ÖZET
Đnsan etkileşimi sonucunda oluşan normlar, töreler, gelenek ve kurallar bütünü ve yine
bu bütünün insan yaşamı üzerindeki kontrolü sonucunda ortaya çıkan ilişkiler dizgisi sosyokültürel yapı şeklinde tanımlanmaktadır.
“Nevşehir Đli Ürgüp Đlçesi’nin Sosyo-Kültürel Ve Ekonomik Yapısı” adı altında
hazırlanan bu çalışmada genel olarak Ürgüp Đlçesi’nin tarihçesi, coğrafi yapısı, ekonomik
özellikleri, eğitim ve sağlık konuları ele alındı. Asıl üzerinde durulan konu ise ilçenin merkez,
kasaba ve köylerinde yaşayan halkın örf, adet, gelenek, görenek ve günümüze değin süregelen
inanışları olmuştur. Bu çalışma ile yazılı ve sözlü kaynakların derlenerek bir araya getirilmesi,
kaynaştırılması ve ilçenin yaşam alanı, anlayışı, değerleri hakkında kaynak oluşturulmak
istenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, dört bölümde sunulan çalışmanın birinci bölümünde
çalışmaya ışık tutması adına konuyla ilgili kavramlara yer verilmiş, genel tanımlar başlığı
altında sosyal, kültürel, ekonomik yapı kavramları ve bu kavramların birbirleriyle olan yakın
ilişkileri ele alınmıştır. Đkinci bölüm “Ürgüp Đlçesi’nin Sosyo-Kültürel Ve Ekonomik Yapısı”
başlığı altında ve bir önceki bölümde açıklanan kavramlar çerçevesinde ele alınmış, ilçenin
tarihçesi, coğrafi ve idari durumu, folklorik özellikleri, geleneksel mimarisi ile eğitim, sağlık
ve ekonomik durumu incelenmiştir.
Bir toplumun maddi ve manevi değerlerinin tümünden oluşan kültürel değerler, örf,
adet, gelenek, görenek ve inanışların bütününden meydana gelir. Đşte tam buradan yola
çıkarak çalışmanın üçüncü bölümü oluşturulmuştur. Üçüncü bölüm “Ürgüp’te Örf, Adet,
Gelenek Görenek Ve Đnanışlar” başlığı altında ele alınmış ve tüm çalışmanın en ağırlıklı
kısmını oluşturmuştur. Bu bölümde sırasıyla, doğum, evlenme, askerlik ve ölümle ilgili örf,
adet, gelenek, görenek ve günlük yaşayışla ilgili inanışlar, beslenme ve mutfak kültürü ile
geleneksel dayanışma ve yardımlaşma kültürü, halk bilgisi, özel günler ve festivaller ele
alınmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise “Tarihi Eserler, Yöreye Özgü Kayadan Oyma
Mekanlar Ve Peribacaları” başlığı altında ilçenin tarihi ve turistik yerleri hakkında bilgi
verilmiştir. Temel amacı Ürgüp ilçe merkezi ile kasaba ve köylerinde yaşayan halkın sosyokültürel ve ekonomik yapısını ortaya koymak olan bu çalışmanın sonuç kısmında genel bir
değerlendirme yapılarak son kısım oluşturulmuş ve çalışma sonlandırılmıştır.
Anahtar kelimeler: Ürgüp, sosyal, kültürel ve ekonomik yapı.
ABSTRACT
The unity of norms, customs, traditions, rules and the composition of relationships that
emerge as a result of this unity’s control on a human’s life, described as a socio-cultural
structure.
In this study which is prepared under the heading of
“The Socio-Cultural and
Economical structure of district, called Ürgüp in Nevşehir.” Generally, Ürgüp’s short history,
geographical structure, economical features and subjects concerning health and education
were undertaken. The main subject which is stressed on, has been customs, traditions and
beliefs of people, living in villages, towns and the centre of district. With this study, it is
desired to compose both a source by putting together written, verbal studies and a source
about values, understandings of people on the area of life in the district. With this in order to
enlighten the study, certain concepts have been discussed in the first part of the study that is
presented with four parts and under the heading of general descriptions; socio-cultural,
economical structure concets and the close relationships between these concepts and the close
relationships between these concepts have been undertaken.
The second part has been handled with the concepts accounted for in the previous part
under the heayding of “The Socio-Cultural and Economical structure of Ürgüp” and certain
subjects about economical structure, health, education with traditional architectural folkloric
qualities, geographical and administrative situation and short history of the district have been
observed.
The cultural values of a society are formed by the unity of customs and beliefs. That is
to say; by means of this concept, the third part of the study has been formed. The third part
has been handled under the heading of “The Customs, Traditions and Beliefs in Ürgüp” and it
has composed the most intensive part of the whole study. In this part, special days, festivals,
folklore, the culture of traditional solidarity and mutual aid, the culture of kitchen and
nutrition, beliefs with daily life, customs, traditions about death, military service, marriage,
birth have been handled in order.
In the fourth and last part which is discussed under the heading of “The Historical
Artifacts, Places and Fairy Chimneys carved from rock that are peculiar to the neighborhood.”
General information has been given about Ürgüp’s historical and touristic places. The main
aim of this study is to display people, living in the centre, towns and villages of Ürgüp.
In Conclusion part, by doing a general assesment, the last part has been formed and
the study has been concluded.
Keywords: Ürgüp, social, cultura and economic structure.
Download

Ürgüpün Sosyo Kültürel ve Ekonomik Yapısı