çözümlenmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte, 6545 sayılı Kanun’da ivedi
yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamayacağı, ilk derece mahkemesi
tarafından tesis edilen karara karşı 15 gün içerisinde temyiz yoluna gidileceği düzenlenmiştir.
Yukarıdaki değişikliklere ilaveten, Danıştay’ın temyiz incelemesi üzerine vereceği kararlar ve bu
kararlara karşı başvurulacak kanun yollarında ilişkin değişiklikler de yapılmış olup bunlardan birisi de
Danıştay’ın temyiz incelemesi üzerine tesis ettiği kararlara karşı başvurulabilecek kanun yollarından
birisi olan karar düzeltme yolunun kaldırılmış olmasıdır.
6545 sayılı Kanun ile 2576 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikle, BİM’lerin Adalet Bakanlığı’nca 6545
sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten (28.06.2014) itibaren üç ay içinde kurulacağı belirtmiştir.
Ayrıca, BİM’lerin kuruluşları, yargı çevreleri ve tüm yurtta göreve başlayacakları tarih, Resmi
Gazete’de ilan edilecek olup uyuşmazlıklarının çözümüne ilişkin yapılan değişiklikler, yeni
yapıdaki BİM’lerin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında
uygulanacaktır.
Bu kapsamda, 6545 sayılı Kanun’un uyuşmazlıklarının çözümüyle ilgili olarak getirdiği ve üç dereceli
yargılama esası içeren yeni sistem yeni yapıdaki BİM’lerin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten
sonra işlemeye başlayacaktır. Belirtilen tarihten önceki kararlara karşı yapılacak yargısal
başvurularda mevcut mevzuata göre hareket edilecektir.
Saygılarımızla.
Kuzey YMM ve Bağımsız Denetim A.Ş.
Erdal Çalıkoğlu
Sirküler içeriği hakkında ek bilgi gerektiğinde (212) 368 53 20 numaralı telefondan Yusuf Gökhan Penezoğlu
([email protected]) ile temasa geçmenizi rica ederiz.
Yukarıda yer verilen açıklamalarımız, konuya ilişkin genel bilgiler içermektedir. EY ve/veya Kuzey YMM ve Bağımsız
Denetim A.Ş.’ye, işbu dokümanın içeriğinden kaynaklanan veya içeriğine ilişkin olarak ortaya çıkan sonuçlardan dolayı
herhangi bir sorumluluk iddiasında bulunulamaz.
Download

6545 sayılı Kanun ile idari yargıda yapılan değişiklikler.