ABDÜLKADİR ERDOĞAN
Türk v e İslâm E s e r l e r i Müzesi Direktörü
Bu cami güzellik itibarile İstanbul'un en
deeğrli mabedlerinden biricidir.
M i m a r
S i n a n ' ın e l i değen her eserdeki hususiyet­
lerden bu camiin de büyük bir hisse aldığı gö­
rülür. H a d ı m î b r a h i m P a ş a bunu
yaptıracağı zariıan yerini çok i y i seçmişdir.
Silivrikapı
vaktile İstanbul surlarmuı en iş­
lek b i r yolu i d i . Rumlar burasma/ijazmaAupısı adını vermişlerdi. Balıklı Kilise ve Ayaz­
ması bu kapı ile karşı karşıya gelmekte i d i .
Her sene paskalyayı takib eden i l k cuma gü­
nü bütün Rumlar ve bunlara'tebean birçok
hastalar Balıklı Ayazmada'ki Balıklı havuzun
suyundan şifa niyeti ile içmeye koşarken bu
kapıdan geçerlerdi. Ayazmadaki havuzda an'ane ile beslenen küçük balıklar dolayısile bu­
rası Balıklı Kilise adı ile anılıyordu. Hattâ
istanbul împeratoru Kostantin'e izafetle halk
arasında bir de balık hurafesi mevcuddu ( 1 ) .
Güzergâhta bulunan Silivrikapınm
üstünde
ve iç kısmında tellerle asılmış beş parça balık
kemiğinin orada bulunması bu kapının Ba­
lıklı Kilise ile manevî bir bağlantısını ifade
etmektedir. Balıkçılar tarafından avlanmış bir
deniz aygırının kemikleri balıkhanede teşhir
olunmakta iken sonradan balıkçı Rumlar bu
kemikleri oradan alarak buraya getirip asmış­
lar ve akıllarınca Balıklı Kilise ile balıklı
kapıyı birbirine bağlamışlardır. Çürümüş ve
sünger haline gelmiş bir canavar kemiğinin
beş parça olarak hâlâ orada sallanmasına ve
halk arasına hurafeler saçmasına gülünür.
(I)
Son İmparator
balık kızartılıyormuş,
Ko&tantln'ln
İstanbul'un
Türkter
önünde
man
İstanbul
balıklar
tavadan sıçrarsa o z a .
elimizden çıkar, demiş. Biraz
balıklar
canlanıp
Türkler
tarafından
tavadan
alındığı,
öiçraymca
Kapıdan girilince sağ yanındaki kal'a
duvarına zincirlerle asılmış büyük bir kürzün
altında hakkedilmiş bir kitabe ile de ( H :
1050 — M : 1640) yılında o civarda cereyan
etmiş başka bir hâdiseye îma edilmekte ise de
kürzün sahibi P e h l i v a n i d r i s ' i n adın­
dan başka vak'ayı aydınlatacak bir kaynak el­
de edilememişdir. Vaktile pek mamur ve bir
çok medenî eserleri ile meşhur olan Silivıi
şehrine giden caddenin mebdei olması itibarile de bu k a p ı . ehemmiyetini arttırmakda ve
Silivrikapı adını almakda i d i . İşte böyle iş­
lek bir kapıdan içeriye girer girmez bütün
ihtişamı ile göze çarpan bir camiin yerini se­
çerken mimarı K o c a S i n a n " m da reyi
alındığı seziliyor. Camiin geniş bir avlusu
ve bu avlunun üç kapısı vardır, Silivrikapıya
bakan kapının üstünde Ş c i r K a n d i (2)nin üç beyitli şu kıt'a'sı görülür:
tarafın­
dan alınması tehlikesi ortaya sürülürken K o s t n n 11 n : Ş u kızaran
Silivrikapı daha birçok tarihî hâdiselerin
cereyan sahnesi olmuşdur. ( H : 915 — M :
1509) yılında vukua gelen büyük yer sarsın­
tısında bu kapının yıkıldığını ve ayni sene
içinde tamir edildiğini yukarısmdaki mahkûk
şu farşça kıt'adan öğreniyoruz:
sonra
İstanbul'un
Kostantin'in
de
(2)
Şekercilikle
meşgul olduğu
İçin
Kandi
mahlasını alan Bursa'lı bir şairdir. Eyüb'de Nişancı
Mescidi hariminde gömülüdür. Ö l ü m ü ( H : 962
M;
155i) yılındadır.
Sağlığında her g ü n köpeklere ekmek doğrar ve
keramet gösterdiği anlaşılmıştır. B u g ü n Ayazma h a ­
eline geçen yiyeceği
vuzundaki y ü z m e k t e
man bu köpekler aylarca mezarı b a ş ı n d a n ayrılma-
neslinden olduğu
olan dört
İddia
balığın
edilmektedir.
o
balıklar
mışlardır.
önlerine
atarmış. Ö l d ü ğ ü za­
30
ABDÜLKADİR
ERDOĞAN
HamdiUUtah baldı bu cami mahallinde vuku'
HBsHİ hayrile olur mamur çün dünya evi
Bu muallâ camii atneyleyüp
hayyi kaıi
tzzetü tazim ile Kandi dedi tarihini
v5y
V3.
^ \ r*^'^}
Madalyon içindeki
kelinu-lcıin
haret ;ıö»terilnıiş ve k<-lin'eleriıı sonundaki
elif harflerinin uçları biribirin» biliştirilmek
Eyledi düMuru takib mad;let ikbal ile
958
yazılnıtfdır.
çini üzerine tahrir ve tersiminde iıuı- bir ma­
suretile hendesi şekiller viicud»
Kapıdan camie girilince dahili
j4J
fietirilmişdir.
pcnrcrc-
den ışık aldığı görülür. Kubbe kemerlerinin
Bu avlunun bir kısmına sonradan ülii gö­
mülmüş, bir kısmı da yakınlarda şunun bunun
dört köşesi istelâktillerle •'üslenmiş, mihra­
bının üst kısmı mozayik çinilerle bozenmisdir.
laabul'un büyük camileri gibi dört yanı re-
Bu mozdyikların orlasına yesiI zeminli bir
levha -asılmış, manzaralını veren kısmın
-vaklarla ç«%Tİlmiş ikinci bir avlusu yokdur.
üstünde
elin« gcyrrk mülk ittihaz oiunmuşdur. Is-
Yalnn son crmaat yerindeki kubbeli revaklar
camie başka bir revnak vermekdedir.
Allı
mermer sütuna istinad eden l»eş kuhlieden bi­
risi diğerlerinden fteniş ve biraz kal>arıkça-
âyeti
siyah çini
ile
ya­
rınm inre ruhu önünde iğilmemek elden gel­
mez.
Camiin In-yaz m<'rıner len mainûl ıninhr-
drr. Yalnız bu kubbenin dört yanındaki ve
hasMlen allı mermer sütunun başlıklarıııdaki
Jki-J
zılmış, gerek bu çinilerin ve gerekse diğer
terinin süzgünlüğü inrelenirken san'atkâ-
ri lie o devrin güzide eserlerinden
i)irisi(lir.
istelâklilier müstesna bir nefaseti bai/dir. Asıl
Her iki yan celiiiesindeki hendesi şekilleri''
camiin bir kapısı vardır. V,u kıpının kanatlan
süslenen şebekeli korkuluklar
oyma ve ge»;me sun'li ilr viicude elirilnıiş-
ii/,rindeki kabarık çiçekler ve ınedhalin iisliiıı
lir. Hendesi hatlar arasına ince «;i<^-kl*T işlpıı-
deki İHİelaklitlıjr ve çeleııkler fiu/Irri krndi-
miş ve her iki kanadın .»rt.ı yerlerine
sine çeknıekdedirler. Miie/zin Mahfilinin
dairr-
ve kııidclı ıi
tas
W birer fildişi pe<^irilmiş vr bunların tezyi­
le/yinatı da nıiıdıerin gii/elliğile ıııiiletı.i'-ilı
natına da çok itina edilni'şdir.
dir. (Camiin boya nakşi milli zevkimize .i'-i.'i
^
ııv>!Un değildir. Bir zelzelede kıd>lu- hasaiîi
J I ' i ' .r-"' ibareleri kazı­
uğranuş ve laınirden sonr.ı yabancı bir fırça
birisinin aynasında
«ilU»»
diğerinde "ii:*-.;
Kanatlardan
dilî-l j '
lıdır. Kapmm üstündeki taş üzerine yine Kandi'nin şu üç l>e)-itli tarih kıt'ası
mahkûk-
dür:
temam olup
Camii yilf yrrf
ortasınd;ıki kırmızı zeminli nakışhıı eski lezbııakılnuşdır.
Camiin gerek içindeki ve gerek «lışındaki çi­
Rinayı harf şiar
Hamdülillâh
süriilıniişdiir.
Yalnız kubbenin göbeğindeki hatlarla binitin
yinatından bir örnek olarak
A ta fi pâk din Ih rahim
Ki anındır
ile duvarlara hu iğrenç h'ke
niler îznik mamnlâhndnndır. Selçuklular dev
Inrih
rinde Iznik'de işliyen çini k.'trhaneleri bir ar.ı-
hu raht[ü:nr
lık
DrJi Kandi hu camie tarih
Bu kitabenin her iki yanma kelimei tpvhid'in birer riiz'ü ayrılmışdtr. Minaresinin iki
medhali vardır. Revaka açıl.nn mrdlıalin
tünde l,'iri%rrf zemin ii^orinr l>eynz rinilerlr
inhitata
uğramış
i«e
de
Selim
T. in
himtneli ile bunlar lekrnr ilıy.'i
edilnıişdir.
Murad
iki
I I I . zamanında
yalnız
kfırlın-
ne kayrledilmiş oldıığun.ı ('('ire bundan ^'ını.ı
İznik çiniriliğinin yavaş yavaş geriye doğıu
gilmiş obluğıuuı
hükmedilebiHr.
llnttısn
Rrfia
Kınadı
kıyınelli
çiniler yapıldıf'i
Bu
snad.ı
fKyiib KazMsı^
le'liil
ııda
edilınişdiv.
Nler Iznik'de. iıfer Kyüb'de irn;ıl rdilnıi'; ol-
ve diğer penrrrrlrri'i ü»tiindc dn
sını. bu çiniler örneği L'öriilnıiyen |i;ırça1ıırve
j'JI
jit
»»a
f
\t
dandır. Banisi olan
^M-
iharrlcri v.ı/ılıdır. Kapı­
nın «ag yanınd.ıki dııvard.ı bir madalyon için­
de
J i * '»
t
j''^^
yine bir nı.'id.ılvon irindi'
vr sol yanında
U ü^^.
ke­
I b • MII i m
P a ş n nııı
merkadi cmuin bilişiğindr-dir. Bu merkııdin
kit.ıbesi yokdur. II a d ı ın
t b r a lı i ın
I ' n-
ş il nııı gerek im (•••ınıüııe. • crck'^c lıölıiıı Iı-ıyralıııjı aid ( I I : ')fıi;
fiye^i Türk
re Islıhıı
M: \r^(<()) IMIİIIİİ viikE-nTİrı!
,1f//.~c.\/'nde teş­
limeleri tokrrriir rlnırklrdir. Rıı yazıların hep­
hir olıııınıakladır. Bu vakfiye birçok lıakını
si de l.^^ivei•f zeminli çini ti/erine beyazla
dan kıymelli bir vesikadır, f').')) sMİıifcyi ili
H A D ı M
liva eden vakfiyenin
I B R A H I M
l)aşında haşiyeli levha
tezyinatı, daha önceki
sahifedc
Kanunî
S ü 1 e y m a n ' ın bir tuğrası vardır. Vakfi
Efendi
Anadolu
Kazaskeri
etmiş ve meşhur
suud
Altıncı ve yedincisi ayni liva ve kazanın Ve-
bin
Şeyhülislâm
Ebüs-
de mucibince amel olun-
m a s m ı teyid eylemişdir. Her üçünün de el
yazısı ve imzasile M u h a m m e d
m i d
ve
Hâ-
Efendilerin mühürleri basılıdır.
P a ş a ' nm
measiri
vc hayratmm tâdâdma
şöyle
î b -
sayılmakta
başlanmakda
dır:
Birincisi Silivrikapı dahilindeki meşhur
cami, ikincisi İsa kapısı deniden mahallede­
ki mescid, üçüncüsü ayni mahalledeki fevkani
mekteb, dördüncüsü Davutpuşa
imareli yannıda dikili tasa yaknı îsfendiyar mahalle­
sindeki diğer mekteb. beşincisi Silivrikapı ca­
mii civarmdaki mekteb, altnıcısı îsakupı nıahillesindoki on bir hücre ile bir dershaneyi
nüiştemil medrese, yedincisi Yenika])i hari­
cinde yolculara mahsus kazdırdığı kuyudur.
Buularıtı maslahat vc masraf ma meşrut
olmak üzere m i l k i silkinde bulunan yedi kö­
yü vakfeylemişdir. Bu yedi köyün vaktile Ka­
nunî tarafından kendisine temlik edilmiş ol­
duğu da ilâve cdilmişdir. Bu köylerden biri­
si Yenice,
(3)
yerine
ikincisi
Bu
zat
olmuştur.
Konya
revüsünün
vakfiyesi
(4)
Mildcrris.
olup
(975)
İbni
Hatta
Mr
ita
tab
kendisine
telifile
Kazaskerliği
vefatında
fatı):
E f . nln
haşiyesi.
Hariri
Nafia Ha'KVnişinc
118).
Pir
akça
altın
Itorcn
diye
de-
xade bir
yilz filliiri
dinar
(Sicilli
olup
(Teli-
Ilaşiyei
Makamatı,
vc laircsi
ki-
vermiştir.
Şairdir.
Molla Celûl'in
tarzında
A'lem,
getirmekle
Sipahi
çıktı.
ol­
Edirne,
getir
avaldi yctnıişhin
ialikai
Bursa,
kazaskeri,
medfundur.
altmış
arzında
akça
Dcyzavi
.^am,
sinde fcvtoUlu.
altmış
zamanında
d/irthin
Mısır,
Anadolu
yanında
eylemiştir.
Tidine haşiyesi,
cUd. 4, S.
A b rl ü 1 v o h h a p
fakire
uşak
Oişilrmcyilp
Kanuni
Hâmid
(27)
Kemal
emredilp
öğ­
Konyalı
Haleli,
ramazanının
esha idi.
uşağına
İnci sayısındaki
Kazasker
(9G4) şevvalinde
kapısında
E f . nln
tercemeslnl
bakılabilir.
Defterdar
mollası
du.
(8)
vc
adlı y a z ı m ı z a
mahdumudur.
Hal
Te-
Halk Sui'nln ç ı k a r t m a k t a oldu.
Süleyman'ın
Efendi
üçüncüsü
daha sonra E b ü s s ' j u d
şeyhülislâm
renmek İçin Konya
gu
Yörükler,
lonya, Zavid
kariyeleridir.
Bu köylerden başka Tırnova kazasmdaki üç değirmen, İstanbul mahallâtından îshakpaşa mahalesinde hududu gösterilen bü­
yük bir konak, Sinanağa mahallesinde hari­
ciye ve dahiliyeli yine büyük bir konak, Mollagürani mahallesinde ve .Sultanhamamı civa­
Başmda uzun bir dibaceden sonra
r a h i m
mürcilıdİT.
Bunların üçü de Paşa livasma
bağlı Yenice kazasmdadır. Dördüncü ve be­
(H) nin hükmüne ve
(4) ın şahadetine iktiran
Efendi
31
şincisi Nikbolu livasına merbut Hezargrad
kazasının Çörçör ve Kirevine
kariyeleridir.
Kazaskeri
Mu h a m m e d
A b d ü l v e h h a b
CAMII
Konyalı
yenin mazmunu Rumeli
Hâmid
P Ş A
TccKiltUhü
Osmani,
rında dükkân ve rriağazaları müştemil tek­
rar bir konak, Tahtakalede Acemoğlu mahal­
lesinde on beş odalı, ve dört ekmekçi fırınını,
altı ambarı, dört kazanı, dört mahzeni müşte­
mil konak.
Balıkpazannda dört dükkân, Îsfendiyar
mahallesinde i k i ev, îsakapısında bir ev, Davudpaşa mahallesinde tekrar bir ev, Îsakapı­
sında üç dükkân, Davudpaşn mahallesinde bir
fırın ve iki dükkân ve iki mağaza, camiin
karşısında dokuz dükkân ve bu dükkânların
üstünde dokuz hücre, Yenicamiin karşısında
bütün müştemilâtı ile bir konak, Silivrikapı
mahallesinde üç hamam, ve bir dükâu ve üs­
tünde dört ev, yine camiin karşısında bütün
müştemilâtı ile dört konak, Silivrikapı'da yedi
ev, kale haricinde Selhhane mahallesindeki
dükkânlar ve bu dükânların üstünde on bir
oda. Palamut değirmeni, Galatada Karaköy
mahallesinde i k i ev ve bir un değirmeni ve
sekiz dükkân ve bunlarm üstünde on hücre,
Kemer denilen mahalde bir ev. Lonca ma­
hallesinde bir ev, yine bu mahallede bir ev,
Kürkçükapısı dahilinde bir ev, Azapkapısı
dahilinde üç dükkân ve Balık])azarı mahalle­
sinde i k i dükkân, Alibcngi kapısı haricindeki
dükkânlar, Silivri kasabasmda han ve dokuz
dükkân vc bir kireç fırıur. Çorlu kasabasma
mülhak Yanaşık karyesinde bir değirmen,
Edirnede Sultan Murad imareti yanında Berkokağa mahallesindeki hamam ve dükkânlar,
Edirnede Mczidhey imareti yanında bir ev ve
altındaki mumcu dükkânı ve yine oradaki dört
ev. Yenice köyünde Şeref çiftliği mezreası,
Tmıca nehri üzerinde dönen yedi göz değir­
men ve bu çiftlikde çalışan köleler ve elle­
rindeki hayvanlar ve ziraî âletler fBu kölele­
rin ellerindeki hâsılatın dörtte birisini vakfa
•verecekler vc bökisini kendileri yiyccl-klcf
i R n r f. K i D t R
32
\t
kadıntarmı
çiftlik
hart>-inde kim<>« ile
leneJirnK-ycrHı;. k r n d i l e r i
dın
ile
«h- lı.ıriçHpn
evleıınıiyecefcier).
Voyrane
Mr
r.RDOC
AS
ev-
indirdi kaldırmak
ka­
d ı ı r ı ı l a r a k d ı r . K a n d i l ve m u m l a r ı y a k m a k iı^'iıı
ka/asında
ayrua
iki
adam
iıjin de
iki kuyyııın
alıııarakdır.
luılnıı-
Kama/aıı
>;(•(•(>-
iial<;ık i > k e l e » i d«'iıilen y e r « l « k i y i r m i lÜ.rl d ü k ­
It-rindo a l t m ı ş , c u m a j n ' c c l c r i n d c r l l i . s a i r
kan.
r e l e n l c on
S<'«lire k ı \ ı > ı
dtıkkân.
ya
Toyran
solii
karye>iıuk'
Ayapala*
dfiıilı'iı
kırk
yardeki
olu/
nalıiye-iindrki
allı
dükkan.
mahalİJ'^iııdtki
kırk
yıuli
l'iskonS«'lânikde
»dalı
konak,
y i ı u - o r a ı l a on o d a l ı l>ir «'\. t e k r a r s t ' k i /
l»iı
odalı
v\.
i' a
a ı m
\e
Kıilalıva
l<nltıtıdu^u
d«4ki t p r a k k ö p r i î ' - i i n i i
fiyi'de
İm
nalıiycdf
iıına>rı
d<- i a m i r ı - K i r d i ğ i
/ikredilınrklrdir.
adındaki
l-ir
Kiılalıya
/alnı.
^aj? o M ı ı p ı ı
onıifi
kalt-^ini' k i m
nuiltxidli
olacaîı
I ,1
M r \
hin
\ak-
ıniiddrt-
a
M r
I .i n a
V
liyc
olursa
dam
tayin
I I ,ı 1 i I v
M t- \ 1 A n a
vakti-
I nı a m
M ıı s t a I a
M ıı Iı a m nı r d
ile
|ı i ıı
I' i r
i^lıad ı-ıÜlnıi'-ciir. A l i i l r v r l -
rlmrk
ii/crr
m'ilıa»i(i.
yrdi
lalı-iidar
lalı-ildariarın
onun
I- f »• n d i
vardım
cakdtr.
lanikd*-.
iki^i
lır-a|)
i<^inr
Aşna
Inılııııarakdır.
l-lanloıldı
Çorluda.
die«"r a k a r
d.ıllaıı
|>iva<l<".
imam
miivakkilr.
«da
' M I lıafı/a.
ilrrriliTİ'^
tılaka^ı
Silivridr
ve
O
difrr
liıınvlindcki
ıi/<riııdr ralış'.-.'.klarılır.
lıatiU'.
jm;kin
\r
d.ırl
bali';i«.ın
üç
ve
a
pcliri-
kııllaııılaİm
t'ii/rl
iıtılmııır^a
i'iııılarm
;ır : - ı ı ı d a
vıık.ırıd.ı
aracından
i^ıı.i
\'Akıfın
Irrrilı
ivi
dam
nifkli'iı
I'nııılardan
l ir ka^idcc !•.e de i ' n c p ' t ı
7irıdarı '•'inr.ı k u r a n ' i k ı ı m . ı k
o-
ilr ikindi
mvhnama-
i' in i k i l ı A f ı / . ı h -
işleri
< aıniin
kar'^ı-ımlaki
nnkld'in
\eiilccek
ki-i
İT'- \ 1 1 /
aıl.ırn rl.ı ' . ı n i i i î i
ııacakdır.
İMİ , ' ı \ ( i
!•( • k i M <!'
k< l i n i ' i
.ıri|ı
kcın'
dc
'•ıırı-Mii.
I>iı
nnkd.ııı
ıki'idı
li'\lıid
j.iı
,ı-ir
«ıkuvarnkdır.
n.ıui.ı/ınıl.ııı
^onr.ı
" c l i ı n ı.klcrılir.
k a p ını ı k .
lıâfı/lara
İ'in
(laniiin
kuranları
bir
saf;
mikdarı
ayrı
akar
kalacakdır.
11 a -
ıılıdesiıı-
Kajııağası
vakfın
alı­
olu
a/adlıla
M e v 1 A ıı a
de
ayrı
fa/bı
ilâve
va/ifesi kendi
Mcvi
bade
nıasrafdaıı
\ b d ii l L; a f f a r " ın
Daiü>^;ıadc
istilı-
\c
marifclile vcniden
oldukça
luıbcş
kapıcı
nıcmıır
varidat
Meıl
nıiidei
eden
de
bu
nu'blAfim
Kjjcr
Müderrislik
bin
edilen
tabii
na/ııı
oI,ı-
N a k f e d i l e ı ı c m l A k ve a k a r ı n s ı n ı r l a n
f^'is-
caklır.
terilirkcıı
run
ıjerck
o ılcvirde.
vaşamış
;'cçmckdc
İstanbulini
kınlından
b.ı/ıiarınııı
V. m
lî c V .
\ b d i
M e v IA n a
\
d 11 1 I a h .
nı 1- d
d
u I I ., I, .
H a 1 i f c .
\'. i ) / .
ilAve
cdivorııııı:
M e lı nı c d
K ü r k
bin
A b d ıı 1
e b i .
A f- a
I b n i d d li / d a r
V
K a
K a d 1
I' e •
A e e
bin
ııı
A b •
M ıı Iı a nı -
S a ı a v ı
T, e d i d *bin
A ^ a
I a f .1
A İl 111 e d
s ü I 111 i 111 a r î n
/ a s
11 d
II a s d a I
M u
ç ü
K a y t n ıı
b d ü s 1 e 1 A nı .
I ' e r r ıı h
I) a
A j; a .
^I ıı 'ı y i d d i n i
Ç e 1 c b i .
H e i s
siınalardaıı
bin
Ç e l
ba
bu
Hiııti
Ş e m s c d rl i ıı
1 11 .
buliiiidiiffii
H a tun.
M u Iı n m m r d
.1 r î .
a d a i ı ı l a ı ııı
I ! ı d v a ıı
II n I ıı ıı
eski
şehircilik
olun
şur.ıva
fr ü I f <• m
I a h .
d e
iincınli
dalıa
İkamclı-Alılaı ı
ve
i r ü 1 A 1 e m
b a ş ı
ve
semtinde
Tarih
adlarını
N e s 1 i ş a h
larilıi
ı-mlak
Iıanpi
çok
t:cıckse
birçok
ve
f!İıs|crilnıckledir.
II
ilıl.ı-
Hütün
rırulan y u k a r ı d a a d ı lü-çnı
r II n
O
m . ı l ı f c l i n d ' ' ı"':!'' ı ı a n ı . ı / ı n r i n n
bir
bir
kudretli
!>ııluııacakdır.
na» ak ve bu a k a r v a k f ı n v a r i d a t ı n a
muallim
«on-
meklcbde
kalfa
olacak,
gelirse m ü t e v e l l i
iMİil<'aki|ı r n a m
'•ııtc-j .ıknv af .ıkl.ır \ ı - ^ a İ M İ , n a m a / ı n d a i ı
( ç
anlar
lenleri o k u t a b i l e ı e k
uıııva/zal
D e f t e r î
M- k a i f . T - i l n r ' • a l ı n l ı n a m . ı / ı n ı
üç
uııstcrilmİNdir.
k e r
kapllatını
\e
olııiKicakdır.
okuyan­
L'I'I;«'II
^ r r i l ı <-. k d i r .
ya«ı
vrrilrrek
l'Afı/
CL'cr
\r
ronıCa
balıçceilikdeiı
medresede derslere d e \ i i n ı
ve
talebe
adları
n.if . ı k d ı r .
krrı<
su
ııtakasindan
ri^
dev i l l e r d e
«•da'^ı
l><-< i T O f i r
\( r i l c ı ı-klir. l'ıir m u . ı r r i f
' >n
vr
iı^in h i r
bir adanı
mıılad
nM_ı-
evladmd.ın
l . a ' k a i v i ^ı A\
-oMi.ı
!;(•-
(iaıni
akar
rrx'dc
vari-
fdilmi-dir.
|ıiıi.mıtı.ı/-,ı
allı
vâkılııı
alınacakdır.
lîıı
t'«l>i!
l a l f İ H ^i
r.ı
caiıiiye
I{ir de
mu.ıllim
ıııiiıv/inı\
mikdarr
lımar.ık.
lar
I''|:cr
olnn.ırakdır.
|ı»^i ' i i s . ı r i o l a r . ı k d ı r . S i ı v n ı i l i ' r F.ılirni'dr. S*'-
ya.
teıni/liğitu' bakmak
olunacak,
l i ı u c y c k a d a r su ç e k e c e k
ıııi'vc
r II II
.1
1> i n
M u İl a m m r d
[tir
11
ilinr | r \ k i l .
» r y i n
ıı
sonra
kıhnmiMİır.
\ \> d li I ( <• I i I
yı-pin
Hoca
••lümümlrıı
mnlıafı/
-^arl
ıı
bir
iı/*-rin-
k o n d i - i . >ddîıkl<'n Minra M u ' l i l ı t ı d d i n
H
apte>llıaneııin
yakıiarakdır.
yapabilecekler bulunulsa oıılarııı tayini ten i l i
I |ı r a İl i ın
taınii
lnvş k a n d i l
'\ I i
V
a ş a .
b i n
b •
I' i r î
K .ı ı ,ı -
(' a ıı .
bin
\
\
H e i •
b d ıı 1 -
HADIM
lâhilâcemi,
D ü z dar
bin Y u n u s ,
A h m e d
bin
A b d u l l a h ,
T e r
Yunus, E k m e k ç i b a ş ı
d u l l a h , Hoca Sinan
ban.
t BR AH
Arslan
S u b a ş ı
c e m a n
bin A b bin Ş a -
Vakfiyenin sonunda (56) şahidin imzası
vardır. Bunlar arasmda da o devrin birçok
adamları ve onlarm ünvan ve şöhretleri yazı­
lıdır. Bazıları şunlardır: M ü ş i r
M e h medPaşa,
FerhadPaşa,
Mus­
tafa
P a ş a ,
Y a k u b A ğ a ,
K i lârcibaşı
Yusuf
Ağa,
Saray
Muhafızı
Mahmud Ağa,
Reisürracilin
Hasan
Ağa,
Mu­
hammad Ç e l e b i
bin
A b d u l lahiddefteri.
Mu h a m m e d
Çe­
lebi
bin R a m a z a n i
Tuğranî,
Silâhdarlar
Reisi
Abdi
Ağa,
F a h r ü l k ü t t a b Abdi
bin K a s rülkâtib,
A h m e d bin A b d ü 1 l a h i l c ü n d î .
Şeyh
Mu h a m ­
med
Ç e l e b i
bin Ş e y h
S i n a nilerdebili, Mevlâna
Fethu1 a h bin C "a r u 1 1 a "ı.
Camiin banisi
İ b r a h i m
Paşa
t M
PAŞA
CAM
İt
33
hadım ağalığmdan tefeyyüz etmiş bir zattır.
Anadolu ve Rumeli Beyleıbeyliğinde, Kubbe
vezirliğinde, Payitaht kaymakamlığmda bu­
lunmuş, Kanunî'nin hemşiresi Fatma Sulta­
nın zevci ve Selim I . in damadı olmuşdur. Anadolu ve Rumelide bırakdığı dinî ve
medenî eserler, hal tercümesi kendisinin te­
miz ve ağır bir adam oldıığuiia şahadet etmekdedir. Bir gün Fransız Elçisine karşı gös­
terdiği celâdet ile mensub olduğu lıükûmetin
şerefini yükseltmiştir (5). Hicrî (970) yılmda ölmüş ve camiin bitişiğindeki üstü açık
türbesine gömülmüştür. Ölümünün
(Hicrî
958) yıhnda gösterilmesi yanlışdır. Merkadinde kitabe ve tarih bulunmaması, camiin de
(958) de inşa olunması hu yanlışlığa seheb
olmuşdur. (969) da henüz berhayat bulun­
duğu vakfiyesinde sarihdir. Bu zata bazı mü­
verrihler Hadım, bazıları da Tavaşi (6) ünvanını ilâve etmekdedirler. Her i k i kelimenin
de erkeklik duygusu öldürülmüş, İğdiş edil­
miş mânasmda kullanıldığına ıröre Fatma Sultanm bir ahret arkadaşı olarak kendilerine
(eş) edilmesi bizi biraz düşiiııdürmekdedir.
(5)
Sicilli
(6)
4^\jL
Osmani,
CUd.
.^İ\
4,
S.
118.
( ^ t l > l | )
Y4:^:11)
i
t
1 _
Silivriknpıclnki
Hnciım
ibrahim
Paşa
Camii
-'«w
2 — C a m i i n kapiM
3 — Cami kapısı tezyinatından
If'-
Cami r e v a k l a r ı n ı n çini t e z y i n a t ı n d a n
biri
5 — C a m i r e v a k l a r ı n ı n çini t e z y i n a t ı n d a n bir başk
8 — Mihrabın cm.
• -r —
" -
i b r a H . m Pa,a
teıymalından
•^'ı/ır^
val.f,yr„n,n
,!(<
,al„f,„
6
—
Camiin
minberi
r
s
\
X
M.f.l.rı
Ir/yıınlmd.ırı
hu
WI'.H»>
Download

View/Open