2

John Grisham’ın Remzi Kitabevi’nde
Yayınlanan Diğer Kitapları
Şirket
Pelikan Dosyası
Müşteri
Yağmurcu
Jüri
Ortak
Sokak Avukatı
Vasiyetname
Kardeşler
Boyalı Ev
Davet
Tazminat Kralı
Son Jüri Üyesi
Tuzak
Temyiz
Çaylak
Sakin Cennet
İtiraf
Davacı
Vurguncu
Theodore Boone: Küçük Avukat
Theodore Boone: Kaçırılan Kız
Theodore Boone: Sanık
Kurgu Dışı
Masum Adam
ÇINARLI YOL
John Grisham
ÇINARLI YOL
Türkçesi
Leyla İsmier Özcengiz
3
4
JOHN GRISHAM
ÇINARLI YOL / JOHN GRISHAM
Özgün adý: Sycamore Row
© Belfry Holdings, Inc., 2013
Türkçe yayýn haklarý © Remzi Kitabevi, 2014
Yayýn haklarý, Akcalı Telif Haklarý Ajansý
aracýlýðýyla satýn alýnmýþtýr.
Her hakkı saklıdır.
Bu yapıtın aynen ya da özet olarak
hiçbir bölümü, telif hakkı sahibinin
yazılı izni alınmadan kullanılamaz.
Yayına hazırlayan: Seyhan Dönmez
Kapak resmi: Grzegorz Gust
ısbn 978-975-14-1638-4
birinci basım: Ağustos 2014
Kitabın basımı 3000 adet yapılmıştır.
Remzi Kitabevi A.Ş., Akmerkez E3-14, 34337 Etiler-İstanbul
Sertifika no: 10705
Tel (212) 282 2080 Faks (212) 282 2090
www.remzi.com.tr [email protected]
Baskı ve cilt: Remzi Kitabevi A.Ş. basım tesisleri
100. Yıl Matbaacılar Sitesi, 196, Bağcılar-İstanbul
Sertifika no: 10648
5
ÇINARLI YOL
Renée’ye
6
JOHN GRISHAM
Bu kitap bir kurgu ürünüdür. Bütün isimler,
karakterler, işler, kurumlar, mekânlar, gelişmeler
ve olaylar yazarın düş gücünün eseri olup bir
roman yapısı içinde kullanılmışlardır. Ölmüş ya
da yaşayan gerçek kişiler, olaylar ve mekânlarla
olan benzerlikler tamamen rastlantısaldır.
ÇINARLI YOL
7
1
S
eth Hubbard’ı tarif ettiği yerde, ama hiç beklenmedik bir biçimde buldular. Cesedi iki metrelik bir ipin ucunda sallanıyor, esintiyle hafifçe dönüp duruyordu. Aniden çıkan fırtına geçip gitmişti.
Seth için artık fark etmese de bulduklarında cesedi sırılsıklamdı. Biri
ayakkabılarında hiç çamur olmadığına, yerde de ayak izi bulunmadığına işaret etti. Demek ki daha yağmur başlamadan ipin ucunda can
vermişti. Bunun bir önemi var mıydı peki? Sonuca bakılırsa, yoktu.
İnsanın kendini bir ağaca asması öyle kolay bir iş değildir. Seth’in
her şeyi düşündüğü anlaşılıyordu. Çapı iki santimi bulan eski yapım
bir örgü halat kullanmıştı. İp bir ay önce doktorun muayenehanesinde yetmiş iki kilo gelen Seth’i rahatlıkla taşıyacak sağlamlıktaydı.
Sonradan, Seth’in fabrikalarından birinde çalışan bir işçi çıkıp patronun bir hafta önce bobinden on beş metrelik bir parça kestiğini açıklayacak, böylece dramatik bir biçimde kullandığı ipin kaynağı anlaşılacaktı. İpin bir ucu ağacın alt dallarından birine sıkıca bağlanmış,
sonra da üstünkörü düğümlerle sağlamlaştırılmıştı. Sistem işe yaramıştı. İpin diğer ucu daha yukarıda, yerden tam olarak altı metre kırk
santim yükseklikte bulunan, altmış santim çapında bir dalın üstünden geçirilmişti. Oradan iki metre yetmiş santim kadar aşağı sarkan
ipin ucunda bir cellat tarafından hazırlanmış kadar kusursuz bir ilmek vardı. Seth’in buna epeyce emek verdiği anlaşılıyordu. Adeta
ders kitabına bakılarak hazırlanmış gibi görünen ilmek on üç kez dolanmış, böylece asılma anında kemendin sıkılması garantiye alınmıştı. Ustaca yapılan bir ilmek boynun hemen kırılmasını sağlar, hızlı ve
acısız bir ölüm getirir. Anlaşılan Seth dersini iyi çalışmıştı. Görünenin
dışında kavgaya ya da acı çektiğine ilişkin bir işaret yoktu.
Yaklaşık iki metrelik bir tahta merdiven yana savrulmuş olarak,
düştüğü yerde öylece yatıyordu. Seth ağacını seçmiş, ipini dala fır-
8
JOHN GRISHAM
latıp bağlamış, merdivene çıkmış, ilmeği boynuna geçirip ayarlamış,
herşey tamam olduktan sonra da merdiveni tekmeleyip havada asılı
kalmıştı. İki yanına sarkmış elleri boşlukta hafifçe sallanıyordu.
Bir anlık bir tereddüt geçirmiş miydi acaba? Ayakları merdivenden koptuğu an elleriyle içgüdüsel olarak ipe yapışmış ve gücü bitene kadar çaresizce çırpınmış olabilir miydi? Bunu kimse bilemese de
pek olası görünmüyordu. Daha sonra kanıtlar Seth’in bu işi gayet kararlı bir biçimde gerçekleştirdiğini ortaya koyacaktı.
Seth olay günü için en iyi elbisesini seçmişti. Serin havalarda genellikle cenazelere giderken giydiği kalın yünlüden koyu gri bir takımdı bu. Yalnızca üç takım elbisesi vardı zaten. Kuralına göre gerçekleşmiş bir asılma olayında beden gerilir; dolayısıyla Seth’in pantolon paçaları ayak bileklerine, ceketinin eteği de beline çıkmıştı.
Sivrice burunlu siyah ayakkabıları pırıl pırıl cilalı ve tertemizdi. Mavi
kravatı mükemmel bağlanmıştı. Ne var ki ipin altından sızan kan beyaz gömleğini lekelemişti. Seth Hubbard’ın civardaki kilisenin saat
on birdeki sabah ayinine katılmış olduğu çok geçmeden duyulacaktı.
Seth orada ahbaplarıyla sohbet etmiş, papaz yardımcılarından biriyle şakalaşmış, bağış yapmış, çevresinde keyfinin oldukça yerinde olduğu kanısını uyandırmıştı. Çoğu kişi Seth’in akciğer kanseriyle savaştığını biliyordu ama doktorların ona pek az ömür biçtiğini bilen
yoktu. Kilisenin birçok dua listesinde adı olsa da iki boşanmanın lekesi onu kusurlu kılıyor, tam bir Hıristiyan sayılmasını engelliyordu.
İntihar etmiş olması işleri büsbütün karıştırmıştı.
Kendini astığı ağaç yıllardır Seth ve ailesinin malı olan yaşlı bir çınardı. Çınar, kerestesi kıymetli, sert gövdeli ağaçlarla kaplı bir arazide yer alıyordu. Seth bu araziyi defalarca ipotek etmiş, aldığı kredileri
akıllıca yatırımlarda kullanıp servet sahibi olmuştu. 1930’larda babasının araziye nasıl sahip olduğunu bilen yoktu. Seth’in iki eski karısı
da boşanma savaşlarında söz konusu araziyi alabilmek için canla başla uğraşmış, ama Seth onlara pabuç bırakmamıştı. İki eski eş, o arazi
dışında adamın nesi var nesi yoksa alıp gitmişlerdi.
Olay yerine ilk gelen, yıllardır Seth’in yanında çalışan çiftlik işçisi Calvin Boggs oldu. Patron Seth pazar sabahı erkenden Calvin’e telefon etmiş, “Öğleden sonra ikide köprüde buluşalım,” demişti. Başka
bir açıklama yapmamıştı. Soru sormak Calvin’in haddine miydi? Bay
ÇINARLI YOL
9
Hubbard ona belli bir saatte belli bir yerde olmasını tembih etmişse, bunu emir kabul ederdi. Son dakikada on yaşındaki oğlu da gelmek için yalvarmış, Calvin istemeden de olsa çocuğa boyun eğmişti.
Hubbard arazisi içinde kilometreler boyu zikzaklar çizerek uzayan çakıllı yolda gidiyorlardı. Calvin bir yandan direksiyon sallarken bir yandan da buluşmanın nedeni hakkında kafa yoruyordu. Daha önce patronuyla bir pazar ikindisinde buluştuğu hiç olmamıştı. Calvin onun
hasta olduğunu biliyordu. Çok az ömrü kaldığı söyleniyordu ama Bay
Hubbard her şeyde olduğu gibi bu konuda da açık vermiyordu.
Köprü dedikleri şey, Japon sarmaşığıyla kaplı, zehirli yılan kaynayan, isimsiz, küçük bir derenin üstüne kurulu tahta bir platformdu.
Bay Hubbard aylardır bunun yerine geniş, beton bir geçit inşa etmek
istiyordu ama sağlığı bir türlü elvermemişti. Köprü, eskiden orada
küçük bir yerleşim olduğunun yegâne ipuçları olan, çalı ve sarmaşıklar arasında çürümeye terkedilmiş iki baraka yıkıntısının bulunduğu
açıklığın hemen yakınındaydı.
Bay Hubbard’ın son model Cadillac’ı köprünün yakınına park
edilmişti. Sürücü kapısı ve bagaj kapağı açıktı. Calvin arabanın arkasına yanaştı. Açık kapılar onda ilk bakışta bir terslik olduğu hissi yaratmıştı. Yağmur iyice bastırmış, rüzgâr hızını arttırmıştı. Bay
Hubbard’ın kapıları açık bırakması anlamsızdı. Calvin oğluna araçta
beklemesini söyleyip indi. Elini sürmeksizin, yavaşça Bay Hubbard’ın
otomobilinin çevresinde dolaştı. Patronu ortalıkta görünmüyordu.
Calvin derin bir soluk aldı. Yüzünün terini silip çevresine bakındı.
Açıklığın biraz ilerisinde, yüz metre kadar ötedeki ağacın dalında sallanan bedeni gördü. Kamyonetine döndü. Oğluna araçtan inmemesini, kapıları kilitli tutmasını tembihleyecekti ama geç kalmıştı. Oğlan
büyülenmiş gözlerle uzaktaki çınar ağacına bakıyordu.
Calvin “Burada kal,” dedi sertçe. “Sakın dışarı çıkayım deme.”
“Peki.”
Calvin yürümeye başladı. Çizmeleri çamurda kaydığından hızlı
ilerleyemiyordu. Sakin olmaya çalıştı. Telaşa gerek yoktu. Yaklaştıkça
durum açıklık kazanıyordu. Koyu renk takım elbiseli adamın öldüğüne şüphe yoktu. Calvin nihayet onu tanıdı, sonra tahta merdiveni
gördü. Durumu anlaması uzun sürmedi. Elini hiçbir şeye sürmeden
kamyonetin bulunduğu yere döndü.
10
JOHN GRISHAM
1988’in ekim ayıydı. Araç telefonları artık Mississippi kırsalında
da kullanılmaya başlanmış, Bay Hubbard’ın ısrarıyla Calvin de kamyonetine bir tane taktırmıştı. Ford bölge şerifinin bürosunu arayıp
olayı kısaca anlattı ve beklemeye başladı. Kaloriferi açmış, radyoda
Merle Haggard’ın sesiyle biraz sakinleşmişti. Ön camdan dışarısını seyrediyor, oğluna bakmamaya çalışarak parmaklarıyla sileceklere tempo tutuyordu. Birden ağladığını fark etti. Oğluysa ağzını açmaya korkuyordu.
Yarım saat sonra iki şerif yardımcısı aynı araçla olay yerine ulaştı. Onlar yağmurluklarını giyerken üç kişilik ambulans ekibi geldi.
Çakıllı yoldan yaşlı çınarı görmeye çalıştılar. Birkaç saniye sonra hepsi ağaçta sallanan adamı görmüştü. Calvin onlara bütün bildiğini anlattı. Şerif yardımcıları cinayet ihtimaline karşı ambulans ekibini olay
yerine hemen yaklaştırmadılar. Arka arkaya iki şerif yardımcısı daha
geldi. Otomobili incelediler ama işe yarar bir şey bulamadılar. Başı
tuhaf bir biçimde sağa yatmış, gözleri kapalı olarak ağaçta sallanan
Seth’i fotoğraflayıp videoya çektiler. Çınar ağacının çevresini incelediler. Başka birinin gelip gittiğine ilişkin bir iz yoktu. Memurlardan
biri Calvin’i Bay Hubbard’ın birkaç kilometre ötedeki evine götürdü. Oğlan arka koltukta hâlâ çıt çıkarmadan oturuyordu. Evin kapıları kilitli değildi. Mutfak masasının üstündeki sarı bloknotta bir not
buldular: “Calvin’e. Lütfen yetkililere kimsenin yardımı olmadan hayatıma kendi ellerimle son verdiğimi bildir. Cenaze ve defin için özel
talimatlarım ektedir. Otopsi yok! S.H.” Nota o günün tarihi atılmıştı: 2 Ekim 1988, Pazar.
Şerif yardımcıları sonunda Calvin’i serbest bıraktılar. Adam oğlunu hemen eve yolladı. Çocuk anasının kucağına yığılıp gün boyu ağzını hiç açmadı.
Ozzie Walls Mississippi’deki iki siyah şeriften biriydi. Diğeri
Delta’nın yüzde yetmişi siyahi olan bir bölgesinden kısa süre önce seçilmişti. Ford nüfusunun yüzde yetmiş dördü beyazdı ama Ozzie seçimi ikinci kez açık ara kazanmıştı. Siyahlar kendilerinden biri olduğu için ona tapıyorlardı. Beyazlar ise sıkı bir polis olduğu ve bir zamanlar Clanton Lisesi’nin futbol yıldızı olarak ün yaptığı için onu sa-
ÇINARLI YOL
11
yıyorlardı. Güneydoğu eyaletlerinde, yaşamın birçok cephesinde futbol, ırk kavramını aşmaya başlıyordu.
Çağrı geldiğinde Ozzie, karısı ve dört çocuğuyla kiliseden çıkıyordu. Köprüye takım elbisesiyle geldi. Tabancası ve rozeti yoktu ama neyse ki her zaman bagajında bir çift eski lastik çizme bulunurdu. İki yardımcısının eşliğinde şemsiyesinin altında, çamurların
içinden çınar ağacına doğru yürüdü. Seth’in cesedi iyice ıslanmıştı.
Ayakkabılarının burunlarından, çenesinden, kulaklarından, parmak
uçlarından ve pantolonunun paçalarından sular damlıyordu. Ozzie
ayakkabılara yakın bir mesafede durdu. Şemsiyesini kaldırdı ve ömründe yalnızca iki kez gördüğü adamın rengi solmuş acınası yüzüne baktı.
Aralarındaki hikâye eskiydi. Ozzie ilk kez beş parasız olarak şerifliğe adaylığını koyduğunda karşısında üç beyaz rakip vardı. O
günlerde Seth Hubbard’dan bir telefon aldı. Ozzie onu tanımıyordu. Sonradan öğreneceği gibi Hubbard pek ortalarda görünmeyen
bir adamdı. Ford’un kuzeydoğusunda, neredeyse Tyler sınırında yaşıyordu. Buluştuklarında adam ona kerestecilik yaptığını anlattı.
Alabama’da bıçkıhaneleri, birkaç yerde fabrikası vardı. Başarılı bir iş
adamı portresi çiziyordu. Nakit para kabul etmesi şartıyla Ozzie’nin
kampanyasına bağışta bulunmayı teklif etti. Nakit olarak yirmi beş
bin dolar verecekti. Seth Hubbard bürosunun kapısını kilitleyip
Ozzie’ye parayı gösterdi. Ozzie kampanya bağışlarının kayıtlı olması zorunluğundan dem vurduysa da Seth bu bağışın kayda geçmesini kesinlikle istemiyordu. Ya nakit verecekti, ya da bağıştan vazgeçecekti.
“Karşılığında istediğiniz nedir?” diye sordu Ozzie.
“Senin kazanmanı istiyorum. Başka bir derdim yok,” dedi Seth.
“Bu pek aklıma yatmadı.”
“Rakiplerin el altından nakit kabul etmiyorlar mı zannediyorsun?”
“Olabilir.”
“Elbette ediyorlardır. Aptal olma.”
Ozzie parayı aldı, kampanyasına hız verdi, ikinci tura kalıp genel
seçimlerde rakibini ezdi. Daha sonra iki kez hatır sormak ve teşekkür etmek için Bay Hubbard’ın bürosuna uğradı ama adam yerinde
12
JOHN GRISHAM
değildi. Telefonlarına da cevap vermiyordu. Ozzie fazla dikkat çekmeden sağdan soldan istihbarat toplamaya çalıştı ama adam hakkında bilinen pek bir şey yoktu. Mobilyacılıktan zengin olduğu söylense
de kimse işin aslını bilmiyordu. Evinin çevresindeki 800 dönüm arazi onundu. Yerel bankalarla, kasabadaki avukatlık bürolarıyla veya sigorta şirketleriyle çalışmıyordu. Kiliseye seyrek gidiyordu.
Dört yıl sonraki seçimlerde Ozzie’nin rakipleri güçlü değildi ama
Seth onu gene görmek istedi. Yirmi beş bin dolarlık ikinci bir bağış
daha yaparak terar ortadan kayboldu. Şimdiyse adamın ölüsü karşısında duruyordu. İpini kendi çekmişti. Her yerinden sular damlıyordu.
Nihayet şüpheli ölüm tahkikat memuru Finn Plunkett de olay yerine geldi. Ölüm resmiyet kazanıyordu artık.
“Onu aşağı indirelim,” dedi Ozzie. Düğümler çözüldü. İp gevşeyince Seth’in cesedi aşağı süzüldü. Onu sedyeye uzatıp üstüne bir çarşaf örttüler. Dört görevli bata çıka sedyeyi ambulansa taşıdı. Ozzie
herkes gibi şaşkınlık içinde peşlerinden gitti.
Bu işe gireli beş sene oluyordu. Çok ceset görmüştü; kazalar, parçalanmış araçlar, cinayetler, intihar olayları… Duygusuz biri değildi ama görevi ne gerektiriyorsa onu yapmak isterdi. Gece yarıları ana
babaları, eşleri uyandırdığı çok olmuştu ve bir sonraki olay onu daima korkuturdu.
Zavallı Seth. Peki Ozzie şimdi kimi aramalıydı? Seth’in boşandığından haberi vardı ama tekrar evlenip evlenmediğini bilmiyordu.
Ailesi hakkında hiçbir fikri yoktu. Seth yetmiş yaşlarındaydı. Yetişkin
çocukları var mıydı? Varsa şu anda neredeydiler?
Pekâlâ, yakında hepsini öğrenecekti. Ambulansın önünde
Clanton’a doğru direksiyon sallarken Seth Hubbard’ı tanıma ihtimali olan herkesi aramaya başladı.
ÇINARLI YOL
13
2
J
ake Brigance gözünü dijital çalar saatinin parlak kırmızı rakamlarına dikmişti. 05.29’da uzanıp saatin düğmesine bastı. Ayaklarını
yavaşça yataktan aşağı sallandırdı. Carla kıpırdanıp öbür yanına döndü ve yorganın altına iyice gömüldü. Jake onun poposuna dokunup
günaydın dedi. Cevap yoktu. Günlerden pazartesiydi; iş günüydü.
Carla bir saat daha uyuyup sonra yataktan fırlayacak, Hanna ile birlikte okulun yolunu tutacaktı. Yazın Carla daha çok uyur, sonra da
gününü olağan işlerle, eşiyle dostuyla, Hanna’yı eğlendirmekle geçirirdi. Oysa Jake’in programı neredeyse hiç bozulmazdı. 05.30’da kalkar, 06.00’da Coffee Shop’a uğrar, 07.00 olmadan bürosuna damlardı. Jake Brigance kadar erkencisine pek rastlanmazdı. Hoş o da otuz
beşine varmış, olgun bir adam olarak kendi kendine sormaya başlamıştı artık; neden bu kadar erken kalktığını bilemiyordu. Neden ille de Clanton’daki bütün avukatlardan önce bürosunda olmak gibi
bir derdi vardı acaba? Bir zamanlar pek açık olan cevaplar artık belirsizleşiyordu. Hukuk fakültesinden bu yana kurduğu büyük bir dava avukatı olma hayali hiç de kaybolmuş değildi, hatta eskisinden daha da hırslıydı. Onun asıl canını sıkan, gerçeklerdi. On yıldır çırpınmasına rağmen bürosu hâlâ vasiyetnameler, tapular ve kontrat anlaşmazlıklarına ilişkin dava dosyalarıyla doluydu. Baktığı doğru dürüst
tek bir ceza davası, umut verici tek bir trafik kazası olayı bile yoktu.
Başarısının zirve yaptığı an gelip geçmişti. Carl Lee Hailey’i beraat ettireli üç yıl oluyordu. Jake bazen artık düşüşe geçtiği kaygısına kapılıyordu. Gene de her zamanki gibi bu kötü düşünceleri zihninden kovuyor, kendisine daha otuz beşinde olduğunu hatırlatıyordu. O bir gladyatördü ve mahkeme arenasında daha birçok zafer onu
bekliyordu.
Gezdirecek köpeği de yoktu. Köpekleri ölmüştü. Üç yıl önce-
14
JOHN GRISHAM
ki yangında, üstünde büyük bir ipotek bulunan Adams sokağındaki Viktorya stili güzeller güzeli evle birlikte Max’ı da kaybetmişlerdi.
1985 Temmuzu’nda, Hailey davasının en hararetli döneminde Klan
üyeleri evi kundaklamıştı. Önce ön bahçede bir haçı ateşe vermişler,
sonra da evi havaya uçurmaya çalışmışlardı. Jake, Carla ve Hanna’yı
evden uzaklaştırmakla akıllılık etmişti. Klan bir ay süreyle onu öldürmeye çalışmış, sonunda evi kundaklamıştı. Jake mahkemede karar
öncesi son savunmasını ödünç alınmış bir takım elbiseyle yapmıştı.
Yeni bir köpek almak pek işlerine gelmemişti. Konu birkaç kez
tartışılmış sonra da rafa kalkmıştı. Hanna köpek istiyordu. Tek çocuk olduğundan buna çok ihtiyaç duyuyor, hep yalnız oynamaktan
sıkıldığını söylüyordu. Ama Jake, özellikle de Carla bir köpek yavrusunun sorumluluğunu üstlenmekten kaçınmışlardı. Üstelik kirada oturuyorlardı, henüz bir düzen kuramamışlardı. Bu şartlar altında bir köpek hayatı normalleştirebilir veya büsbütün zora sokabilirdi. Sabahları bu konu Jake’in zihnini sıkça meşgul etmeye başlamıştı.
Gerçek şu ki o da bir köpeğe özlem duyuyordu.
Acele bir duştan sonra Carla ile giyinme odası olarak kullandıkları boş duran küçük odada giyindi. Bir başkasının mülkü olan
bu iğreti evin bütün odaları küçücüktü. Buradaki her şey geçiciydi.
Eşyalar, eşin dostun verdikleriyle bitpazarı artıklarının hüzünlü bir
karışımıydı. İşler yolunda giderse bir gün hepsi çöpü boylayacaktı.
Ne var ki Jake hiçbir şeyin yolunda gitmediğini itiraf etmek zorundaydı. Sigorta şirketi aleyhine açtıkları dava daha hazırlık aşamasında
çıkmaza girmişti. Davayı Hailey davası kararından altı ay sonra kendini zirvede gördüğü, özgüveninin yüksek olduğu günlerde açmıştı. Bir sigorta şirketi hangi cesaretle onu oyuna getirmeye kalkışırdı?
Ford’da hangi jürinin karşısına çıkarsa çıksın bütün davaları kazanacağından emindi. Ama karı koca evlerinin değerinden düşük sigortalandığını keşfettiklerinde, bütün o çalım ve yaygara son bulmuştu.
Dört sokak ötede, evlerinin harap arsası yaprak yığınlarına gömülüp
kalmıştı. Kapı komşuları Bayan Pickle etrafa göz kulak oluyordu ama
ortada korunacak fazlaca bir şey yoktu zaten. Bütün komşular eskisinin yerinde yepyeni bir evin yükselmesini ve Brigance ailesinin yuvaya dönmesini bekliyorlardı.
Jake parmaklarının ucunda Hanna’nın odasına girdi. Kızının ya-
ÇINARLI YOL
15
nağına bir öpücük kondurup yorganını biraz yukarı çekti. Hanna yedisine gelmişti. Tek çocuklarıydı ve başka da olmayacaktı. Hanna, annesinin yuva öğretmeni olduğu Clanton İlkokulu’nda ikinci sınıfa gidiyordu.
Jake küçük mutfağa yollanıp kahve makinesinin düğmesine bastı. Fokurtular başlayana kadar gözlerini alete dikip öylece kaldı. Evrak
çantasını açtı. İçine yerleştirilmiş 9 milimetrelik yarı otomatik tabancasını yoklayıp çantaya bazı dosyalar tıkıştırdı. Çantasında tabanca
taşımayı alışkanlık edinmişti ve bu durum onu hüzünlendiriyordu.
İnsan sürekli silah taşıyarak sıradan, normal bir hayat sürebilir miydi? Ne var ki o silahı taşıması gerekiyordu. Evini havaya uçurmaya
kalkmışlar, sonra da ateşe vermişlerdi. Karısını telefonla tehdit etmişler, ön bahçede haç yakmışlar, sekreterinin kocasını dövüp ölümüne
sebep olmuşlardı. Onu öldürmek için keskin nişancı tutmuşlar ama
kurşun sekip güvenlik görevlisini bulmuştu. Adamlar dava süresince terör estirmişler, karardan sonra bile uzun süre tehditlerini sürdürmüşlerdi.
Üçü federal hapishaneye, biri de Parchman’a yollanmak suretiyle
teröristlerin dördü cezaevini boylamıştı. Jake kendine “Yalnızca dördü,” diye hatırlatıp duruyordu. Oysa şimdiye dek en az bir düzine
adamın mahkûm olmuş olması gerekirdi. Bugün Ozzie ve ilçenin diğer siyah yöneticileri de aynı görüşü paylaşıyorlardı. Jake soruşturmada yeni gelişmeler olup olmadığı konusunda FBI’ı haftada en az
bir kere aramayı alışkanlık haline getirmişti. Aradan üç yıl geçtiğinden, bazen telefonuna cevap vermedikleri bile oluyordu. Jake mektup da yazıyordu. Davaya ilişkin evraklar ofisindeki dolaplardan birini tamamen doldurmuştu.
Yalnızca dört kişi. Bildiği başka adlar da vardı. Bunlar hâlâ şüpheli
takımındaydılar, en azından Jake’in kafasında. Bazıları ortadan koybolmuş olsa da bir kısmı hâlâ oradaydı ve hiçbir şey olmamış gibi yaşamlarını sürdürüp gidiyorlardı. Jake işte bu yüzden silah taşıyordu.
Ruhsatı ve bütün izinleri tamamdı. Silahın birini evrak çantasında
gezdiriyor, birini otomobilinde bulunduruyordu. Bürosunda da vardı. Hepsi bu kadar değildi. Av tüfekleri yangında mahvolmuştu ama
Jake koleksiyonunu yavaş yavaş yeniden oluşturmaya başlıyordu.
Tuğla kaplı küçük verandaya çıktı ve serin havayı ciğerlerine çek-
16
JOHN GRISHAM
ti. Sokakta, evin tam karşısında Ford şerifinin devriye aracı bekliyordu. Memur Louis Tuck direksiyon başındaydı. Gece vardiyası onundu. Esas sorumluluğu gece boyunca mahallede boy göstermek ve pazartesiden cumartesiye her sabah tam 05.45’te posta kutusunun yanı başında hazır olup verandaya çıkan Bay Brigance’ın el sallamasını
beklemekti. Tuck da ona el salladı. Brigance ailesi o geceyi de sağ salim atlatmıştı belli ki.
Ozzie Walls, Ford şerifi olduğu sürece –ki bu en az üç yıl, hatta daha fazlası demekti- o ve bütün memurlar Jake’i ve ailesini korumak
için ellerinden geleni yapacaklardı. Jake, Carl Lee Hailey’in davasını
almış, eşek gibi çalışmış, kurşunlara göğüs germiş, tehditlere kulak tıkamıştı. Hâlâ dillerden düşmeyen o beraat kararı çıkana kadar Jake
neredeyse varını yoğunu kaybetmişti. Onu korumak Ozzie’nin öncelikli göreviydi.
Tuck uzaklaştı. Sokağı şöyle bir turlayacak, Jake evden çıktıktan
birkaç dakika sonra tekrar geri dönecekti. Mutfak ışıklarının yandığını görüp Carla’nın yataktan kalktığına kanaat getirene kadar evi gözlemeye devam edecekti.
Jake, Ford’daki iki Saab’dan biri olan, 305 bin kilometredeki kırmızı arabasıyla yola çıktı. Modelini yenilemek istiyordu ama kesesi elvermiyordu. Bir zamanlar küçük bir şehirde bu egzotik arabayla
fiyaka yapmak cazip gelmişti, ama artık tamir masraflarıyla başa çıkamıyordu. En yakın oto galerisi bir saat uzaktaki Memphis’deydi.
Orayı her ziyaretinde büroyu yarım gün kapatmak zorunda kalıyor,
cebinden de bin papeli gidiyordu. Jake artık bir Amerikan arabası istiyordu. Her sabah endişeyle kontağı çevirip motorun homurdanarak canlanmasını beklerken aynı şeyi düşünüyordu. Motor asla aksilik etmemişti ama son birkaç haftadır Jake bir gecikme seziyordu.
Motorun geç çalışması iyiye işaret değildi. Jake paranoyakça farklı
sesler ve tıkırtılar da duyuyor, dış kısımları iyice incelen lastikleri iki
günde bir kontrol ediyordu. Geri geri gidip Culbert Sokağı’na çıktı. Eskiden yaşadıkları Adams Sokağı ve yanan evin boş arsasıyla arada dört sokak olmasına rağmen burası kasabanın fazla rağbet görmeyen mahallelerindendi. Komşu evde de kiracı oturuyordu. Adams
Sokağı’na gelince; orada daha güngörmüş, gösterişli ve karakteri olan
evler yer alırdı. Kısacası şimdi yaşadıkları Culbert Sokağı, kasaba dü-
ÇINARLI YOL
17
zenli mahallelere bölünmeden önce dikilmiş banliyö tipi kutu evler
karmaşasından ibaretti.
Carla fazla sesini çıkarmasa da Jake onun başka bir eve taşınmaya
hazır olduğunu biliyordu.
Aslında Clanton’ı terk edip başka bir kente yerleşme konusunu
epeyce konuşmuşlardı. Hailey davasından sonraki üç yıl bekledikleri kadar verimli geçmemişti. Eğer Jake bu avukatlık mesleğinde debelenip duracaksa, bu savaşı pekâlâ başka bir yerde de sürdürebilirdi.
Carla’nın her yerde öğretmenlik yapması mümkündü. Tetikte yaşamak ve silah taşımak zorunda kalmadan güzel bir hayat sürebilirlerdi. Ford’un siyahi halkı Jake’e büyük saygı besliyordu ama ona diş bileyen pek çok beyaz vardı. Manyaklar hâlâ ortalıkta serbest geziyorlardı. Gene de tanıdık bir çevrede yaşamak insana güven veriyordu.
Komşuları geleni gideni gözlüyor, yabancı bir aracı hemen fark ediyorlardı. Kasabadaki her polis memuru ve bölgedeki her şerif yardımcısı Brigance ailesinin güvenliğinin son derece önem taşıdığının
bilincindeydi.
Jake ve Carla’nın bir yere gidecekleri yoktu ama zaman zaman şu
malum “nerede yaşamak isterdin” oyununu oynamak hoşlarına gidiyordu işte. Bu yalnızca bir oyundu, çünkü Jake büyük kentlerin büyük avukatlık bürolarında iş bulma şansına sahip olmadığını biliyordu. Öte yandan, hangi eyalete giderse gitsin küçük kentlerin aç avukatlarla dolup taştığı bir gerçekti. Aslında gelecekten umudunu kesmiş değildi, böyle bir sıkıntısı yoktu. Tek derdi kendini idare edecek
birkaç kuruş kazanabilmekti.
Yuvasını kundaklayan korkaklara iyice verip veriştirerek bir zamanlar evinin bulunduğu arsanın önünden geçti. Sigorta şirketine de özel seçilmiş birkaç küfür salladıktan sonra gazladı. Adams
Sokağı’ndan Jefferson’a, sonra da Clanton Meydanı’nın kuzeyinde
doğu-batı yönünde uzanan Washington’a çıktı. Bürosu Washington
Caddesi’nde, heybetli adliye binasının tam karşısındaydı. Her sabah
tam 06.00’da aynı yere park ederdi. O saatte boş park yeri bulmak kolaydı. Adliye, dükkânlar ve bürolar açılana kadar iki saat daha meydan bu sessizliğini koruyacaktı.
Coffee Shop mavi yakalılar, çiftçiler ve şerif yardımcılarıyla doluydu. Jake içeri girip sağa sola selam vermeye koyuldu. Her zamanÇY 2
Download

John Grisham ÇINARLI YOL