Basıldığında KONTROLSUZ KOPYA niteliğindedir.
ULUSAL MĠKROBĠYOLOJĠ
STANDARTLARI (UMS)
Optokin Duyarlılığı Testi
Hazırlayan Birim
Klinik Bakteriyoloji Tanı Standartları ÇalıĢma Grubu
Onaylayan Birim
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu
Kategori
Bakteriyoloji
Bölüm
Test Prosedürleri
Standart No
B-TP-18
Sürüm No
1.1
Onay tarihi
01.01.2015
Geçerlilik tarihi
01.01.2018
Sürüm no Tarih
Değişiklik
Optokin duyarlılığı testi
İÇİNDEKİLER
KAPSAM VE AMAÇ............................................................. 3
KISALTMALAR VE TANIMLAR .............................................. 3
GENEL BĠLGĠ ................................................................... 3
TEKNĠK BĠLGĠLER ............................................................. 3
1
2
3
4
Test için asgari laboratuvar koĢulları ................................ 3
Testin uygulanması ....................................................... 4
Sonuçların değerlendirilmesi/yorumlanması ...................... 5
Olası sorunlar/kısıtlılıklar ................................................ 6
ĠLGĠLĠ DĠĞER UMS BELGELERĠ ............................................ 7
KAYNAKLAR ..................................................................... 7
Sayfa 2 / 7
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / B-TP-18 / Test Prosedürleri / Bakteriyoloji
Optokin duyarlılığı testi
Kapsam ve Amaç
Optokin, bir kinin derivesidir. Pnömokoklar optokine duyarlıdırlar ve optokinin çok
düĢük konsantrasyonlarında bile üreyemezler. Bu özellik tipik olup pnömokokların
viridans streptokoklardan ayırıcı tanısında kullanılır.
Bu UMS’de optokin testinin uygulanmasına ve doğru yorumlanmasına dair bir
rehber sunulmaktır.
Kısaltmalar ve Tanımlar
Optokin
Etil hidrokuprein hidroklorid (optochine)
Genel Bilgi
Streptococcus pneumoniae dünyada, çocuklarda ve eriĢkinlerde pnömoni,
menenjit, akut orta kulak iltihabı gibi alt ve üst solunum yolları enfeksiyonlarının
en yaygın nedenlerinden biridir (1).
Öte yandan, S. pneumoniae, diğer streptokoklar gibi, normal insan solunum yolu
florasında da yaygın olarak bulunur ve -hemoliz yapmıĢ karakteristik bir koloni
görünümüne sahip olsalar da koloni görünümü ile viridans streptokoklardan ayırt
edilemeyebilirler (2).
S. pneumoniae’nin üremesi optokinin çok düĢük miktarlarında (≤5µg/mL)
baskılanır. Optokin viridans grubu streptokokların üremesini de baskılayabilir,
ancak bu çok yüksek konsantrasyonlarda gerçekleĢtiğinden, pratik olarak optokin
duyarlılığı S. pneumoniae için neredeyse tek baĢına tanı koydurucu kabul
edilmektedir.
Optokin duyarlılığı optokin testi ile saptanır. S. pneumoniae, agar plakta
optokin emdirilmiĢ diskin etrafında sınırları belirgin bir inhibisyon zonu
oluĢturmasına karĢın viridans streptokoklarda böyle bir inhibisyon zonu
gözlenmez (1,2,3).
Teknik Bilgiler
1 Test için asgari laboratuvar koĢulları
1.1. Laboratuvar güvenliği
Bu UMS’de bahsi geçen organizmalar ile ilgili iĢlemler asgari BGD2 laboratuvar
Ģartlarında gerçekleĢtirilmelidir. Bütün kültürler enfeksiyöz kabul edilmeli ve
daima standart önlemler uygulanmalı, önlemler risk değerlendirmesi ile de
desteklenmelidir. Aerosol oluĢturması muhtemel tüm laboratuvar çalıĢmaları bir
biyolojik güvenlik kabininde gerçekleĢtirilmelidir (ayrıca bkz. “Ulusal Laboratuvar
Güvenliği Rehberi”).
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Bakteriyoloji / Test Prosedürleri / B-TP-18 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 3 / 7
Optokin duyarlılığı testi
1.2. Sorumluluklar ve asgari personel gerekleri
Bu UMS’yi kullanacak laboratuvar personeli; (i) testten önce, amaçlanan kullanım
ile ilgili eğitim almıĢ olmalı; (ii) uygulamaya tüm yönleriyle aĢina olmalı, ve; (iii)
daima tüm laboratuvar güvenlik kurallarına uymalıdır.
1.3. Örnek, Reaktif, Donanım
Test mikroorganizmaları

S. pneumoniae Ģüpheli izolatın taze kanlı agar kültürü (ortası çökmüĢ
veya mukoid, -hemolitik koloni yapmıĢ katalaz negatif, gram pozitif
diplokok)
Besiyeri/Reaktif

Kanlı agar plağı – bu testte sadece %5 koyun kanlı agar kullanılır!

Optokin diskleri – piyasadan temin edilir ve her bir disk 5µg optokin
içermelidir. Buzdolabında (2-8°C’de) saklanmalı, ıĢık, aĢırı ısı ve
nemden korunmalıdır. Raf ömrü disk kartuĢu üzerinde yer almaktadır.
Diğer gereç, donanım




Öze, steril tek kullanımlık veya nikrom,
Eküvyon (alternatif ekim için)
Ġnkübatör (CO2 inkübatör veya mumlu jarda inkübasyon),
Penset, steril
1.4. Kalite kontrol

Her yeni reaktif serisi kullanıma sokulmadan önce ve kullanım
sürecinde en az haftada bir, pozitif ve negatif kalite kontrol suĢları ile
test edilmelidir.

Kontrol organizmaları (2):
Streptococcus pneumoniae ATCC 49619, ≥14 mm inhibisyon zonu
Enterococcus faecalis ATCC 29212, zon yok
NOT 1: Eğer çapı 10 mm olan 5 µg’lık disk kullanılıyorsa inhibiyon zon
çapı ≥16 mm olmalıdır.
NOT 2: Zon çapı sonuçları kayıt altına alınmalı ve haftalık sonuçlar
karĢılaĢtırılmalıdır. Eğer zon çapı ölçümünde bir küçülme izleniyorsa o
seri kullanılmamalıdır ve yeni bir seri kullanıma sokulmalıdır. Çünkü
kullanımdaki disklerin son kullanma tarihinden önce bozulma ihtimali
vardır.
2 Testin uygulanması

Ġncelenecek tek düĢmüĢ -hemolitik koloni öze yardımıyla alınır.
Alternatif olarak, incelenecek bakterinin bulanıklığı 0.5 McFarland
standardına uygun bir buyyon kültürü de kullanılabilir.
Sayfa 4 / 7
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / B-TP-18 / Test Prosedürleri / Bakteriyoloji
Optokin duyarlılığı testi

Bir öze dolusu koloni veya buyyon kültürüne daldırılmıĢ eküvyon kanlı
agar plak yüzeyine en az 2 yönde sürülerek yoğun ekimi yapılır.
NOT: Plak dörde bölünebilir ve her birine farklı bir izolatın ekimi
yapılmak suretiyle birden fazla izolat aynı plakta test edilebilir.
ÖNEMLĠ: %5’lik koyun kanlı agar dıĢında bir besiyerinin kullanılması
kesinlikle önerilmez; çünkü diğer besiyerleri daha küçük zon çapı
oluĢmasına ve tanıdan uzaklaĢılmasına neden olabilir. Bununla birlikte,
bilinen bir S.pneumoniae kökeninden antimikrobiyal duyarlılık testi
yapılıyorken Mueller-Hinton kanlı agara optokin diski konulabilir; amaç
inokulumun saflığını değerlendirmek olduğu için burada zon çapı
ölçümünün fazla önemi yoktur.

Steril bir penset kullanarak, inoküle edilmiĢ kanlı agar yüzeyine bir
optokin diski yerleĢtirilir; diskin üzerine hafifçe penset ile bastırılır.

Agar plağı 35-37°C’de, %5-10 CO2’li atmosferde, 18-24 saat
inkübasyona kaldırılır.
NOT: CO2’li inkübatör mevcut değilse mumlu jar kullanılabilir.

Ġnkübasyon sonunda eğer inhibisyon zonu oluĢmuĢ ise, zon çapı
milimetre bölmeli bir cetvel ile ölçülür.
3 Sonuçların değerlendirilmesi/yorumlanması
3.1. Zon çaplarının yorumu

Duyarlı – Diskin çevresinde çapı ≥14 mm (15-30 mm) olan bir
inhibisyon alanı varsa incelenen izolat optokine duyarlı kabul edilir.
NOT: Çapı 10 mm olan 5 μg’lık disk kullanılmıĢsa, diskin çevresinde
≥16 mm inhibisyon zonu olması halinde incelenen izolat optokine
duyarlı kabul edilir.

Orta duyarlı – Diskin çevresinde çapı <14 mm olan bir inhibisyon
alanı varsa incelenen izolat optokine orta duyarlı kabul edilir.

Dirençli – Diskin çevresinde zon yok ise incelenen izolat optokine
dirençli kabul edilir.
NOT: Zon içinde S.pneumoniae’ye ait koloniler olabilir; ancak bu
fenomen zaman zaman S.pneumoniae’de gözlenebilen bir özelliktir (2).
3.2. Raporlama (2,3)

S. pneumoniae için optokin zon çapı ölçümleri dahil raporlama kriterleri
ġekil-1’de özetlenmektedir.

Bir -hemolitik, gram pozitif diplokok kolonisi katalaz negatif ise ve;
(a) optokine duyarlı bulunmuĢ ise S. pneumoniae olarak rapor edilir.
(b) optokine orta duyarlı bulunmuĢ ise, spot safrada erime testi
yapılır; bu test pozitif bulunursa, S. pneumoniae olarak rapor edilir.
(c) optokine dirençli bulunmuĢ ise, S. pneumoniae değildir.
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Bakteriyoloji / Test Prosedürleri / B-TP-18 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 5 / 7
Optokin duyarlılığı testi

Antimikrobiyal duyarlılık testinde kontaminasyonun belirlenmesi
amacıyla kullanılan optokin diskinin etrafında ≥10 mm inhibisyon zon
çapı ölçümü kontaminasyon olmadığını gösterir.
Kanlı agarda -hemolitik koloni görünümü,
katalaz negatif, gram pozitif diplokok
Optokin duyarlılığı testi / Safrada erime deneyi
Optokin
duyarlılığı (mm)
Safrada
erime
Yorum-Raporlama
IZ ≥ 14*
+
S. pneumoniae
14 > IZ > 8
+
S. pneumoniae
14 > IZ > 8
−
Pnömokok değil
IZ = 0
−
Pnömokok değil
* Klinik izolatların>%95’i bu özelliktedir.
IZ, inhibisyon zonu
Şekil 1. S.pneumoniae’nin tanımlanmasında karar ve raporlama için basit akıĢ
Ģeması (3 no.lu kaynaktan uyarlanmıĢtır).
4 Olası sorunlar/kısıtlılıklar

Ġnkübasyon CO2 oranı yüksek atmosferde yapılmaz ise bazı izolatlar ya
çok zayıf üreyebilir ya da üreyemez.

Eğer izolat optokine dirençli ise çok büyük olasılıkla pnömokoktan
baĢka bir -hemolitik streptokoktur. Ancak nadiren optokine dirençli
S.pneumoniae suĢları olabileceği hatırlanmalıdır.

Optokin duyarlılığı S.pneumoniae’yi kapsüllü suĢlarda %99 duyarlılık
ve %98-99 özgüllük ile saptayan ideal bir testtir. Bununla birlikte bu
oranların kapsülsüz kökenlerde hayli düĢebileceği; %10-33’ünün
optokine duyarlı, diğerlerinin ise orta duyarlı oldukları gösterilmiĢtir (4).

Ġnhibisyon zonu içinde koloniler varsa bunlar pnömokok
olabileceklerinden dolayı incelenmesi gerekir. Dolayısı ile sonucu rapor
etmeden önce, böyle kolonilerin pasajından Gram boyama, katalaz
testi ve safrada erime deneyleri yapılarak kontaminant ya da
pnömokok olup olmadıkları belirlenmelidir.
Sayfa 6 / 7
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
01.01.2015 / Sürüm: 1.1 / B-TP-18 / Test Prosedürleri / Bakteriyoloji
Optokin duyarlılığı testi
İlgili diğer UMS belgeleri
Bu UMS belgesi (Optokin Duyarlılığı Testi) pnömokok tanımlanma Ģemasında yer
alan diğer testlerle de ilgilidir ve daha detaylı bilgi için aĢağıda listelenmiĢ bu
belgelere baĢvurulabilir.
UMS, B-TP-20
Safrada erime testi
UMS, B-MT-05
Streptococcus pneumoniae invaziv enfeksiyonlarının
mikrobiyolojik tanısı
Kaynaklar
1 Perilla MJ, Ajello G, Bopp C, Elliott J, Facklam R, Knapp JS, Popovic T, Wells J, Dowell SF.
Streptococcus pneumoniae. In: Manual for the Laboratory Identification and Antimicrobial
Susceptibility Testing of Bacterial Pathogens of Public Health Importance in the Developing World.
Chapter V. CDC and WHO. 2003, p. 45-62
2 York MK, Traylor MM, Hardy J, Henry M. Biochemical tests for the identification of aerobic
bacteria.Optochin Susceptibility Test. In: Garcia LS (ed in chief). Clinical Microbiology Procedures
Handbook. 3rd ed. update, ASM Press, Washington D.C. 2010, p. 3.17.38.1 - 3.17.38.3
3 Popovic T, Ajello GW, Facklam RR. Laboratory methods for the diagnosis of meningitis caused by
Neisseria meningitidis, Streptococcus pneumoniae, and Haemophilus influenzae. Centers for
Disease Control and Prevention (CDC), Atlanta, GA, USA. 1998.
4 Mundy LS, Janoff EN, Schwebke KE, Shanholtzer CJ, Willard KE. Ambiguity in the identification of
Streptococcus pneumoniae. Optochin, bile solubility, quellung, and the AccuProbe DNA probe
tests. Am J ClinPathol 1998;109:55–61.
Ulusal Mikrobiyoloji Standartları
Bakteriyoloji / Test Prosedürleri / B-TP-18 / Sürüm: 1.1 / 01.01.2015
Sayfa 7 / 7
Download

Optokin duyarlılığı - Türkiye Halk Sağlığı Kurumu