MH
A
LİSESİ
İ STAN
BU
TİP
L
A
M
İ
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
İSTİMDER
EV OKULU
BİZ KİMİZ?
İSTİMDER İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
Yüce Rabbimiz dünya hayatını insanoğluna imtihan yeri kılmış, “sırat-ı müstakim” olarak göndermiş olduğu dinin yaşanabilmesi ve birbirlerine ulaştırılabilmesi için Müslümanları birbirlerine kardeşler yapmış, “emr-i bil maruf
ve nehy-i an’il münker (iyiliği emretme ve kötülükten men etme)” ilkesiyle
birbirlerine karşı sorumlu kılmıştır. Böylece, resul vasıtasıyla Allah’ın dinine
şahit olan bir Müslüman, şehadetinin gereği olarak bu dini bütün insanlığa
ulaştırma ve uyarma sorumluluğunu hissetmiştir.
Bu sorumluluğa şahit olmuş bireyler olarak, kurmuş olduğumuz İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği ile bütünüyle Allah’ın rızasını gözeterek ona karşı sorumluluğumuzu yerine getirme çaba ve gayreti içerisinde
olmak en temel gayemizdir.
Bu sorumluluk çerçevesinde öncelikli hedef olarak, bize bu bilinci kazandıran
okulumuza karşı vefa borcumuzu ödemek ve bunun en uygun yolunun da bu
okuldan mezun olmuş ve hali hazırda okulumuzda okuyan kardeşlerimize karşı olduğunu düşünmekteyiz.
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
Üzerimize düşen “iyiliği emretme ve kötülükten men etme” sorumluluğunu
yeryüzündeki bütün insanlığa ulaştıracak örnek ve öncü bir topluluk ortaya çıkartmak için okulumuzun mezun ve mensuplarını en uygun başlangıç noktası
olarak görmekteyiz.
Çünkü biliyoruz ki, kuruluşundan bu güne okulumuz mezunları, içerisinde bulunduğumuz toplumun hemen her kademesinde yer almıştır, almaya devam
ediyor ve edecektir. Bu toplum içerisinde bir birey olarak, bir aile reisi olarak,
bir işçi, amir, memur veya bir yönetici, işveren olarak sorumluluklar üstlenen ve üstlenecek olan mezunlarımız, bilinçli bireyler olarak yaşar ve hareket
ederlerse elbette ki Allah’ın razı olacağı bir toplumun oluşması tedrici bir şekilde kolayca oluşacaktır.
Derneğimizin kendisine düstur edindiği ana prensipleri ve hedeflerini kısaca
ortaya koymak gerekirse;
· “Toplumu oluşturan bireylerdir” düsturunca öncelikli hedefimiz; okullarımızda öğrenim gören okullarımızda öğrenim gören, gelecekte toplumda
sorumluluk üstlenecek öğrencilerimizdir.
· Mezun ve mensuplar arasında kardeşliğin yerleşmesine, korunmasına ve
geliştirilmesine katkıda bulunmaktır.
· Mezun ve mensuplar arasında iletişime önem vermektir.
· Mezun ve mensuplarımızdaki farklılıkları ortak zenginliğe dönüştürmektir.
· Üniversite ve akademik eğitime teşvik etmek, önem vermek, destek vermektir.
· Aidiyet duygusunu ve sorumluluk bilincini oluşturmaktır.
Derneğimizin başlıca faaliyet alanı eğitimdir. Organizasyon şemasında yer
alan diğer tüm birimler başlıca faaliyet alanımıza yardımcı pozisyondadır.
PROJENİN YÜRÜTÜCÜSÜ
İSTİMDER İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
İLGİLİ BİRİM
Ortaokullar Koordinasyon Birimi
PROJE KOORDİNATÖRÜ
Sinan ÖNCEL, Fatih EYCE
PROJENİN ORTAKLARI
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
Marmara ve İstanbul İlahiyat Fakülteleri, Belediyeler
PROJENİN KONUSU
Eğitim
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
PROJENİN HEDEF KİTLESİ
İmam Hatip Ortaokulu Öğrencileri
PROJENİN ADI
İSTİMDER Ev Okulu
PROJENİN AMAÇLARI
1. Örnek bir abla ve ağabey gözetiminde çocuklarımızın ahlak gelişimini
sağlamak, ahlaki değerlerimizi kendi hayatlarında yaşamanın gayretini
kazandırmak
2. Çocuklarımızın toplum içerisinde dengeli ve sağlıklı ilişkiler kurabilmelerine
yardımcı olmak
3. Kurallarına uygun şekilde Kur’an-ı Kerim okumayı öğretmek, ibadet
edebilecek kadar dua ve sureyi doğru şekilde ezberletmek, Kur’an-ı Kerimi
düzenli ve sürekli okumanın gerekli bir ibadet olduğu şuurunu kazandırmak
4. Başta Hz. Muhammed (as) olmak üzere Kur’an da adı geçen peygamberlerin
hayat hikâyelerini öğretmek, Peygamberimizin söz ve davranışlarının bizler
için örneklik teşkil ettiği düşüncesini kavratmak
5. Anne babaların, çocuklarının eğitim sürecinde aktif rol almalarını sağlamak
ve din eğitiminin önemi konusunda velilerde farkındalık oluşturabilmek
PROJENİN ÖZETİ
Ev Grup Okumaları, çocuklarımızın şahsiyet gelişimine katkıda bulunmak
amacıyla, rehber bir eğitimci gözetiminde, haftada bir gün kendi evlerinde bir
araya gelerek, dini-ahlaki içerikli sohbet ve okumalar yaptıkları eğitim destek
programının adıdır.
Derneğimize müracaatta bulunan ailelerin çocukları, oturdukları semte ve yaş
grubuna göre gruplandırılırlar. Dernek tarafından görevlendirilen eğitimci ile
grup tanıştırılır ve tespit edilen tarihte program başlatılır.
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
Grubun velileri, içlerinden birisini ‘Temsilci veli’ olarak seçerler. Temsilci
veli; derslerin yapılacağı evlerin sıraya konularak takip edilmesini ve velilerle
dernek arasındaki iletişimi sağlar, programda aksaklık oluşmaması için gayret
eder.
Öğrenci Seviyesi: Programa İmam Hatip Ortaokulu 5. sınıf ile 6.sınıf
arasındaki kız ve erkek öğrenciler katılır. İmkân nispetinde kız ve erkekler
için ayrı grup oluşturulur.
Grup kişi sayısı: Gruplar en az 5, en fazla 7 kişi olabilir.
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
Programın süresi: Program, üç yılı kapsayan kademeli bir programdır; her
kademe okulların açık olduğu dönemde yaklaşık 30 haftalık bir süreyi kapsar.
Ekim ayının ilk haftası başlar, Haziran ayının ilk haftası sona erer.
Programın haftalık işleyişi: Velilerin belirlediği sıraya göre grup her hafta
birisinin evinde toplanır. Tavsiye edilen ders günü Cumartesi’dir; grubun
talebine göre Pazar da olabilir. Tavsiye edilen ders saatleri 10.00- 14.00 arasıdır.
Birlikte namaz kılınır, ev sahibinin ikramı olan yemek yenilir ve ders yapılır.
Dersler 45 dakika ders, 15 dakika teneffüs şeklinde yapılır.
Programın tamamı 4 saatlik bir süreyi kapsar.
Sosyal Faaliyetler: Her grup sene de en az dört defa ders harici sosyal etkinlik
yapar. (Bu etkinlikler şartlara göre piknik, tarihi yerlere gezi, kütüphane gezisi,
örnek şahsiyetleri ziyaret vb. türde çalışmalardır.)
EĞİTİMCİLER
Eğitimciler, derneğimize müracaat eden adaylardan –komisyon tarafındanmülakat yoluyla seçilir. Bu mülakatlarda adayların Kur’an- Kerim ve dini
bilgiler yeterliliği, Eğitim formasyonu ve vizyonu değerlendirilir.
Eğitime gönül vermiş, kendini ifade edebilen, sempatik, çocuklarla iletişimde
başarılı olabilecek, bilgi birikimi yeterli seviyede olan, örneklik sergileyebilecek
genç arkadaşların seçilmesine gayret edilir.
Eğitim döneminin başında ve ilerleyen süreç içerisinde aylık görüşmelerde
eğitim seminerleri düzenlenerek eğitimcilerimizin kendilerini geliştirmelerine
katkı sağlanır.
Eğitimci arkadaşlarımızın bu seminerlere ve aylık müzakere toplantılarına
katılmaları zorunludur.
DERSLER
BİRİNCİ KADEME DERSLERİ:
1. Kur’an-ı Kerim yüzünden okuma
2. Ezber ve Talim
3. Güzel Davranışlar (Ahlak)
4. Hz. Peygamber’in Hayatı (Siyer)
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
İKİNCİ KADEME DERSLERİ:
1. Kur’an-ı Kerim yüzünden okuma
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
2. Ezber ve Talim
3. Hadislerle Güzel Ahlak
4. Kur’an Kıssaları
5. İbadet Bilgisi
ÜÇÜNCÜ KADEME DERSLERİ:
1. Kur’an-ı Kerim yüzünden okuma ve meal
2. Ezber ve Talim
3. Şahsiyet gelişimi (Güzel Hasletler)
4. Hz. Peygamber’in Hayatından Dersler ve İbretler
PROJENİN HEDEFLERİ
A) 1. KADEME HEDEFLERİ:
1. Kur’an-ı Kerim in tecvitsiz düz şekilde okunmasının sağlanması
2. En kısa ve kolay olanlardan başlamak üzere namazda okunan dua ve surelerin talimli şekilde gücü yettiği kadar ezberlenmesi
3. Hz. Peygamber’in hayatının ana hatlarıyla -ayrıntıya girilmeden- anlatılması
4. Bir müslümanın günlük hayatında gerekli olan güzel davranış kurallarının
öğretilip uygulanmasının sağlanması
B) 2. KADEME HEDEFLERİ:
1. Kur’an-ı Kerimi tecvit kurallarına uygun ve mahreçli olarak okuyabilmesinin sağlanması
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
2. Namaz dualarını ve kısa sureleri talimli bir şekilde ezberleyip okuyabilmesinin sağlanması ayrıca ezan, kamet, ezan duası, yemek duası ve namaz
tesbihatının ezberletilmesi
3. Kur’an da ve sahih hadislerde geçen kıssaların anlatılarak bunlardan çıkarılacak ders ve ibretlerin kavratılması
4. Hadis-i şeriflerden hareketle ahlak kurallarının kavratılması ve ilgili hadislerin mealen ezberletilmesi, öğrenilen ahlak kurallarının davranışlara yansıtılmasının sağlanması
5. Uygulamaya ağırlık verilerek abdest, namaz ve oruç bilgisinin kavratılması
C) 3. KADEME HEDEFLERİ:
1. Kur’an-ı Kerimi tecvitli, mahreçli ve makam yapmaya çalışarak okumasının sağlanması
2. Fil-Duha arası belli surelerin ve bazı aşırların ezberletilmesi
3. Bir Müslüman şahsiyette bulunması gereken güzel hasletlerin ve bulunmaması gereken kötü özelliklerin öğretilmesi; örnek hayatlardan yola çıkılarak bu hasletlerin yaşanması gerektiğinin kavratılması
4. Hz. Peygamber’in hayatında önemli olayların ders ve ibretler çıkararak incelenmesi, çıkarılan derslerin kavratılması
EĞİTİMCİLERİN DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR
1. Bu çalışma bir dini eğitim ve tebliğ faaliyetidir; Allah rızası bütün hedeflerin en önüne konmalı, eğitimci kişi daima bu şuurla hareket etmelidir.
2. Eğitimci kişi yaptığı işin ibadet olduğu bilinciyle hareket ederek yüksek
bir motivasyonla derse gitmeli, öğrencilerde de motivasyonu daima yüksek
tutmaya çalışmalıdır. Onlara; katıldıkları bu faaliyetin Allah’ın razı olacağı
bir faaliyet olduğu, Kur’an öğrenmekle çok değerli bir iş yaptıkları, sevap
kazanacakları sık sık hatırlatılmalıdır.
3. Bu programın esası grup eğitimcisinin, örneklik oluşturabilmesi ve değerlerimizi öğrencilere sevdirerek öğretebilmesine dayanır. Model insan olma
yönü öğretimden önce gelmektedir; bu sebeple eğitimci, hal, tavır, tutum,
davranış, konuşma biçimi ve kılık- kıyafet gibi hususlarda ölçü ve dengeyi
elden bırakmamalıdır.
4. Çocuklarla sıcak ama seviyeli bir ilişki geliştirilmelidir. Hocasını seven
öğrenci onun dersine de ilgi gösterir, onunla birlikte olmaktan mutlu olur;
ancak sevdiği gibi saygı duymasının gerekliliği de davranışlarla hissettirilmelidir.
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
5. Eğitimci derse hazırlıklı gitmeli, haftalık işleyiş planı yapmalıdır. Zamanı
planlamalı ve çok iyi değerlendirmelidir. Öğrencilerin zamanı sürüklemesine izin verilmemelidir. Derse zamanında başlanıp zamanında bitirilmelidir.
Dersin uzaması hem ev sahibine eziyettir hem de ailelerin programlarının
aksamasına sebep olur.
6. Eğitimci kişi tam vaktinde derse başlamalıdır. Onun gecikmeyi adet edinmesi öğrencilerde de gevşemeye yol açar ve dersi hafife alma duygusunu
geliştirir. Ayrıca öğrencilerin sergileyebileceği başıboş davranışlarından ev
sahibi de rahatsız olur. Eğer Eğitimci geç kalmışsa, öğrencilere bunun sebebini açıklamalı ve onlardan özür dilemelidir. Aynı davranışı geç kalan
öğrencilerden de beklemelidir.
7. Bir araya gelindiğinde hemen derse başlanmamalı,10–15 dakika tek tek öğrencilerin hal hatırları sorulmalı, ortamı yumuşatıcı şakalar yapılarak psikolojik olarak rahatlamaları sağlanmalıdır. Bu esnada sıkıntılı, üzgün ve
düşünceli gözüken öğrenciler tespit edilmelidir.
8. Öğrencilerin bulundukları evde misafir oldukları hatırlatılmalı, misafirlik
adabına uygun hareket etmeleri istenmelidir.(gürültü yapmama, mutfağa,
tuvalete ve diğer odalara izinsiz girmeme, özel eşyaları karıştırmama vs.)
9. Dersler 45 dakika ders,15 dakika teneffüs şeklinde uygulanmalı, namaz ve
yemek dâhil tamamı dört saati aşmamalıdır.
10. Derse katılmayan öğrenci varsa, dersten sonra Eğitimci kişi tarafından aranarak velisi ile görüşülmeli, derslere karşı isteksizlik oluşmuşsa şevklendirici konuşma yapılmalıdır.
11. Öğrencilere herhangi bir sebeple ceza verme yoluna gidilmemeli, grup içerisinde mahcup duruma düşeceği davranışlar sergilenmemelidir. Öğrencilerden görülecek yanlış davranışlar uygun şekilde konuşarak ve nasihat
ederek düzeltilmelidir.
12. Eğitimci kişi öğrenciler arasında rekabeti körükleyerek kin beslemeye yöneltecek davranışlardan kaçınmalı; kendinde olanı paylaşmayı, arkadaşına tahammül göstermeyi, kendisi için istediğini arkadaşı için de istemeyi
öğütleyen bir üslup geliştirmelidir.
(Yarışma tekniği abartılmadan kullanılmalıdır.)
13. Namaza, iyilik yapmaya, kötü ve yanlış olandan kaçınmaya teşvik, yapılması gereken önemli çalışmalarımızdandır; bu sebeple namaz çizelgesi,
iyilik çizelgesi, Kur’an okuma çizelgesi gibi materyaller kullanılarak teşvik oluşturulmalıdır.
14. Ev Okulu çalışmasında aileler, organizasyonu yapan kuruma ve onun gönderdiği eğitimciye büyük güven duymakta, bu sebeple evlerine kabul etmektedirler. Bu güveni sarsacak ve yanlış anlamalara sebep olabilecek her
türlü tutum ve davranıştan hassasiyetle kaçınılmalıdır.
15. Organizasyonda bütünlüğün sağlanması için, tüm eğitimcilerin müfredatın
genel esaslarına uyması, alınan kararları uygulaması, net olmayan hususlarda da organizasyon yetkilileriyle istişare ederek hareket etmesi gerekmektedir.
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
16. Eğitimcinin veya velilerin mazereti sebebiyle dersin gününün değiştirilmesi yoluna gidilmeyecektir. Eğer zaruret hali varsa o hafta ders yapılmayacak ve durumdan organizasyon yetkilisi haberdar edilecektir.
I. KADEME MÜFREDATI
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
DERSLER
1. Kur’an-ı Kerim Okuma
2. Kur’an-ı Kerim Ezber
3. Güzel Davranışlar (Ahlak)
4. Hz. Peygamber’in Hayatı (Siyer)
BİRİNCİ KADEME
DERS: KUR’AN-I KERİM
A) AMAÇLAR
1. Kur’an-ı Kerim öğrenmenin, sonra da sürekli ve düzenli olarak okumanın
gerekli olduğu düşüncesini kavratmak
2. Kur’an-ı Kerimi düz ve seri şekilde okumayı öğretmek
3. Namaz dualarını ve kısa sureleri ezberletmek
B) DERSİN İŞLENİŞİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR:
1. Kur’an-ı Kerim okumayı hiç bilmeyen bir öğrencinin, düz şekilde kelime
oluşturup okuyabilmesi hedeflendiğinden, bu hedefe ulaşmak için gerekli
gayret gösterilmeli, öğrencide motivasyon oluşturulmalı, evde çalışma yapılması için veli ile diyalog sağlanmalıdır.
2. Öğretime elif cüzünden başlanmalıdır; öğrenci cüzde fazla bekletilmeden
uygun olan en kısa sürede Kur’ana geçirilmeli, okumaya Kur’andan devam
etmesi sağlanmalıdır; çünkü Kur’ana geçmiş olmanın öğrencinin okuma
şevkini arttırdığı gözlemlenmiştir.
3. Gerek yüzünden gerekse ezber okumada harflerin çıkış yerlerine çok dikkat
edilmeli, öğrenci mahreçli okumaya yönlendirilmelidir.
4. Ezber çalışmasını kolaylaştırmak amacıyla dua ve sureler kısadan uzuna,
kolaydan zora doğru sıralanmıştır; bu sıralamaya dikkat edilmelidir
5. Ezber konusunda öğrenciler zorlanmamalıdır. Yarışma ve rekabet yöntemi
kullanılarak teşvik oluşturulabilir.
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
6. Yüzünden okuma dersinde, namazda okunan dualar ve Nas -Duha arası surelerin öncelikle okutulması faydalı olur. Öğrenci çokça okuduğu bu sureleri kolayca ezberleyebilecektir. Bunlardan sonra Yasin Suresi okutulabilir.
C) EZBERLENECEK DUA VE SURELER
1. Subhaneke
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
2. Allahümme salli
3. Allahümme barik
4. Kevser
5. İhlas
6. Fatiha
7. Allahümme rabbena Atina
8. Allahümme rabbenağfirli
9. Ettehıyyatü
10.Felak
11.Nas
12.Fil
13.Kureyş
14.Nasr
15.Tebbet
Not: Ezber seviyesi iyi olanlara aşağıdaki dua ve sureler de ezberletilebilir
16.Maun
17.Ayete’l kürsi
18.Kunut. 1 (Allahümme inna nesteinuke)
19.Kunut. 2 (Allahümme iyyake na’budu)
20.Kafirun
BİRİNCİ KADEME
DERS: HZ. PEYGAMBER’İN HAYATI (SİYER)
A) AMAÇLAR
1. Hz. Peygamber’in hayat hikayesini genel olarak kavratabilmek
2. Peygamber (as)’ın sevgisini yerleştirmek
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
3. Peygamber (as)’ın örnek insan olduğu, söz ve davranışlarının tüm müslümanlar için değerli olduğu şuurunu kazandırmak
B) DERSİN İŞLENİŞİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR:
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
1. Konular işlenirken olayların ayrıntısına girilmemeli, olay genel hatlarıyla
ve çocukların seviyesi gözetilerek anlatılmalıdır.
2. Hikâyeleştirme yöntemi çok kullanılmalı, anlatım dilinin çocuklara uygun
olmasına dikkat edilmelidir.
3. Çocukların Hz. Peygamber’i sevmesi ve onun hayatına ilgi duyması
amaçlanmalıdır.
4. Çocukların kavrayamayacağı, zihinlerde gereksiz sorular oluşturacak
konulara girilmemeli, bunlarla ilgili gelebilecek sorulara uygun kısa
cevaplar verilerek geçilmelidir.(örnek: Hz. Peygamberin çok evliliği,
göğsünün yarılması, kölelik, cariyelik vs.)
5. Seviyeye uygun kitap tavsiye edilmeli, zaman zaman buradan konulara
hazırlanarak gelmeleri teşvik edilmelidir.
6. Soru-cevap metodu kullanılarak bilgilerini ortaya koymaları için fırsat
verilmelidir.
7. Bazı olayları drama tekniğiyle canlandırmak, bununla ilgili rol paylaşımı
yapmak dersi çekici hale getireceğinden sıkça uygulanmalıdır.
8. Siyer konularından seçilmiş sorularla grup içi bilgi yarışmaları yapmak,
bilgileri pekiştirip öğrenciyi ders çalışmaya teşvik edecektir.
C) KONULAR
1. KONU: Peygamber kime denir?
· Sıfatları
· Kur’an da adı geçen peygamberler
· Hz. Muhammed’in bizim için önemi ve değeri
2. KONU: Peygamberimizin doğumu
· Aile bilgileri ve soyu
· Peygamberimizin doğduğu çevrenin özellikleri
· Mekke ve çevresinde dini inanış
3. KONU: Peygamberimizin çocukluk yılları
· Sütanneye verilişi
· Annesinin vefatı
· Dedesinin ve annesinin himayesinde bulunuşu
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
4. KONU: Peygamberimizin gençlik yılları
· Çobanlık yapması
· Ebu Talib ile uzak yerlere seyahat
· Genç ve güvenilir Muhammed örneği
· Hılfu’l Fudul(fazilet yemini)
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
· Haceru’l Esved’in yerleştirilmesi
5. KONU: Peygamberimizin ticarete başlaması
· Hz. Hatice’yle ortaklık yapması
· Hz. Hatice’yle evlenmesi
· Çocukları
6. KONU: İlk vahyin gelişi
· Hira’da inziva günleri
· Cebrail’in gelişi ve ilk ayetler
· Müslüman olmanın anlamı ve ilk Müslümanlar (ilk kadın, ilk erkek, ilk
köle, ilk çocuk, ilk zengin müslüman)
7. KONU: İnsanları islama davet etmesi
· Ebu Leheb ve Ebu Cehil’in düşmanlığı
· Müşriklerin putlara bağlılığı
· Ebu Talib’in peygambere desteği
· Müşriklerin uzlaşma teklifi
8. KONU: Müslümanlara yapılan eziyetler
· Hz. Bilal, Yasir ailesi, Habbab b. Eret
· Hicretin anlamı ve Habeşistan’a ilk hicret
· Necaşi’nin adaleti ve merhameti
9. KONU: Hz. Hamza ve Hz. Ömer’in Müslüman oluşu
· Kureyşin Müslümanları boykot etmesi
· Taif yolculuğunda yaşananlar
10. KONU: Biatın anlamı ve Akabe biatları
· Medineli ilk Müslümanların peygambere söz vermesi
· Hz. Mus’abın Medineye öğretmen olarak gönderilmesi
· Hz. Mus’abın hayat hikayesi ve kişiliği
11. KONU: Medine’ye hicret
·
Hicreti hazırlayan sebepler
·
Hz. Ömer’in hicreti
·
Hz.Peygamber ve Hz. Ebubekir’in hicret yolculuğu
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
AM H A
İM
12. KONU: Medine’de coşkulu karşılama
· Muhacir-Ensar kardeşliği
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
· Mescidin inşası
· Müslümanlarla Yahudiler arasında vatandaşlık anlaşması
13. KONU: Bedir Savaşı
· Savaşı hazırlayan sebepler
· Olayın oluş şekli
· Müşriklerin sayıca üstünlüğü
· Allah’ın yardımı ve zafer
· Savaşın sonuçları ve etkileri
· Bedir’de bulunan Müslümanların değeri
14. KONU: Uhud Savaşı
· Savaşın sebepleri
· Olayın oluş şekli
· Peygamberimizin sözünü dinlemeyen okçular yüzünden yaşanan hezimet
ve ordunun dağılışı
· Hz. Peygamber’in yaralanması
· Yeniden toparlanıp düşmanı takip
· Hz. Hazma ve Mus’ab b. Umeyr’in şehadeti
· Savaşın sonuçları ve alınacak dersler
15. KONU: Hendek Savaşı
· Münafıklığın anlamı ve Medine münafıklarının Müslümanlar aleyhine
sözleri
· Savaşın sebepleri
· Hendek kazılması ve çekilen sıkıntılar
· Allah’ın müminlere yardımı
· Savaşın sonucu ve etkileri
16. KONU: Müslümanların Kâbe’yi ziyaret arzusu
· Rıdvan Biatı
· Müşriklerle yapılan ilk ateşkes: Hudeybiye Anlaşması
· Ebu Basir ve Ebu Cendel’in müşriklere teslimi (Müslüman sözünde durur)
· Ateşkesin Müslümanlara sağladığı faydalar
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
17. KONU: Hz. Peygamber’in krallara davet mektubu göndermesi
· Necaşi’nin Müslüman oluşu
· Rum Kayserinin tavrı
· İran kisrasının tavrı
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
18. KONU: Kureyşlilerin ateşkes anlaşmasını bozması
· Mekke’nin fethine karar verilmesi
· Fetih sırasında Müslüman olanlar
· Fetih günü Hz. Peygamberin Mekkelilere merhameti(genel af ilanı)
· Kâbe’nin putlardan temizlenmesi
19. KONU: Hz. Peygamber’in son gazası: Tebük
· Sefer hazırlıkları
· Orduyu donatma işinde yarış
· Sefere gitmeyen üç müslümanın durumu
20. KONU: Rasulullah’ın ömrünün son yılı
· Veda haccı ve hutbesi
· Hastalanması ve vefatı
· Vefatına ilk tepkiler: Hz.Ebubekir ve Hz. Ömer’in tepkisi
BİRİNCİ KADEME
DERS: AHLAK (GÜZEL DAVRANIŞLAR)
A)AMAÇLAR
a) Çocukların doğru ve yanlış davranışları tanımasını, doğruyu yanlıştan ayırt
edebilmesini sağlamak
b)Günlük hayatında daima doğru davranışı yapma hassasiyeti kazandırmak
c) Doğru ve güzel davranmayı bir meleke haline getirmesini teşvik etmek
d)İnsanlarla ilişkilerinde edep ölçülerine dikkat etmesini sağlamak
B) DERSİN İŞLENİŞİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
Mutlaka haftalık ders planı hazırlanarak derse gidilmelidir.
a) İşlenen konuyla ilgili ve seviyeye uygun Hadis-i Şerifler tespit edilmeli,
bunların mealen ezberlenmesi teşvik edilmelidir.
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
b)Çok bilgi yüklemek değil, doğruyu kavratıp davranış değişikliği meydana
getirebilmek amaç olmalıdır.
c) Konuyla ilgili ibretli bir hikaye anlatılarak bilgilerin pekişmesi sağlanmalıdır.
d)Soru-cevap tekniği sık sık kullanılmalı; kolay ve kavratıcı sorularla öğrencilerin derse aktif katılımı sağlanmalıdır.
e) Anlatılan doğru davranışın uygulanması, yanlış olanın terk edilmesi için
öğrenciler teşvik edilmeli, yaptıkları güzel davranış örneklerini derste anlatmaları için fırsat verilmelidir.
f) Konu anlatılırken zaman zaman drama (canlandırma) tekniğine başvurulmalıdır. Bu yöntem dersi cazip hale getirecektir.
g)Çocukların davranışlarındaki olumlu değişiklikleri kontrol edebilmek için
‘Davranış Gözlem Çizelgesi’ tutulabileceği gibi veli ile iletişim kurularak
bu konuda bilgi de alınmalıdır.
C) KONULAR
1. KONU: Karşılaşma ve selamlaşma adabı
2. KONU: Bir mekana (evlere) giriş çıkış adabı
3. KONU: Yeme içme ve sofra adabı
4. KONU: Yatış kalkış ve uyku adabı
5. KONU: Temizlik ve tuvalet adabı
6. KONU: Meclislerde bulunma ve sohbet adabı
7. KONU: Konuşma adabı (dilimizle ilgili ahlaki kurallar)
8. KONU: Cami adabı
9. KONU: Kur’an okuma adabı
10. KONU: Genele açık yerlerde davranış adabı
11. KONU: Misafir gitme ve misafir ağırlama adabı
12. KONU: Aile içi ilişkilerde adap
13. KONU: Akraba ve komşuluk ilişkilerinde adap
14. KONU: Arkadaşlık ilişkileri
15. KONU: Kul hakkına riayet
16. KONU: Hayvanlara ve tabiata karşı vazifelerimiz
17. KONU: Hasta ziyareti
18. KONU: Taziye(baş sağlığı) ve cenaze evi ziyareti
19. KONU: Davete icabet
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
20. KONU: Bayramlaşma ve tebrikleşme adabı
21. KONU: Zayıf ve güçsüz insanlara yardım
D) KONU ALT BAŞLIKLARI
Bu alt başlıklar konunun işlenişine yardımcı olmak amacıyla çıkartılmıştır.
Konu akışına katkı sağlayacak yeni alt başlıklar, istenirse ders hocası tarafından
eklenebilir.
1. KONU: Karşılaşma ve selamlaşma adabı
· Selamın anlamı
· Selam verme alma usulü
· Büyüklerle ve küçüklerle selamlaşma ve musafaha
· Hal-hatır sorma
· Tebessüm ile konuşma, Güzel sözler söyleme
· Konuşurken muhatabın yüzüne bakma
· Vedalaşma ve ayrılış
2. KONU: Bir mekâna (evlere) giriş çıkış adabı
a) Kendi evimize giriş- çıkış
· Selam vermek
· Aile fertlerine hal- hatır sorma
· Aile fertlerinin odalarına girme
· Evimize girip çıkarken dua etme
b) Kendi dışındaki evlere giriş çıkış
· Kapı vurma ve bekleme
· İçeriyi gözlememe
· Selam verme
· Gösterilen yere oturma
· İzinsiz kalkmama
3. KONU: Yeme içme ve sofra adabı
· Acıkmadan yememe
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
· Besmeleyle başlama
· Aç ve muhtaçları düşünmek
· Oturarak yemek ve içmek
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
· Sağ elle yemek ve içmek
· Yavaş yavaş yemek
· Suyu üç yudumda içmek
· Sofradakilerin kaşığına ve tabağına bakmamak
· Tiksinti veren davranışlardan kaçınmak
· Nimeti veren Allah’a şükretmek
· Sofrada emeği bulunanlara teşekkür ve dua etmek
4. KONU: Yatış kalkış ve uyku adabı
· Erken yatıp erken kalkmanın fazileti
· Dua etmek (ihlâs, felak ve nas surelerini okumak)
· Sağ yanına yatmak
· Uyanınca ilk ‘Elhamdülillah’ sözünü söylemek, kalkıp
abdest almak
· Yatağını toplamak, odayı düzlemek
5. KONU: Temizlik ve tuvalet adabı
· Dışarıda besmele çekmek ve sol ayakla girmek
· Ayakta ihtiyaç gidermemek (erkekler)
· Konuşmamak ve uzun süre beklememek
· Üzerine necaset değmemesine dikkat etmek
· Gereği gibi temizlenmek
· Tuvaleti temiz bırakmak
· Allah’a dua etmek
6. KONU: Meclislerde bulunma ve sohbet adabı
· Toplulukta oturma
· Söz alma, söz kesmeme
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
· Büyüklere ve sonradan gelenlere yer açma
· Konuşanları edeple dinleme
7. KONU: Konuşma ve dinleme adabı (dilimizle ilgili ahlaki kurallar)
· Topluluğa ve mekâna göre sesi ayarlama
· Söz isteme
· Konuşan ve dinleyen kişinin yüzüne bakma, tebessüm
etme, başka şeyle ilgilenmeme
· Yavaş ve anlaşılır konuşma
· Kaba ve argo söz kullanmama
· Yalan konuşmama, gıybet etmeme
· Telefonla konuşma adabı
8. KONU: Cami adabı
· Cemaatle namaz kılmanın fazileti
· Camiye koşarak gitmeme
· Sağ ayakla ve dua ederek girme
· Saf düzeninde uygun yere oturma(insanların üzerinden
atlamama)
· Ön safın fazileti
· Boş konuşmama, zikir ve tesbihatla meşgul olma,sesi
yükseltmeme
· Cemaati rahatsız edecek davranışlardan kaçınmak
· Camiyi ve çevresini temiz tutmak
·
Camiden sol ayakla ve dua ederek çikmak
9. KONU: Kur’an okuma adabı
· Abdestli olmak
· Ölçülü oturmak ve mushafı yukarıda tutmak
· Sayfaları özenle açmak
· Güzel sesle ve yavaş yavaş okumaya çalışmak
AM H A
· Okuma arasına başka sözler karıştırmamak
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
· Kur’an okumanın Allah ile konuşma olduğu şuurunu
korumak
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
· Her gün okumayı alışkanlık haline getirmek
10. KONU: Genele açık yerlerde davranış adabı
a) Toplu taşıma araçlarında
· Sesi yükseltmemek
· Büyüklere yer vermek
· Temiz tutmak, zarar vermemek
· Yolcuları rahatsız edici davranışlardan kaçınmak
b) Park, piknik alanı, cadde, sokak gibi genel mekanlarda
davranış
c) Yaya ve sürücü olarak trafikte davranış
11. KONU: Misafir gitme ve misafir ağırlama adabı
a) Misafir gitme
· Önceden haber verme
· Mütevazı bir hediye götürme
· Gösterilen yere oturma
· İkramı kabul etme
· Hal-hatır sorma, sohbet etme; ev halkıyla tek tek
ilgilenme
· Odadan izinsiz çıkmama, özel eşyalara izinsiz bakmama
· Uzun oturmama
· Ayrılırken ev halkına teşekkür ve dua etme; musafaha
ederek tebessümle ayrılma
b) Misafir kabul etme
· Güler yüzlü karşılama
· Hal-hatır sorma, sohbet etme, birden fazla misafirin her
biriyle tek tek ilgilenme
· Misafirin yanında fısıltıyla konuşmama
· İkramda bulunma
12. KONU: Aile içi ilişkilerde adap
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
AM H A
İM
· Ana-baba hakkı
· Ana-babaya, büyükanne ve büyükbabaya hürmet
· Büyüklerin sözünü dinleme
· Büyüklerin odalarına giriş
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
· Kardeşlerin haklarına riayet ve küçüklere sevgiyle
muamele
13. KONU: Akraba ve komşuluk ilişkilerinde adap
· Akrabayı ziyaretin fazileti
· İhtiyaçlarını gidermeye çalışmak
· Sık sık görüşmek, telefonla aramak
· Komşu haklarını gözetmek, onlarla iyi geçinmek
· Yardım etmek, sıkıntılı zamanlarda yanında olmak
14. KONU: Arkadaşlık ilişkileri
· Arkadaşlığın önemi
· Menfaatsiz sağlam arkadaşlıklar kurmak
· Arkadaşı arayıp sorma, ihtiyaçlarını gidermek
· Sırrını muhafaza etmek
· Arkadaşın kalbini kırmaktan, kötü söz ve davranışlarda
bulunmaktan kaçınma
· Arkadaşının ailesine hürmet
15. KONU: Kul hakkına riayet
· Kul hakkının anlamı
· Üzerimizde kul hakkı bulundurmanın sorumluluğu
· Hangi davranışların kul hakkına girdiği
16. KONU: Hayvanlara ve tabiata karşı vazifelerimiz
· Hayvanlara eziyet etmemek, aç susuz bırakmamak
· Evcil hayvan- vahşi hayvan ayırımı
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
· Avcılık
· Tabiata, ağaca çiçeğe ve ekili araziye zarar vermemek
· Çevreyi temiz tutmak
17. KONU: Hasta ziyareti
· Hasta ziyaretinin önemi ve fazileti
· Güler yüzlü olmak, moral verici konuşmak, ölümden
bahsetmemek,
· Yanında yüksek sesle konuşmamak
· Ziyareti kısa tutmak
· Mütevazı bir hediye götürmek
18. KONU: Taziye(baş sağlığı) ziyareti
· Cenaze yakınlarına sabır ve uzun ömür dilemek
· Ölen kişinin iyiliklerinden bahsetmek, yanlışlarını
anmamak
· Ölümden ders çıkarıcı, nasihat edici konuşmalar
yapmak
· Cenaze evinde boş konuşmalardan ve kahkahayla
gülmekten kaçınmak
· Ziyareti kısa tutmak
· Cenaze evine yemek götürmek
19. KONU: Davete icabet
· Müslümanın davetine gitmenin önemi
· Katılamayacaksa bunu nezaketle bildirmek
· Mütevazı bir hediye götürmek
· Mutlu gününü tebrik etmek
20. KONU: Bayramlaşma ve tebrikleşme adabı
· Dini bayramların ve kandillerin önemi
· Aile fertleriyle bayramlaşma
· Komşu ve akrabalarla bayramlaşma
AM H A
· Büyüklerle tebrikleşme- el öpme
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
21. KONU: Zayıf ve güçsüz insanlara yardım
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
· Yaşlılara yardım ve ilgi
· Fakir ve muhtaçlara yardım
· Yetimleri gözetmek
II. KADEME MÜFREDATI
DERSLER
1. Kur’an-ı Kerim Okuma
2. Ezber ve talim
3. Kur’an kıssaları
4. Hadislerle Ahlak
5. İbadet Bilgisi
İKİNCİ KADEME
DERS: KUR’AN-I KERİM
A) AMAÇLAR
1. Kur’an-ı Kerimi tecvitli ve mahreçlere dikkat ederek okutmak
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
2. Tecvit kurallarından öncelikli olanların bilgisini vermek ve çokça
uygulama yaptırmak
3. Namaz dualarını, kısa sureleri, ezan, kamet, ezan duası, yemek duası ve
namaz tesbihatını (müezzinlik) talimli bir şekilde öğretmek
4. Allah’ın kitabını güzel sesle ve tecvitli olarak her gün okumanın
gerekliliğini ve Kur’an okumanın Allah ile konuşmak gibi olduğunun
şuurunu kazandırmak
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
B) DERSİN İŞLENİŞİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
1. Tecvit kuralları basit şekilde öğretilerek uygulamayla pekiştirilmelidir.
Tecvit kitaplarında anlatılan üslupla tecvit bilgisi yüklemek öğrenciye
bıkkınlık verecektir. Asıl olan, kuralın uygulanmasını sağlamaktır.
2.
Tecvit öğretilirken bir kural verildikten sonra uygulama ile iyice
pekişmesi sağlanmalı daha sonra diğer kurala geçilmelidir.
3.
Mahreç çalışması yaptırılarak, öğrencilerin dilleri yatkın hale
getirilmelidir. Bu çalışma zamanında yaptırılmazsa ileride zorluk
çekilmektedir.
4.
Ezberletilen sure ve duaların talim üzere olmasına dikkat edilmelidir.
Öğrencilerin ilköğretim müfredatı içerisinde özensiz yaptıkları ezber
çalışmasından dolayı ağız hataları düzeltilmelidir.
5.
Ezberi kuvvetli olanlar Hümeze Suresinden yukarı doğru devam
edebilmeli, ancak zayıf olanlar zorlanmamalıdır.(Çok ezber yaptırmak
Kur’an dersinin asıl amacı değildir.)
6.
Öğrenciler zaman zaman okuma sayfasının mealini de okumaya
teşvik edilmeli, orada neler anlatıldığından sorular sorularak ilgi
arttırılmalıdır.
7. Yüzünden okumalar, halk arasında çeşitli vesilelerle sık sık okunan Kehf,
Yasin, Fetih, Rahman, Saf, Cuma ve Mülk surelerinden yaptırılmalıdır.
C) KONULAR
a) TECVİT KONULARI
1. Kavramlar (Sure, ayet, cüz, hizb, durak, tilavet secdesi)
2. Mahreç (harflerin çıkış şekilleri)
·Kalın harfler
·İnce harfler
3. İzhar
4. İhfa
5. İklab
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
6. İdğam bila gunne
7. İdğam meal gunne
b) EZBER KONULARI
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
1.
Birinci kademe ezberlerinin talimli bir şekilde tekrarı
* Subhaneke
Rabbenağfirli
* Fatiha
Kafirun
* Tehiyyat * Salli
* Kunut-1-2
* Barik * Rabbena Atina *
* Ayetel kürsi * Fil * Kureyş * Maun * Kevser *
* Nasr
* Tebbet *
İhlâs
* Felak
*
Nas
2.
Yemek duası
3.
Ezan- kamet
4.
Ezan duası
5.
Namaz tesbihatı (müezzinlik)
6.
Amenerresulü (Bakara suresi son iki ayet)
7.
Hüvallahüllezi (Haşr suresi son üç ayet)
8.
Yasin suresinin birinci sayfası ( ezberi kuvvetli olanlar için)
İKİNCİ KADEME
DERS: KUR’AN KISSALARI (Peygamberlerin Hayatları)
A) AMAÇLAR
1. Kur’anda anlatılan Peygamber hayatları hakkında öğrencilerin doğru bilgilenmesini sağlamak
2. Öğrencilerin, kıssalardan ders ve ibretler çıkarabilmesini ve yorumlayabilmesini sağlamak
3. Peygamberlerin örneklik yönünü öne çıkararak öğrenciler tarafından modellenmesini sağlamak
4. Peygamber kıssalarını mealden okutarak Kur’an mealine aşinalık kazandırmak
B) DERSİN İŞLENİŞİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
1. Öğrencilere Peygamber kıssaları doğru bir şekilde verilmeli, kaynağı olmayan eklemelerden ve israiliyyat bilgilerden kaçınılmalıdır.
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
2. Konuyla ilgili Ayet-i Kerimeler tespit edilerek öğrencilere verilmeli, mealinden okuyarak gelmeleri sağlanmalıdır.
3. Konu olay olarak ortaya konulduktan sonra öğrencilerin müzakeresine açılmalı, irdelenmeli, ders ve ibretler çıkarılmalıdır. Her öğrencinin söz alarak
görüş beyan etmesine fırsat verilmelidir.
4. Eğitimci, konuyla ilgili yönlendirici soruları önceden hazırlamalı, müzakere esnasında öğrencilere yöneltmelidir.
5. Müfredatla ilgili kitap tavsiye edilmeli ve okunması sağlanmalıdır.
6. Dramatizasyon yöntemi sık sık kullanılmalı, öğrencilerin konuyla ilgili
bazı diyalogları canlandırarak derse aktif katılmaları sağlanmalıdır.
C) KONULAR
1. Hz. Adem (as)
2. Habil ile Kabil
3. Hz. Nuh (as)
4. Hz. Salih (as)
5. Hz. İbrahim (as)
6. Hz. İsmail
(as)
7. Hz. Yusuf
(as)
8. Hz. Musa (as) ve Hz. Harun
9. Hz. Süleyman (as)
10. Hz. Meryem
(as)
11. Hz. İsa (as)
12. Hz. Üzeyr (as)
13. Talut ve Calut kıssası
14. Ashab-ı kehf kıssası
Aşağıdaki kıssalar konulara eklenebilecek tavsiye müfredattır.
15. Mağaraya sığınan üç kişi
--- Riyazü’s Salihin 12 numaralı Hadis
16. 99 Kişiyi öldüren adam
--- Riyazü’s Salihin 20 numaralı Hadis
17. Sihir öğrenen genç
--- Riyazü’s Salihin 30 numaralı Hadis
18. Ala tenli, kel ve kör kişiler --- Riyazü’s Salihin 65 numaralı Hadis
D) KONULARIN ALT BAŞLIKLARI
1. Hz. Adem (as)
· Hz. Adem’in yaratılışı
· Meleklerin secdesi, şeytanın kovuluşu
· Hz. Havva’nın eş olarak yaratılışı
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
· Şeytana aldanış ve dünyaya gönderilişleri
· Tevbe etmeleri
2. Habil ile Kabil
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
· Kabil’in pişmanlığı
· Allah’a kurban sunmaları
· Kabil’in kıskançlığı ve kardeşini öldürmesi
3. Hz. Nuh (as)
· Kavmini dinine daveti
· Kavminin tepkisi ve zulmü
· Hz. Nuh’un kavmine bedduası
· Karısının ihaneti
· Gemi inşa etmesi
· Nuh tufanı
· İnananların kurtuluşu, inkarcıların helaki
4. Hz. Salih (as)
· Kavmine peygamber olarak gönderilişi ve daveti
· Kavminin kötülükleri
· Dişi deve mucizesi
· Devenin öldürülmesi ve kavmin helaki
5. Hz. İbrahim (as)
· Çocukluk ve gençliği
· Kavmini dine daveti
· Babası Azer’e tebliği
· Putları kırması
· Nemrut ile mücadelesi ve ateşe atılması
· Yaşlılıkta çocuk sahibi olması (Hz. İshak as)
· Karısı Hacer ve oğlu İsmail’i Mekke’ye bırakması
6. Hz. İsmail (as)
· Allah’ın emriyle çöle (Mekke’ye ) bırakılışı
· Zemzemin bulunuşu ve Mekke’ye yerleşme
· Kurban edilişi
· Babasıyla Kâbe’yi inşa etmesi
7. Hz. Yusuf (as)
AM H A
· Babasına anlattığı rüya
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
· Kardeşlerinin kıskançlığı
· Kuyuya atılışı
· Kuyudan kurtuluşu ve Mısırda satılması
· Zindana atılması
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
· Kralın rüyası ve Yusuf’un kurtuluşu
· Hz. Yusuf Mısır’da hazine bakanı oluyor
· Kardeşleriyle görüşmesi ve onları affı
· Ailesini yanına alması
8. Hz. Musa (as) ve Hz. Harun (as)
· Firavun’un İsrailoğulları’na zulmü
· Hz. Musa’nın doğumu
· Hz. Musa’nın Firavun’un sarayında yetişmesi
· Medyen’e gidişi
· Peygamber oluşu ve Firavun’a dinini tebliği
· Firavun’un azgınlığı ve gönderilen ilahi cezalar
· Sihirbazlarla müsabaka ve asa mucizesi
· Kızıldeniz’in ikiye yarılması ve Firavun ordusunun helaki
· Yardımcısı Hz. Harun (as)
· Hz. Musa’nın kavminden bir inkarcı: Karun
· Hz. Musa’nın kendi kavminin (İsrailoğullarının) taşkınlıkları
( buzağıya tapınma, nimetlere nankörlük, peygamberi dinlememe vs.)
9. Hz. Süleyman (as)
· Güç ve kudret sahibi bir peygamber
· Cinlere, hayvanlara ve rüzgâra emredebilmesi
· Mucizeleri
· Sebe Kraliçesi Belkıs’a tebliği
· Hüdhüd kuşu
10. Hz. Meryem
· Hz. Meryem’in annesi tarafından mescide adanması
· Mescitte inziva hayatı
· Hz Meryem’in kerametleri
· Hz. İsa’yı doğurması
· Yahudilerin iftirası
11. Hz. İsa (as)
· Babasız dünyaya geliyor
AM H A
· Peygamber oluşu ve mucizeleri
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
· Kendisine inananlar: Havariler
· Yahudilerin Hz. İsa’yı öldürme teşebbüsleri
· Hıristiyanların dinlerini bozmaları
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
12. Talut ve Calut kıssası
· Talut ve Calut kimdir?
· Talut’un Allah tarafından komutan seçilmesi ve itirazlar
· Talut’un ordusunu imtihan etmesi
· Calut ordusu ile savaş ve Allah’ın yardımıyla gelen zafer
13. Ashab-ı kehf (mağara ashabı)
· Mağaraya neden sığındılar?
· Uykudan uyanış
· Şehir halkının şaşkınlığı
· İlahi mucizenin anlaşılması
** Öldükten sonra dirilme mucizesi
14. Hz.Uzeyr (as)
Aşağıdaki kıssalar konulara eklenebilecek tavsiye müfredattır
15. Mağaraya sığınan üç kişi
---
Riyazü’s Salihin 12 numaralı Hadis
16. 99 Kişiyi öldüren adam
---
Riyazü’s Salihin 20 numaralı Hadis
17. Sihir öğrenen genç
---
Riyazü’s Salihin 30 numaralı Hadis
18. Ala tenli, kel ve kör kişiler ---
Riyazü’s Salihin 65 numaralı Hadis
İKİNCİ KADEME
DERS: HADİSLERLE GÜZEL AHLAK
A) AMAÇLAR
a) Ahlaki davranışlarla ilgili en az kırk Hadis-i Şerifi mealen ezberletmek
b)Okuduğu Hadis-i Şerifle ilgili açıklama ve yorum yapabilme yeteneği kazandırmak
c) Hz. Peygamber’in söz ve davranışlarının Müslümanlar için önemli olduğu
ve örnek alınması gerektiği düşüncesini kavratmak
d)Günlük hayatında daima doğru davranışı yapma hassasiyeti kazandırmak
e) Doğru ve güzel davranmayı bir meleke haline getirmesini teşvik etmek
f) İnsanlarla ilişkilerinde edep ölçülerine dikkat etmesini sağlamak
B) DERSİN İŞLENİŞİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
a) Haftalık ders konusunu oluşturan Hadis meali, öğrencilere bir hafta önceden verilerek ezberlenmesi sağlanmalıdır.
b)Ezberlenen Hadisler dersin başında tek tek dinlenmeli, takip listesi işaretlenmeli, ezberlemeyenler teşvik edici konuşmalarla yönlendirilmeli, basit
şekilde de olsa asla ceza verme gibi bir uygulama yapılmamalıdır.
c) Hadis-i Şerifin açıkladığı konu hakkında öğrencilerin açıklama ve yorum
yapması sağlanmalı, konuyla ilgili olarak herkesin konuşması teşvik edilmelidir.
d)Bu dersin özü, hadis-i şeriften yola çıkarak o hadisin anlattığı konuyu etraflıca yorumlamak, bunu yaparken öğrencilerin de yorum ve açıklama
yapmasına imkân vermek ve bunun bir güzel haslet olarak yerleşmesini
sağlamak şeklinde düşünülmeli, işleyiş buna uygun olmalıdır.
e) Konuyla ilgili ibretli bir hikâye anlatılarak bilgilerin pekişmesi sağlanmalıdır.
f) Soru-cevap tekniği sık sık kullanılmalı; kolay ve kavratıcı sorularla öğrencilerin derse aktif katılımı sağlanmalıdır.
g)Anlatılan doğru davranışın uygulanması, yanlış olanın terk edilmesi için
öğrenciler teşvik edilmeli, yaptıkları güzel davranış örneklerini derste anlatmaları için fırsat verilmelidir.
h)Konu anlatılırken zaman zaman drama (canlandırma) tekniğine başvurulmalıdır. Bu yöntem dersi cazip hale getirecektir.
C) KONULARI
1. Yalan yere yemin ederek hak gasbetmek
Ebu Ümame (ra)’ den Rasulullah (sav )’ in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:
“Kim yalan yere yaptığı yemini ile bir Müslümanın hakkını keserse (veya
gasbederse) Allah ona cehennem ateşini vacip, cenneti ise haram kılar.”
Bir adam:
Eğer o kestiği hak küçük bir şey olsa da durum aynı mıdır? dedi. Rasulullah:
“İsterse misvak ağacından bir dal parçası olsun” diye buyurdu. (Müslim)
2. Sol el ile yemek
Cabir (ra) ‘den Rasulullah (sav )’ in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:
“Sol elle yemeyiniz; zira şeytan sol elle yer.” (Müslim)
3. Canlı hayvanı hedef yapmak:
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
İSTİMDER
İbn-i Ömer (ra) den rivayet edilmiştir:
İbn-i Ömer Kureyş delikanlılarının yanına uğramıştı. Gençler bir kuşu hedef
olarak dikmişler, ona ok atıyorlardı. İbn-i Ömer dedi ki: Bunu yapana Allah
lanet etsin.
“Rasulullah (sav) canlı bir hayvanı hedef edinerek ona atış yapana muhakkak lanet etti.”
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
4. İki kişinin fısıldaşması:
İbn-i Mes’ud (ra) ‘den Rasulullah (sav )’ in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:
“Üç kişi bir arada bulunduğunuzda ikisi bir kenara çekilip fısıldaşmasın
Bu davranış üçüncü kişiyi üzer.” (Buhari ve Müslim)
5. Üç günden fazla dargın durmamak
Ebu Hureyre (ra) dan Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:
“Bir müminin diğer bir müminle üç günden fazla dargın durması helal
değildir. Üç gün geçerse onunla karşılaşıp selam versin; şayet selamını
alırsa her ikisi de sevaba ortaktırlar. Eğer selamını almazsa günaha girmiş olur. Selam veren ise vebalden kurtulmuş olur.” (Ebu Davut)
6. Müslümanı aldatmak
Ebu Hureyre (ra) Rasulullah (s.a.v) ‘in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Bizi (Müminleri) aldatan bizden değildir.” (Müslim)
7. Münafıklık
Abdullah bin Amr bin el-As (r.a) ‘dan Rasulullah (s.a.v)’in şöyle buyurduğu
rivayet edilmiştir:
“Dört şey kimde bulunursa o halis münafık olur.
Kimde bunlardan birisi bulunursa onu bırakasıya kadar kendisinde münafıklıktan bir özellik kalmış olur:
1.Kendisine bir şey emanet edildiği zaman ihanet eder.
2.Haber verdiği zaman yalan söyler.
3.Söz verdiğinde sözünde durmaz.
4.Tartışmada ve mücadelede haktan ayrılır.” (Buhari ve Müslim)
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
8. Müslümanın felaketine sevinmemek
Vasile bin el-Eksa (r.a) Rasulullah’ın (s.a.v) şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
“Müslüman kardeşinin başına gelene sevinme. Aksi taktirde Allah ona
acır da seni bir derde uğratır.” (Tirmizi)
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
9. Müslümanı hor görmek
Ebu Hureyre (r.a) Rasulullah (s.a.v) ‘in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Kişiye Müslüman kardeşini hor ve hakir görmesi şer ve kötülük olarak
yeter.” (Müslim)
10. Zan Ebu Hureyre (r.a) Rasulullah’ın (s.a.v) şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
“Zandan sakınınız. Şüphesiz zan haberin en yalanıdır.” (Buhari ve Müslim)
11. Kardeşlik hukuku
Ebu Hureyre’den (r.a) Rasulullah’ın şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:
“Kimsenin ayıbını araştırmayın. Kimseye haset etmeyin. Birbirinize sırt
çevirip buğzetmeyin. Ey Allah’ın kulları! Allah’ın emrettiği gibi kardeş
olun.” (Buhari ve Müslim)
12. Müslümanlar kardeştir
Ebu Hureyre’den (r.a) Rasulullah’ın (sav) şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:
“Müslüman müslümanın kardeşidir. Ona zulmetmez, ona yardımı terk
etmez, onu hakir görmez. Bir müslümanın malı, canı ve namusu diğer
müslümana haramdır.” (Buhari veMüslim)
13. Haset Kıskançlık
Ebu Hureyre’den (r.a) Rasulullah’ın şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:
“Hasetten sakının; zira haset ateşin odunu yakıp bitirdiği gibi iyilikleri
yok eder.” (Ebu Davut)
14. Gerçek Müslüman
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
Abdullah bin Amr el-As (r.a)’dan rivayet edildiğine göre Rasulullah (s.a.v)
şöyle buyurdu:
“Gerçek Müslüman; elinden ve dilinden, diğer müslümanların selamette
olduğu kimsedir. Gerçek muhacir; Allahın yasak ettiği şeyleri terk edendir.” (Buhari ve Müslim)
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
15. Büyük Günahlar
Ebu Berke (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Büyük günahların en büyüklerini size haber vereyim mi?”
“Evet, ey Allah’ın Resulü” dedik. Rasulullah,
“Allah’a şirk koşmak, ana babaya isyan etmek, yalan söz söylemek ve
yalan yere şahitlik etmektir.” buyurdu ve bu sözü tekrar tekrar söyledi.
16. Doğruluk ve Yalancılık
İbn-i Mesud (ra) Rasulullah’ın (sav) şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Doğruluk insanı iyiliğe, iyilik de cennete götürür. Bir kimse doğru söyleye söyleye nihayet Allah katında “sıddık” (çok doğru söyleyen) rütbesiyle
yazılır.
Yalancılık insanı günaha, günahlar da cehenneme götürür. Kişi yalan söyleye söyleye en sonunda Allah katında “Kezzab” (çok yalancı) diye yazılır.” (Buhari ve Müslim)
17. Söz Taşımak
Ebu Hureyre(ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“İki kimsenin arasını bozmak için söz taşıyan (azabını çekmeden) cennete
giremez.” (Buhari ve Müslim)
18. Hayır Söylemek
Ebu Hureyre (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Kim Allah’a ve Ahiret gününe inanıyorsa ya hayır söylesin ya da sussun.” (Buhari ve Müslim)
19. Gıybet
Ebu Hureyre (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Gıybet nedir biliyor musunuz?”diye buyurdu. Ashab:
“Allah ve Rasulu daha iyi bilir,” dediler. Rasulullah:
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
“Din kardeşinin hoşlanmayacağı bir sözle arkasından anmandır,” diye
buyurdu. Ashabdan birisi: “Eğer söylediğimiz kardeşimizde mevcut olursa ne
olur?” Rasulullah:
“Eğer söylediğin onda mevcutsa gıybet etmiş olursun; mevcut değilse yalan yere iftira etmiş olursun,” diye buyurdu. (Buhari ve Müslim)
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
20. Yatış Adabı
Hz Aişe (ra) şöyle buyurdu: “Rasulullah (sav)’ yatmak üzere olduğunda
İhlas, Felak ve Nas surelerini okur, iki eline üfürür ve vücuduna sürerdi.”
21. Peygamber Salâvatı
Hz Ali (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Hakiki cimri yanında adım anıldığı halde salatu selam getirmeyendir.”
(Tirmizi)
22. En Faziletli Ameller
İbn-i Mes’ud (ra) dedi ki: Rasulullah (sav)’e “Amellerin hangisi daha faziletlidir?” diye sordum.
Rasulullah (sav): “Vakti içinde kılınan namazdır” diye buyurdu. Ben: “Sonra hangisidir? Dedim.” Rasulullah (sav): “Anaya babaya iyilik etmektir”
diye buyurdu. Ben:
“Sonra hangisidir dedim.” Rasulullah (sav): “Allah yolunda cihattır” diye
buyurdu. (Buhari ve Müslim)
23. Namazı Terk
Büreyde (r.a)dan rivayet edildiğine göre Rasulullah (s.a.v) şöyle buyurdu:
“Kâfirlerle bizim aramızda alamet olarak korunması gereken şey namazdır. Kim onu terk ederse kâfirlere benzemiş olur.” (Tirmizi)
24. Yatsı ve Sabah namazı
Ebu Hureyre (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Şayet halk yatsı ve sabah namazlarını cemaatle kılmaktaki sevabı bilselerdi emekleyerek, hatta sürünerek olsa bile bu namazlara gelirlerdi.”
(Buhari ve Müslim)
25. İhlâs
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
Ebu Hureyre (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Allah sizin gövdelerinize ve dış görünüşünüze bakmaz fakat kalplerinize
bakar.” (Müslim)
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
26. Sabır
Ebu Said (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Bir müslümana yorgunluk, ağrı, kaygı, keder, acı ve tasadan diken batmasına varıncaya kadar herhangi şey isabet ederse Allah (cc.) buna karşılık onun hatalarını örter.”
27. Allah’tan korkmak
Ebu Zer (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Nerede olursan ol Allah’tan kork, işlediğin bir günahın peşinden onu
affettirecek bir iyilik yap. İnsanlarla güzel ahlaklı olarak geçin. (Tirmizi)
28. Malayaniyi Terk
Ebu Hureyre (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Kişinin malayaniyi (boş söz, faydasız iş) terk etmesi onun Müslümanlığının güzelliğindendir.” (Tirmizi)
29. Sağlık ve Boş Vakit
İbn-i Abbas (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“İki büyük nimet hakkında insanların çoğu aldanmıştır. Onlar sıhhat ve
boş vakittir.” (Müslim)
30. Güler yüz
Ebu Zer (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Bir din kardeşini güler yüzle karşılamak şeklinde olsa bile, ona yapacağın hiçbir iyiliği hor görme sakın.” (Müslim)
31. Çığır Açmak
Ebu Amr Cerir b. Abdullah (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet
etti:
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
“Kim İslam’da iyi bir çığır açarsa, açtığı çığırın sevabı ve kendisinin sevabından sonra o yolda amel edenlerin sevabının bir misli kendisine verilir de diğerlerinin sevabından da bir şey eksilmez.
Kim de İslam’da kötü bir çığır açarsa açtığı çığırın günahı ve kendi günahından sonra o yolda iş görenlerin günahının bir misli de
kendisine yazılır. Onların günahından da bir şey eksilmez.” (Müslim)
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
32. Kendisi İçin İstediğini Kardeşi İçin de İstemek
Enes (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Biriniz kendisi için sevip arzu ettiğini mü’min kardeşi için de sevip arzu
etmedikçe iman etmiş olamaz.” (Buhari ve Müslim)
33. Bir Kötülüğü gördüğünde:
Ebu Said El Hudri (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Sizden kim bir kötülüğün işlendiğini görürse onu eliyle derhal düzeltsin Eğer buna gücü yetmezse diliyle değiştirmeye çalışsın. Buna da gücü
yetmezse kalbiyle o kötülüğü red ve inkâr etsin. Bu ise imanın en zayıf
noktasıdır.” (Müslim)
34. Müslüman’ın Üzerinde Kardeşlik hakkı
Ebu Hureyre (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Bir müslümanın üzerinde diğer müslümanın altı hakkı vardır: Karşınlaşırsa selam verir, davet ederse davetine iştirak eder, öğüt isterse nasihat
eder, aksırırsa da ‘Elhamdülillah’ derse ‘Yerhamukallah’ diye karşılık
verir; hastalanırsa ziyaret eder, ölürse tabutunun peşinden kabre gider.”
(Müslim)
35. Komşuluk
Ebu Hureyre (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Komşusu bir kimsenin şerrinden emin değilse o kimse cennete giremez.”
(Müslim)
36. Yaşlılara Hürmet
Enes (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Bir genç yaşlılığından dolayı bir ihtiyara ikram ve yardım ederse, Allah
o gence ihtiyarın yaşına geldiğinde kendisine yardım edecek kimseler yaratır.” (Tirmizi)
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
• 1951 •
37. Müslüman’ı Sevmek
Ebu Hureyre (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Ruhum elinde olan Allah’a yemin ederim ki siz iman etmedikçe cennete
giremezsiniz. Birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olamazsınız. Aranızda
selamı yayınız ki birbirinizi sevesiniz.” (Müslim)
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
38. Güzel Ahlak
Abdullah b. Amr b. El-As (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet
etti:
“Sizin en hayırlınız Ahlakı en güzel olanınızdır.” (Buhari ve Müslim)
39. Öfkesini Tutmak
Ebu Hureyre (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Güçlü kimse güreşte rakibini yenen değil, öfke zamanında öfkesine sahip olandır.” (Buhari ve Müslim)
40. Akrabaya ve Komşuya İyilik
Ebu Hureyre (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Sizden kim Allah’a ve ahiret gününe iman ediyorsa misafirine ikram etsin. Kim Allah’a ve ahiret gününe iman ediyorsa akrabalarını gözetsin.
Kim Allah’a ve ahiret gününe iman ediyorsa ya hayır konuşsun ya da
sussun.”
41. Sağdan Başlamak
Hz Aişe (ra) “Hz Peygamber her işe sağdan başlamaktan hoşlanırdı.” diye
rivayet etmiştir. (Buhari ve Müslim)
42. Yemeğe Besmeleyle başlamak
Hz Aişe (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Biriniz bir şey yiyeceği zaman Yüce Allah’ın ismini zikretsin. Eğer başlangıcında besmeleyi unutursa ‘Bismillahi evvelehu ve ahirehu’ desin.”
(Tirmizi)
43. Güzel Söz Söylemek
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
AM H A
İM
Adiy b. Hatim (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Bir hurmanın yarısı bile olsa, sadaka vererek kendinizi cehennem ateşinden koruyunuz. Kim bu kadar bir şey bile bulamazsa güzel sözler söyleyerek sakınsın; çünkü güzel ve tatlı söz söylemek de sadakadır.” (Buhari
ve Müslim)
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
44. Musafaha
Bera (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Birbiriyle karşılaşan iki müslüman musafaha yaparlarsa birbirlerinden
ayrılmadan önce onların günahları bağışlanır.” (Ebu Davut)
45. Hasta ziyareti
Hz Ali (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Bir müslüman hasta bir müslümanı ziyaret ederse yetmiş bin melek ona
rahmet ve mağfiret için dua eder.” (Tirmizi)
46. Kur’an Okumak
Ebu Ümame (ra) Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Kur’an okuyunuz. Çünkü Kur’an kıyamet günü onu okuyanlara şefaatçi olacaktır.”
47. Güzel Davranışlar
Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir.
“Mü’min kardeşine tebessüm etmen sadakadır. İyiliği emredip kötülükten sakındırman sadakadır. Yolunu kaybeden kimseye yol göstermen sadakadır. Yoldan taş, diken kemik gibi şeyleri kaldırıp atman da senin için
sadakadır.” (Tirmizi)
48. Anne ve Babaya İyilik
Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:
“Allahın rızası anne babanın rızasındadır. Allah’ın öfkesi de anne babanın öfkesindedir. (Tirmizi)
49. Kardeşlik
Rasulullah (sav)’in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir.:
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
“Müslüman müslümanın kardeşidir; ona zulmetmez, onu düşmana teslim
etmez. Kim müslüman kardeşinin bir ihtiyacını giderirse Allah da onun
bir ihtiyacını giderir. Kim müslüman kardeşini bir sıkıntıdan kurtarırsa
Allah da kıyamet günü onu sıkıntılarının birinden kurtarır. Kim müslüman kardeşinin kusurunu örterse, Allah da kıyamet günü onun bir kusurunu örter.” (Buhari )
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
İKİNCİ KADEME
DERS: İBADET BİLGİSİ
A) AMAÇLAR
1. İslam’ın beş esası içerisinde ifade edilen Namaz, Oruç, Hac ve Zekat gibi
temel ibadetler hakkında gerekli bilgiyi kazandırmak ve uygulama ile bu
bilgiyi pekiştirmek
2. Namazın önemini kavratmak, içinden gelerek, düzenli ve sürekli namaz
kılma hassasiyetini kazandırmak
3. İbadet etmenin kişiye ve topluma neler sağlayacağını kavratmak
4. Müslümanın hayatı boyunca Allah’ın rızasını gözeterek yaptığı her davranışın ibadet olduğunu, bu sebeple her söz ve davranışımızın Allah’ın seveceği şekilde olması gerektiği şuurunu kazandırmak
B) DERSİN İŞLENİŞİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
1. İbadet Bilgisi dersinde konularla ilgili özet bilgi verilmeli, çok ayrıntıya
girilerek öğrenciler bıktırılmamalı, uygulamaya ağırlık verilmelidir.
2. İbadetin Allah’a saygı ve sevginin göstergesi olduğu, gerekliliği, ferdi ve
toplumsal faydaları hakkında zihinlerde yer edecek şekilde ikna edici bilgi
verilmelidir.
3. Namaz uygulamasında hatalı davranan öğrenciler rencide edilmeden uyarılmalı, namaz kılmaları hususunda teşvik edici söz ve davranışlar bolca
sergilenmelidir.
4. Cemaatle namaz kılmanın fazileti anlatılmalı ve öğrenciler cemaate teşvik
edilmelidir.
5. İbadetlerin yapılışındaki içtihat ve mezhep farklılıkları gündeme getirilmemeli, bu konuda öğrencilerin zihninde oluşan sorulara kısa ve ikna edici
cevaplar verilmelidir. Verilen cevabın zihinlerde yeni sorular oluşturacak
şekilde olmamasına dikkat edilmelidir.
6. Hac konusunda sözlü anlatım yeterli olmayacağından görsel öğelerle anlatım desteklenmeli, tiyatral canlandırmalar yapılmalıdır.
C ) KONULAR
1. İbadet nedir?
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
· Niçin ibadet ederiz?
· Başlıca ibadetlerimiz
· İbadetin kişiye ve topluma sağladığı faydalar
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
2. Temizliğin önemi ve Abdest
· Abdestin alınışı
· Abdesti bozan davranışlar
3. Namaz
· Namazın anlamı ve önemi
· Namazın şartları
· Namazı bozan davranışlar
· Namazın sevabını azaltan davranışlar (mekruhlar)
4. Mükellefin Davranışları ( Farz, Vacip, Sünnet, Haram, Mekruh, Mübah,
Müfsit, Müstehab)
5. Sabah namazı (farzı, sünneti, kılınışı )
6. Öğle namazı (farzı, sünneti, kılınışı )
7. İkindi namazı (farzı, sünneti, kılınışı )
8. Akşam namazı (farzı, sünneti, kılınışı )
9. Yatsı namazı (farzı, sünneti, kılınışı )
10. Cuma namazı (farzı, sünnetleri, kılınışı )
11. Cenaze namazı (kılınışı )
12. Teravih namazı (kılınışı )
13. Bayram namazı (kılınışı )
14. Oruç
· Oruç tutmanın anlamı ve önemi
· Orucu bozan davranışlar
· Oruçla ilgili kavramlar ( Sahur, İmsak, İftar, Fidye, Fitre )
· İftar duasını ve anlamını ezberleme
15. Zekat ve Sadakanın anlamı ve önemi
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
AM H A
İM
· Kimler zekat verir?
· Zekat kimlere verilir?
16. Hac
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
· Hac ibadetinin önemi
· Hac’la ilgili kavramlar (Mikat, İhram, Tavaf, Sa’y, Vakfe )
· Hac’la ilgili mekanlar (Kabe, Safa-Merve, Arafat, Müzdelife, Mina,
Mescid-i Nebevi
· Umre
17. Kurban nedir?
· Kurban ibadetinin kişiye ve topluma kazandırdıkları
· Hz. İbrahim ve kurban
· Kurban keserken nelere dikkat edilir?
18. Dua
· Duanın önemi ve insana kazandırdıkları
· Duanın usulü ve edebi
· Kur’andan ve Peygamberimizden dualar öğrenelim
III. KADEME MÜFREDATI
DERSLER
1. Kur’an-ı Kerim Yüzünden ve Mealinden okuma
2. Kur’an-ı Kerim Ezber
3. Hz. Peygamber’in Hayatından Dersler ve İbretler (Siyer)
4. Şahsiyet Gelişimi (İslam Ahlakı)
ÜÇÜNCÜ KADEME
DERS: KUR’AN-I KERİM
A) AMAÇLAR
1. Kur’an-ı Kerim’i tecvit ve mahrece dikkat ederek, makamlı bir şekilde
okumasının sağlanması
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
2. Yüzünden okunan surelerin meali de okutularak, Kur’an mesajına aşinalık
sağlanması
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
3. Fil- Duha arası bazı surelerin ve seçilmiş aşırların ezberletilmesi
4. Kur’an okumayı ibadet kabul ederek, düzenli ve sürekli bir şekilde okuma
bilincinin geliştirilmesi
B) DERSİN İŞLENİŞİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
1. İkinci kademede öğretilen kuralların hızlı bir tekrarı yapılmalı, daha sonra
yeni kurala geçilmelidir. Kurallar kolaydan zora doğru verilmelidir.
2. Tecvit kuralları özü itibariyle kavratılmalı, çokça uygulama yapılarak
pekiştirilmelidir.
3. Eğitimci dersin başında örnek okuma yapmalı daha sonra öğrencileri
dinlemelidir.
4. Ezberlenecek sureler birçok defa yüzünden okutularak aşinalık
kazandırılmalıdır.
5. Öğrenci meal okumaya yönlendirilmelidir.
Eğitimci, evde mealinin okunmasını istediği surelerde anlatılan konularla
ilgili çeşitli sorular yönelterek öğrenciyi kontrol etmelidir.
6. Öğrenci Kur’anı hatmetmeye teşvik edilmeli, bunu sağlamak için evde
okuma yapması sağlanmalıdır.
7. Yüzünden okumada Yasin suresinden başlanmalı, daha sonra Bakara’dan
başlayarak
Her cüzün ilk sayfaları ( seviyeye göre 1–2–3 sayfa okutulabilir)
okutulmalıdır.
Cüzün geri kalan kısmı evde okunmak üzere ödev olarak verilerek,
öğrencinin her hafta bir cüz okuması sağlanmış olur
Haftalık cüzünü tamamlayanlar derslerde tebrik ve takdir edilerek
şevklendirilmelidir.
8. Grup içi ve gruplar arası Kur’an okuma yarışmaları yapılarak öğrencilerin
kendilerini geliştirmeleri için teşvikler oluşturulmalıdır.
C ) KONULAR
a ) TECVİT KONULARI
1. İkinci kademe tecvit konularının tekrar edilerek uygulamasının yapılması
·İzhar
·İhfa
·İklab
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
AM H A
İM
·İdğam bila gunne
·İdğam meal gunne
2. Medd’i Tabi
3. Medd’i Muttasıl
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
4. Medd’i Munfasıl
5. Kalkale
6. Lafzatullah’ın okunuşu
7. ‘RA’ harfinin okunuşu
8. Sekte ( Yasin, Kehf, Kıyame, Mutaffifin)
b) EZBER KONULARI
1. İkinci kademe ezberlerinin hızlı bir şekilde tekrarı
2. İnşirah, Tin, Kadr, Zilzal, Tekasür, Asr, Hümeze surelerinin sırayla
ezberlenmesi
3. Ezberde iyi olan öğrencilere Yasin suresinden yapabildiği kadar ezber
yaptırılması uygundur.
ÜÇÜNCÜ KADEME
DERS: SİYER (Hz. Peygamberin Hayatından Dersler ve İbretler)
A) AMAÇLAR
1. Hz Peygamberin hayatındaki önemli olayları kavratmak
2. Bu olayları sebepleri ve sonuçları arasında bağlar kurarak dersler ve ibretler
çıkarabilmeyi sağlamak
3. Hz Peygamber ve ashabının davranışlarının örnek alınması gerektiğinin
şuurunu yerleştirmek
B) DERSİN İŞLENİŞİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
1. Bu ders Ramazan el- Buti’nin “Fıkhu’s Sire” adlı eserinden takip edilecek,
derste Dr. Şerafettin Kalay’ın “Örnek Nesil” adlı eserinden de faydalanılacaktır.
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
2. Ders konusu olay kavratıldıktan sonra bu olaydan alınabilecek dersler ve
ibretler tespit edilmelidir.
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
3. Öğrencilerin siyer konularına hazırlanarak gelmesi teşvik edilmelidir.
4. Eğitimci düz bir anlatımla dersi işlerse sıkıcı olabilir. Bunun için öğrenciler
konuyu açıcı ve yönlendirici sorularla aktif hale getirilmeli, onların da yorum yapması sağlanmalıdır.
5. Konudan çıkarılacak dersler, ibretler ve yapılan yorumlar grubun seviyesine uygun olmalıdır. Kaynak kitaplarda bulunan ve grubun seviyesinin
üstündeki yorumlar yumuşatılmalıdır, öğrencilerin seviyesine uygun hale
getirilmelidir.
6. Dersin işlenişinde kitap yöntem gösteren bir araçtır. Bu sebeple kitaba bağlı
kalarak aynen takip etmek ilgiyi zayıflatır, ortamı monotonlaştırır.
7. Eğitimci bu derse çok iyi hazırlanarak gitmeli, gruptan gelebilecek sorulara
önceden hazırlıklı olmalıdır.
8. Bazen, öğrencilere ödev verilerek derse hazırlanmaları ve konuyu sunmaları sağlanmalıdır. Bu şekilde öğrencilerin kendine güven duygusu ve topluluk içinde rahat konuşma yönleri geliştirilebilir.
9. Bu dersle ilgili belli aralıklarla küçük sınavlar ve bilgi yarışmaları yapılarak
seviyeyi ölçme yoluna gidilmelidir.
C ) KONULAR
1. Putperestliğin Mekke’ye girişi ve Mekke toplumunda Haniflik kalıntıları
( Haniflik ve Şirk kavramlarının açıklanması)
2. Peygamberimizin soyu ve çocukluk devri
3. Şam’a ilk yolculuğu ve ticari seferleri
4. Hz. Hatice ile evlenmesi
5. Peygamberimizin Kâbe’nin yapımına katılması
6. Hira mağarasında inzivaya çekilişi ve ilk vahyin başlaması
7. İslam’a davetin merhaleleri
8. İşkence dönemi
9. Uzlaşma politikaları
10.Habeşistan’a hicret
11.Taif’e yolculuk
12.Akabe biatları
13.Medine’ye hicret
14.Bedir gazası
15.Beni Kaynuka olayı
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
16.Uhud Savaşı
17.Hendek savaşı
18.Hudeybiye anlaşması
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
19.Mekke’nin Fethi
20.Huneyn Gazvesi
21.Elçiler gönderilmesi
22.Veda haccı
23.Hz Peygamberin hastalığı ve vefatı
ÜÇÜNCÜ KADEME
DERS: ŞAHSİYET GELİŞİMİ (İslam Ahlakı )
A) AMAÇLAR
1. İslam ahlakında övülen ve yerilen tutum ve davranışların neler olduğunu
kavratmak
2. Bu davranışlarla ilgili Kur’an ve Sünnette ortaya konulan ölçüleri tanıtmak
3. Çocuklarımızın şahsiyet gelişiminin İslam ahlakı ölçülerine uygun olmasını sağlamak ve davranışlarında bu ölçülere uygun hareket etme hassasiyetini kazandırmak
B) DERSİN İŞLENİŞİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
1. Konu işlenirken önce kavramın anlamını açıklamak, konuyla ilgili bir ayet
ya da hadis okuduktan sonra sahabe-i kiram ve diğer İslam büyüklerinin hayatlarından kıssalarla örneklendirmek. En sonunda ise günümüzdeki davranış örnekleriyle ilişkilendirerek konuyu güncellemek gerekir.
2. Konu işlenirken bir hikâye, kıssa ya da örnek olayı temel alarak anlatmak
ilgiyi arttıracaktır.
3. Bu konuda öğrenilenlerin hayata geçirilmesi gerektiğinden, övülen güzel
davranışların uygulanması, yerilen davranışların terk edilmesi için grup
iradesi oluşturulmalı, gönüllülüğe dayalı iç denetim yolları oluşturulmalı,
öğrenciler sürekli teşvik edilmelidir.
4. Eğitimcinin ahlaki konularda sürekli konuşan ve nasihat eden konumunda
olması dersi sıkıcı hale getirir. Bu sebeple onlarında derse aktif katılarak
yaşadıklarını anlatması, düşüncelerini söylemesi sağlanmalıdır. Eğitimci
gruba yönelteceği (önceden hazırlanmış ) ilginç sorularla derse katılımı
teşvik etmelidir. Nasihatçi üslupla sonucu söylemek yerine, onların, doğru
veya yanlışın farkına varabilmelerini sağlamaya çalışmalıdır.
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
5. Müfredatta bulunan zıt kavramlar dersin akışı imkan veriyorsa birlikte işlenilmelidir.
(israf - tutumluluk gibi)
C ) KONULAR
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
a) İslam Ahlakında Övülen Tutum ve Davranışlar
1. Söz ve davranışlarda doğruluk
2. Başkalarına maddi yardımda bulunmak: İNFAK
3. Emanete riayet etmek
4. Adaletli davranmak
5. Hoşgörü ve bağışlama
6. Olumsuzluklara karşı dayanma ve direnme: SABIR VE SEBAT
7. Alçakgönüllülük (TEVAZU) ve ağırbaşlılık (VAKAR)
8. Sözünde durmak
9. İnsanlara nezaketli davranmak ve güzel söz söylemek
10.Yardımlaşmak
11.Orta halli yaşamak ve tutumluluk
12.İslam kardeşliği
b) İslam Ahlakında Kötü Görülen ve Yerilen Davranışlar
1. Cimrilik
2. İftira
3. Yapılan iyiliği başa kakmak
4. Başkalarını çekiştirmek: GIYBET
5. Kendini beğenmişlik: KİBİR
6. Kin ve Öfke
7. Bozgunculuk (ifsat)
8. Çekememezlik (haset )
9. Savurganlık (israf)
10.Yalan konuşmak
11.Kul hakkı yemek
12.İnsanları küçük düşürmek ve alay etmek
AM H A
LİSESİ
İ S TAN
BU
TİP
L
İM
13.Gösteriş yapmak ( riya )
14.Sarhoşluk ve kumar
• 1951 •
İSTİMDER
İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği
PROJENİN BÜTÇESİ
İSTİMDER Ev Okulu Projesini ilk yılda 70 öğrenciyle uygulamayı hedefliyoruz.
7 kişiden oluşacak gruplarla toplamda 10 evde, 10 rehber görevlendirilecektir.
Rehberler üniversite öğrencisi olup, aylık 250 TL burs verilecektir. Projenin
diğer giderleri öğrenci velileri ve dernek aracılığıyla karşılanacaktır.
Rehberler
10 kişi * 8 Ay * 250 TL
20.000 TL 
Download

7-istimder ev okulu - İstanbul İmam Hatip Lisesi Mezunları ve