DİRENÇ NEDİR ?
MELEK SATILMIŞ 190
GAMZE ÖZTEKİN 12
1
DİRENÇ NEDİR
Elektrik ve elektronik
devrelerde, akim ve gerilimi
sinirlamak amaciyla
kullanilan devre
elemanlarina direnç denir. R
harfi ile gösterilir. Birimi
Ohm (Ω)’dur. Asagida
çesitli güçteki ve yapidaki
dirençler ile temel direnç
sembolü verilmistir.
2
Direncin kelime anlamı, birşeye karşı gösterilen zorluktur. Devre elemanı
olan dirençte devrede akıma karşı bir zorluk göstererek akım sınırlaması
yapar. Elektrik enerjisi direnç üzerinde ısıya dönüşerek harcanır.
Direncin birimi ''Ohm'' 'dur. Ohm 'un ast katları; pikoohm, nanoohm,
mikroohm, miliohm, üst katları ise; kiloohm, megaohm ve gigaohm 'dur.
3
Dirençler devrelerde;
Devreden geçen akımı sınırlayarak belli bir
değerde tutmak,
Devrenin besleme gerilimini bölüp küçülterek
diğer elemanların çalışmasını sağlamak,
Hassas devre elemanlarının yüksek akımdan zarar
görmesini engellemek,
Yük (alıcı) görevi yapmak ve
Isı enerjisi elde etmek gibi amaçlarla kullanılır.
4
Devre akim ve gerilimini belirli bir
degerde sabitlemek amaciyla
kullanilan, dolayisiyla direnç
degerinin degismedigi elemanlara
sabit direnç denir.
KARBON DİRENÇLER
Karbon esasli kömür tozunun
reçineli yapistirici ile karisimi
sonucunda elde edilen silindirik
yapiya sahip dirençlere karbon
direnç denir. Düsük güçlü (1/6W,
1/4W, 1/2W, 1W, 2W, 3W, 4W,
5W) olarak imal edilirler.
5
6
Karbon Karışımlı Dirençler:
Bu tip dirençler toz halindeki karbonun dolgu maddesi
ve reçineli tutkal ile karışımından üretilir. Karbon
dirençler tolerans oranları yüksek olan ve değerleri
direnç eskidikçe değişebilen dirençlerdir.
Karbon dirençler büyük değerli dirençlerin yapılmasına
uygundur. Karbon dirençler küçük akımlı devrelerde
kullanılır ve güçleri 1/10 W ile 5 W arasında
değişmektedir. Karbon dirençlerin değerleri renk
koduyla kodlanmıştır
7
Film Dirençler (İnce Tabakalı Dirençler):
Film dirençler elektrik akımına karşı direnç gösteren bir
maddenin, seramik bir çubuğun etrafına kaplanmasıyla elde
edilen dirençlerdir. Film dirençlerin; karbon film dirençler, metal
film dirençler, metal oksit film dirençler, metal cam karışımı film
dirençler ve cermet (seramik-metal) film dirençler gibi çeşitleri
bulunmaktadır.
8
9
10
TAŞ DİRENÇLER
Krom-nikel, nikel-gümüş, konstantan, tungsten, manganin
vb. Maddelerden üretilmiş tellerin porselen, bakalit, amyant
gibi ısıya dayanıklı olan bir madde üzerine sarılması ile
üretilen dirençlerdir. Taş dirençler büyük güçlüdürler, bu
nedenle de yüksek akım çeken devrelerde kullanılmaları
uygundur
11
İletkeni Değiştir, Ampulün Parlaklığı Değişsin
Direnç Nedir?
ı mElektrik devrelerinde bağlantı kablosu olarak
farkletaller kullanılabilir. Ancak, kullanılan metal
tellerin iletkenlik özelliği birbirinden farklıdır
12
Bu sebeple nikel-krom bağlantı telinin kullanıldığı
devrelerdeki ampulün parlaklığı daha azdır. Maddelerin
elektrik enerjisinin iletimine karşı gösterdikleri bu zorluk
direnç olarak adlandırılır. Direncin birimi Ohm"dur (om)
ve (Ω) ile gösterilir. Bütün elektrikli aletler belirli bir
dirence sahiptir, ancak bağlantı kablosu olarak kullanılan
tellerin direnci çok azdır.
13
AMPULUN PARLAKLIĞI
VE İLETKENLE İLİŞKİSİ
14
AMPUL NEDİR
Elektrik devrelerinde bağlantı kablosu olarak
farklı metaller kullanılabilir. Ancak, kullanılan metal
tellerin iletkenlik özelliği birbirinden farklıdır. Devrelerde
bağlantı kablosu olarak kullanılan telin cinsinin yanında
uzunluğunun ve dik kesit alanının da ampulün parlaklığını
etkileyen bir faktör olduğunu gördük
15
Bu sebeple nikel-krom bağlantı telinin kullanıldığı
devrelerdeki ampulün parlaklığı daha azdır. Maddelerin
elektrik enerjisinin iletimine karşı gösterdikleri bu zorluk
direnç olarak adlandırılır. Direncin birimi Ohm"dur (om)
ve (Ω) ile gösterilir. Bütün elektrikli aletler belirli bir
dirence sahiptir, ancak bağlantı kablosu olarak kullanılan
tellerin direnci çok azdır.
16
Bütün iletkenlerin bir direnci
vardır; ancak uzun telin kısa tele
göre, ince telin kalın tele göre,
nikel-krom telin bakır tele göre,
daha büyük dirence sahip olduğunu
da unutmamak gerekir.
Bir iletkenin direnci sadece yapıldığı
maddenin cinsine değil aynı
zamanda yapısına da bağlıdır.
Direnç, iletkenin boyu ile doğru,
dik kesit alanı ile ters orantılıdır.
17
Mühendisler bir elektrik devresini
tasarlarken devre üzerinden
iletilmesi gereken elektrik
enerjisini hesaplar ve gerekli
yerlere bu sabit değerli dirençleri
monte ederler. Bazen bu sabit
dirençlerin yerine, değeri
değişebilen dirençlerin de
kullanılması gerekebilir.Radyonun
sesini, hoparlöre iletilen elektrik
enerjisini azaltarak kısarız.
18
Kullandığımız bilgisayar, televizyon, radyo gibi elektronik aletlerde de
çok farklı devre elemanları vardır. Bu devre elemanları, iletken ve
yalıtkan özellik gösteren maddelerden yapıldığından, her birinin
direnci farklıdır. Birer devre elemanı olan pil, ampul, anahtar ya da
iletken teli incelediğimizde her birinin iki ucu olduğunu gözlemleriz
Bu devre elemanları da birbirinden farklı direnç değerlerine sahiptir.
Bir devre elemanının direncini ölçmek için evlerimizde tükettiğimiz
elektrik enerjisini ölçen sayaçlar gibi aletler yapılmıştır
19
Bir ampulü yakından incelediniz mi?
Eğer incelediyseniz bazı ampullerin içerisindeki sarmal teli fark
etmişsinizdir. Ampulde ışık oluşturmak için kullanılan
bu tellere filaman denir. daha da artırmak için filamanın uzun ve ince
yapıda olduğu Filaman çoğunlukla tungsten metalinden yapılır. Bakır
kadar iyi iletken olmayan tungsten metali yüksek dirence sahiptir. Bu
yüksek direnci
dikkatinizi çekti mi?
Evlerde kullandığımız ampuller farklı dirençlere
sahiptir. Büyük bir odayı aydınlatmak için çok ışık veren ampuller
kullanırken, küçük odayı aydınlatmak için daha az ışık veren ampuller
tercih edilir.
20
21
22
SORULAR?
23
24
Download

PowerPoint Sunusu