Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
òÿøêèë åòäèéè áàéðàì
øÿíëèéèíäÿ óøàãëàð ñåâèíú
äîëó àíëàð éàøàéûáëàð
Ýöúëö âÿ ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàí äöíéà
àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
ãöðóð ìÿíáÿéèäèð
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó “Áóòà” ñàðàéûíäà Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ Éåíè èë áàéðàìû ÿðÿôÿñèíäÿ óøàãëàð ö÷öí ÿíÿíÿâè áàéðàì øÿíëèêëÿðè êå÷èðèá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà, Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè
Ëåéëà ßëèéåâà âÿ Àðçó ßëèéåâà äåêàáðûí 30-äà êå÷èðèëìèø áàéðàì øÿíëèéèíäÿ èøòèðàê åäèáëÿð. Áàéðàì øÿíëèêëÿðèíÿ óøàã åâëÿðè âÿ èíòåðíàò ìÿêòÿáëÿðèíèí...
Õàëãëàðûí þç ìþâúóäëóüóíó ãîðóéóá ñàõëàìàñû âÿ èíêèøàôû ñèéàñè, èãòèñàäè, ìÿäÿíè âÿ òàðèõè ÿùÿìèééÿò êÿñá
åäÿí áèð ñûðà àìèëëÿðëÿ áàüëûäûð. Ëàêèí ÿí ÿñàñû, òàðèõèí
áöòöí äþâðëÿðèíäÿ ìöõòÿëèô õàëãëàð, ìèëëÿòëÿð ö÷öí ùÿëëåäèúè ôàêòîð êèìè ÷ûõûø åòìèø ìèëëè èäåíòèêëèê, ùÿìðÿéëèê âÿ
þçöíöäÿðêäèð. Áó áàõûìäàí, Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè
ùÿìðÿéëèê âÿ áöòþâëöéöíöí òÿìèí îëóíìàñû ìèëëè èäåíòèêëèéèí òÿìèíè ñàéÿñèíäÿ ìöìêöí îëóá...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Áàõ ñÿh. 5
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Àçÿðáàéúàíäà äèí, åòèãàä àçàäëûüû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèí åäèëèð
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìÿòáóàò èø÷èëÿðè ö÷öí éàøàéûø
áèíàñûíûí òèêèíòèñè èëÿ áàüëû ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Úÿôÿð Ìÿììÿä îüëó Úÿôÿðîâóí Àçÿðáàéúàí Òóðèçì âÿ Ìåíåúìåíò Óíèâåðñèòåòèíèí
ðåêòîðó òÿéèí åäèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ìàêåäîíèéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Ýéîðýå Èâàíîâ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
èãòèñàäè èíêèøàô ñòðàòåýèéàñû
ìèëëè èíêèøàôûìûçûí ÿñàñûäûð
...Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äèíàìèê èãòèñàäè èíêèøàôû áöòöí ñàùÿëÿðäÿ áþéöê íàèëèééÿòëÿðèí ÿëäÿ åäèëìÿñèíè øÿðòëÿíäèðèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èíêèøàô ñèéàñÿòè ñàéÿñèíäÿ, äåìÿê
îëàð êè, 11 èë ÿðçèíäÿ...
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Ìÿí òàì ÿìèíÿì êè, ýöí ýÿëÿúÿê áèç Øóøà ìÿñúèäèíè, Àüäàì ìÿñúèäèíè âÿ ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíûí
åðìÿíè âÿùøèëÿðè òÿðÿôèíäÿí äàüûäûëìûø áöòöí äèýÿð ìÿñúèäëÿðèíè áÿðïà åäÿúÿéèê, îðàäà áèðëèêäÿ íàìàç ãûëàúàüûã
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè
Ëåéëà ßëèéåâà ýÿíú èñòåäàäëàðëà ýþðöøöá
Áàõ ñÿh. 3
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí èìçàëàäûüû ÿôâ Ñÿðÿíúàìû
äþâëÿòèí ùóìàíèñò ñèéàñÿòèíè ÿêñ åòäèðèð
Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèê äÿéÿð âÿ òÿñèñàòëàðûí òÿøÿêêöë
òàïäûüû ìöàñèð ùöãóãè äþâëÿòäèð. Þëêÿìèçäÿ äàõèëè ñèéàñÿò
êóðñóíóí ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè äåìîêðàòèê òÿñèñàòëàðûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ
àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí âÿ ìöäàôèÿ åäèëìÿñè òÿøêèë åäèð. Þç íþâáÿñèíäÿ, þëêÿìèçäÿ èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí éöêñÿê
ñÿâèééÿäÿ òÿìèí îëóíìàñû, ùÿð áèð ôÿðäÿ ñîñèàë ìöíàñèáÿòëÿð
ñèñòåìèíäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí ÿëâåðèøëè øÿðàèòèí éàðàäûëìàñû
äþâëÿò ãóðóúóëóüó ïðîñåñèíèí ùóìàíèñò ñÿúèééÿëè ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè òÿøêèë åäèð. Áó èñÿ, íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ,
÷îõøàõÿëè ùóìàíèçì ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè øÿðòëÿíäèðÿí áàøëûúà àìèëëÿðäÿíäèð. Áó ìÿãàìäà ãåéä åäÿê êè,
äåêàáðûí 29-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ “Ìÿùêóì åäèëìèø áèð ñûðà øÿõñëÿðèí ÿôâ îëóíìàñû ùàããûíäà” Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá...
Áàõ ñÿh. 4
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ïàéûç
ñåññèéàñû áàøà ÷àòûá
Äöíÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèí ïàéûç
ñåññèéàñûíûí ñîí èúëàñû êå÷èðèëèá.
Èúëàñûí ýöíäÿëèéèíÿ 21 ìÿñÿëÿ
äàõèë åäèëèá. ×ûõûø åäÿí Ìèëëè
Ìÿúëèñèí Àãðàð ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Åëäàð Èáðàùèìîâ ñïèêåð Îãòàé ßñÿäîâóí 10 èëÿ éàõûí áèð ìöääÿòäèð êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí...
Áàõ ñÿh. 4
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû: Àçÿðáàéúàí òîëåðàíòëûüû èëÿ
íöìóíÿ ñàéûëàúàã þëêÿëÿðäÿí áèðèíúèñèäèð
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâà äåêàáðûí 30-äà áèð
ãðóï ýÿíú ðÿññàì, óøàã åâëÿðè âÿ èíòåðíàò ìÿêòÿáëÿðè íÿçäèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí éàðàäûúû ãðóïëàðûí öçâëÿðè èëÿ ýþðöøöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, “Áàêó” êàôå-
ñèíäÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäó âÿ Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà
ßëèéåâàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè ÛÄÅÀ (ßòðàô
Ìöùèòèí Ìöùàôèçÿñè Íàìèíÿ Áåéíÿëõàëã
Äèàëîã) Èúòèìàè Áèðëèéè òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿðäÿ âÿ ìöñàáèãÿëÿðäÿ
èøòèðàê åäÿí âÿ ãàëèá îëàí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ðÿññàìëûã Àêàäåìèéàñûíûí òÿëÿáÿëÿðè, Áàêû øÿùÿðèíäÿêè óøàã åâëÿðè âÿ èíòåðíàò ìÿêòÿáëÿðèíèí øàýèðäëÿðè
èøòèðàê åäèáëÿð.
Ýþðöøäÿ ýÿíú èñòåäàäëàðëà ùÿéàòà êå÷èðèëìèø ëàéèùÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá. Áèëäèðèëèá êè, ôÿàëèééÿòè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ éàðàäûúû
ýÿíúëÿðÿ äàèì äÿñòÿê ýþñòÿðÿí Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäó, åëÿúÿ äÿ ÛÄÅÀ òÿðÿôèíäÿí
2015-úè èëäÿ äÿ áèð ñûðà éåíè ëàéèùÿëÿð íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Áó ëàéèùÿëÿð ýÿíúëÿðè áèð
àðàäà áèðëÿøäèðìÿêëÿ éàíàøû, îíëàðûí èñòåäàäëàðûíûí èíêèøàôûíà éåíè òÿêàí âåðÿúÿê.
...Àçÿðáàéúàíäà ùàçûðäà Èñëàì äèíèíè ñÿðáÿñò øÿêèëäÿ
òÿìñèë åäÿí Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè, ïðîâàñëàâ õðèñòèàíëàðûíû òÿìñèë åäÿí ðóñ ïðîâàñëàâ êèëñÿñè, äàü éÿùóäèëÿðèíèí âÿ Àâðîïà éÿùóäèëÿðèíèí àéðûúà èúìàñû âÿ ñèíàãîãëàðû
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Öìóìèëèêäÿ, þëêÿäÿ 597 äèíè èúìà âàð.
Áóíóí 576-ñû Èñëàì, 21-è èñÿ ãåéðè-èñëàì òÿìàéöëëö èúìàëàðäûð. Áóíëàðäàí 12-ñè õðèñòèàí, 6-ñû éÿùóäè, 1-è êðèøíà, 2-ñè
èñÿ áÿùàéè èúìàñûäûð. 2014-úö èëäÿ...
Áàõ ñÿh. 13
2
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
Àçÿðáàéúàíäà äèí, åòèãàä àçàäëûüû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèí åäèëèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Ìÿí òàì ÿìèíÿì êè, ýöí ýÿëÿúÿê áèç Øóøà ìÿñúèäèíè, Àüäàì ìÿñúèäèíè âÿ ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíûí åðìÿíè âÿùøèëÿðè òÿðÿôèíäÿí äàüûäûëìûø áöòöí äèýÿð ìÿñúèäëÿðèíè áÿðïà åäÿúÿéèê, îðàäà áèðëèêäÿ íàìàç ãûëàúàüûã
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè
èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ äèíàìèê ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôà íàèë îëàí Àçÿðáàéúàíû ôÿðãëÿíäèðÿí ÿñàñ úÿùÿòëÿðäÿí áèðè äÿ þëêÿìèçäÿ äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí õàëãûìûçûí ÿñðëÿðäÿí áÿðè éàøàòäûüû ìèëëè-ìÿíÿâè-äèíè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñûíà âÿ äàùà äà çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñèíÿ áþéöê þíÿìèí âåðèëìÿñèäèð. Áó ýöíëÿðäÿ Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí èøòèðàêû èëÿ Áàêûíûí Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäà 12 ìèí êâàäðàòìåòð ñàùÿäÿ èíøà îëóíàí ìþùòÿøÿì Ùåéäÿð
ìÿñúèäèíèí èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñè èñÿ ðåñïóáëèêàìûçäà äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ÷îõ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãóðóëìàñûíûí
äàùà áèð èôàäÿñèäèð.
Ìÿëóìàò ö÷öí áèëäèðÿê êè, éåíè èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿí Ùåéäÿð ìÿñúèäè þç ÿçÿìÿòè âÿ ýþçÿëëèéè èëÿ ñå÷èëèð. Ìÿñúèäèí çÿíýèí
îðíàìåíòëÿðëÿ áÿçÿäèëÿí ôàñàäû ØèðâàíÀáøåðîí ìåìàðëûã öñëóáóíäà õöñóñè
äàøëàðëà öçëÿíèá. Áóðàäà 95 ìåòð ùöíäöðëöéöíäÿ 4 ìèíàðÿ èíøà îëóíóá. Öìóìè ñàùÿñè 4200 êâàäðàòìåòð îëàí ìÿñúèäèí äàõèëèíäÿ äÿ õöñóñè áÿçÿê åëåìåíò-
éÿðëÿðèìèçèí ãîðóíìàñûíäà âÿ çÿíýèíëÿøìÿñèíäÿ ÿâÿçñèç ðîë îéíàìûø
Öìóììèëëè ëèäåðèí ÿçèç õàòèðÿñèíÿ õàëãûìûçûí äÿðèí åùòèðàìûíûí èôàäÿñèäèð
Áåëÿ êè, Óëó þíäÿðèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà ðåñïóáëèêàìûç ùÿëÿ ñîâåò äþâðöíäÿ þòÿí ÿñðèí 70-80-úè èëëÿðèíäÿ áþéöê èíêèøàô éîëó êå÷èá. Õàëãûíà ìþùêÿì òåëëÿðëÿ
áàüëû îëàí âÿ äàèì ðåñïóáëèêàìûçûí ýÿëÿúÿéèíè äöøöíÿí Öìóììèëëè ëèäåðèí ñÿéè
íÿòèúÿñèíäÿ î èëëÿðäÿ éàðàäûëàí áþéöê èãòèñàäè âÿ êàäð ïîòåíñèàëû áó ýöí ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàíûí óüóðëó èíêèøàôûíäà ìöùöì
ðîë îéíàéûð.
Áó ìÿãàìäà îíó äà ãåéä åòìÿê
éåðèíÿ äöøÿð êè, Óëó þíäÿðèí òÿøÿááöñö
èëÿ ùÿëÿ ñîâåò äþâðöíäÿ Íàõ÷ûâàíäà,
Íàõ÷ûâàíûí Àëè Ìÿúëèñèíèí ñåññèéàñûíäà
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí ö÷ðÿíýëè áàéðàüû äþâëÿò áàéðàüû êèìè òÿñäèãëÿíèá. Åéíè çàìàíäà, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 1993-úö èëèí èéóíóíäà õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ Àçÿðáàéúàíûí ñèéàñè ðÿùáÿðëèéèíÿ ãàéûäûøû ðåñïóáëèêàäà âÿòÿíäàø ãàðøûäóðìàñûíà
ñîí ãîéäó, ìöñòÿãèëëèéèìèçèí ÿáÿäèéà-
“Áó, äîüðóäàí äà, òàðèõè ùàäèñÿäèð. ×öíêè áó, Àçÿðáàéúàíûí
ýöúöíö, èíêèøàô äèíàìèêàñûíû, áèçèì þç ìèëëè, äèíè ÿíÿíÿëÿðèìèçÿ íÿ
ãÿäÿð ñàäèã îëäóüóìóçó ýþñòÿðèð”
ëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ îëóíóá, ýöíáÿçèí êÿíàðëàðûíà “Ãóðàí” àéÿëÿðè éàçûëûá. 55
ìåòð ùöíäöðëöéöíäÿ îëàí áàø ýöíáÿç, î
úöìëÿäÿí, ùöíäöðëöéö 35 ìåòð îëàí èêèíúè ýöíáÿç ìÿñúèäèí äàõèëèíÿ õöñóñè ýþçÿëëèê âåðèð.
Þëêÿìèçäÿ äþâëÿò âÿñàèòè ùåñàáûíà
áåëÿ áèð ìþùòÿøÿì ìÿñúèäèí èíøà îëóíìàñû áèð ÷îõ úÿùÿòäÿí ÿëàìÿòäàðäûð âÿ
à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿêè ÷ûõûøûíäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ éåíè ìÿñúèäèí èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñèíè òàðèõè ùàäèñÿ êèìè äÿéÿðëÿíäèðÿðÿê âóðüóëàéûá: “Áó, äîüðóäàí äà, òàðèõè ùàäèñÿäèð. ×öíêè áó,
Àçÿðáàéúàíûí ýöúöíö, èíêèøàô äèíàìèêàñûíû, áèçèì þç ìèëëè, äèíè ÿíÿíÿëÿðèìèçÿ íÿ ãÿäÿð ñàäèã îëäóüóìóçó
ýþñòÿðèð”.
Àçÿðáàéúàíäà ÿí áþéöê ìÿñúèäÿ
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäûíûí âåðèëìÿñè çàìàíûíäà ìèëëè-ìÿíÿâè-äèíè äÿ-
øàðëûüûíû òÿìèí åòäè. Ùàçûðäà ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàí áöòöí èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ Óëó
þíäÿðèí ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè òÿðÿããè éîëó
èëÿ èíàìëà èðÿëèëÿéèð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèê åòäèéè èëëÿðäÿ
ùÿì÷èíèí õàëãûí ìèëëè-ìÿíÿâè-äèíè äÿéÿðëÿðèíèí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñûíà âÿ
äàùà äà çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñèíÿ áþéöê
ùÿññàñëûãëà éàíàøûðäû. Îíóí ïàðëàã ôÿàëèééÿòè, ÿìÿëëÿðèíäÿ òÿúÿññöì åòäèðäèéè
àçÿðáàéúàí÷ûëûã ôÿëñÿôÿñè õàëãûìûçûí
ìèëëè êèìëèéèíè ãîðóéóá ñàõëàìàñûíäà
ìöñòÿñíà ðîë îéíàéûá. Òÿñàäöôè äåéèë
êè, ìÿùç Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèê åòäèéè èëëÿðäÿ
Áàêûäà âÿ áþëýÿëÿðäÿ 500-äÿí àðòûã
ìÿñúèä òèêèëèá, éöçëÿðëÿ ìÿñúèä èñÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèð îëóíàðàã èíàíúëû
èíñàíëàðûí èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ éóõàðûäà ùàããûíäà
áÿùñ îëóíàí ÷ûõûøûíäà Óëó þíäÿðèí ìöãÿääÿñ äèíèìèçÿ ùÿìèøÿ éöêñÿê äÿéÿð
âåðäèéèíè áèð äàùà õàòûðëàäàðàã áèëäèðèá:
“Óëó þíäÿð ìöãÿääÿñ Êÿáÿíèí è÷èíäÿ íàìàç ãûëìûøäûð. Ìÿí õîøáÿõòÿì
êè, áó õîøáÿõòëèê ìÿíÿ äÿ íÿñèá îëìóøäóð”.
Áöòöí áóíëàð Öìóììèëëè ëèäåðèìèçèí
ùÿéàòû áîéó ìöãÿääÿñ äèíèìèçÿ ñûõ
áàüëû îëäóüóíó òÿñäèãëÿéèð. Àçÿðáàé-
Àçÿðáàéúàí áöòöí
àçàäëûãëàðûí, î úöìëÿäÿí
äÿ äèí àçàäëûüûíûí
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
òÿìèí îëóíäóüó
òîëåðàíò þëêÿäèð
Áÿëè, áó ýöí þëêÿìèçäÿ áöòöí àçàä-
“Àçÿðáàéúàíäà áöòöí õàëãëàðûí, áöòöí êîíôåññèéàëàðûí, äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè áèð àèëÿ êèìè éàøàéûðëàð âÿ éàøàéàúàãëàð”
úàíäà ÿí áþéöê ìÿñúèäÿ Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäûíûí âåðèëìÿñè äÿ çàìàíûíäà ìèëëè-ìÿíÿâè-äèíè äÿéÿðëÿðèìèçèí ãîðóíìàñûíäà âÿ çÿíýèíëÿøìÿñèíäÿ ÿâÿçñèç ðîë îéíàìûø Öìóììèëëè ëèäåðèí ÿçèç õàòèðÿñèíÿ õàëãûìûçûí äÿðèí åùòèðàìûíûí èôàäÿñèäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ ìÿñúèäèí à÷ûëûøû ìÿðàñèìèíäÿêè
÷ûõûøûíäà âóðüóëàäûüû êèìè: “Áó ìÿñúèä
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäûíû äàøûéûð. Áó äà òÿáèèäèð. Ùåéäÿð ßëèéåâ
äàùè øÿõñèééÿòäèð. Àçÿðáàéúàí õàëãûíà áöòöí äþâðëÿðäÿ ëÿéàãÿòëÿ õèäìÿò
åòìèøäèð”.
ëûãëàð - ìÿòáóàò, ñþç, ñÿðáÿñò òîïëàøìàã,
î úöìëÿäÿí, âèúäàí àçàäëûüû òÿìèí åäèëèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ùåéäÿð
ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøûíäà ñþéëÿäèéè äÿðèí
ìÿçìóíëó íèòãèíäÿ âóðüóëàäûüû êèìè:
“Àçÿðáàéúàíäà áöòöí äèíè àçàäëûãëàð
òàì øÿêèëäÿ òÿìèí åäèëèð. Áó äà ùåñàá
åäèðÿì êè, áèçèì öìóìè èíêèøàôûìûçäà
÷îõ áþéöê ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê îëàí áèð
ñàùÿäèð. Äèí, åòèãàä àçàäëûüû Àçÿðáàéúàíäà òàì øÿêèëäÿ òÿìèí åäèëèð”.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãóðóëäóüóíó àøàüûäàêû ôàêòëàð äà òÿñäèãëÿéèð. Áåëÿ êè, ñîí 11 èë ÿðçèíäÿ ðåñïóá-
ëèêàìûçäà 250-éÿ éàõûí ìÿñúèä òèêèëûá âÿ
éàõóä òÿìèð åäèëèá. Õàëãûìûç ö÷öí ÷îõ áþéöê äÿéÿð êÿñá åäÿí Áèáèùåéáÿò, Òÿçÿïèð, ßæäÿðáÿé, 743-úö èëäÿ òèêèëìèø Øàìàõû ìÿñúèäè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèð-áÿðïà
èøëÿðè àïàðûëäûãäàí ñîíðà èíàíúëû èíñàíëàðûí èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëèá. Ùàçûðäà Èìàìçàäÿ äèíè, òàðèõè, ìÿäÿíè ìÿðêÿçèíäÿ äÿ áåëÿ òÿìèð-áÿðïà èøëÿðè ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Áèð
ñþçëÿ, þëêÿìèçäÿ äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí úÿìèééÿòèí èñòÿéè íÿçÿðÿ àëûíàðàã äèíè àáèäÿëÿðèí áÿðïàñûíà, ùÿì÷èíèí éåíè ìÿñúèäëÿðèí
èíøàñûíà áþéöê äèããÿò ýþñòÿðèëèð. Éóõàðûäà äà ãåéä åòäèéèìèç êèìè, éåíè èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿí Ùåéäÿð ìÿñúèäè äÿ äþâëÿò âÿñàèòè ùåñàáûíà èíøà îëóíóá.
Áàøãà áèð þíÿìëè úÿùÿò èñÿ îíäàí
èáàðÿòäèð êè, ùàçûðäà äöíéà ìèãéàñûíäà
ìóëòèêóëòóðàë äÿéÿðëÿðèí úèääè òÿùäèäëÿðëÿ
öçëÿøäèéè èíäèêè äþâðäÿ Àçÿðáàéúàí þçöíö áöòöí ìÿäÿíèééÿòëÿðÿ âÿ äèíëÿðÿ òîëåðàíò þëêÿ êèìè òÿñäèãëÿéèð. Àçÿðáàéúàí
þç öñòöíëöéöíö þëêÿíèí ÷îõìÿäÿíèééÿòëè
âÿ ÷îõêîíôåññèéàëû îëìàñûíäà ýþðöð.
Ðåñïóáëèêàìûçäà Èñëàì äèíèíÿ àèä òàðèõèäèíè àáèäÿëÿðèí áÿðïàñûíà äþâëÿò âÿñàèòè
ñû äèàëîã ôîðóìëàðû, äöíéà äèíëÿðèíèí ëèäåðëÿðèíèí çèðâÿ ýþðöøëÿðè - áöòöí áóíëàð Àçÿðáàéúàí ðåàëëûüûäûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí àøàüûäàêû ñþçëÿðè äÿ õàëãûìûçûí, äþâëÿòèìèçèí áöòöí äöíéàäà ñöëùöí, ÿìèíàìàíëûüûí òÿìèí îëóíìàñû èëÿ áàüëû õîø
íèééÿòèíè áèð äàùà òÿúÿññöì åòäèðèð: “Áèç
÷àëûøûðûã áó òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè èëÿ
öìóìè èøèìèçÿ òþùôÿìèçè âåðÿê êè, äöíéàäà äà äèíè, ìèëëè çÿìèíäÿ ùå÷ âàõò
àíëàøûëìàçëûã, ãàðøûäóðìà îëìàñûí”.
Âàõò ýÿëÿúÿê èøüàë
àëòûíäàêû ìÿñúèäëÿð
äÿ áÿðïà åäèëÿúÿê
Ìÿëóìäóð êè, Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã
ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí éöçëÿðëÿ òàðèõè-ìÿäÿíè-äèíè àáèäÿñè äöøìÿí
ÿëèíÿ êå÷èá. Åðìÿíè âàíäàëëàðû çîð ýöúöíÿ çÿáò åòäèêëÿðè ÿðàçèëÿðäÿêè àáèäÿëÿðèìèçè âÿùøèúÿñèíÿ äàüûäûáëàð. Àíúàã
Àçÿðáàéúàí õàëãû ùå÷ âàõò þëêÿìèçèí
ÿðàçè áöòþâëöéöíöí ïîçóëìàñû ôàêòû èëÿ
áàðûøìàéàúàã.
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí þëêÿíèí ÿðàçè
“Óëó þíäÿð ìöãÿääÿñ Êÿáÿíèí è÷èíäÿ íàìàç ãûëìûøäûð. Ìÿí
õîøáÿõòÿì êè, áó õîøáÿõòëèê ìÿíÿ äÿ íÿñèá îëìóøäóð”
àéðûëäûüû êèìè, äèýÿð äèíëÿðëÿ áàüëû àáèäÿëÿðÿ äÿ åéíè éàíàøìà òÿòáèã îëóíóð. Ìÿñÿëÿí, þëêÿìèçäÿ äþâëÿò ùÿì÷èíèí ðóñ
ïðàâîñëàâ, êàòîëèê, àëáàí êèëñÿëÿðèíèí òèêèíòèñèíÿ âÿ áÿðïàñûíà äà þç äÿñòÿéèíè
ýþñòÿðèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ùåéäÿð
ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøûíäà ñþéëÿäèéè íèòãèíäÿ
þëêÿìèçèí áó öñòöíëöéöíÿ áèð äàùà äèããÿò ÷ÿêèá: “Àçÿðáàéúàíäà áöòöí õàëãëàðûí, áöòöí êîíôåññèéàëàðûí, äèíëÿðèí
íöìàéÿíäÿëÿðè áèð àèëÿ êèìè éàøàéûðëàð
âÿ éàøàéàúàãëàð. Ùå÷ âàõò þëêÿìèçäÿ
äèíè çÿìèíäÿ ùå÷ áèð ãàðøûäóðìà îëìàìûøäûð âÿ îëìàéàúàãäûð”.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí âóðüóëàäûüû
êèìè, Àçÿðáàéúàí åéíè çàìàíäà, áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ äèíëÿðàðàñû äèàëîãóí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ þç äÿéÿðëè òþùôÿëÿðèíè
âåðìÿê ÿçìè íöìàéèø åòäèðèð. Òÿñàäöôè
äåéèë êè, ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèç äöíéàíûí
ìóëòèêóëòóðàëèçì ìÿðêÿçëÿðèíäÿí áèðèíÿ
÷åâðèëèá. Þëêÿìèçäÿ êå÷èðèëÿí áåéíÿëõàëã
òÿäáèðëÿð, ùóìàíèòàð âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðàðà-
áöòþâëöéöíöí òÿìèí îëóíàúàüûíà èíàìû
ðåàëëûüà ÿñàñëàíûð. Áó ýöí ýöúëö îðäó,
ýöíäÿí-ýöíÿ ìþùêÿìëÿíÿí èãòèñàäèééàòûìûç, åëÿúÿ äÿ, þëêÿíèí áåéíÿëõàëã ìþâãåëÿðè Àçÿðáàéúàíûí þç ÿðàçè áöòþâëöéöíö òÿìèí åòìÿê èñòèãàìÿòèíäÿêè ñÿéëÿðèíè ðåàëëàøäûðìàüà èìêàí âåðèð. Ðåñïóáëèêàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí òÿìèí îëóíìàñû Àçÿðáàéúàíûí òÿëÿáè âÿ ùàããûäûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí
à÷ûëûøûíäà ñþéëÿäèéè íèòãèíäÿ áó ìÿãàìà
äà òîõóíàðàã àçÿðáàéúàíëûëàðûí òàðèõè òîðïàãëàðûíäà - Èðÿâàí õàíëûüûíäà, Ýþé÷ÿ,
Çÿíýÿçóð ìàùàëëàðûíäà éàøàéàúàãëàðûíà
èíàìûíû èôàäÿ åäÿðÿê áèëäèðèá: “Ìÿí òàì
ÿìèíÿì êè, ýöí ýÿëÿúÿê áèç Øóøà
ìÿñúèäèíè, Àüäàì ìÿñúèäèíè âÿ ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíûí åðìÿíè âÿùøèëÿðè òÿðÿôèíäÿí äàüûäûëìûø áöòöí äèýÿð ìÿñúèäëÿðèíè áÿðïà åäÿúÿéèê, îðàäà áèðëèêäÿ íàìàç ãûëàúàüûã. Áèç þëêÿìèçèí
ÿðàçè áöòþâëöéöíö áÿðïà åäÿúÿéèê”.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿøêèë åòäèéè áàéðàì
øÿíëèéèíäÿ óøàãëàð ñåâèíú äîëó àíëàð éàøàéûáëàð
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó “Áóòà” ñàðàéûíäà Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê
Ýöíö âÿ Éåíè èë áàéðàìû ÿðÿôÿñèíäÿ
óøàãëàð ö÷öí ÿíÿíÿâè áàéðàì øÿíëèêëÿðè
êå÷èðèá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí
ßëèéåâà, Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà
ßëèéåâà âÿ Àðçó ßëèéåâà äåêàáðûí 30-äà
êå÷èðèëìèø áàéðàì øÿíëèéèíäÿ èøòèðàê
åäèáëÿð.
Áàéðàì øÿíëèêëÿðèíÿ óøàã åâëÿðè âÿ
èíòåðíàò ìÿêòÿáëÿðèíèí éåòèðìÿëÿðè, ñàüëàìëûã èìêàíëàðû ìÿùäóä îëàí, øÿùèä,
ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí àèëÿëÿðèíäÿí
óøàãëàð, åëÿúÿ äÿ òÿùñèëäÿ ôÿðãëÿíÿí
ìÿêòÿáëèëÿð äÿâÿò îëóíóáëàð. Øÿíëèêäÿ èøòèðàê åäÿí óøàãëàðûí “Áóòà” ñàðàéûíà ýÿëèá-ýåòìÿëÿðè ö÷öí õöñóñè àâòîáóñëàð àéðûëûá.
Áàéðàì øÿíëèéè Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí âÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè
Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí óøàãëàðëà ýþðöøöíäÿí, ýÿíú íÿñëÿ äèããÿò âÿ ãàéüûñûíäàí
áÿùñ åäÿí âèäåî÷àðõûí íöìàéèøè èëÿ áàøëàíûá.
Øÿíëèê èøòèðàê÷ûëàðûíà éåíè òÿðòèáàòäà
ùàçûðëàíàí ïðîãðàì òÿãäèì åäèëèá. Áó
ïðîãðàì âÿ áàëàúàëàð ö÷öí ãóðóëàí, ÿñë
áàéðàì àá-ùàâàñû éàðàäàí äåêîðàñèéàëàð óøàãëàðûí ÿùâàë-ðóùèééÿñèíè äàùà äà
éöêñÿëäèá. Áÿðáÿçÿêëè ñàðàéäà ðÿãñëÿðÿ
ãîøóëàí, ìàùíûëàð îõóéàí, ìÿùàðÿòëÿðèíè
ýþñòÿðÿí, ìþúöçÿëÿðÿ ùåéðÿò åäÿí óøàãëàðûí ñåâèíúè ùÿäñèç èäè. ×öíêè Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿøêèë åòäèéè áàéðàì âÿ
áó øÿíëèêäÿ òàíûíìûø ñÿíÿò÷èëÿðèí, ñåâèìëè íàüûë âÿ úèçýè ôèëìëÿðè ãÿùðÿìàíëàðûíûí áèð-áèðèíäÿí ìàðàãëû ÷ûõûøëàðû ìÿùç
îíëàðà öíâàíëàíûá. Áàéðàì øÿíëèéèíäÿ
óøàãëàðûí òÿáÿññöìö áó îâãàòû îíëàðà
áÿõø åäÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ôÿàëèééÿòèíÿ âåðèëÿí ÿí éöêñÿê ãèéìÿò èäè.
Ùÿð èë îëäóüó êèìè, áó äÿôÿ äÿ áàëàúàëàð îíëàðûí ÿí áþéöê ùèìàéÿäàðû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ÿòðàôûíà òîïëàøûáëàð.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû óøàãëàðûí
ñåâèíú âÿ ôÿðÿùèíè áþëöøöá, îíëàðëà ñÿìèìè ñþùáÿò åäèá.
Áàéðàì øÿíëèéè ö÷öí ùàçûðëàíàí ìóñèãèëè êîìïîçèñèéàäà ïåøÿêàð èíúÿñÿíÿò
óñòàëàðû èëÿ éàíàøû, óøàã êîëëåêòèâëÿðè äÿ
ìàðàãëû ïðîãðàìëà ÷ûõûø åäèáëÿð. Áàëàúàëàðûí ñåâèìëè úèçýè ôèëìëÿðèíèí ãÿùðÿìàíëàðûíû úàíëàíäûðàí ïåðñîíàæëàð øÿíëèê èøòèðàê÷ûëàðûíäà ýþçÿë ÿùâàë-ðóùèééÿ éàðàäûá. Ñÿùíÿúèêëÿð, îéíàã, øóõ ìàùíûëàð,
ðÿãñëÿð áàéðàì òÿäáèðèíè äàùà äà ðÿíýàðÿíý åäèá.
Ãûø íàüûëûíû õàòûðëàäàí ñàðàéäà óøàãëàð áàéðàì ÿðÿôÿñèíäÿ ñåâèìëè ãÿùðÿìàíëàðûí ÿùàòÿñèíäÿ îíëàðëà áèðëèêäÿ
øÿíëÿíèáëÿð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿøÿááöñö
èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí àêñèéàëàð, èëê íþâáÿäÿ, ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí àèëÿëÿðèíäÿí îëàí óøàãëàðà êþìÿê, äèàáåò âÿ òàëàññåìèéà õÿñòÿëèêëÿðèíäÿí ÿçèééÿò ÷ÿ-
øàô èøëÿðè äàâàì åäèð. Áó ýöí ùÿð áèðèìèç ôÿõð åäèðèê êè, áèç ìöñòÿãèë, àçàä,
ýöúëö Àçÿðáàéúàíäà éàøàéûðûã. 2014úö èëäÿ äöíéàíûí ìöõòÿëèô éåðëÿðèíäÿ
áþùðàí, ãàðøûäóðìàëàð, òîããóøìàëàð
áàø âåðèá. Àììà áèçäÿ - Àçÿðáàéúàíäà ùÿð áèð èíñàí ñöëù, ÿìèí-àìàíëûã,
òÿùëöêÿñèçëèê øÿðàèòèíäÿ éàøàéûá. Áèç
ôÿõð åäèðèê êè, þëêÿìèç Àçÿðáàéúàí, àðòûã 23 èëäèð êè, ìöñòÿãèë þëêÿäèð. Ìöñòÿãèëëèéèìèçèí ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ þç òþùôÿìèçè âåðèðèê.
Áèçèì ÿí áþéöê àðçóìóç, ÿëáÿòòÿ,
óøàãëàðûìûçû, ýÿíúëÿðèìèçè ñàâàäëû,
òÿùñèëëè âÿ ñàüëàì ýþðìÿêäèð. ßëáÿòòÿ,
áóíóí ö÷öí áèçèì óøàãëàð áó ýöí ýÿðÿê ÷îõ éàõøû îõóñóíëàð. ×öíêè ùÿð áèð
ýÿíúèí, ùÿð áèð óøàüûí ýÿëÿúÿéè îíóí
òÿùñèëèíäÿí, ñàâàäûíäàí, áèëèéèíäÿí
àñûëûäûð. Þëêÿìèçèí ýÿëÿúÿéèíè, ñàáàùûíû ñèç - áóýöíêö ýÿíúëÿð, áóýöíêö
êÿí áàëàúàëàðà éàðäûì, ðåñïóáëèêàäàêû
óøàã åâëÿðèíèí âÿ èíòåðíàò ìÿêòÿáëÿðèíèí
ÿñàñëû øÿêèëäÿ éåíèäÿí ãóðóëìàñû, éåíè
ìÿêòÿá áèíàëàðûíûí òèêèëìÿñè ìÿãñÿäëÿðèíÿ õèäìÿò åäèð.
Áàéðàì øÿíëèéèíäÿ ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà äåéèá: “Ùþðìÿòëè âàëèäåéíëÿð, ùþðìÿòëè ìöÿëëèìëÿð, ÿçèç óøàãëàð!
ßíÿíÿâè îëàðàã ùÿð èë Éåíè èë ÿðÿôÿñèíäÿ áèç áèðëèêäÿ þòÿí èëè éîëà ñàëûðûã
âÿ Éåíè èë áàéðàìûíû áèð éåðäÿ ãåéä
åäèðèê. 2014-úö èëè þëêÿìèç óüóðëà éîëà
ñàëûð. Àçÿðáàéúàíäà ãóðóúóëóã, èíêè-
óøàãëàð òÿìèí åäÿúÿêñèíèç. Îíà ýþðÿ
áó ýöí ñèçèí ÿí âàúèá áîðúóíóç éàõøû
òÿùñèë àëìàãäûð. Ìöàñèð äöíéàíûí ÷àüûðûøëàðûíà úàâàá âåðìÿê ö÷öí ñèç ýÿðÿê ùÿðòÿðÿôëè ñàâàäà âÿ áèëèéÿ ìàëèê
îëàñûíûç. Ñèç ýÿðÿê þç Âÿòÿíèíèçè ñåâÿñèíèç, âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíäà òÿðáèéÿ
îëóíàñûíûç, åéíè çàìàíäà, áöòöí äöíéàéà à÷ûã îëàñûíûç.
Ìÿí ÷îõ øàäàì êè, áó ýöí ñèç áåëÿ ýþçÿë ÿùâàë-ðóùèééÿäÿñèíèç, øÿíëÿíèðñèíèç, îõóéóðñóíóç, îéíàéûðñûíûç.
×îõ øàäàì êè, áèç áöòöí áàéðàìëàðûìûçû áèðýÿ êå÷èðèðèê. Áèëèðñèíèç êè, Ùåé-
äÿð ßëèéåâ Ôîíäó ñèçèí àñóäÿ âàõòûíûçûí ñÿìÿðÿëè òÿøêèëè èëÿ áàüëû òÿäáèðëÿð
ùàçûðëàìàã ö÷öí ùÿð çàìàí þç ñÿéëÿðèíè ýþñòÿðèð. Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó èëê
ýöíäÿí, - àðòûã îí èëäèð êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð, - áèçèì
óøàãëàðûìûçûí ñàüëàìëûüûíà âÿ òÿùñèëèíÿ áþéöê äèããÿòëÿ éàíàøûð.
ßçèç äîñòëàð, ìÿí ñèçèí ùàìûíûçû
ãàðøûäàí ýÿëÿí Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèéè Ýöíö âÿ Éåíè èë
áàéðàìû ìöíàñèáÿòèëÿ öðÿêäÿí òÿáðèê
åäèðÿì, ñèçÿ õîøáÿõòëèê, þëêÿìèçÿ
ÿìèí-àìàíëûã àðçóëàéûðàì. ×îõ ñàü
îëóí, áèð äàùà ñèçè òÿáðèê åäèðÿì”.
* * *
Áåëÿëèêëÿ, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ùÿéàòà êå÷èðäèéè ÷îõøàõÿëè ôÿàëèééÿòèí áèð
ùèññÿñè îëàí áó áàéðàì øÿíëèéè éöçëÿðëÿ
óøàüû ñåâèíäèðèá.
Øÿíëèéèí ñîíóíäà ùÿð áèð èøòèðàê÷ûéà
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ùàçûðëàäûüû
áàéðàì ùÿäèééÿëÿðè òÿãäèì îëóíóá.
Ôîíäóí áàëàúàëàðà ùÿäèééÿ åòäèéè áó
ãûø íàüûëû èñÿ óøàãëàðûí éàääàøûíäà ñèëèíìÿç èç ãîéóá. Ö÷ ýöí äàâàì åäÿí áàéðàì øÿíëèéèíäÿ 2 ìèíäÿí ÷îõ óøàã âÿ
ìÿêòÿáëè èøòèðàê åäèá.
3
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí èãòèñàäè èíêèøàô
ñòðàòåýèéàñû ìèëëè èíêèøàôûìûçûí ÿñàñûäûð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, ÉÀÏ Ñÿäðèíèí ìöàâèíè Èúðà êàòèáè ßëè ßùìÿäîâ www.yaï.org.az
ñàéòûíà ìöñàùèáÿ âåðèá:
- ßëè ìöÿëëèì, þíúÿ úàðè èë ÿðçèíäÿ
Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû èëÿ áàüëû ôèêèðëÿðèíèçè
þéðÿíìÿê èñòÿðäèê. Áÿëëè îëäóüó
êèìè, ñÿìÿðÿëè èãòèñàäè ñòðàòåýèéà
âÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èíñòèòóñèîíàë
èñëàùàòëàð íÿòèúÿñèíäÿ 2014-úö èëäÿ äÿ Àçÿðáàéúàíûí äöíéà èãòèñàäèééàòûíäà ìþâãåéè äàùà äà ýöúëÿíäè, þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã èãòèñàäè íöôóçó ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ
àðòäû. Áöòþâëöêäÿ, áàøà âóðäóüóìóç èëèí ñîñèàë-èãòèñàäè éåêóíëàðû
íÿéè èôàäÿ åäèð?
- Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äèíàìèê èãòèñàäè èíêèøàôû áöòöí ñàùÿëÿðäÿ áþéöê íàèëèééÿòëÿðèí ÿëäÿ åäèëìÿñèíè øÿðòëÿíäèðèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èíêèøàô ñèéàñÿòè ñàéÿñèíäÿ, äåìÿê îëàð êè, 11 èë ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàí, ñþçöí ùÿãèãè ìÿíàñûíäà, ÿçÿìÿòëè èíêèøàô ìÿðùÿëÿñè êå÷ìèøäèð. Áó èëëÿð ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí ñöðÿòëè èíêèøàôû ÖÄÌ-íèí ö÷ãàò àðòûìûíäà èôàäÿ îëóíóá, éîõñóëëóã
ñÿâèééÿñè òÿõìèíÿí 10 äÿôÿ àøàüû ñàëûíûá, áèð ìèëéîíäàí ÷îõ éåíè èø éåðëÿðè à÷ûëûá. Ìÿùç áó óüóðëó ñèéàñÿòèí âÿ ÿëäÿ
åäèëìèø íàèëèééÿòëÿðèí ôîíóíäà úàðè èë ÿðçèíäÿ äÿ Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôû äàâàì
åäèá. Ñîñèàë-èãòèñàäè ñàùÿëÿðäÿ ÿëäÿ åäèëÿí íàèëèééÿòëÿð - èãòèñàäèééàòûí èíêèøàôû
ùÿð øåéäÿí ÿââÿë ñîñèàë ðèôàùûí äàùà äà
éàõøûëàøìàñûíäà èôàäÿ îëóíóá. Àçÿðáàé-
ìèééÿòëÿ, ñÿùèééÿ åëÿ áèð ñàùÿäèð êè, îðàäà èñëàùàòëàð äàèìèäèð. Ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð áöòþâëöêäÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìîäåðíëÿøìÿ âÿ éåíèëÿøìÿ ñèéàñÿòèíèí òÿðêèá ùèññÿñè êèìè ãÿáóë åäèëèð. Èíñàíëàð ñÿùèééÿ èñëàùàòëàðûíûí äàùà àðäûúûë ñóðÿòäÿ
äàâàì åòäèðèëÿúÿéèíÿ âÿ ìöñáÿò íÿòèúÿëÿð âåðÿúÿéèíÿ ñÿìèìè øÿêèëäÿ èíàíûðëàð.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, Àçÿðáàéúàíäà áöòöí ñàùÿëÿðäÿ úèääè
èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëèð, éàøàéûø ñòàíäàðòëàðû äÿéèøèð âÿ
áó êîíòåêñòäÿ ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí êåéôèééÿòèíÿ äÿ òÿëÿáàò
òÿáèè îëàðàã éöêñÿëèð. Ìÿëóìàò
ö÷öí ãåéä åäèì êè, èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìèíÿ êå÷èðèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéè “Òèááè ñûüîðòà ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ãàíóíóíäà òÿñáèò
îëóíìóøäóð. Þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ éåíè
ñèñòåìèí òÿòáèã åäèëìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð áèð
÷îõ úèääè èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëìèøäèð.
Ùÿð øåéäÿí ÿââÿë, ñÿùèééÿ èíôðàñòðóêòóðóíóí êþêëö ñóðÿòäÿ éåíèëÿøäèðèëìÿñèíè
ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà îíëàðëà ÿí éöêñÿê ñòàíäàðòëàðà
úàâàá âåðÿí ìöàëèúÿ ìöÿññèñÿëÿðè èíøà
åäèëèá, ìöàñèð òèááè àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç
åäèëèá. Ðåýèîíëàðäà ìöàñèð äèàãíîñòèêà
ìÿðêÿçëÿðèíèí éàðàäûëìàñû, ùåñàá åäèðÿì, þëêÿìèçäÿ ñîñèàë ñèéàñÿòèí ìàùèééÿòèíè ÿêñ åòäèðÿí áàðèç íöìóíÿäèð. Áöòþâëöêäÿ, äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð, ýþðöëÿí èøëÿð ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ éåíè ñèñòåìÿ êå÷èäèí åòèáàðëû
ÿñàñûíû éàðàäûð.
Ìàùèééÿò åòèáàðèëÿ èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èä ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ ÿí ìöùöì èñëàùàòäûð. Áóíóíëà ñÿùèééÿäÿ òÿêúÿ ìàëèééÿëÿøìÿíèí äåéèë, ùÿì äÿ èäàðÿåòìÿíèí éåíè ìåòîäó òÿòáèã åäèëìÿéÿ
áàøëàíàúàã. Êîíêðåò ôÿàëèééÿòÿ ýÿëäèêäÿ
èñÿ ãåéä åòìÿéè âàúèá áèëèðÿì êè, èúáàðè
òèááè ñûüîðòàéà êå÷èëìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð èíòåíñèâ äÿéÿðëÿíäèðìÿëÿð àïàðûëûð, àéðû-àéðû þëêÿëÿðèí òÿúðöáÿñè þéðÿíèëèð, çÿðóðè
íîðìàòèâ ñÿíÿäëÿðèí ùàçûðëàíìàñû öçÿðèíäÿ èø ýåäèð. Äöíéà Áàíêûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ áèðýÿ ëàéèùÿëÿð ãàðøûéà ãîéóëàí âÿçèôÿéÿ ÷àòìàãäà áèçÿ çÿðóðè êþìÿê ýþñòÿðèð. Ùåñàá åäèðÿì êè, Àçÿðáàéúàí ñÿùèééÿñè èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìèíèí òÿòáèãèíÿ ÷îõ éàõûíëàøûá âÿ éàõûí
çàìàíëàðäà áèç áóíóí øàùèäè îëàúàüûìû-
“Àçÿðáàéúàí þçöíöí ñöðÿòëè èíêèøàôû, ñàùèá îëäóüó çÿíýèí òÿáèè
ðåñóðñëàðû âÿ ÿëâåðèøëè ýåîïîëèòèê ìþâãåéè èëÿ ðåýèîíàë ìèãéàñäà âÿ
áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ äèããÿòè úÿëá åäÿí äþâëÿòÿ ÷åâðèëèá. Áöòöí
áóíëàð Àçÿðáàéúàíà îëàí ìàðàüû àðòûðûá. Áåëÿëèêëÿ, àéðû-àéðû äþâëÿòëÿð Àçÿðáàéúàí âàñèòÿñèëÿ þëêÿìèçèí éåðëÿøäèéè áþëýÿäÿ þç ìàðàãëàðûíû ùÿéàòà êå÷èðìÿê ö÷öí ìöÿééÿí úÿùäëÿð åäèðëÿð”
úàíûí ñîñèàë äþâëÿò ìàùèééÿòèíäÿí èðÿëè
ýÿëÿðÿê ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñèíèí
ýöúëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ òÿäáèðëÿðèí
äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô íþãòåéè-íÿçÿðèíäÿí ÿùÿìèééÿòèíè
õöñóñè âóðüóëàìàã ëàçûìäûð. Áöòþâëöêäÿ, Àçÿðáàéúàíûí ñöðÿòëè èãòèñàäè èíêèøàôû þëêÿìèçèí èãòèñàäè ìîäåëèíèí áèð ÷îõ
ÿùÿìèééÿòëè ïàðàìåòðëÿðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðèð. Áó ïàðàìåòðëÿð Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí äàéàíûãëûëûüû, ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòèíèí éöêñÿëìÿñè âÿ áó ìåéàðà ýþðÿ
Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà ÿùÿìèééÿòëè éåð
òóòìàñû èëÿ ñÿúèééÿëÿíäèðèëÿ áèëÿð. Áåëÿëèêëÿ, úàðè èë ÿðçèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿð, èíñòèòóñèîíàë èñëàùàòëàð âÿ ãàçàíûëìûø
óüóðëàð Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãöäðÿòèíèí àðòìàñûíäà èôàäÿ îëóíóá. Àçÿðáàéúàí èãòèñàäè èíêèøàôûíà, ñîñèàë-ñèéàñè ñàáèòëèéÿ, áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ ÿëäÿ åòäèéè
íöôóçóíà âÿ ìþâãåéèíÿ ýþðÿ ýöúëö,
ãöäðÿòëè âÿ ÿçÿìÿòëè áèð äþâëÿò êèìè ÷ûõûø
åòìÿêäÿäèð. Áó äà þç íþâáÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ ðîëóíó
âÿ ÿùÿìèééÿòèíè àðòûðûá.
Áöòöí áóíëàðûí ìÿíòèãè íÿòèúÿñè êèìè,
ÿëäÿ åäèëÿí óüóðëàð ìèëëè ãöðóð ùèññèíè äàùà äà àðòûðûá. Àçÿðáàéúàíäà éåíè áèð úÿìèééÿò ôîðìàëàøìàãäàäûð. Áó úÿìèééÿò
ìöàñèðëèéè, äàõèëè áèðëèéè, ñàáèòëèéè âÿ ýÿëÿúÿéÿ èíàìëû áàõûøëàðû èëÿ ôÿðãëÿíèð.
- Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê èíêèøàôûíûí ôîíóíäà àéðû-àéðû ñàùÿëÿðäÿ, î
úöìëÿäÿí, ñÿùèééÿ ñåêòîðóíäà
ôóíäàìåíòàë èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Öìóìèëèêäÿ, áó ñàùÿäÿ éåíè ñèñòåìÿ, éÿíè ñÿùèééÿíèí ìàëèééÿëÿøìÿñèíèí éåíè ìåõàíèçìè
îëàí èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èäèí
ÿùÿìèééÿòè âÿ íÿòèúÿëÿðè áàðÿäÿ
íÿ äöøöíöðñöíöç?
- ßââÿëà îíó ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì êè,
äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿí îëóíìóø ïðèîðèòåòëÿð ñûðàñûíäà ñÿùèééÿíèí èíêèøàôû õöñóñè éåð òóòóð. Áó ñàùÿäÿ èñëàùàòëàð àïàðûëûð, éåíèëèêëÿð òÿòáèã åäèëèð. Áó, ôàñèëÿñèç ïðîñåñäèð âÿ ùÿìèøÿ äàâàì åäÿúÿê. Öìó-
çà öìèä åäÿ áèëÿðèê. Àíúàã èúáàðè òèááè
ñûüîðòàéà êå÷èäèí âÿ õöñóñèëÿ äÿ éåíè
ñèñòåìèí òàì ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìàñûíûí
àñàí îëàúàüûíû, ãûñà âàõòäà ùÿð øåéèí
äÿéèøÿúÿéèíè äöøöíìÿê äöçýöí îëìàçäû. Ãàðøûäà ÷îõ úèääè èñëàùàòëàðûí äàéàíäûüûíû äÿðê åòìÿëèéèê.
Îíó äà ãåéä åäèì êè, èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èä, ùÿð øåéäÿí ÿââÿë, èíäè áèçäÿ ìþâúóä îëàí ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí ôÿëñÿôÿñèíè äÿéèøÿúÿê. ßùàëèéÿ ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí òÿøêèëè, îíóí ëàçûìè ñÿâèééÿäÿ
ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñè ùÿð áèð ìöàñèð äþâëÿòèí áàøëûúà âÿçèôÿñèäèð. ßùàëèéÿ êåéôèééÿòëè ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí òÿìèí åäèëìÿñè
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè
ñîñèàë ñèéàñÿòèí òÿìÿë ïðèíñèïëÿðèíäÿíäèð.
Ñþùáÿò õèäìÿòèí êåéôèééÿòèíèí äàùà äà
àðòûðûëìàñûíäàí, àéðûëàí äþâëÿò âÿñàèòëÿðèíèí äàùà öíâàíëû âÿ ñÿìÿðÿëè õÿðúëÿíìÿñèíèí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿí ýåäèð. Èúáàðè
òèááè ñûüîðòà áóðàäà ÿí ÿëâåðèøëè âàñèòÿ êèìè íÿçÿðäÿí êå÷èðèëèð.
- Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíûí áàøëûúà
ñòðàòåæè ÿñàñëàðûíäàí áèðèíè äÿ þëêÿìèçäÿêè èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèê
âÿ òÿùëöêÿñèçëèê ìöùèòè òÿøêèë åäèð.
Áó áàõûìäàí, úàðè èëäÿ þëêÿìèçäÿêè èúòèìàè-ñèéàñè âÿçèééÿòè âÿ ïðîñåñëÿðè íåúÿ äÿéÿðëÿíäèðèðñèíèç?
- Ùÿð áèð þëêÿíèí èúòèìàè-ñèéàñè âÿçèééÿòèíè ìöÿééÿíëÿøäèðÿí ÿñàñ àìèë îíóí
èãòèñàäè äóðóìóäóð. Ãåéä åòäèéèì êèìè,
Àçÿðáàéúàí èãòèñàäè úÿùÿòäÿí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð âÿ 2014-úö èëäÿ äÿ þëêÿìèçèí
èãòèñàäè èíêèøàôû éöêñÿê òåìïèíè ñàõëàéûáäûð. Áåëÿëèêëÿ äÿ, Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí éöêñÿëèøè, èãòèñàäèééàòûí èíêèøàôû èëÿ
ÿëàãÿäàð úÿìèééÿòèí äèýÿð ñàùÿëÿðèíäÿ
áàø âåðÿí ìöñáÿò äÿéèøèêëèêëÿð þëêÿíèí
áöòþâëöêäÿ èúòèìàè-ñèéàñè âÿ ìÿíÿâè-ïñèõîëîæè äóðóìóíó ìöÿééÿíëÿøäèðèð. ßýÿð
öìóìè õàðàêòåðèñòèêà âåðìÿëè îëñàã, áöòþâëöêäÿ, þëêÿìèçäÿêè èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéè àéðûúà âóðüóëàìàã ëàçûì ýÿëÿúÿêäèð. Áó äà îíäàí èáàðÿòäèð êè, Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè äóðóìó, èãòèñàäè äóðóìóíóí
ôîðìàëàøäûðäûüû ñîñèàë âÿçèééÿò þëêÿ âÿ-
òÿíäàøëàðûíûí ìöòëÿã ÿêñÿðèééÿòèíè þç ùþêóìÿòèíäÿí, äþâëÿòèíäÿí ìÿìíóí ñàëàúàã ýåð÷ÿêëèéè ôîðìàëàøäûðûáäûð. Èíñàíëàð
ùþêóìÿòäÿí, ùàêèìèééÿòäÿí ðàçûäûðëàð,
áó äà èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéèí ÿñàñûíû
òÿøêèë åäèð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ìÿí þëêÿìèçèí áöòþâëöêäÿ èúòèìàè-ñèéàñè äóðóìóíó
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ñèéàñè ãöäðÿòèíèí
àðòìàñû, íöôóçóíóí éöêñÿëìÿñè èëÿ èçàù
åòìÿê èñòÿðäèì. Áó äà îíäàí èáàðÿòäèð êè,
úÿìè ìöñòÿãèëëèéèíèí 23-úö èëäþíöìöíö
áèð íå÷ÿ àé áóíäàí þíúÿ ãåéä åòìèø
Àçÿðáàéúàí àðòûã ãöäðÿòëè äþâëÿòÿ ÷åâðèëèáäèð. Áó ùÿì äÿ áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ þç
òÿñäèãèíè òàïûð. Àçÿðáàéúàíûí Áèðëÿøìèø
Ìèëëÿòëÿð Òÿøêèëàòûíûí Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíà ãåéðè-äàèìè öçâëöéö âÿ ñÿäðëèéè,
ùÿì÷èíèí, Àâðîïà Øóðàñûíûí Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíÿ ðÿùáÿðëèéè óüóðëà áàøà ÷àòûá.
Ùåñàá åäèðÿì êè, áóíëàð 23 èëëèê ìöñòÿãèëëèê òàðèõèíÿ ìàëèê îëàí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð ÿùÿìèééÿòëè áåéíÿëõàëã íàèëèééÿòëÿðäèð. Áó, Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ ýöúëö, ãöäðÿòëè, åéíè
çàìàíäà, áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åäÿí áèð äþâëÿòÿ ÷åâðèëäèéèíè òÿñäèã åäèð. Åéíè çàìàíäà, ùåñàá åäèðÿì êè, Àçÿðáàéúàí, õöñóñèëÿ äÿ
Áàêû øÿùÿðè àðòûã äöíéàíûí ìÿäÿíè ìÿðêÿçëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèá êè, áó äà áöòþâëöêäÿ þëêÿ âÿòÿíäàøëàðûíûí ìèëëè èôòèõàð
ùèññèíè ôîðìàëàøäûðàí ýåð÷ÿêëèê êèìè èúòèìàè-ñèéàñè âÿ ìÿíÿâè-ïñèõîëîæè äóðóìà
ìöñáÿò òÿñèð åäÿí ðåàëëûãäûð. Áåëÿëèêëÿ,
ìöàñèð Àçÿðáàéúàíûí ÿí ìöùöì ýåð÷ÿêëèéè èãòèñàäè éöêñÿëèø öçÿðèíäÿ ôîðìàëàøàí
ìþùêÿì èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèêäèð. Áàøà
âóðäóüóìóç èëèí ùàäèñÿëÿðè âÿ ðåàëëûãëàðû
äà áóíó òÿñäèã åäèð.
- Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíäà ñèéàñè ñèñòåìèí
ëîêîìîòèâ, àâàíãàðä ñèéàñè ãöââÿñè êèìè ÷ûõûø åäèð âÿ þç ñûðàëàðûíäà úÿìèééÿòèí áöòöí òÿáÿãÿëÿðèíèí íöìàéÿíäÿëÿðèíè áèðëÿøäèðèð.
ðèôàù âÿ ãóðóúóëóã íàìèíÿ áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðèíÿ ãàòûëàí ïàðòèéàìûçûí íàìèçÿäëÿðè - ñÿëàùèééÿòëè øÿõñëÿð ñå÷èúèëÿðëÿ
ýþðöøäÿ ïëàòôîðìàëàðû åëàí åäÿðÿê ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðè îíëàðûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðäûëàð. Àðòûã áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè áàøà
÷àòûá. Èíàíûðàì êè, ñÿñâåðìÿíèí íÿòèúÿëÿðè ïàðòèéàìûç ö÷öí óüóðëó îëàúàã. Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû éåíÿ äÿ áÿëÿäèééÿëÿðäÿ ëàéèãèíúÿ òÿìñèë îëóíà áèëÿúÿê âÿ
íþâáÿòè áåø èëäÿ ïàðòèéàíû òÿìñèë åäÿí
íöìàéÿíäÿëÿð Àçÿðáàéúàíûí ìöõòÿëèô
áþëýÿëÿðèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí áÿëÿäèééÿëÿðèí èøèíäÿ éàõûíäàí èøòèðàê åäÿúÿêëÿð. Îíó äà äèããÿòèíèçÿ ÷àòäûðûì êè, áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ íàìèçÿäëÿðèí èðÿëè ñöðöëìÿñè êîíòåêñòèíäÿ ýÿíúëÿð âÿ ãàäûíëàðà öñòöíëöê âåðèëäè. Áó, þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè âÿ ýåíäåð
ñèéàñÿòèíèí áàðèç íöìóíÿñè, äàâàìû êèìè
ñÿúèééÿëÿíäèðèëÿ áèëÿð. Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðè âÿ ãàäûíëàðû þç ïîòåíñèàëëàðûíà óéüóí îëàðàã áÿëÿäèééÿëÿðäÿ òÿìñèë îëóíìàüà ëàéèãäèðëÿð. Êîíêðåò îëàðàã ÉÀÏ-ûí
öçâö îëàí ãàäûíëàðûí âÿ ýÿíúëÿðèí ñàé
åòèáàðèëÿ âÿ âÿòÿíäàø ôÿàëëûüû áàõûìûíäàí áÿëÿäèééÿëÿðäÿ äàùà ÷îõ ñàéäà òÿìñèë îëóíìàüà èìêàíëàðû âàð.
Ùÿãèãÿòÿí, ÉÀÏ-ûí ñûðàëàðûíäà òÿêúÿ
ñàé åòèáàðèëÿ ÷îõëó ýÿíúëÿð áèðëÿøìÿéèá,
åéíè çàìàíäà, êèôàéÿò ãÿäÿð éöêñÿê èíòåëëåêò ñàùèáè îëàí, âÿòÿíïÿðâÿðëèéè èëÿ ñå÷èëÿí, éöêñÿê áèëèêëÿð ìÿíèìñÿìèø ýÿíúëÿð
úÿìëÿøèá êè, áóýöíêö âÿ äàùà ÷îõ ýÿëÿúÿê Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà äàùà àéäûí òÿñÿââöðëÿðèìèçèí ôîðìàëàøìàñûíà èìêàí
âåðèð. ÉÀÏ-ûí ýÿíúëÿðè Àçÿðáàéúàíûí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà éöêñÿê ôÿàëëûã íöìàéèø åòäèðèðëÿð. Áóíóí ÿí áàðèç èôàäÿëÿðèíäÿí áèðè þòÿí èëèí îêòéàáð àéûíäà þëêÿìèçäÿ êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ
ýÿíúëÿðèí ñå÷êè êàìïàíèéàñûíäà ôÿàë èøòèðàê åòìÿñèäèð. Þëêÿ ýÿíúëÿðèíèí ñå÷êè
êàìïàíèéàñûíà ãîøóëìàñûíäà, Ïðåçèäåíòèí äÿñòÿêëÿíìÿñèíäÿ, ñÿñâåðìÿäÿ ôÿàë
“Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè äóðóìó, èãòèñàäè äóðóìóíóí ôîðìàëàøäûðäûüû ñîñèàë âÿçèééÿò þëêÿ âÿòÿíäàøëàðûíûí ìöòëÿã ÿêñÿðèééÿòèíè þç
ùþêóìÿòèíäÿí, äþâëÿòèíäÿí ìÿìíóí ñàëàúàã ýåð÷ÿêëèéè ôîðìàëàøäûðûáäûð. Èíñàíëàð ùþêóìÿòäÿí, ùàêèìèééÿòäÿí ðàçûäûðëàð, áó äà èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéèí ÿñàñûíû òÿøêèë åäèð”
Áöòþâëöêäÿ, ïàðòèéàíûí éöêñÿê
íöôóçóíóí âÿ úèääè ñîñèàë äÿñòÿéèíèí ôîíóíäà úàðè èëäÿêè ôÿàëèééÿòèíè íåúÿ ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- Þíúÿ îíó ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì êè,
Àçÿðáàéúàíûí ñèéàñè ñèñòåìèíèí äèíàìèê
èíêèøàôûíäà Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí õöñóñè âÿ ÿùÿìèééÿòëè ðîëó îëìóøäóð.
Áó, þç íþâáÿñèíäÿ, Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí ìþâãåéèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ, èúòèìàè ðîëó âÿ ÿùÿìèééÿòèíèí
àðòìàñûíà ñÿáÿá îëóá. ÉÀÏ-ûí ñûðàëàðûíäà ùàçûðäà 640 ìèíäÿí ÷îõ Àçÿðáàéúàí
âÿòÿíäàøû áèðëÿøèá. Ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì êè, Àçÿðáàéúàíûí ñèéàñè òàðèõèíäÿ
ùå÷ áèð ñèéàñè òÿøêèëàò þç ñûðàëàðûíäà áó
ãÿäÿð èíñàíû áèðëÿøäèðìÿéèá.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ñûðàëàðûíäà 640 ìèíäÿí ÷îõ èíñàíûí áèðëÿøìÿñè ùÿð øåéäÿí þíúÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðûíûí Ùåéäÿð ßëèéåâ èäåéàëàðûíà âÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ñèéàñÿòèíÿ èíàìûíäàí ãàéíàãëàíûð. Áó èíàì Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿòèí
óüóðëó íÿòèúÿëÿðèíèí ôîíóíäà äàùà äà
ýöúëÿíìÿêäÿäèð. Áóíó Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí ñûðàëàðûíà äàõèë îëàí öçâëÿðèí ñàéûíûí àðòûì äèíàìèêàñû äà àøêàð
ñóðÿòäÿ ýþñòÿðèð. ÉÀÏ-ûí áèð þçÿëëèéè äÿ
îäóð êè, ïàðòèéà þç ñûðàëàðûíäà Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíèí ÿí ôÿàë öçâëÿðèíè, èúòèìàè-ñèéàñè ïðîñåñëÿðäÿ éàõûíäàí èøòèðàê
åòìÿê èñòÿéÿí âÿ åäÿí ýÿíúëÿðè, ãàäûíëàðû, ùÿì÷èíèí çèéàëû âÿ èíòåëëåêòóàë øÿõñëÿðè áèðëÿøäèðèð. Áåëÿëèêëÿ, ïàðòèéàíûí ñûðàëàðûíäà úÿìèééÿòèí áöòöí çöìðÿëÿðèíèí
íöìàéÿíäÿëÿðè áèðëÿøèáëÿð. Úàðè èëäÿ äÿ
ïàðòèéàìûçûí ôÿàëèééÿòè îëäóãúà ñÿìÿðÿëè
îëìóøäóð. ÉÀÏ-ûí ñûðàëàðû êÿìèééÿò âÿ
êåéôèééÿò åòèáàðèëÿ ýåíèøëÿíìèø, ïàðòèéàìûçûí ñîñèàë-ñèéàñè íöôóçó äàùà äà àðòìûøäûð. Ùÿì÷èíèí, ÉÀÏ áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíè óüóðëà äàâàì åòäèðìèø, Àñèéàäà
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí íöôóçëó ñèéàñè òÿøêèëàòëàðëà ýåíèø âÿ ñÿìÿðÿëè, ÷îõøàõÿëè
ÿìÿêäàøëûüûíû ýöúëÿíäèðìèøäèð.
Áöòþâëöêäÿ, ÉÀÏ ìöÿééÿí îëóíìóø
âÿçèôÿëÿðèí þùäÿñèíäÿí óüóðëà ýÿëèð. Èñòÿð
ñå÷êèëÿðèí êå÷èðèëìÿñè, èñòÿð ïàðòèéàíûí
íöôóçóíóí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿòèí èíñàíëàð òÿðÿôèíäÿí äàùà
éàõøû ãÿáóë îëóíìàñû âÿ òÿøâèã åäèëìÿñè
èñòèãàìÿòèíäÿ ÉÀÏ áöòöí âÿçèôÿëÿðèíè àðäûúûë øÿêèëäÿ óüóðëà éåðèíÿ éåòèðèð.
- ßëè ìöÿëëèì, áÿñ úàðè èëäÿêè áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè êîíòåêñòèíäÿ Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ôÿàëèééÿòèíè íåúÿ õàðàêòåðèçÿ åäÿ áèëÿðñèíèç?
- Ñå÷êè êàìïàíèéàñû ÿðÿôÿñèíäÿ Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè èëÿ áàüëû úèääè ùàçûðëûã èøëÿðè ýþðäö. Õöñóñèëÿ äÿ òÿáëèüàò-òÿøâèãàò ìÿðùÿëÿñèíäÿ
èøòèðàê åòìÿñèíäÿ ïàðòèéàìûçûí ýÿíúëÿðèíèí àïàðäûüû òÿøâèãàò êàìïàíèéàñû ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàéûá. ÉÀÏ-ûí ýÿíúëÿðè, ñþçöí ùÿãèãè ìÿíàñûíäà, þçöíäÿ áþéöê ñèéàñè âÿ ìÿíÿâè ýöúö, ýÿíúëèê åíåðæèñèíè
áèðëÿøäèðèð âÿ áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿéèíÿ èíàìëà áàõìàã ö÷öí ÷îõ åòèáàðëû
ÿñàñëàð éàðàäûð. Ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì êè,
Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðè îíëàðà ýÿíúëèê ýöíöíö áÿõø åòìèø Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
èäåéàëàðûíû ùå÷ çàìàí óíóòìóðëàð, ÿêñèíÿ,
ôÿàëèééÿòëÿðèíäÿ áöòöíëöêëÿ áó èäåéàëàðà
èñòèíàä åäèðëÿð. ×öíêè áó èäåéàëàð îíëàðûí
ôîðìàëàøìàñûíà áèëàâàñèòÿ êþìÿêëèê ýþñòÿðèá. Ìÿùç áó èíàìäàí èðÿëè ýÿëÿðÿê Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ ýÿíúëÿðÿ áþéöê åòèìàä ýþñòÿðäè.
- Àçÿðáàéúàíûí ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ þç
ìþâãåéèíè äàâàìëû ñóðÿòäÿ ìþùêÿìëÿíäèðìÿñè þëêÿìèçëÿ òÿðÿôäàøëûã âÿ ÿìÿêäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ ìàëèê îëàí þëêÿëÿðäÿ ïîçèòèâ
òÿÿññöðàò éàðàòñà äà, áÿçè äàèðÿëÿðäÿ íàðàùàòëûã ùèññè ìåéäàíà
ýÿòèðèð. Õöñóñèëÿ äÿ àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðèí òÿñèðèíÿ ìÿðóç ãàëàí ìÿðêÿçëÿð, ùÿì÷èíèí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð þëêÿìèçÿ ãàðøû èêèëè ñòàíäàðòëàðà ñþéêÿíÿí ñóáéåêòèâ ìþâãåéÿ éîë âåðèðëÿð. Áó ìÿñÿëÿéÿ ìöíàñèáÿòèíèç íåúÿäèð?
- Àçÿðáàéúàí þçöíöí ñöðÿòëè èíêèøàôû,
ñàùèá îëäóüó çÿíýèí òÿáèè ðåñóðñëàðû âÿ
ÿëâåðèøëè ýåîïîëèòèê ìþâãåéè èëÿ ðåýèîíàë
ìèãéàñäà âÿ áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ äèããÿòè úÿëá åäÿí äþâëÿòÿ ÷åâðèëèá. Áöòöí
áóíëàð Àçÿðáàéúàíà îëàí ìàðàüû àðòûðûá.
Áåëÿëèêëÿ, àéðû-àéðû äþâëÿòëÿð Àçÿðáàéúàí
âàñèòÿñèëÿ þëêÿìèçèí éåðëÿøäèéè áþëýÿäÿ
þç ìàðàãëàðûíû ùÿéàòà êå÷èðìÿê ö÷öí
ìöÿééÿí úÿùäëÿð åäèðëÿð. Áó, ÿââÿëëÿð äÿ
îëóáäóð, áó ýöí äÿ ìöøàùèäÿ îëóíóð,
øöáùÿñèç, ýÿëÿúÿêäÿ äÿ áàø âåðÿúÿêäèð.
Áó, öìóìèééÿòëÿ, äöíéà ïðàêòèêàñûíäà
ðàñò ýÿëèíÿí áèð ýåð÷ÿêëèêäèð. Àììà ãÿðèáÿ ìÿãàìëàð îíäàí èáàðÿòäèð êè, áó ýöí
àéðû-àéðû äþâëÿòëÿðèí Àçÿðáàéúàíà éþíÿëèê áó éàíàøìàëàðû áèð àç äàùà èíòåíñèâëÿøèá. Áó èíòåíñèâëÿøìÿíèí êþêöíäÿ äàéàíàí ÿñàñ ðåàëëûã îíäàí èáàðÿòäèð êè,
Àçÿðáàéúàí ðåýèîíóí ëèäåð äþâëÿòèíÿ, ÿí
ãöäðÿëè þëêÿñèíÿ ÷åâðèëèáäèð. Áó ýöí Úÿíóáè Ãàôãàç èãòèñàäèééàòûíûí ÿùÿìèééÿòëè áèð ùèññÿñè Àçÿðáàéúàíûí ïàéûíà äöøöð. Âÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí ñöðÿòëè èíêèøàôû áåëÿ áèð ôèêèð ñþéëÿìÿéÿ èìêàí âåðèð êè, éàõûí çàìàíëàðäà áöòþâëöêäÿ Úÿíóáè Ãàôãàçûí èãòèñàäèééàòû äåäèêäÿ ÿñàñ åòèáàðèëÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòû áàøà äöøöëÿúÿê. Äèýÿð òÿðÿôäÿí,
Àçÿðáàéúàíûí äåìîãðàôèê èíêèøàôû äà,
ÿùàëèñèíèí ñöðÿòëÿ àðòìàñû äà þëêÿìèçèí
ðåýèîíäà ðîëóíó âÿ ÿùÿìèééÿòèíè úèääè
øÿêèëäÿ àðòûðûáäûð. Åéíè çàìàíäà, þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ
ìþâãåëÿðèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñè Àçÿðáàéúàíûí ùÿì ðåýèîíàë, ùÿì äÿ ðåýèîíäàíêÿíàð ïðîñåñëÿðäÿ ðîëóíó àðòûðûá âÿ ìþâãåéèíè ìþùêÿìëÿíäèðèáäèð. Áó èñÿ þç
íþâáÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíà îëàí ìàðàüû
äàùà äà ýöúëÿíäèðèáäèð. Áåëÿëèêëÿ, ãåéä
åòäèéèì êèìè, ìöõòÿëèô âàñèòÿëÿðäÿí èñòèôàäÿ åäÿðÿê Àçÿðáàéúàí âàñèòÿñèëÿ áþëýÿìèçëÿ áàüëû ìàðàãëàðûí ðåàëëàøäûðûëìàñû
èñòÿêëÿðè ýöúëÿíèð. Õöñóñèëÿ äÿ, áó ñûðàäà
àéðû-àéðû áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí âÿ áþéöê äþâëÿòëÿðèí èêèëè ñòàíäàðòëàð ñèéàñÿòèíè
ìöøàùèäÿ åäèðèê. Áó, ùÿì Àçÿðáàéúàíäàêû äàõèëè ñèéàñè ïðîñåñëÿðÿ ìöäàõèëÿ
åäÿðÿê ãÿðÿçëè, ñóáéåêòèâ ìöíàñèáÿò
ýþñòÿðìÿêäÿ, ùÿì äÿ Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñè èëÿ áàüëû ÿäàëÿòñèç ìþâãå
òóòìàãäà þçöíö ýþñòÿðèð.
ßëáÿòòÿ, áó úöð úÿùäëÿðëÿ íÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöñáÿò èìèúèíÿ êþëýÿ ñàëìàã,
íÿ äÿ þëêÿìèçäÿêè èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèê
âÿ òÿùëöêÿñèçëèéÿ òÿñèð åòìÿê îëàð. Àçÿðáàéúàíäàêû èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèê î äÿðÿúÿäÿ ìþùêÿì äàéàãëàð öçÿðèíäÿ ãÿ-
þëêÿìèçäÿêè ñàáèòëèéè ïîçìàã ñÿéëÿðèíè
ðÿää åäèð. Ýöìàí åäèðÿì êè, áóíäàí
ñîíðà äà áó ìöíàñèáÿòè ýþñòÿðÿúÿêäèð.
Áöòþâëöêäÿ, ðàäèêàë ìöõàëèôÿò þç ìþâãåéèíè âÿ èäåîëîýèéàñûíû êÿñêèí ñóðÿòäÿ äÿéèøìÿéÿ ìÿùêóìäóð. Îíëàð áó ðåàëëûüû
äÿðê åòìÿñÿëÿð, ñÿùâ ìþâãåëÿðèíè äàâàì
åòäèðìÿêäÿ èñðàðëû îëñàëàð, Àçÿðáàéúàí
úÿìèééÿòèíèí îíëàðà ìöíàñèáÿòè äàùà äà
êÿñêèíëÿøÿúÿê. Àçÿðáàéúàíäà ðàäèêàëëûüà, àãðåññèâëèéÿ éåð éîõäóð.
- ßëè ìöÿëëèì, 2015-úè èëäÿ þëêÿìèç
ö÷öí ýþçëÿíòèëÿðèíèç íÿäèð?
- Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè
èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èíêèøàô ñèéàñÿòè ñàéÿñèíäÿ þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ ÿëäÿ åäèëìèø íàèëèééÿòëÿð ýÿëÿúÿéÿ îïòèìèñò áàõìàüà èìêàí âåðèð. Áó áàõûìäàí, 2015úè èëèí äÿ Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôû íþãòåéèíÿçÿðèíäÿí êèôàéÿò ãÿäÿð óüóðëó, ñÿìÿðÿëè âÿ ìÿùñóëäàð îëàúàüûíû äöøöíöðÿì.
ßëáÿòòÿ, àéðû-àéðû ñàùÿëÿðäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð äàâàì åòäèðèëÿúÿê, áóíóí
ôîíóíäà èãòèñàäè, ñèéàñè ñàùÿëÿðäÿ, ìÿäÿíèééÿò, èäìàí ìöñòÿâèñèíäÿ àðäûúûë
óüóðëàð ÿëäÿ åäèëÿúÿê. Öìóìèééÿòëÿ,
2015-úè èë Àçÿðáàéúàí ö÷öí áèð íå÷ÿ èñòèãàìÿòäÿ ÿëàìÿòäàð îëàúàã. Ýÿëÿí èë þë-
“Äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿí îëóíìóø ïðèîðèòåòëÿð ñûðàñûíäà ñÿùèééÿíèí èíêèøàôû õöñóñè éåð òóòóð. Áó ñàùÿäÿ èñëàùàòëàð àïàðûëûð,
éåíèëèêëÿð òÿòáèã åäèëèð. Áó, ôàñèëÿñèç ïðîñåñäèð âÿ ùÿìèøÿ äàâàì
åäÿúÿê. Öìóìèééÿòëÿ, ñÿùèééÿ åëÿ áèð ñàùÿäèð êè, îðàäà èñëàùàòëàð
äàèìèäèð. Ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð áöòþâëöêäÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìîäåðíëÿøìÿ âÿ éåíèëÿøìÿ ñèéàñÿòèíèí
òÿðêèá ùèññÿñè êèìè ãÿáóë åäèëèð”
ðàð òóòóáäóð êè, ùàíñûñà ãÿðÿçëè ãöââÿëÿð,
àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðè áóíà òÿñèð åäÿ
áèëìÿçëÿð. Þëêÿìèçäÿ ìþâúóä îëìóø áó
ñàáèòëèéèí ÿí ìþùêÿì ãàðàíòû âÿ òÿìèíàò÷ûñû èñÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðû âÿ
îíëàðûí ñàáèòëèéÿ, ÿìèí-àìàíëûüà îëàí
èíàì âÿ ñÿäàãÿòèäèð.
- Éåðè ýÿëìèøêÿí, Àçÿðáàéúàí ñèéàñè ïàëèòðàñûíûí àóòñàéäåðèíÿ
÷åâðèëìèø ðàäèêàë ìöõàëèôÿò âÿ þëêÿìèçäÿêè “áåøèíúè êîëîí”óí íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ äàüûäûúû - àíòèìèëëè
ôÿàëèééÿòèíè, àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðè èëÿ èøáèðëèéèíè äàâàì åòäèðèð...
- Ãåéä åòäèéèì êèìè, Àçÿðáàéúàíûí
äèíàìèê èíêèøàôû, áåéíÿëõàëã ìþâãåéèíèí
ìöòÿìàäè îëàðàã ýöúëÿíìÿñè àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðäÿ íàðàùàòëûã éàðàäûð âÿ
ùÿìèí ãöââÿëÿð äþâëÿòèìèçÿ ãàðøû ìöõòÿëèô âàñèòÿëÿðëÿ éàíàøû, þëêÿ äàõèëèíäÿêè
öíñöðëÿðäÿí äÿ èñòèôàäÿ åäèðëÿð. Áó ñûðàäà ðàäèêàë ìöõàëèôÿò, “áåøèíúè êîëîí” êèìè
ñÿúèééÿëÿíäèðèëÿí òÿøêèëàòëàð âÿ “ùöãóã
ìöäàôèÿ÷èëÿðè” ôÿðãëÿíèðëÿð. Îíëàð ôàêòèêè
âÿ êîíêðåò îëàðàã ñèéàñè àëÿò êèìè ÷ûõûø
åäèðëÿð âÿ ìÿãñÿä Àçÿðáàéúàíà ìöõòÿëèô
ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà òÿçéèãëÿð åòìÿê, ùÿòòà áÿçè ùàëëàðäà þëêÿ äàõèëèíäÿ õàîñ ìöùèòè éàðàòìàãäûð.
ßëáÿòòÿ, áöòöí áó íåãàòèâ úÿùäëÿðèí
ùå÷ áèð íÿòèúÿñè îëìàéàúàã, ÷öíêè Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèê âÿ
òÿùëöêÿñèçëèéè åòèáàðëû øÿêèëäÿ òÿìèí åäèá,
þëêÿìèçäÿ õàëã-èãòèäàð áèðëèéè ìþâúóääóð.
Àçÿðáàéúàí õàëãû ðàäèêàë ìöõàëèôÿòè ãÿáóë åòìèð, “áåøèíúè êîëîí”óí äàüûäûúû ôÿàëèééÿòèíè íàðàçûëûãëà ãàðøûëàéûð. Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòèíèí áó çàìàíà ãÿäÿð ðàäèêàë ìöõàëèôÿòÿ ýþñòÿðäèéè ìöíàñèáÿò
äåäèêëÿðèìèçèí áàðèç íöìóíÿñè âÿ ñöáóòó
ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäèð. Áó ìöíàñèáÿòèí ãàðøûëûüûíäà ùÿìèí ãöââÿëÿð þçëÿðèíÿ òÿíãèäè
ìöíàñèáÿò áÿñëÿìÿê âÿ äöçýöí íÿòèúÿëÿð ÷ûõàðìàã ÿâÿçèíÿ äàùà ðàäèêàë ìþâãå òóòóðëàð. Âÿ ðàäèêàë àääûìëàð ö÷öí îíëàðà òÿêëèô îëóíàí ÿñàñ âÿ éåýàíÿ ìÿêàí
áèð ñûðà õàðèúè þëêÿëÿðèí ìÿòáóàò ñÿùèôÿëÿðè îëóð. Áóíóíëà äà ðàäèêàë ìöõàëèôÿò àíòèàçÿðáàéúàí÷û ãÿðÿçëè õàðèúè äàèðÿëÿðèí þëêÿìèçÿ ãàðøû ùÿéàòà êå÷èðäèéè ãàðàéàõìà êàìïàíèéàñûíäà óúóç âàñèòÿéÿ ÷åâðèëìèø îëóðëàð. Áåëÿëèêëÿ, îíëàð Àçÿðáàéúàíäà èúòèìàè-ñèéàñè ñèòóàñèéàéà àç äà
îëñà, òÿñèð åòìÿê ýöúöíäÿ îëìàäûãëàðûíû
þçëÿðè äÿ äÿðê åäèðëÿð, àììà äöçýöí àääûì àòìàã, äîüðó éîë ñå÷ìÿê ÿâÿçèíÿ
òàìàìèëÿ äàùà áþéöê ñÿùâëÿð åòìèø îëóðëàð. Áöòöí áóíëàðûí íÿòèúÿñèäèð êè, ñîí çàìàíëàð ðàäèêàë ìöõàëèôÿò ïàðòèéàëàðûíûí ñûðàëàðûíäàí êöòëÿâè èñòåôàëàð ãåéäÿ àëûíûð.
ßñëèíäÿ, áó ïàðòèéàëàðûí ñûðàëàðûíäà îëìóø àäàìëàðûí êöòëÿâè èñòåôàëàðû Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðûíûí áó ïàðòèéàëàðûí þëêÿäÿêè ñàáèòëèéè ïîçìàã èñòèãàìÿòèíäÿ ôÿàëèééÿòèíÿ úàâàáûäûð. Áó ïàðòèéàëàð äÿðê åòìÿëèäèðëÿð êè, Àçÿðáàéúàí õàëãû îíëàðûí
áöòöí ñÿéëÿðèíÿ íÿèíêè áèýàíÿëèê ýþñòÿðèð,
ÿêñèíÿ, êÿñêèí øÿêèëäÿ þç åòèðàçûíû áèëäèðèð. Àçÿðáàéúàíäàêû èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéè ùÿð áèð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèð. ×öíêè þëêÿìèçèí ÿëäÿ åòäèéè íàèëèééÿòëÿð Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí áþéöê ñÿéëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ ãÿðàðëàøìûø èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéèí öçÿðèíäÿ
ìþùêÿìëÿíèá. Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðû
àéðû-àéðû øÿõñëÿðèí þç ìàðàãëàðû íàìèíÿ
êÿìèçäÿ ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðè êå÷èðèëÿúÿê.
Ùåñàá åäèðÿì êè, ÿñàñëû èúòèìàè-ñèéàñè
ñàáèòëèéèí âÿ äèíàìèê èãòèñàäè èíêèøàôûí
ôîíóíäà Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí àëòåðíàòèâñèç ñå÷èìè îëàí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû íþâáÿòè äÿôÿ ìþùòÿøÿì ãÿëÿáÿ ãàçàíàúàã. Áó ñå÷êèëÿð Àçÿðáàéúàíûí äåìîêðàòèê èíêèøàô òàðèõèíèí íþâáÿòè ñÿùèôÿñè îëàúàã.
Áóíóíëà éàíàøû, 2015-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàíäà Û Àâðîïà Îëèìïèéà Îéóíëàðû
áàø òóòàúàã. Ãåéä åäèì êè, Û Àâðîïà
Îëèìïèéà Îéóíëàðûíûí Àçÿðáàéúàíäà Áàêû øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëìÿñè ùàããûíäà ãÿðàðûí ãÿáóë åäèëìÿñè òàðèõè þíÿì êÿñá
åäèð. Áó, èëê íþâáÿäÿ, Àâðîïà Îëèìïèéà
Îéóíëàðû òàðèõèíÿ äöøÿúÿê, ÷öíêè áó
îéóíëàð èëê äÿôÿ êå÷èðèëÿúÿê âÿ áó, éåíè
áèð òàðèõèí áàøëàíüûúûäûð. Áåëÿ áèð ãÿðàðûí
ãÿáóë îëóíìàñû ùÿì äÿ Àâðîïà èäìàí
èúòèìàèééÿòèíèí Àçÿðáàéúàíà åòèìàäûíäàí õÿáÿð âåðèð. ßýÿð Àçÿðáàéúàíäà èëê
Àâðîïà Îëèìïèéà Îéóíëàðûíûí êå÷èðèëìÿñè ö÷öí ëàçûì îëàí èäìàí èíôðàñòðóêòóðó
îëìàñà èäè, þëêÿìèçèí áó ìÿñóëèééÿòëè
âÿçèôÿíè þç öçÿðèíÿ ýþòöðìÿê èìêàíëàðû
éåòÿðèíúÿ äÿéÿðëÿíäèðèëìÿñÿ èäè, Àâðîïà
Îëèìïèéà Êîìèòÿñè áåëÿ áèð ãÿðàð ãÿáóë
åòìÿçäè. Ùÿì÷èíèí, Àçÿðáàéúàíûí ìàëèééÿ èìêàíëàðû äà áþéöê âÿ ìþòÿáÿð òÿäáèðëÿðèí ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèëèíÿ
èìêàí âåðèð. 2015-úè èëäÿ êå÷èðèëìÿñè
ïëàíëàøäûðûëàí Àâðîïà Îëèìïèéà Îéóíëàðû
Àçÿðáàéúàíûí þçöíö äöíéàäà áèð äàùà
òàíûòìàñû âÿ òÿáëèü åòìÿñè áàõûìûíäàí
éåíè áèð øàíñäûð. Áó îéóíëàð ìöíàñèáÿòèëÿ ÷îõëó ñàéäà èäìàí÷ûëàð, æóðíàëèñòëÿð,
èäìàí ùÿâÿñêàðëàðû Áàêûéà ýÿëÿúÿêëÿð,
îíëàð Àçÿðáàéúàíëà äàùà éàõûíäàí òàíûø
îëàúàãëàð, ïàéòàõòûìûçûí ýþçÿëëèêëÿðèíè
ýþðÿúÿêëÿð, ìöàñèð úÿìèééÿòèìèçèí øàùèäè îëàúàãëàð, åéíè çàìàíäà, áöòöí äöíéà áó îéóíëàðû òåëåâèçèéà âàñèòÿñèëÿ éàéûìëàìàãëà, ÿñëèíäÿ, Àçÿðáàéúàíû òÿáëèü
åòìèø îëàúàã. Èíàíûðàì êè, Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê Û Àâðîïà Îëèìïèéà Îéóíëàðû ÷îõ
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèë åäèëÿúÿê âÿ ùÿìèí äþâðÿäÿê, éÿãèí êè, ïàéòàõòûìûçäà
÷îõ áþéöê éåíèëèêëÿðèí øàùèäè îëàúàüûã.
2015-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê
èíêèøàôûíûí äàâàì åäÿúÿéèíÿ èíàíäûüûìû
èôàäÿ åòìÿê èñòÿéèðÿì. Ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû, ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, àéðû-àéðû ñàùÿëÿðèí òÿðÿããèñè, èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè
ÿìÿêäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ìèãéàñûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè âÿ äèýÿð èñòèãàìÿòëÿðäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê òÿäáèðëÿð èíêèøàôûí âÿ íàèëèééÿòëÿðèí ÿñàñû êèìè ÷ûõûø åäÿúÿê. Íåôòèí ãèéìÿòèíèí àøàüû äöøìÿñèíÿ
áàõìàéàðàã, øàõÿëÿíäèðìÿ ñèéàñÿòèíèí
äàâàì åòäèðèëìÿñè âÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíà õöñóñè äèããÿò éåòèðèëìÿñè,
áöòþâëöêäÿ, Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíà
ìöùöì òþùôÿëÿð âåðÿúÿê, èíêèøàô ñòðàòåýèéàñû óüóðëà éåðèíÿ éåòèðèëÿúÿê. Äîüðóäóð, ìöÿééÿí ëàéèùÿëÿðäÿ ýåúèêìÿëÿð îëà
áèëÿð, ëàêèí ìÿí ýþðöëÿí òÿäáèðëÿð ñàéÿñèíäÿ èíêèøàô ñèéàñÿòèíèí äàâàìëû îëàúàüûíà îïòèìèñòúÿñèíÿ éàíàøûðàì. Ìÿí
2015-úè èëèí Àçÿðáàéúàí ö÷öí óüóðëó îëàúàüûíà äÿðèíäÿí èíàíûðàì. Áó ôèêðè ñþéëÿìÿéÿ ÿñàñ éàðàäàí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí èãòèñàäè ñèéàñÿòèíèí îáéåêòèâ ðåàëëûãëàðà ñþéêÿíìÿñè, ñÿìÿðÿëè èäàðÿ÷èëèê
òÿúðöáÿñè, ñèéàñè èðàäÿñèäèð.
4
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ïàéûç ñåññèéàñû áàøà ÷àòûá
Äöíÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèí ïàéûç ñåññèéàñûíûí ñîí èúëàñû êå÷èðèëèá. Èúëàñûí
ýöíäÿëèéèíÿ 21 ìÿñÿëÿ äàõèë åäèëèá.
×ûõûø åäÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèí Àãðàð ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Åëäàð Èáðàùèìîâ
ñïèêåð Îãòàé ßñÿäîâóí 10 èëÿ éàõûí
áèð ìöääÿòäèð êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìèëëè Ìÿúëèñèíÿ ÷îõ óüóðëà ðÿùáÿðëèê åòäèéèíè äåéèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó èëëÿð ÿðçèíäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè èãòèñàäè, ñèéàñè âÿ ñîñèàë ïðîãðàìëàðûí ùöãóãè áàçàñûíûí éàðàäûëìàñûíà âÿ ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ þç
ñàíáàëëû òþùôÿñèíè âåðèá. Å.Èáðàùèìîâ
ñïèêåð Îãòàé ßñÿäîâà ìöðàúèÿò åäÿðÿê áèëäèðèá: “Ìÿùç ñèçèí ðÿùáÿðëèéèíèç àëòûíäà þëêÿ ïàðëàìåíòè Àâðîïà
Øóðàñû, Àâðîïà Èòòèôàãû, ÀÒßÒ âÿ áèð
ñûðà äèýÿð áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð âÿ
äöíéàíûí àïàðûúû þëêÿëÿðèíèí ïàðëàìåíòëÿðè èëÿ ñûõ ÿëàãÿëÿð ãóðóá, ðåñïóáëèêàìûçûí âÿ õàëãûìûçûí õåéðèíÿ
ãÿðàðëàð ãÿáóë îëóíìàñûíà íàèë
îëóá. Ñîí 10 èëäÿ ñèçèí ðÿùáÿðëèê åòäèéèíèç Ìèëëè Ìÿúëèñ þëêÿ Ïðåçèäåíòèíèí ðåñïóáëèêàìûçûí ýöíö-ýöíäÿí
ýöúëÿíìÿñè, õàëãûìûçûí ðèôàù ùàëûíûí éàõøûëàøìàñû ö÷öí ùÿéàòà êå÷èðäèéè óüóðëó ñèéàñè õÿòòè ùÿìèøÿ
äÿñòÿêëÿéèá âÿ þç êþìÿéèíè ÿñèðýÿìÿéèá. ×îõ ÿëàìÿòäàðäûð êè, ùþðìÿòëè Ïðåçèäåíòèìèç Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà áþéöê õèäìÿòëÿðèíèçÿ ýþðÿ
ñèçè “Øÿðÿô” îðäåíè èëÿ òÿëòèô åòäè. Áó,
áèçè ÷îõ ñåâèíäèðäè âÿ ùåñàá åäèðèê
éèùÿñèíäÿ þç ÿêñèíè
òàïûá.
Ìèëëÿò âÿêèëè Ôÿçàèë Àüàìàëû áèëäèðèá êè, Åðìÿíèñòàíûí òóòäóüó ìþâãå
äÿéèøìèð âÿ áåéíÿëõàëã ãöââÿëÿð
Åðìÿíèñòàíû ìöäàôèÿ åäèð: “Áóíà ýþðÿ äÿ áèç îðäó ýöúöìöçö àðòûðìàüà ìàðàãëû îëìàëûéûã. Ìöäàôèÿ íàçèðè Çàêèð Ùÿñÿíîâóí àòäûüû àääûìëàð îíóí ÿñýÿðëÿð
àðàñûíäà îëàí ùÿðáè íàçèð îëäóüóíó ýþñòÿðèð. Ùÿðáè
ãóðóúóëóã èøëÿðè îðäóìóçóí äàùà
îïåðàòèâ îëìàñûíà âÿ ÷åâèêëèéèíè àðòûðìàüà éþíÿëèá”.
×ûõûø åäÿí Éåíè
Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø
Íîâðóçîâ áèëäèðèá êè, ñîí
âàõòëàð ìàýèñòðàòóðàäà
òÿùñèë àëàíëàðà ùÿðáè õèäìÿòäÿí ìþùëÿò ùöãóãóíóí âåðèëìÿñè ìÿñÿëÿñè
èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí
ìöçàêèðÿ îëóíóð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, “Åëì ùàããûíäà” ãàíóí ëàéèùÿñèíÿ
áåëÿ áèð ìöääÿà äàõèë åäèëèá: “Àììà
áó ìÿñÿëÿ ùÿðáè õèäìÿòèí ÿñàñëàðûíûí âÿ ùÿðáè õèäìÿòÿ ÷àüûðûø ùàããûíäà ãàíóíóí ïðåäìåòèäèð. ×öíêè
ìþùëÿò ùöãóãóíóí âåðèëìÿñè ùÿðáè
÷àüûðûøëà áàüëû îëàí ìÿñÿëÿäèð. Áèç
áóíó ùÿð áèð ãàíóíà éàçà áèëìÿðèê.
Àììà áóíóí ÿñàñëàíäûðûëìàñû èñÿ
áàøãà áèð ìÿñÿëÿäèð. Àëè Áàø Êîìàíäàí êèìëÿðÿ ìþùëÿò ùöãóãóíóí âåðèëèá-âåðèëìÿìÿñèíè ìöÿééÿíëÿøäèðèð. Áÿçÿí åëÿ ôèêèð éàðàíûð
êè, ñàíêè îðäóéà ñàâàäëû àäàì ýåòìÿìÿëèäèð. ßñëèíäÿ, îðäóéà ñàâàäëû
èíñàíëàð ýåòìÿëèäèðëÿð. Áèð âàõòëàð
ùÿðáè ìÿêòÿáëÿðäÿ 70 áàë ìöÿééÿíëÿøäèðìèøäèëÿð. Ìÿí ïàðëàìåíòäÿ
ìÿñÿëÿ ãàëäûðäûì êè, áó, áÿäÿí òÿðáèéÿñè èíñòèòóòó âÿ éà êîíñåðâàòîðèéà äåéèë. Áó îðäóäóð, áóðàéà ýåäÿí
èëê íþâáÿäÿ ùåñàáëàìàëàðû áàúàðìàëûäûð. ßýÿð çàáèò ñàâàäëû, àëè òÿùñèëëè îëìàñà, ÿñýÿðëÿðÿ ùàíñû èñòèãàìÿò âåðÿ áèëÿð? Îíà ýþðÿ äÿ, èíäèêè
âÿçèééÿòäÿ ýþðöðöê êè, îðäóäà äàùà ñàâàäëû àäàìëàð öñòöíëöê òÿøêèë
åòìÿëèäèð, íÿèíêè òÿùñèëè îëìàéàíëàð.
ÀÁØ áó éàõûíëàðäà åëàí åòäè êè, èòêèñèç äþéöø àïàðìàã ö÷öí îðäóíóí
äþðäöíúö ãîøóí íþâöíö éàðàäûá.
ßââÿëäÿí ãóðó, ùàâà âÿ äÿíèç ãîøóíëàðû âàð èäèñÿ, äþðäöíúöñö èñÿ
èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà öçðÿ
ãîøóí íþâöäöð. Áó ãîøóí íþâö
Îãòàé ßñÿäîâ:
2014-úö èëäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ
21 èúëàñ êå÷èðèëèá, 286 ãàíóí
âÿ ãÿðàð ãÿáóë åäèëèá
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ:
Ùÿð áèð âÿòÿíäàø
îðäóäà õèäìÿò
åòäèêäÿí ñîíðà äèýÿð
ñàùÿëÿð ùàããûíäà
äöøöíìÿëèäèð
êè, ÿìÿéèíèçÿ âåðèëÿí áó éöêñÿê
ãèéìÿò ñèçèí ñèìàíûçäà áöòþâëöêäÿ
Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòèíÿ âåðèëÿí
áþéöê äÿéÿðäèð. Ñèçè “Øÿðÿô” îðäåíè
èëÿ òÿëòèô åòäèéèíÿ ýþðÿ ùþðìÿòëè Ïðåçèäåíòèìèçÿ þç äÿðèí ìèííÿòäàðëûüûìûçû âÿ òÿøÿêêöðöìöçö áèëäèðèðèê.
Äåïóòàò ùÿìêàðëàðûì âÿ þç àäûìäàí ñèçè éóáèëåéèíèç âÿ “Øÿðÿô” îðäåíè èëÿ òÿëòèô îëóíìàüûíûç ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèð, ñèçÿ ìþùêÿì
úàíñàüëûüû, áó ÷ÿòèí âÿ øÿðÿôëè èøèíèçäÿ éåíè óüóðëàð àðçó åäèðèê. Àðçó
åäèðèê êè, áèç ñèçèí 70, 80 èëëèê éóáèëåéëÿðèíèçè äÿ áó çàëäà, áó âÿçèôÿäÿ
òÿáðèê åäÿê”.
Ñïèêåð Îãòàé ßñÿäîâ èñÿ áó òÿáðèêÿ ýþðÿ òÿøÿêêöðëÿðèíè áèëäèðèá.
Ñîíðà ýöíäÿëèêäÿêè ìÿñÿëÿëÿð
ìöçàêèðÿ îëóíóá. Èëê îëàðàã Ýöëçàð
Ðçàéåâà Àëè Ìÿùêÿìÿíèí ùàêèìè òÿéèí îëóíóá. Èúëàñäà, ùÿì÷èíèí, áèð ñûðà
áåéíÿëõàëã âÿ èêèòÿðÿôëè ñàçèøëÿð òÿñäèã
åäèëèá.
“Ùÿðáè âÿçèôÿ âÿ ùÿðáè õèäìÿò ùàããûíäà” ãàíóíäà äÿéèøèêëèêëÿð åäèëìÿñè
ìÿñÿëÿñè äÿ ìöçàêèðÿéÿ ÷ûõàðûëûá.
Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè,
ïàðëàìåíòèí Òÿùëöêÿñèçëèê âÿ ìöäàôèÿ
êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Çèéàôÿò ßñýÿðîâ
ãàíóí ëàéèùÿñè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿðÿê áèëäèðèá êè, ãàíóí ëàéèùÿñèíäÿ
ÿñàñ ìÿãñÿä ó÷îò âÿ ãåéäèééàòûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñèäèð. Êîìèòÿ ñÿäðèíèí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áÿçè òåõíèêè âÿ ðåäàêòÿ õàðàêòåðëè äÿéèøèêëèêëÿð äÿ ãàíóí ëà-
áöòöí ðàêåò ñèñòåìèíè
ìöùàðèáÿ
àïàðìàäàí ñûðàäàí ÷ûõàðìàã èìêàíû âåðèð. Áó ýöí
Àçÿðáàéúàí îðäóñó äà ÿí éöêñÿê
òåõíèêàëàðëà òÿìèí
îëóíóð. Áó òåõíèêàëàðûí èäàðÿ îëóíìàñûíà ùÿì ìöãàâèëÿ ÿñàñûíäà
îëàíëàð, ùÿì äÿ
àëè òÿùñèëëèëÿð ýåòìÿëèäèðëÿð. Îðäó
ñèñòåìèíÿ éàíàøìà òÿðçèíè äÿéèøìÿëèéèê. Ùÿð áèð
âÿòÿíäàø îðäóäà õèäìÿò åòäèêäÿí
ñîíðà äèýÿð ñàùÿëÿð ùàããûíäà äöøöíìÿëèäèð”.
èìçàëàéûð âÿ áó ñÿíÿä ìöâàôèã èúðà
ùàêèìèééÿòè îðãàíûíäà ñàõëàíûëûð.
Ãàíóíà òÿêëèô îëóíàí äÿéèøèêëèêëÿð
ìöçàêèðÿëÿðäÿí ñîíðà ãÿáóë åäèëèá.
Ìèëëÿò âÿêèëëÿðè “Äþâëÿò ãóëëóüó
ùàããûíäà” ãàíóíà äÿéèøèêëèêëÿð áàðÿäÿ ëàéèùÿíè äÿ ìöçàêèðÿ åäèáëÿð. Ãàíóíóí 31.6-úû ìàääÿñèíÿ åäèëÿí äÿéèøèêëèéÿ ÿñàñÿí àòòåñòàñèéà çàìàíû
äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðûíà îíëàðûí õèäìÿòè
ôÿàëèééÿòèíÿ áèëàâàñèòÿ àèä îëìàéàí
ñóàëëàðûí âåðèëìÿñè ãàäàüàí îëóíóð.
Ãàíóíóí 31.5-úè ìàääÿñèíÿ äÿ äÿéèøèêëèê åäèëÿúÿê. Áó ìàääÿíèí éåíèëÿíìèø âàðèàíòûíà ýþðÿ, àòòåñòàñèéàíûí
êå÷èðèëìÿñèíèí ìöääÿòëÿðè, úÿäâÿëè âÿ
áó ãàíóíóí 31.6-úû ìàääÿñèíäÿ ýþñòÿðèëÿí ñóàëëàðûí ùàçûðëàíìàñûíäà èñòèôàäÿ îëóíàí ùöãóãè àêòëàðûí âÿ äèýÿð
ìÿëóìàò ìÿíáÿëÿðèíèí ñèéàùûñû ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíû èëÿ ðàçûëàøäûðûëìàãëà ìöâàôèã äþâëÿò îðãàíû òÿðÿôèíäÿí òÿñäèã åäèëèð âÿ àòòåñòàñèéàíûí
áàøëàíìàñûíà ÿí ýåúè 1 àé ãàëìûø àòòåñòàñèéàäàí êå÷ÿí äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðûíûí íÿçÿðèíÿ ÷àòäûðûëûð. “Äþâëÿò ãóëëóüó ùàããûíäà” ãàíóíóí 31.16-úû ìàääÿñèíÿ åäèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëàí äÿéèøèêëèêëÿðÿ ýþðÿ èñÿ àòòåñòàñèéà âÿðÿãÿëÿðèíÿ àòòåñòàñèéàíûí íÿòèúÿëÿðè (ãèéìÿò âÿ òþâñèéÿëÿð) èëÿ éàíàøû, àòòåñòàñèéà çàìàíû âåðèëÿí ñóàëëàð âÿ úàâàáëàð äà éàçûëàúàã. Ãàíóíà ÿëàâÿ åäèëìèø 31.22-úè ìàääÿäÿ èñÿ ãåéä åäèëèá
êè, äþâëÿò ãóëëóã÷óñóíóí àòòåñòàñèéàñûíûí êå÷èðèëìÿñè ãàéäàëàðû èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíû òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿí
åäèëèð. Ãàíóíà åäèëÿí äÿéèøèêëèêëÿð
Åëäàð Èáðàùèìîâ: Ìèëëè Ìÿúëèñ Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà
êå÷èðäèéè èãòèñàäè, ñèéàñè âÿ ñîñèàë
ïðîãðàìëàðûí ùöãóãè áàçàñûíûí
éàðàäûëìàñûíà âÿ ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ þç
ñàíáàëëû òþùôÿñèíè âåðèá
Ìöçàêèðÿëÿðäÿí ñîíðà ãàíóí ëàéèùÿñè ãÿáóë îëóíóá.
Èúëàñäà, ùÿì÷èíèí, “Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøëûüû ùàããûíäà” ãàíóíà äÿéèøèêëèêëÿð áàðÿäÿ ãàíóí ëàéèùÿñè ìöçàêèðÿ îëóíóá. Áó áàðÿäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí Ùöãóã ñèéàñÿòè âÿ
äþâëÿò ãóðóúóëóüó êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
ßëè Ùöñåéíëè áèëäèðèá êè, ãàíóíà ÿëàâÿ
åäèëÿí 15.1-úè éåíè ìàääÿéÿ ýþðÿ,
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøëûüûíà ãÿáóë åäèëìèø âÿ éà âÿòÿíäàøëûüà áÿðïà åäèëìèø âÿ 14 éàøû òàìàì îëìóø øÿõñ Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò äèëèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà ñàäèã ãàëàúàüû áàðÿäÿ àøàüûäàêû
ìÿçìóíäà àíä è÷èð: “Ìÿí, (ñîéàäû,
àäû, àòàñûíûí àäû) Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøû îëàðàã ùÿð
ùàíñû õàðèúè äþâëÿò ãàðøûñûíäà îíóí
âÿòÿíäàøëûüû èëÿ áàüëû þùäÿëèêëÿðèìèí îëìàäûüûíà, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Êîíñòèòóñèéàñûíà âÿ
ãàíóíëàðûíà òàáå îëàúàüûìà, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ ñÿäàãÿòëÿ õèäìÿò
åäÿúÿéèìÿ, îíóí ìöñòÿãèëëèéèíè,
ñóâåðåíëèéèíè âÿ ÿðàçè áöòþâëöéöíö
ãîðóéàúàüûìà, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèíÿ âÿ
ìÿäÿíèééÿòèíÿ ùþðìÿò åäÿúÿéèìÿ
àíä è÷èðÿì”.
Äÿéèøèêëèéÿ ÿñàñÿí àíäè÷ìÿ òÿíòÿíÿëè øÿðàèòäÿ Àçÿðáàéúàíûí Äþâëÿò
Áàéðàüû þíöíäÿ Êîíñòèòóñèéàéà ÿë
áàñìàãëà ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Àíä è÷ÿí
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû àíäûí ìÿòíèíè
ìöçàêèðÿëÿðäÿí ñîíðà ñÿñâåðìÿéÿ ÷ûõàðûëàðàã ãÿáóë îëóíóá.
Èúëàñäà “Àâèàñèéà ùàããûíäà”, “Èñòåùñàëàòäà áÿäáÿõò ùàäèñÿëÿð âÿ ïåøÿ
õÿñòÿëèêëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ ïåøÿ ÿìÿê ãàáèëèééÿòèíèí èòèðèëìÿñè ùàëëàðûíäàí èúáàðè
ñûüîðòà ùàããûíäà”, “Âåðýè Ìÿúÿëëÿñè”,
“Ìÿùêÿìÿëÿð âÿ ùàêèìëÿð ùàããûíäà”,
“Ìÿùêÿìÿ-Ùöãóã Øóðàñû ùàããûíäà”
ãàíóíëàðà äà äÿéèøèêëèêëÿð îëóíóá.
Ñîíäà Ìèëëè Ìÿúëèñ 31 ÄåêàáðÄöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê
Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ ìöðàúèÿò ãÿáóë
åäèá.
Ñïèêåð Îãòàé ßñÿäîâ áèëäèðèá êè,
2014-úö èëäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ 21 èúëàñ
êå÷èðèëèá, 286 ãàíóí âÿ ãÿðàð ãÿáóë
åäèëèá. Ìèëëè Ìÿúëèñ öçÿðèíÿ äöøÿí ãàíóíâåðèúèëèê ñÿëàùèééÿòèíè òàì éåðèíÿ
éåòèðèá.
Ïàðëàìåíòèí õàðèúè ÿëàãÿëÿðèíäÿí
äàíûøàí Îãòàé ßñÿäîâ áèëäèðèá êè, äåïóòàòëàðûìûç áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí
ôÿàëèééÿòèíäÿ éàõûíäàí èøòèðàê åäÿðÿê
50-éÿ éàõûí þëêÿéÿ 115 ñÿôÿð åäèáëÿð.
60-äàí ÷îõ õàðèúè äþâëÿòèí âÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòûí 90-à éàõûí íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ îëóá. Îíëàð àðàñûíäà 6 ïðåçèäåíò, 6 áàø íàçèð âÿ 11
ïàðëàìåíò ñÿäðè îëóá. Áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí õÿòòè èëÿ Àçÿðáàéúàí 10 áåéíÿëõàëã òÿäáèðÿ åâ ñàùèáëèéè åäèá.
Ïàðëàìåíòèí ïàéûç ñåññèéàñû äþâëÿò ùèìíèíèí ñÿñëÿíäèðèëìÿñè èëÿ áàøà
÷àòûá.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí Ìöðàúèÿòè
ßçèç ñîéäàøëàðûìûç, äÿéÿðëè ùÿìâÿòÿíëÿðèìèç!
Àçÿðáàéúàíûí éåíè òàðèõèíÿ õàëãûìûçûí ìèëëè ìÿíÿâè áöòþâëöê àðçóñóíóí òÿúÿññöìö êèìè äàõèë îëìóø 31
äåêàáð - Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèéè Ýöíö áÿçÿí òàðèõèí ýåäèøè, áÿçÿí äÿ òàëåéèí ùþêìö èëÿ äöíéàíûí äþðä áèð éàíûíà ñÿïÿëÿíìèø ñîéäàøëàðûìûçûí äèë, ÿãèäÿ âÿ ÿìÿë áèðëèéèíèí éàðàäûëìàñûíû öìóììèëëè âÿçèôÿ
êèìè èðÿëè ñöðöð. Ñöðÿòëÿ äÿéèøÿí äöíéàäà õàëãûìûçûí áöòöí ýöúöíö áèð éåðÿ òîïëàìàã ÿçìèíäÿí ýöú àëàí ùÿìðÿéëèê ýöíö áèð-áèðèíäÿí àéðû äöøÿí
ñîéäàøëàðûìûçûí ìèëëè ìÿíëèê øöóðó
ÿñàñûíäà ñûõ áèðëÿøìÿñè ïðîñåñèíèí
áàøëàíüûúûíû ãîéìóøäóð.
Äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèìèçëÿ éàøûä
îëàí áó ïðîñåñ õàëãûìûçûí òàðèõè ìöãÿääÿðàòûíäà êþêëö äÿéèøèêëèêëÿðèí
áàø âåðäèéè áèð äþâðäÿ âöñÿò àëìûøäûð.
Ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ àüûð ñûíàãëàðà ÷ÿêèëÿí, ýÿðýèí âÿ ÷ûõûëìàç âÿçèééÿòëÿðÿ äöøÿí Àçÿðáàéúàí áèð ÿñðäÿ
èêèíúè äÿôÿ ãèñìÿòèíÿ äöøÿí èñòèãëàëèééÿòèíè Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ìöñòÿñíà õèäìÿòëÿðè ñàéÿñèíäÿ ãîðóéóá ñàõëàéà áèëäè. Àçÿðáàéúàí ó÷óðóìóí áèð àääûìëûüûíäàí ýåðè äþíÿðÿê
îíó ùÿäÿëÿéÿí áöòöí òÿùëöêÿëÿðÿ ñèíÿ
ýÿðäè, úÿìèééÿò ùÿéàòûíäà ñàáèòëèéÿ
íàèë îëàðàã àðäûúûë èíêèøàô éîëóíà ÷ûõäû.
Ùåéäÿð ßëèéåâ éîëóíó éàðàäûúû ñóðÿòäÿ äàâàì åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû áó ýöí Úÿíóáè Ãàôãàç
áþëýÿñèíèí ëèäåð äþâëÿòèíÿ âÿ áöòöí
äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ãöðóð éåðèíÿ ÷åâðèëìèøäèð. Îí èëäÿí àðòûãäûð êè,
Àçÿðáàéúàí äöíéàíûí ÿí äèíàìèê èíêèøàô åäÿí þëêÿëÿðè ñûðàñûíäà éåðèíè
èíàìëà ãîðóéóá ñàõëàéûð.
Àçÿðáàéúàí÷ûëûã àìàëûíûí øöóðëàðà
âÿ ãÿëáëÿðÿ ùàêèì êÿñèëìÿñèíÿ éþíÿëìèø óçàãýþðÿí äþâëÿò ñèéàñÿòè ùÿéàòà
êå÷èðèëèð, õàðèúè þëêÿëÿðäÿêè Àçÿðáàéúàí èúìàëàðû èëÿ ÿëàãÿëÿð ýöúëÿíäèðèëèð.
Äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ãóðóëòàéëàðûíûí êå÷èðèëìÿñè, õàðèúäÿ éàøàéàí
ùÿìâÿòÿíëÿðèìèçëÿ èø öçðÿ àéðûúà äþâëÿò ãóðóìóíóí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñè
äèàñïîð òÿøêèëàòëàðû èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí
äÿðèíëÿøìÿñèíÿ êþìÿê ýþñòÿðèð.
Áöòöí áóíëàð ùÿì ñàéûíà, ùÿì äÿ
èíòåëëåêòóàë ïîòåíñèàëûíà ýþðÿ äöíéàíûí áþéöê ìèëëÿòëÿðè èëÿ áèð ñûðàäà äàéàíàí õàëãûìûçûí ìöòÿøÿêêèë ãöââÿ
êèìè ôîðìàëàøìàñûíà éîë à÷ûð. Äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿ ìÿñêÿí ñàëìûø îí ìèëéîíëàðúà ñîéäàøûìûç ìèëëè
áèðëèéÿ âÿ ùÿìðÿéëèéÿ íàèë îëìàüûí çÿðóðèëèéèíè èíäè äàùà àéäûí äÿðê åäèð.
Îíëàð éàõøû áàøà äöøöðëÿð êè, éàëíûç
þç ýöúöíö áèð éåðÿ òîïëàéûá ïîòåíñèàëûíû öçÿ ÷ûõàðìàüû áàúàðàí õàëãëàð åòíèê-ñèéàñè ùöãóãëàðûíû âÿ ìèëëè ìÿíàôåëÿðèíè ùÿéàòà êå÷èðìÿê èìêàíëàðûíû
ãîðóéà âÿ àðòûðà áèëèðëÿð. Áÿøÿð ñèâèëèçàñèéàñûíûí èíêèøàôûíà äÿéÿðëè òþùôÿëÿð
âåðìèø Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí éåíè ìèíèëëèêäÿ äàâàìëû éöêñÿëèøèíèí éîëó îí
ìèëéîíëàðúà ñîéäàøûìûçûí âÿ ùÿìâÿòÿíèìèçèí ìöòÿøÿêêèë ãöââÿ êèìè ôîðìàëàøìàñûíäàí êå÷èð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû áöòöí
äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí àòà-áàáà
éóðäó îëäóüóíà ýþðÿ Àâðîïàäà, Àñèéàäà, Àìåðèêàäà âÿ äèýÿð ãèòÿëÿðäÿ
éàøàéàí ñîéäàøëàðûìûçûí þâëàäëûã
áîðúó Âÿòÿíèìèçèí òàëåéöêëö ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëèíÿ åëëèêëÿ êþìÿê ýþñòÿðìÿêäèð. Ãàðàáàü äöéöíöíöí à÷ûëìàñû, þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí áÿðïà åäèëìÿñè, ãà÷ãûí âÿ êþ÷êöí ñîéäàøëàðûìûçûí äîüìà éóðäëàðûíà ãàéòàðûëìàñû öìóììèëëè âÿçèôÿëÿðäÿí áèðèäèð. Äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôû éîëóíäà
ìþâúóä îëàí áó ìàíåÿíèí àðàäàí
ãàëäûðûëìàñûíà åëëèêëÿ êþìÿê ýþñòÿðìÿê Éåð êöðÿñèíèí ùàíñû ýóøÿñèíäÿ
éàøàéûá-èøëÿìÿñèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã áöòöí àçÿðáàéúàíëûëàðûí Âÿòÿí
ãàðøûñûíäà þâëàäëûã áîðúóäóð.
Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí äöíéà
èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñû ñàùÿñèí-
äÿ ýþðöëÿñè èøëÿð ÷îõäóð. Ñîéäàøëàðûìûçûí áèð âÿçèôÿñè äÿ éàøàäûãëàðû þëêÿëÿðèí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíà èíòåãðàñèéà åòìÿêëÿ áÿðàáÿð, õàëãûìûçûí
ãÿäèì àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèíè, äèëèíè, ìÿäÿíèééÿòèíè éàøàòìàãäàí, áèð-áèðè èëÿ
âÿ òàðèõè Âÿòÿíëÿ ÿëàãÿëÿðèíè ìþùêÿìëÿíäèðìÿêäÿí èáàðÿòäèð. Ìèëëè ùöãóãëàðûìûçûí ãîðóíìàñû ö÷öí Àçÿðáàéúàí äèàñïîðóíóí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, Àçÿðáàéúàí èúìàëàðûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè äÿ ìöùöì âÿçèôÿëÿð ñûðàñûíäàäûð.
ßçèç ñîéäàøëàðûìûç, äÿéÿðëè ùÿìâÿòÿíëÿðèìèç!
Ñèçè öìóììèëëè ìÿãñÿäëÿðèìèçèí
ýåð÷ÿêëÿøìÿñè, õàëãûìûçûí ìÿíàôåëÿðèíèí ãîðóíìàñû íàìèíÿ áèðëèéÿ ÷àüûðûðûã. Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèéè Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ ùàìûíûçû
öðÿêäÿí òÿáðèê åäèð, ùÿð áèðèíèçÿ ìþùêÿì úàíñàüëûüû, àèëÿ ñÿàäÿòè, äîüìà
Àçÿðáàéúàíûìûçà èøûãëû ýÿëÿúÿê àðçóëàéûðûã!
Ùþðìÿòëÿ,
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ìèëëè Ìÿúëèñè
(Ìöðàúèÿò Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí
2014-úö èë 30 äåêàáð òàðèõëè
èúëàñûíäà ãÿáóë åäèëèá).
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí èìçàëàäûüû ÿôâ Ñÿðÿíúàìû
äþâëÿòèí ùóìàíèñò ñèéàñÿòèíè ÿêñ åòäèðèð
Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè áó Ñÿðÿíúàìû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèðëÿð
Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèê äÿéÿð âÿ òÿñèñàòëàðûí òÿøÿêêöë òàïäûüû ìöàñèð ùöãóãè äþâëÿòäèð.
Þëêÿìèçäÿ äàõèëè ñèéàñÿò êóðñóíóí ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè äåìîêðàòèê òÿñèñàòëàðûí
òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã
âÿ àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí âÿ ìöäàôèÿ åäèëìÿñè
òÿøêèë åäèð. Þç íþâáÿñèíäÿ, þëêÿìèçäÿ èíñàí
ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèí îëóíìàñû, ùÿð áèð ôÿðäÿ ñîñèàë ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí ÿëâåðèøëè øÿðàèòèí éàðàäûëìàñû äþâëÿò ãóðóúóëóüó ïðîñåñèíèí ùóìàíèñò ñÿúèééÿëè ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè òÿøêèë åäèð. Áó èñÿ, íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ,
÷îõøàõÿëè ùóìàíèçì ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè øÿðòëÿíäèðÿí áàøëûúà àìèëëÿðäÿíäèð.
Áó ìÿãàìäà ãåéä åäÿê êè, äåêàáðûí 29-äà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ “Ìÿùêóì åäèëìèø áèð ñûðà øÿõñëÿðèí ÿôâ
îëóíìàñû ùàããûíäà” Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá. Ñÿðÿíúàìà ÿñàñÿí, àçàäëûãäàí ìÿùðóìåòìÿ úÿçàñûíà ìÿùêóì îëóíìóø 79 íÿôÿð úÿçàñûíûí ÷ÿêèëìÿìèø ùèññÿñèíäÿí, 3 íÿôÿð èñëàù èøëÿðè úÿçàñû-
Ìóñà Ãóëèéåâ:
Áó, Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè
ùÿìðÿéëèéÿ, âÿòÿíäàøûí
þç äþâëÿòèíÿ èíàìûíûí
àðòìàñûíà õèäìÿò
åäÿí áèð àääûìäûð
íûí ÷ÿêèëìÿìèø ùèññÿñèíäÿí, 5 íÿôÿð èñÿ úÿðèìÿ
úÿçàñûíäàí àçàä îëóíóá. Öìóìèééÿòëÿ, ùóìàíèçì Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ìöùöì
òÿðêèá ùèññÿñèäèð. Áó ñèéàñÿòèí âÿ ìöñáÿò ÿíÿíÿíèí òÿìÿëè èñÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëóá. Öìóììèëëè ëèäåð ùÿð çàìàí ìÿðùÿìÿò, èíñàíïÿðâÿðëèê äÿéÿðëÿðèíÿ áþéöê þíÿì âåðèá âÿ áóíó Þç ôÿàëèééÿòè áîéó äàèì äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàéûá. Òÿñàäöôè äåéèë êè, ìÿùêóìëàðûí
úÿçàñûíûí éöíýöëëÿøäèðèëìÿñè, éàõóä îíëàðûí úÿçàäàí òàì àçàä åäèëìÿñè òÿäáèðëÿðèíè ùÿéàòà êå-
ßëèìÿììÿä Íóðèéåâ:
Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè
íþâáÿòè ÿôâ
Ñÿðÿíúàìûíûí
èìçàëàíìàñûíû éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèð
÷èðìÿê ìÿãñÿäèëÿ 1995-úè èëäÿ Áàüûøëàíìà Ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ Êîìèññèéà éàðàäûëûá, 2001-úè èëäÿ
èñÿ î, ßôâ Ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ Êîìèññèéà èëÿ ÿâÿç
îëóíóá. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ìÿùêóìëàðûí áàüûøëàíìàñû ÿíÿíÿñèíè ôîðìàëàøäûðìàãëà
îíëàðà åòèìàä ýþñòÿðäèéèíè ñöáóòà éåòèðèðäè.
Áóðàäàí äà, ÿôâ ñÿðÿíúàìëàðûíûí ÿõëàãè, ìÿíÿâè-ïñèõîëîæè, èúòèìàè ôàéäàñû þçöíö òÿñäèã åäèð.
Åéíè çàìàíäà, úèíàéÿòêàðëûã éîëóíäàí öç ÷åâèðÿðÿê þçöíö òÿêìèëëÿøäèðìÿéÿ ÷àëûøàí âÿ áóíóíëà áàøãàëàðûíà äà íöìóíÿ îëàí èíñàíëàðûí ñàéûíûí àðòìàñû úÿìèééÿò äàõèëèíäÿêè êðèìèíîýåí äóðóìóí ñòàáèëëèéèíÿ, úèíàéÿòêàðëûüûí âÿ öìóìèééÿòëÿ, íåãàòèâ ùàëëàðûí ñÿâèééÿñèíèí àçàëäûëìàñûíà òÿñèð ýþñòÿðÿí ôàêòîð êèìè ÷ûõûø åäèð.
Àçÿðáàéúàíäà ìÿùêóìëàðûí ÿôâ îëóíìàñû
ùÿì þëêÿ Ïðåçèäåíòèíèí èìçàëàäûüû Ôÿðìàí âÿ
ñÿðÿíúàìëàð, ùÿì äÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí ãÿáóë åòäèéè
àìíèñòèéà àêòëàðû ÿñàñûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Ãåéä
îëóíäóüó êèìè, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ùÿéàòà êå÷èðäèéè äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ìàùèééÿòèíè
þçöíäÿ ÿêñ åòäèðÿí ùóìàíèñòëèéèí íÿòèúÿñèíäÿ
ÿôâ âÿ àìíèñòèéà òÿñèñàòëàðû éàðàäûëûá, 1995-2003úö èëëÿðäÿ 7 Àìíèñòèéà àêòû ãÿáóë åäèëèá âÿ 32 ÿôâ
Ôÿðìàíû èìçàëàíûá. Àìíèñòèéà àêòëàðû 77 ìèíäÿí
÷îõ èíñàíà øàìèë åäèëèá, áóíëàðäàí 21325 íÿôÿðè
úÿçàñûíûí ÷ÿêèëìÿìèø ùèññÿñèíäÿí àçàä îëóíóá.
Óëó þíäÿð òÿðÿôèíäÿí èìçàëàíàí ÿôâ ôÿðìàíëàðû èëÿ
3 ìèíäÿí àðòûã øÿõñ áàüûøëàíàðàã úÿçàëàðûíäàí
àçàä åäèëèá. Ìÿùç Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùóìàíèçìèíèí íÿòèúÿñè îëàðàã þëêÿìèçäÿ
1998-úè èëäÿ þëöì ùþêìö àðàäàí ãàëäûðûëûá âÿ
Àçÿðáàéúàíûí àäû Øÿðãäÿ áó úÿçàíû ëÿüâ åäÿí
èëê þëêÿëÿðäÿí áèðè êèìè òàðèõÿ äöøöá.
Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, Óëó þíäÿðèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ñèéàñÿò áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Àçÿðáàéúàíäà
ìÿùêóìëàðûí ÿôâ îëóíìàñû ìöòÿìàäè õàðàêòåð
äàøûéûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ùÿð èë èìçàëàäûüû ÿôâ ñÿðÿíúàìëàðû ìèíëÿðëÿ àèëÿéÿ ñåâèíú ýÿòèðèð.
Þç íþâáÿñèíäÿ ãÿçåòèìèçÿ à÷ûãëàìàëàðûíäà
Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äåêàáðûí 29-äà èìçàëàäûüû
Ñÿðÿíúàìû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèáëÿð.
Ìÿñÿëÿí, Ìèëëè Ìÿúëèñèí Ñîñèàë ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäð ìöàâèíè, ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö
Ìóñà Ãóëèéåâ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
èìçàëàíàí ñîíóíúó ÿôâ Ñÿðÿíúàìûíû Öìóììèëëè
ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíäà
ÿñàñûíû ãîéäóüó ùóìàíèñò ñèéàñÿòèí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëó äàâàìû êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèá: “Áèëäèéèìèç êèìè, úÿíàá Ïðåçèäåíò
Þçöíöí ÿôâ ãÿðàðû âåðìÿê ñÿëàùèééÿòèíäÿí
äÿôÿëÿðëÿ èñòèôàäÿ åäèá. Áó äà Àçÿðáàéúàíäà
ìèëëè ùÿìðÿéëèéÿ, âÿòÿíäàøûí þç äþâëÿòèíÿ èíàìûíûí àðòìàñûíà õèäìÿò åäÿí áèð àääûìäûð.
Øöáùÿñèç êè, úÿíàá Ïðåçèäåíòèí 31 ÄåêàáðÄöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
âÿ Éåíè èë áàéðàìû ÿðÿôÿñèíäÿ èìçàëàäûüû ÿôâ
Ñÿðÿíúàìû òÿêúÿ îíóí øàìèë åäèëäèéè øÿõñëÿðÿ
äåéèë, ùÿì äÿ îíëàðûí àèëÿ öçâëÿðèíÿ, éàõûíëàðûíà ñåâèíú ýÿòèðäè. Öìóìèééÿòëÿ ÿôâ ñÿðÿíúàìëàðû âÿòÿíäàøëàðûí ìÿñóëèééÿòèíè àðòûðàí
àääûìäûð. Úÿíàá Ïðåçèäåíò úÿçà÷ÿêìÿ ìöÿññèñÿëÿðèíäÿêè èíñàíëàðûí éåíèäÿí àçàä, ôÿàë
ùÿéàòà ãàéòàðûëìàñûíû òÿìèí åòìÿêëÿ îíëàðûí
öçÿðèíÿ äöøÿí ìÿñóëèééÿòè àðòûðûð. Áó ìÿñóëèééÿò éåíèäÿí úèíàéÿò òþðÿòìÿìÿê, Àçÿðáàéúàíûí ëàéèãëè âÿòÿíäàøû êèìè éàøàìàã, èúòèìàè
ôàéäàëû èøëÿðëÿ ìÿøüóë îëìàã, âÿòÿíÿ, äþâëÿòÿ
ëàéèã âÿòÿíäàø îëìàã äåìÿêäèð. Áó ÿôâ Ñÿðÿíúàìû, åéíè çàìàíäà, ÿôâ îëóíàíëàðûí éàõûíëàðûíûí äþâëÿò áàø÷ûñûíà ìèííÿòäàðëûüûíûí ÿìÿëè
ôÿàëèééÿòäÿ ÿêñèíè òàïìàñûíû òÿëÿá åäèð. Áó ùóìàíèñò ÿíÿíÿ ùÿì äÿ úèíàéÿòèí ïðîôèëàêòèêàñûíà, õöñóñÿí äÿ ýÿíú íÿñëèí âÿòÿíäàøëûã ðóùóíäà áþéöìÿñèíÿ õèäìÿò åäèð”.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû ×èíýèç Ãÿíèçàäÿ äÿ
áèëäèðèá êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí íþâáÿòè ÿôâ Ñÿðÿíúàìûíûí èìçàëàíìàñû áþéöê ùóìàíèçì íöìóíÿñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëìÿëèäèð:
“Áèëäèéèíèç êèìè, áöòþâëöêäÿ, áó Ñÿðÿíúàìëà
87 íÿôÿð ÿôâ åäèëèá. Ùåñàá åäèðÿì êè, áó ñåâèíú ìèíëÿðëÿ èíñàíà øàìèë îëóíóð. Äþâëÿò
áàø÷ûñû ùÿð èë áèð ñûðà ìÿùêóìëàðûí ÿôâ îëóíìàñû èëÿ áàüëû ñÿðÿíúàìëàð èìçàëàéûð âÿ áó,
îíëàðëà àèëÿéÿ ñåâèíú áÿõø åäèð. Ìÿùç áóíà
ýþðÿ äÿ, òÿêúÿ ÿôâ îëóíàí ìÿùáóñëàð âÿ îíëàðûí éàõûíëàðû äåéèë, áöòöí èúòèìàèééÿò áó àääûìû àëãûøëàéûð. Áó Ñÿðÿíúàì Àçÿðáàéúàíäà
ùóìàíèñò ñèéàñÿòèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ
äàèð ÷îõñàéëû ýþñòÿðèúèëÿðäÿí áèðèäèð”.
Ìèëëÿò âÿêèëèíèí ôèêðèíúÿ, áó úöð ñÿðÿíúàìëàðëà âÿòÿíäàøëàðà úÿìèééÿòÿ éåíèäÿí èíòåãðàñèéà åòìÿê èìêàíû éàðàäûëûð. Áó, úÿìèééÿòäàõèëè ìöíàñèáÿòëÿð áàõûìûíäàí ÷îõ ÿùÿìèééÿòëèäèð.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, áó, úÿìèééÿòäÿ èúòèìàè áàðûøà,
ñöëùÿ, ÿìèí-àìàíëûüà, âÿòÿíäàøëàðûí áèð-áèðèíÿ
íîðìàë ìöíàñèáÿòèíÿ õèäìÿò åäÿí, áó èñòèãàìÿòäÿ òîïëóìà ìöùöì ìåñàæëàð âåðÿí àääûì-
×èíýèç Ãÿíèçàäÿ:
Íþâáÿòè ÿôâ
Ñÿðÿíúàìûíûí
èìçàëàíìàñû
áþéöê ùóìàíèçì
íöìóíÿñè êèìè
äÿéÿðëÿíäèðèëìÿëèäèð
äûð. “Áöòþâëöêäÿ, Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè íþâáÿòè ÿôâ Ñÿðÿíúàìûíûí èìçàëàíìàñûíû éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèð” - äåéÿ, ×.Ãÿíèçàäÿ âóðüóëàéûá.
Êîíñòèòóñèéà Àðàøäûðìàëàðû Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè ßëèìÿììÿä Íóðèéåâ äåéèá êè, ìÿùêóì
åäèëìèø áèð ñûðà øÿõñëÿðèí ÿôâ îëóíìàñû ùàããûíäà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí Ñÿðÿíúàì èìçàëàíìàñû îëäóãúà
òÿãäèðÿëàéèã ùàëäûð: “Áó ùóìàíèñò àääûì âÿ
ùóìàíèçì íöìóíÿñè þç íþâáÿñèíäÿ áèð íå÷ÿ
ìÿãàìäàí õÿáÿð âåðèð. Áèðèíúèñè, áó, Àçÿð-
Ðóôèç Ãîíàãîâ:
Àçÿðáàéúàíäà
ìÿùêóìëàðûí ÿôâ
îëóíìàñû, âÿòÿíäàøëàðà
ùóìàíèñò ìöíàñèáÿòèí
ýþñòÿðèëìÿñè ìöòÿìàäè
õàðàêòåð äàøûéûð
áàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí âÿòÿíäàøëàðà ìöíàñèáÿòèíè àøêàð îëàðàã îðòàéà ãîéóð. Áóíóíëà
íþâáÿòè äÿôÿ áÿëëè îëäó êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ñèéàñè èðàäÿñèíèí íÿòèúÿñè êèìè, äþâëÿò þç âÿòÿíäàøëàðûíà ãàðøû ùóìàíèñò ìöíàñèáÿò áÿñëÿéèð. Áöòþâëöêäÿ ùåñàá åäèðÿì êè,
Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè íþâáÿòè ÿôâ Ñÿðÿíúàìûíûí èìçàëàíìàñûíû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèð.
Èêèíúèñè, áó, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí òÿøÿááöñö èëÿ éàðàäûëìûø Èíñàí Ùöãóãëàðû öçðÿ Èø÷è
Ãðóïóíóí ðåàë âÿ ñÿìÿðÿëè èø ìåõàíèçìèíÿ
ìàëèê îëäóüóíó, ôîðìàë áèð ãóðóì îëìàäûüûíû
ýþñòÿðèð. Ö÷öíúöñö, ìöòÿìàäè îëàðàã èìçàëàíàí ÿôâ ñÿðÿíúàìëàðû äþâëÿòèí âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí òÿøÿááöñëÿðèíÿ äèããÿòèíèí áàðèç
íöìóíÿñè êèìè ÷ûõûø åäèð. Äþðäöíúöñö, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí íþâáÿòè ÿôâ Ñÿðÿíúàìûíûí èìçàëàíìàñû èíñàíëàðà àçàäëûã âåðìÿêëÿ úÿìèééÿòäÿ ãàðøûëûãëû ùþðìÿò âÿ ðÿüáÿòÿ, ùàáåëÿ ãàíóí÷óëóã ïðèíñèïëÿðèíÿ ñþéêÿíÿí óüóðëó âÿòÿíäàø-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíêèøàôûíà
ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿ îëàúàã”.
ÃÙÒ ßìÿêäàøëûã Àëéàíñûíûí ùÿìñÿäðè Ðóôèç Ãîíàãîâ èñÿ äåéèá êè, Àçÿðáàéúàíäà ìÿùêóìëàðûí ÿôâ îëóíìàñû, âÿòÿíäàøëàðà ùóìàíèñò
ìöíàñèáÿòèí ýþñòÿðèëìÿñè ìöòÿìàäè õàðàêòåð
äàøûéûð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí íþâáÿòè ÿôâ Ñÿðÿíúàìûíûí
èìçàëàíìàñû ùóìàíèçì íöìóíÿñè êèìè ÷ûõûø
åäèð. “Áó, äþâëÿòèí þç âÿòÿíäàøûíà ùóìàíèñò
ìöíàñèáÿòèíè èôàäÿ åäÿí áèð ùàëäûð. Äöøöíöðÿì êè, ÿôâ îëóíàí âÿòÿíäàøëàð äþâëÿòèí îíëàðà îëàí åòèáàðûíû äàèì ùèññ åäèðëÿð, áó èñÿ
îíëàðû ëàéèãëè âÿòÿíäàø îëìàüà ùÿâÿñëÿíäèðèð. Åéíè çàìàíäà, äþâëÿòèí ùóìàíèñò ñèéàñÿòèíè õàëã éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèð âÿ áó äà
ÿùàëèíèí þëêÿ ðÿùáÿðëèéèíÿ îíñóç äà ýöúëö
îëàí åòèìàäûíû äàùà äà ãöââÿòëÿíäèðèð”.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ,
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
5
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
Ýöúëö âÿ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äöíéà
àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ãöðóð ìÿíáÿéèäèð
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäû èëÿ áàüëû îëàí Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö äöíéàíûí èñòÿíèëÿí
éåðèíäÿ éàøàéàí ñîéäàøëàðûìûçûí áöòöíëÿøäèéè, âàùèä áèð ìÿðêÿçäÿ úÿìëÿøäèéè òàðèõè ìÿãàì êèìè õàðàêòåðèçÿ îëóíóð
Õàëãëàðûí þç ìþâúóäëóüóíó ãîðóéóá ñàõëàìàñû âÿ èíêèøàôû ñèéàñè, èãòèñàäè, ìÿäÿíè âÿ òàðèõè
ÿùÿìèééÿò êÿñá åäÿí áèð ñûðà àìèëëÿðëÿ áàüëûäûð. Ëàêèí ÿí ÿñàñû, òàðèõèí áöòöí äþâðëÿðèíäÿ ìöõòÿëèô
õàëãëàð, ìèëëÿòëÿð ö÷öí ùÿëëåäèúè ôàêòîð êèìè ÷ûõûø åòìèø ìèëëè èäåíòèêëèê, ùÿìðÿéëèê âÿ þçöíöäÿðêäèð.
Áó áàõûìäàí, Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ùÿìðÿéëèê âÿ áöòþâëöéöíöí òÿìèí îëóíìàñû ìèëëè
èäåíòèêëèéèí òÿìèíè ñàéÿñèíäÿ ìöìêöí îëóá. Èäåíòèêëèéÿ èñÿ, èëê íþâáÿäÿ, ìèëëè äþâëÿò÷èëèéèí ÿñàñëàðûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, õàëãûí ùÿìðÿéëèéèíè òÿìèí åäÿúÿê èäåîëîýèéàíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñû
âÿ èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéèí áÿðãÿðàð îëóíìàñûíûí ôîíóíäà íàèë îëóíóá. Øöáùÿñèç, òàðèõè ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäÿí áöòöí áó íàèëèééÿòëÿð õàëãûìûç ãàðøûñûíäà ìèñèëñèç õèäìÿòëÿðè îëàí Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ýÿðýèí ÿìÿéèíèí ìÿùñóëóäóð.
Õàëãûìûçûí ìèëëè áèðëèéèíäÿí äàíûøàðêÿí, èëê íþâáÿäÿ, äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíû âàùèä áèð ìÿôêóðÿ ÿòðàôûíäà áèðëÿøäèðÿí òàðèõè-ôóíäàìåíòàë àìèëëÿðäÿí áÿùñ åòìÿê ëàçûìäûð. Áóíëàðäàí áèðèíúèñè Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíöäöð. Öìóìèééÿòëÿ, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû, áþéöê äþâëÿò õàäèìè, Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäû èëÿ áàüëû îëàí Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö äöíéàíûí èñòÿíèëÿí éåðèíäÿ éàøàéàí ñîéäàøëàðûìûçûí áöòöíëÿøäèéè, âàùèä áèð ìÿðêÿçäÿ úÿìëÿøäèéè òàðèõè ìÿãàì êèìè õàðàêòåðèçÿ îëóíóð.
Äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
ùÿìðÿéëèéè Öìóììèëëè
ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
àäû èëÿ áàüëûäûð
1991-úè èëäÿ ìöñòÿãèëëèéèí ÿëäÿ åäèëìÿñèíäÿí
ñîíðà ñèéàñè, èãòèñàäè, ñîñèàë âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ
úèääè ïðîáëåìëÿðëÿ ãàðøû-ãàðøûéà ãàëàí Àçÿðáàéúàíäà, ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà, õàîñ âÿ àíàðõèéà
ùþêì ñöðöðäö. Áó ôîíäà àüûð áëîêàäà øÿðàèòèíäÿ
éàøàéàí, åðìÿíè àãðåññèéàñû èëÿ öç-öçÿ ãàëàí,
ïàéòàõòäàí àéðû äöøìöø Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíäà âÿçèééÿò äàùà ýÿðýèí èäè. Ëàêèí
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí Íàõ÷ûâàíà
ýÿëèøè åðìÿíè àãðåññèéàñû èëÿ öç-öçÿ äàéàíàí áó
ãÿäèì Àçÿðáàéúàí éóðäóíóí õèëàñûíà öìèä éàðàòäû. Íàõ÷ûâàí ìÿùç Óëó þíäÿðèìèçèí èðàäÿñè âÿ ñèéàñè çÿêàñû ñàéÿñèíäÿ àéàãäà äóðäó âÿ áöòöí ÷ÿòèíëèêëÿðÿ ñèíÿ ýÿðäè. Ùÿìèí âàõò Àçÿðáàéúàíû áó
úöð àüûð ÷ÿòèíëèêëÿðäÿí áèð éîëëà ÷ûõàðìàã îëàðäû âÿ
Óëó þíäÿð áóíóí ö÷öí ìèëëè áèðëèéÿ íàèë îëóíìàñûíûí çÿðóðèëèéèíè áèëèðäè. Éÿíè, ñîéäàøëàðûìûçûí ìèëëè
ìàðàãëàð ÿòðàôûíäà áèðëÿøìÿñè Àçÿðáàéúàíûí áó
ìöðÿêêÿá âÿçèééÿòäÿí ÷ûõìàñûíäà ìöùöì ðîë
îéíàéàúàãäû. Áó ìÿãñÿäëÿ äÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâ Íàõ÷ûâàí Àëè Ìÿúëèñèíèí 16 äåêàáð 1991-úè
èë òàðèõëè èúëàñûíäà äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíà öç òóòäó, îíëàðû áèðëèéÿ, ùÿìðÿéëèéÿ ñÿñëÿäè. Öìóììèëëè
ëèäåðèí òÿøÿááöñö èëÿ Íàõ÷ûâàí Àëè Ìÿúëèñè ùÿð èë
31 äåêàáðûí Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö êèìè ãåéä åäèëìÿñè áàðÿäÿ ãÿðàð ãÿáóë
åòäè. Âÿ áó òàðèõ, éÿíè äåêàáðûí 31-è äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí áèðëèê, ùÿìðÿéëèê ýöíö êèìè òàðèõÿ
äöøäö.
1991-úè èëäÿ ãÿáóë îëóíàí áó ãÿðàð ùÿì äÿ
áöòöí ñîéäàøëàðûìûçûí âàùèä ìÿðêÿçäÿ òîïëàíìà-
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) éàðàäûëìàñûíûí 20 èëëèéèíÿ ùÿñð îëóíìóø òÿíòÿíÿëè ìÿðàñèìäÿ
÷ûõûø åäÿí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû áóíóíëà áàüëû
ãåéä åäèá êè, Àçÿðáàéúàí÷ûëûã ôÿëñÿôÿñè, èëê íþâáÿäÿ, Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èäè âÿ áó èäåîëîýèéà áöòöí úÿìèééÿòè áèðëÿøäèðèð: “Áó èäåîëîýèéà
ùÿì òàðèõÿ, ùÿì äÿ ìöàñèðëèéÿ ÿñàñëàíûð. Ùÿì
òàðèõè êå÷ìèøèìèçè þçöíäÿ åùòèâà åäèð, åéíè çàìàíäà, áèçèì áó ñàùÿäÿ áóýöíêö ñèéàñÿòèìèçè
ÿùàòÿ åäèð. Áó èñòèãàìÿòäÿ àòûëàí àääûìëàð äöíéà òÿðÿôèíäÿí àðòûã áèëèíèð âÿ òÿãäèð åäèëèð”.
Ðàñèîíàë äèàñïîð
ñèéàñÿòè ìèëëè ùÿìðÿéëèéèí
òÿìèí îëóíìàñûíäà ìöùöì
ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð
Äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ìèëëè áèðëèê âÿ ùÿìðÿéëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñûíäà õöñóñè ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäÿí ôàêòîðëàðäàí áèðè äÿ äþâëÿòèìèç òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ðàñèîíàë äèàñïîð ñèéàñÿòèäèð.
Ñèðð äåéèë êè, Àçÿðáàéúàíûí ùÿì äÿ áåéíÿëõàëã
ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíèí íöôóç âÿ ýöú èéåðàðõèéàñûíäà èðÿëèëÿéèøèíèí òÿìèí îëóíìàñû, ìþâãåéèíèí
ýöúëÿíìÿñè íàìèíÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ÷îõòÿðÿôëè äèàñïîð ñèéàñÿòèíèí ÿñàñû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóøäóð. Áó ýöí èñÿ õàðèúè ñèéàñÿò
ñòðàòåýèéàñûíûí ìöùöì èñòèãàìÿòè âÿ åëåìåíòè
ãèñìèíäÿ ñÿúèééÿëÿíäèðèëÿí äèàñïîð ñèéàñÿòè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí äþâðöí òÿëÿáëÿðèíÿ,
ãàíóíàóéüóíëóãëàðûíà âÿ ðåàëëûãëàðûíà ìöâàôèã
ñóðÿòäÿ óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Ìèëëè èäåîëîýèéà
ÿñàñûíäà äàâàì åòäèðèëÿí äèàñïîð ñèéàñÿòèíèí
óüóðëó íÿòèúÿëÿðè êèìè, þëêÿìèçè òÿìñèë åäÿí äèàñïîð òÿøêèëàòëàðûíûí ôÿàëèééÿòèíèí ÿùàòÿ äàèðÿñè ýåíèøëÿíèð, ñÿìÿðÿëèëèê ñÿâèééÿñè èñÿ äàùà äà àðòûð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ìèëëè èíêèøàô ñèéàñÿòèíèí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí íÿòèúÿñè êèìè, äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðû âàùèä ìÿôêóðÿ ÿòðàôûíäà ñûõ áèðëÿøèáëÿð
ñû, áöòöí àçÿðáàéúàíëûëàðûí Âÿòÿíè îëàí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ýÿëÿúÿê èíêèøàôûíäà éàõûíäàí èøòèðàê åòìÿñèíèí âàúèáëèéèíèí äÿðêè ýöíö êèìè õàðàêòåðèçÿ îëóíìàëûäûð. Îíó äà ãåéä åäÿê êè, ìÿùç
Óëó þíäÿðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí èðàäÿñè ÿñàñûíäà
ãÿáóë îëóíàí áó ãÿðàð ìöàñèð Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí èíêèøàôûíäà, Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ òàíûíìàñûíäà âÿ òÿáëèüèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàäû.
Àçÿðáàéúàí÷ûëûã
èäåîëîýèéàñû äöíéà
àçÿðáàéúàíëûëàðûíû
áèðëÿøäèðÿí ìèëëè
ìÿôêóðÿäèð
Äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ùÿìðÿéëèéèíè òÿìèí
åäÿí ìöùöì âàñèòÿ âÿ ìåõàíèçìëÿðäÿí áèðè äÿ
ìèëëè èäåîëîýèéàäûð. ßìèíëèêëÿ ãåéä åòìÿê îëàð êè,
áó ýöí äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíû áèð àìàë âÿ ÿãèäÿ ÿòðàôûíäà áèðëÿøäèðÿí àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñû ìèëëè áèðëèê âÿ ùÿìðÿéëèéè òÿìèí åäÿí óíèâåðñàë èäåîëîæè ôîðìóë êèìè ÷ûõûø åòìÿêäÿäèð. Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöÿëëèôè îëäóüó àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñû
þçöíäÿ öìóìáÿøÿðè ñÿúèééÿ äàøûéàí âÿ ìèëëè äÿéÿðëÿðÿ úàâàá âåðÿí ïðèíñèïëÿðè åùòèâà åòìÿêëÿ
ìèëëè ùÿìðÿéëèéè òÿìèí åäÿí ìèëëè-ìÿíÿâè ìåõàíèçì ñÿúèééÿñè äàøûéûð. Àçÿðáàéúàí÷ûëûã òÿêúÿ áó
äþâëÿòèí ÿðàçèñèíäÿ éàøàéàí øÿõñëÿðè éîõ, åéíè
çàìàíäà, áöòöí äöíéàäà ìÿñêóíëàøàí àçÿðáàéúàíëûëàðû ÿùàòÿ åäÿðÿê äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
ìèëëè èñòèíàä ìÿíáÿéèíÿ ÷åâðèëèá. Áàøãà ñþçëÿ, èúòèìàè øöóðóí ñïåñèôèê ñÿâèééÿñè êèìè ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí èäåéà ÿñàñûíû òÿøêèë åäÿí
âÿ äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíû áèðëÿøäèðÿí ìèëëè ìÿôêóðÿéÿ ÷åâðèëÿí àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñû þëêÿäÿêè áöòöí êîíôåññèéà âÿ åòíîñëàðûí ùÿìðÿéëèê
âÿ ãàðøûëûãëû àíëàøìà ìöùèòèíäÿ éàøàìàñûíû òÿìèí åäÿí ôàêòîðäóð.
Áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿòèí ôîíóíäà äà àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñû ìèëëè ùÿìðÿéëèê âÿ áèðëèéèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ õöñóñè òþùôÿëÿð âåðèð.
Áóíëàð èñÿ, íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ ìþâãåéèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè âÿ ñîéäàøëàðûìûçûí áèðëèéèíèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñè
èøèíÿ þíÿìëè òþùôÿëÿð âåðèð.
Áèð ñþçëÿ, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû
ãîéäóüó âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí àêòóàë ÷àüûðûøëàðà ìöâàôèã ñóðÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè óüóðëó
äèàñïîð ñèéàñÿòèíèí ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñè êèìè,
ùàçûðäà ìèëëè ùÿìðÿéëèéèí òÿìèí âÿ ìöùàôèçÿ îëóíìàñû, õàðèúäÿ éàøàéàí ñîéäàøëàðûìûçûí ùöãóã âÿ
àçàäëûãëàðûíûí ãîðóíìàñû, îíëàðûí òÿøêèëàòëàíìàñû
âÿ Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñû èøèíäÿ ÿùÿìèééÿòëè íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åäèëèá.
Åéíè çàìàíäà, õàðèúäÿ éàøàéàí ñîéäàøëàðûìûçûí òÿøêèëàòëàíìàñûíäà, áèð-áèðè èëÿ ÿëàãÿëÿðèíèí
éàðàíìàñûíäà, äèàñïîðóìóçóí ôÿàëèééÿòèíèí ýöúëÿíìÿñèíäÿ âÿ Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí äàùà
ýåíèø òÿáëèüèíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ôÿàëèééÿòèíè õöñóñè ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð. Ôîíä õàðèúè þëêÿëÿðäÿêè ôÿàëèééÿòèíè ö÷ ÿñàñ èñòèãàìÿò öçðÿ ãóðóð. Áóíëàð ùÿìèí þëêÿëÿðäÿ ùóìàíèòàð ëàéèùÿëÿðèí
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí
òÿáëèüèíÿ ùÿñð îëóíàí òÿäáèðëÿðèí òÿøêèëè âÿ Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí èøüàëû èëÿ áàüëû ùÿãèãÿòëÿðèí
áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòÿ ÷àòäûðûëìàñûäûð. Áèð ñþçëÿ,
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ
ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè Ôîíäóí ùÿéàòà êå÷èðäèéè òÿäáèðëÿðèí ÿùÿìèééÿòè âÿ
ìèãéàñû Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà òÿáëèüèíäÿ, äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí âàùèä ìÿôêóðÿ ÿòðàôûíäà
áèðëÿøìÿñèíäÿ ÷îõ ìöùöì éåð òóòóð.
Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
ãóðóëòàéëàðû ìèëëè áèðëèéèí
ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ ìöùöì
òþùôÿëÿð âåðèð
Ñîéäàøëàðûìûçûí ìèëëè áèðëèéèíÿ íàèë îëóíìàñû
èñòèãàìÿòèíäÿ ÿí þíÿìëè âàñèòÿëÿðäÿí áèðè äÿ, ùå÷
øöáùÿñèç, Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ãóðóëòàéëàðûäûð. Öìóìèééÿòëÿ, Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ãóðóëòàéû õàðèúäÿ éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàðûí ìöñòÿ-
ãèë Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðû àðàñûíäà áèðëèéèí âÿ ùÿìðÿéëèéèí òÿìèí îëóíìàñû, ùàáåëÿ Àçÿðáàéúàí èúìàëàðû, úÿìèééÿò âÿ
áèðëèêëÿðèíèí ôÿàëèééÿòèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè âÿ ÿëàãÿëÿíäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿ
åäèëäèéè ïëàòôîðìà êèìè ìöñòÿñíà ÿùÿìèééÿò êÿñá
åäèð.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 23 ìàé 2001-úè èë
òàðèõëè Ñÿðÿíúàìûíà ÿñàñÿí, 2001-úè èë íîéàáð
àéûíûí 9-10-äà Áàêû øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëÿí Äöíéà
Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Û Ãóðóëòàéû ñîéäàøëàðûìûçûí
ìèëëè ùÿìðÿéëèéèíèí äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñè éþíöíäÿ àïàðûëàí èøëÿðè ñöðÿòëÿíäèðìÿêëÿ éàíàøû,
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí äèàñïîðà âÿ ëîááè ñèéàñÿòèíèí äàùà èíòåíñèâ âÿ êåéôèééÿòëè õàðàêòåð àëìàñûíà
éîë à÷äû. Ãåéä åäÿê êè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Û Ãóðóëòàéäà åòäèéè òàðèõè ÷ûõûø ìèëëè ùÿìðÿéëèéèìèçèí, àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåéàñûíûí äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñè, ìèëëè áèðëèéÿ íàèë îëóíìàñû âÿ äöíéà
àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí âàùèä èäåéà ÿòðàôûíäà áèðëÿøìÿñèíäÿ ìöùöì ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð. Óëó þíäÿð
þç ÷ûõûøûíäà áèëäèðìèøäè: “Áèç èñòÿéèðèê êè, ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿ éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàð ùÿìèí
þëêÿëÿðèí âÿòÿíäàøû êèìè, èñòÿäèêëÿðè êèìè éàøàñûíëàð. Àíúàã ùå÷ âàõò þç ìèëëè êþêëÿðèíè, ìèëëè
ìÿíñóáèééÿòëÿðèíè èòèðìÿñèíëÿð. Áèçèì ùàìûìûçû, àçÿðáàéúàíëûëàðû áèðëÿøäèðÿí ìèëëè ìÿíñóáèééÿòèìèçäèð, òàðèõè êþêëÿðèìèçäèð, ìèëëè-ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿðèìèçäèð, ìèëëè ìÿäÿíèééÿòèìèçäèð - ÿäÿáèééàòûìûç, èíúÿñÿíÿòèìèç, ìóñèãèìèç, øåèðëÿðèìèç, ìàùíûëàðûìûçäûð, õàëãûìûçà ìÿíñóá îëàí
àäÿò-ÿíÿíÿëÿðäèð. Èíñàí ùàíñû þëêÿäÿ éàøàìàñûíäàí àñûëû îëìàéàðàã, ýÿðÿê þç ìèëëèëèéèíè ãîðóéóá ñàõëàñûí. Äöíéàäà, åéíè çàìàíäà, àññèìèëéàñèéà ïðîñåñè äÿ âàð. Èíñàíëàð - ìÿí àçÿðáàéúàíëûëàð ùàããûíäà äàíûøûðàì - ýÿðÿê, éàøàäûãëàðû þëêÿäÿ, éåíÿ äåéèðÿì, î øÿðàèòè ìÿíèìñÿéÿðÿê, îðàäà þçëÿðè ö÷öí éàõøû ìþâãåëÿð òóòñóíëàð. Àíúàã äàèì þç ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ, ìèëëè êþêëÿðèíÿ ñàäèã îëñóíëàð. Áèçèì ùàìûìûçû áèðëÿøäèðÿí ìÿùç áó àìèëëÿðäèð. Áèçèì ùàìûìûçû áèðëÿøäèðÿí, ùÿìðÿé åäÿí àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåéàñûäûð, àçÿðáàéúàí÷ûëûãäûð. Þç öðÿéèìäÿí ýÿëÿí ôèêèðëÿðè áèð äàùà áèëäèðìÿê èñòÿéèðÿì êè, ùÿð áèð èíñàí ö÷öí îíóí ìèëëè ìÿíñóáèééÿòè îíóí ãöðóð ìÿíáÿéèäèð. Ìÿí ùÿìèøÿ
ôÿõð åòìèøÿì, áó ýöí äÿ ôÿõð åäèðÿì êè, ìÿí
àçÿðáàéúàíëûéàì”.
Áó ôèêèðëÿð ùÿì äÿ ìèëëè áèðëèéèìèçèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ìàéàê ðîëóíó îéíàäû
âÿ áó éîëäà ýÿëÿúÿê âÿçèôÿëÿðèí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñèíäÿ ÿñàñ êèìè ÷ûõûø åòäè. Ìÿùç áó òåçèñëÿð
òåç áèð çàìàíäà õàðèúè þëêÿëÿðäÿ éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàðûí öìóììèëëè ïðîáëåìëÿðèìèç èñòèãàìÿòèíäÿêè òÿáëèüàòû ýöúëÿíäèðìÿñèíÿ èìêàí âåðäè. Àðòûã äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðû äÿðê åòäèëÿð êè,
îíëàðûí àðõàñûíäà ìöùöì áèð ýöú - ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè äàéàíûð.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè êóðñóíó
óüóðëà äàâàì âÿ èíêèøàô åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ìèëëè ùÿìðÿéëèéèíèí äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñè éþíöíäÿ ôÿàëèééÿòè
èëÿ áó áèðëèéèí ãîðóíìàñûíà þç òþùôÿñèíè âåðäè. Òÿñàäöôè äåéèë êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ìöâàôèã ñÿðÿíúàìëàðû èëÿ êå-
÷èðèëÿí Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ÛÛ âÿ ÛÛÛ ãóðóëòàéëàðû äèàñïîðà ùÿðÿêàòûíäà, ìèëëè áèðëèê âÿ ùÿìðÿéëèéèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èøèíäÿ éåíè
ìÿðùÿëÿ à÷äû. Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ÛÛÛ Ãóðóëòàéûíäà ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ áèëäèðäè êè, áöòöí äöíéàäà éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàð áèð îëäóãëàðûíû âÿ
þç äþâëÿòëÿðèíèí ìàðàãëàðû óüðóíäà ôÿàëèééÿò àïàðäûãëàðûíû íöìàéèø åòäèðäè: “Ìÿí áèð äàùà äåìÿê
èñòÿéèðÿì êè, õàðèúäÿ éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàðûí ÛÛÛ ãóðóëòàéû ÷îõ ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿäèð. Èëê
íþâáÿäÿ, îíà ýþðÿ êè, éåíÿ äÿ áèç áèð éåðÿ éûüûøäûã. Éåíÿ äÿ ùÿì Àçÿðáàéúàí õàëãûíà, ùÿì
áöòöí äöíéàéà ýþñòÿðäèê êè, áèç áèð éåðäÿéèê.
êÿòÿ ÷åâèðèá. Íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, ùÿëÿ 2003-úö èëäÿ
“Ìÿí ùÿð áèð àçÿðáàéúàíëûíûí Ïðåçèäåíòè îëàúàüàì” äåéÿí âÿ þòÿí äþâð ÿðçèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò ñòðàòåýèéàñûíûí ñÿìÿðÿëèëèê ñÿâèééÿñèíÿ, áóíóí ôîíóíäà þëêÿìèçèí
ìèëëè èíêèøàôûíûí ðåàë íÿòèúÿëÿðèíÿ, Àçÿðáàéúàíûí
ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíèí íöôóçëó âÿ ýöúëö àêòîðà ÷åâðèëìÿñèíÿ, åéíè çàìàíäà, Þçöíöí ëèäåðëèê êåéôèééÿòëÿðèíÿ ýþðÿ áóíó
ñöáóòà éåòèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿò áó ýöí ùÿð áèð
àçÿðáàéúàíëûíûí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ
áàüëûëûüûíû, èíàì âÿ ýöâÿíèíè òÿìèí åäÿí áàøëûúà ôàêòîðäóð.
Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö äöíéàíûí ùÿð áèð íþãòÿñèíäÿ éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàðûí ìèëëè áèðëèéèíè, ùÿìðÿéëèéèíè ñèìâîëèçÿ åäÿí, åéíè çàìàíäà, áó áèðëèéè ìþùêÿìëÿíäèðÿí ÿëàìÿòäàð òàðèõäèð
Áèç áèð õàëãûã, áèç áþéöê õàëãûã. Áó ýöí ýöúëÿíÿí Àçÿðáàéúàí áèçèì ãöðóð ìÿíáÿéèìèçäèð”.
Ãöäðÿòëè Àçÿðáàéúàí
ìèëëè ùÿìðÿéëèê âÿ
áöòþâëöéöí ãàðàíòûäûð
Ùÿìðÿéëèê èúòèìàè àùÿíýäàðëûüû âÿ ìèëëè þçöíöäÿðêè òÿìèí åäÿí, ìèëëè-åòíèê ïëàòôîðìàäà ìèëëè
éàääàøû áÿðïà åäÿí, ìèëëè áèðëèéè ñÿôÿðáÿð åäÿí,
ìÿãñÿäéþíëö ôÿàëèééÿòè ñòèìóëëàøäûðàí âàñèòÿäèð.
Áèð ìèëëÿòèí, õàëãûí âàðëûüûíû ñöðäöðÿ áèëìÿñè, äöíéà õàëãëàðû è÷ÿðèñèíäÿ þçöíÿ ëàéèãëè éåð òóòìàñû
ö÷öí ìèëëè áèðëèê âÿ ùÿìðÿéëèê ùÿéàòè þíÿì äàøûéûð.
Áó ìÿíàäà, äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ùÿìðÿéëèéè áöòöí äöíéàäà éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàðûí ñÿôÿðáÿð åäèëìÿñè, êîíêðåò ìÿãñÿä ÿòðàôûíäà áèðëÿøäèðèëìÿñè äåìÿêäèð.
Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí éàðàäûëìàñû âÿ þç ìþâúóäëóüóíó ãîðóéóá ñàõëàìàñû
ýåíèø ìÿíàäà, ìèëëè áèðëèéèí Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí
èúòèìàè, ñèéàñè âÿ ìÿíÿâè òÿëÿáàòûíà ÷åâðèëìÿñè
äåìÿêäèð. Ìèëëè áèðëèê âÿ ùÿìðÿéëèê øÿðàèòèíäÿ úÿìèééÿòäÿ ñàáèòëèê ìþâúóä îëóð, éöêñÿê ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿð èúòèìàè ãàíóíàóéüóíëóãëàðûí ÿñàñ áàçàñûíà ÷åâðèëèð âÿ áó, áåëÿ áèð ùàðìîíèê ìöùèòäÿ
äþâëÿòèí ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ äèýÿð ñèñòåìëÿðèíèí ðàùàò èíêèøàôûíà, áåëÿëèêëÿ äÿ, öìóìè ðèôàùûí òÿìèí
îëóíìàñûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðûð.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ìöñòÿãèë äþâëÿòèí ãóðóëìàñû
ìèëëè áèðëèéè çÿðóðè åòäèéè êèìè, ùÿì äÿ áó áèðëèéÿ
øÿðàèò éàðàäàí àìèëäèð. ßìèíëèêëÿ ãåéä åòìÿê
îëàð êè, áó ýöí äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðû ãöðóð âÿ
èôòèõàð ùèññè êå÷èðèðëÿð êè, îíëàðû ìöäàôèÿ âÿ ùèìàéÿ åäÿí, ùÿð áèð àçÿðáàéúàíëûíûí èíàì âÿ ýöâÿí
éåðè îëàí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè âàð. Åéíè
çàìàíäà, ìöàñèð, ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôû ñîéäàøëàðûìûçûí áèðëèê âÿ ùÿìðÿéëèéèíè òÿìèí
åäÿí ìåõàíèçì ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäèð. Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ìèëëè ìàðàãëàðà ñþéêÿíÿí äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíóí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ìöàñèð äþâðöí ðåàëëûãëàðûíà âÿ ãàíóíàóéüóíëóãëàðûíà ìöâàôèã ñóðÿòäÿ äàâàì åòäèðèëìÿñè þëêÿìèçè ùÿð áèð
àçÿðáàéúàíëûíûí ýþðìÿê èñòÿäèéè èäåàë ìÿìëÿ-
Äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðû
âàùèä ìÿôêóðÿ ÿòðàôûíäà
ñûõ áèðëÿøèáëÿð
Íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö äöíéàíûí ùÿð áèð íþãòÿñèíäÿ éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàðûí ìèëëè áèðëèéèíè, ùÿìðÿéëèéèíè
ñèìâîëèçÿ åäÿí, åéíè çàìàíäà, áó áèðëèéè ìþùêÿìëÿíäèðÿí ÿëàìÿòäàð òàðèõäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíà òÿáðèê ìÿêòóáóíäà
ãåéä åäèëèá: “Äöíéàäà éàøàéàí ñîéäàøëàðûìûçûí
Âÿòÿíÿ âÿ àçÿðáàéúàí÷ûëûã ìÿôêóðÿñèíÿ ñÿäàãÿòèíè, õàëãûìûçûí þç êå÷ìèøèíÿ âÿ ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ åùòèðàìûíû ÿêñ åòäèðÿí áó áàéðàì òàðèõè
éàääàøûìûçûí ìöùöì òÿðêèá ùèññÿñèíÿ ÷åâðèëìèøäèð. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìèñèëñèç õèäìÿòëÿðè ñàéÿñèíäÿ ìèëëè áèðëèê âÿ ùÿìðÿéëèê èäåéàëàðû äàùà äîëüóí ìÿçìóí êÿñá åäÿðÿê, ðåàë ôÿàëèééÿò ñàùÿñè êèìè äþâëÿò ñèéàñÿòè ñÿâèééÿñèíÿ
éöêñÿëìèøäèð. “Ýöúëö äþâëÿò - ýöúëö äèàñïîð”
ïðèíñèïèíè ðÿùáÿð òóòàí ùÿìèí ñèéàñÿòèí ÿñàñ ãàéÿñè õàðèúè þëêÿëÿðäÿ éàøàéàí ñîéäàøëàðûìûçûí òàðèõè Âÿòÿíëÿ áàüëûëûüûíû ìþùêÿìëÿíäèðìÿê, ìöòÿøÿêêèëëèéèíè àðòûðìàã, äèàñïîð ãóðóìëàðûíûí èìêàíëàðûíäàí ùÿìâÿòÿíëÿðèìèçèí ùöãóãëàðûíûí âÿ
ìèëëè äþâëÿò ìàðàãëàðûíûí ãîðóíìàñûíäà äàùà ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿêäÿí èáàðÿòäèð”.
Áåëÿëèêëÿ, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ÿñàñûíû ãîéäóüó ìèëëè èíêèøàô ñèéàñÿòèíèí Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí íÿòèúÿñè êèìè, äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðû âàùèä
ìÿôêóðÿ ÿòðàôûíäà ñûõ áèðëÿøèáëÿð. Áó áèðëèéèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ àðäûúûë ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèëèð, ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿð ðåàëëàøäûðûëûð. Èñòÿð
ñÿìÿðÿëè äèàñïîð ñèéàñÿòè, èñòÿð þëêÿíèí áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ òÿáëèüèíèí îïåðàòèâ âÿ åôôåêòèâ øÿêèëäÿ äàâàì åòäèðèëìÿñè, èñòÿðñÿ äÿ ìöòÿìàäè îëàðàã Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ãóðóëòàéëàðûíûí êå÷èðèëìÿñè
áó áàõûìäàí ìöñòÿñíà ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Áèð ñþçëÿ, áó ýöí ýöúëö âÿ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ãöðóð ìÿíáÿéè êèìè ÷ûõûø åäèð.
“Éåíè Àçÿðáàéúàí”ûí
Àíàëèòèê Ãðóïó
6
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
2
0
1
5
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
äöùàñûíûí áÿùðÿñè îëàí
31 ÄÅÊÀÁÐ Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ õàëãûìûçû òÿáðèê åäèð,
ãàðøûäàí ýÿëÿí èëëÿðèìèçèí áèð-áèðèíäÿí
óüóðëó îëìàñûíû àðçóëàéûðûã.
31 ÄÅÊÀÁÐ -
Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ õàëãûìûçû òÿáðèê åäèðèê.
Ãîé ãàðøûäàí ýÿëÿí èë äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôûíà
éåíè áèð ìÿðùÿëÿ êèìè äàõèë îëñóí!
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
“Ýèëàí Ùîëäèíã”èí êîëëåêòèâè
31 ÄÅÊÀÁÐ Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ õàëãûìûçû
òÿáðèê åäèðèê.
Ãîé ãàðøûäàí ýÿëÿí èë
äþâëÿòèìèçÿ óüóðëàð, õàëãûìûçà
èñÿ áîë ðóçè-áÿðÿêÿò, ñÿàäÿò
âÿ õîøáÿõòëèê ýÿòèðñèí.
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
Ê
Êàðàò Ùîëäèíý ÌÌÚ
7
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
Õàëãûìûçû
31 äåêàáð Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ
Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèðèê.
Ãîé ãàðøûäàí ýÿëÿí èë äîüìà
Àçÿðáàéúàíûìûçà éàëíûç óüóðëàð ýÿòèðñèí!
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
8
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
2 0
5
1
Õàëããûìûûçûû
31 Äååêàáð Äöíééà Àçÿðáàééúàíëûûëàðûûíûûí
Ùÿìðÿééëèèê Ýöíö
âÿ Éååíèè èë áàééðàìûû
ìöíàñèèáÿòèè èëÿ òÿáðèèê åäèèðèèê.
Äþþâëÿòèèìèèçÿ áèèð-ááèðèèíäÿí óüóðëó èëëÿð,
õàëããûìûûçà èñÿ ñöëù, ñÿàäÿò âÿ
ôèèðàââàí ùÿééàò àðçó åäèèðèèê!
“Ïîðñúùå Áàêû Ìÿðêÿçè”
Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà
Áàêû íåôò åìàëû çàâîäó
Óëó þíäÿðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
äöøöíöëÿðÿê ÿðñÿéÿ ýÿòèðèëìèø áó áàéðàì
31 Äåêàáð Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
áöòöí ñîéäàøëàðûìûç òÿðÿôèíäÿí áþéöê ôÿõðëÿ ãåéä îëóíìàãäàäûð.
Õàëãûìûçû áó ìþùòÿøÿì ÁÈÐËÈÊ áàéðàìû, åëÿúÿ äÿ,
Éåíè Èë
ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèð,
ãàðøûäàí ýÿëÿí èëëÿðèìèçèí áèð-áèðèíäÿí
óüóðëó îëìàñûíû àðçóëàéûðûã!
Ùþðìÿòëÿ, Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà Áàêû íåôò åìàëû çàâîäóíóí êîëëåêòèâè àäûíäàí Åëìàí Èñìàéûëîâ
9
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
31 ÄÅÊÀÁÐ Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ õàëãûìûçû
òÿáðèê åäèðèê.
Ãîé ãàðøûäàí ýÿëÿí èë
äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôûíà éåíè áèð
ìÿðùÿëÿ êèìè äàõèë îëñóí!
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
Ùþðìÿòëÿ, “ÌúÄîíàëä’ñ Àçåðáàèæàí ËËÚ”íèí êîëëåêòèâè
31 ÄÅÊÀÁÐ Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ õàëãûìûçû
òÿáðèê åäèðèê.
Ãîé ãàðøûäàí ýÿëÿí èë äþâëÿòèìèçÿ óüóðëàð,
õàëãûìûçà èñÿ áîë ðóçè-áÿðÿêÿò, ñÿàäÿò
âÿ õîøáÿõòëèê ýÿòèðñèí.
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
10
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
31 ÄÅÊÀÁÐ Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ õàëãûìûçû
òÿáðèê åäèðèê. Ãîé ãàðøûäàí ýÿëÿí èë
äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôûíà éåíè áèð
ìÿðùÿëÿ êèìè äàõèë îëñóí!
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
Àçÿðáàéúàí õàëãûíû
31 Äåêàáð Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ
Éåíè Èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèðèê.
Ãàðøûäàí ýÿëÿí
2015-úè èëäÿ õàëãûìûçà ñöëù,
ÿìèí-àìàíëûã âÿ
ôèðàâàí ùÿéàò àðçóëàéûðûã.
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
11
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ
äöùàñûíûí áÿùðÿñè îëàí
31 ÄÅÊÀÁÐ Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ õàëãûìûçû òÿáðèê åäèðèê.
Ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçÿ áèð-áèðèíäÿí óüóðëó èëëÿð,
õàëãûìûçà èñÿ ñöëù, ñÿàäÿò âÿ
ñåâèíú äîëó ýöíëÿð àðçó åäèðèê!
Èñòåùñàëàò
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
20
31 ÄÅÊÀÁÐ Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ õàëãûìûçû
òÿáðèê åäèðèê.
Ãîé ãàðøûäàí ýÿëÿí èë
äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôûíà éåíè áèð
ìÿðùÿëÿ êèìè äàõèë îëñóí!
1
5
ÐÀÁÈÒß Âß ÉÖÊÑßÊ
ÒÅÕÍÎËÎÝÈÉÀËÀÐ ÍÀÇÈÐËÈÉÈÍÈÍ
ÁÅÉÍßËÕÀËà ßËÀÃßËßÐ
Âß ÙÅÑÀÁËÀÌÀ ÌßÐÊßÇÈ
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí ÿðñÿéÿ ýÿòèðèëìèø áó áàéðàì
31 Äåêàáð Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
áöòöí ñîéäàøëàðûìûç òÿðÿôèíäÿí
áþéöê èôòèõàðëà ãåéä îëóíóð.
Õàëãûìûçû áó ìþùòÿøÿì ÁÈÐËÈÊ áàéðàìû, åëÿúÿ äÿ,
Éåíè Èë
ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèð,
ôèðàâàí ùÿéàò, õîøáÿõò ýÿëÿúÿê àðçóëàéûðûã!
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
áèðëèéè
12
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ
äöùàñûíûí áÿùðÿñè îëàí
31 ÄÅÊÀÁÐ Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ õàëãûìûçû òÿáðèê åäèðèê.
Ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçÿ áèð-áèðèíäÿí óüóðëó èëëÿð,
õàëãûìûçà èñÿ ñöëù, ñÿàäÿò âÿ
ñåâèíú äîëó ýöíëÿð àðçó åäèðèê!
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
Ùþðìÿòëÿ, “Áàêû Òèêèø Åâè” ÀÑÚ-íèí êîëëåêòèâè àäûíäàí Ôÿäàèë Ðÿùèìîâ
Õàëãûìûçû
31 ÄÅÊÀÁÐ Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèðèê.
Õàëãûìûçà ãàðøûäàí ýÿëÿí èëëÿðèìèçèí
áèð-áèðèíäÿí óüóðëó îëìàñûíû àðçóëàéûðûã!
2 015
“Ñÿùëèéàëû” ÌÌÚ-íèí êîëëåêòèâè
13
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí ìÿùêóì åäèëìèø áèð
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû: Àçÿðáàéúàí
ñûðà øÿõñëÿðèí ÿôâè èëÿ áàüëû Ñÿðÿíúàìû èúðà îëóíóá òîëåðàíòëûüû èëÿ íöìóíÿ ñàéûëàúàã
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí äåêàáðûí
29-äà èìçàëàäûüû “Ìÿùêóì åäèëìèø áèð ñûðà øÿõñëÿðèí ÿôâ îëóíìàñû ùàããûíäà” Ñÿðÿíúàìû ßäëèééÿ Íàçèðëèéèíèí Ïåíèòåíñèàð
Õèäìÿòè òÿðÿôèíäÿí äåêàáðûí 30-äà èúðà
îëóíóá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí èìçàëàäûüû
ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìà ÿñàñÿí, àçàäëûãäàí
ìÿùðóìåòìÿ úÿçàñûíà ìÿùêóì îëóíìóø
79 íÿôÿð úÿçàñûíûí ÷ÿêèëìÿìèø ùèññÿñèíäÿí àçàä åäèëèá. Áóíäàí ÿëàâÿ, ö÷ íÿôÿð
èñëàù èøëÿðè úÿçàñûíûí ÷ÿêèëìÿìèø ùèññÿ-
ñèíäÿí, áåø íÿôÿð èñÿ
úÿðèìÿ úÿçàñûíäàí
àçàä îëóíóáëàð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Ñÿðÿíúàìûí èúðàñû Îìáóäñìàí àïàðàòûíûí, äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí, ãåéðè-ùþêóìÿò
òÿøêèëàòëàðûíûí, ùàáåëÿ
êöòëÿâè èíôîðìàñèéà
âàñèòÿëÿðè íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèá. ßäëèééÿ
Íàçèðëèéèíèí âÿ Ïåíèòåíñèàð Õèäìÿòèí ìÿñóë ÿìÿêäàøëàðû ìÿùêóìëàðûí ñàõëàíûëäûãëàðû úÿçà÷ÿêìÿ ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ îëóá, Ñÿðÿíúàìûí âàõòûíäà
èúðàñûíû òÿìèí åäèáëÿð.
Ïðåçèäåíò òÿðÿôèíäÿí ÿôâ îëóíìóø
øÿõñëÿð Ïåíèòåíñèàð Õèäìÿòèí òàáåëèéèíäÿêè Áàêû Èñòèíòàã Òÿúðèäõàíàñû, 2, 6, 10,
16, 17 ñàéëû âÿ äèýÿð úÿçà÷ÿêìÿ ìöÿññèñÿëÿðäÿí àçàäëûüà áóðàõûëûáëàð. Áóíóíëà
ÿëàãÿäàð êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿ ÷ûõûø åäÿíëÿð ÿôâ îëóíàí øÿõñëÿðèí áó ùóìàíèñò àêòäàí äöçýöí íÿòèúÿ ÷ûõàðàúàãëàðûíû âÿ
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãàíóíëàðûíà ÿìÿë
Àçÿðáàéúàí õàëãûíû
31 Äåêàáð Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ
Éåíè Èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèðèê.
Ãàðøûäàí ýÿëÿí
2015-úè èëäÿ õàëãûìûçà ñöëù,
ÿìèí-àìàíëûã âÿ
ôèðàâàí ùÿéàò àðçóëàéûðûã.
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
þëêÿëÿðäÿí áèðèíúèñèäèð
åäÿúÿêëÿðèíÿ ÿìèíëèêëÿðèíè áèëäèðèáëÿð.
Ãåéä åäèëèá êè, ñîí èëëÿð Àçÿðáàéúàíäà èíñàí ùöãóãëàðûíûí òÿìèí îëóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ áèð ñûðà ùóìàíèñò ãÿðàðëàð
ãÿáóë îëóíóá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
äåêàáðûí 29-äà èìçàëàäûüû ÿôâ Ñÿðÿíúàìû
äà áó ùóìàíèñò ãÿðàðëàðûí òÿðêèá ùèññÿñèäèð. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí áó ùóìàíèñò
àääûìû 31 äåêàáð - Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ Éåíè èë ÿðÿôÿ-
ñèíäÿ áèð ÷îõ àèëÿëÿðè ñåâèíäèðèá.
Ïåíèòåíñèàð Õèäìÿòèí ðÿùáÿðëèéè úÿçà÷ÿêìÿ ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ÿôâ åäèëìèø øÿõñëÿðÿ àçàä îëóíìàëàðû áàðÿäÿ ìöâàôèã ñÿíÿäëÿðè òÿãäèì åäèá.
Àçàäëûüà ÷ûõàí øÿõñëÿð âÿ îíëàðû ãàðøûëàìàüà ýÿëìèø àèëÿ öçâëÿðè, éàõûíëàðû
ýþñòÿðäèéè ùóìàíèñòëèéÿ ýþðÿ äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâÿ ìèííÿòäàðëûãëàðûíû
áèëäèðèáëÿð.
“Áó ýöí Àçÿðáàéúàí äöíéàäà òîëåðàíòëûüû èëÿ íöìóíÿ ñàéûëàúàã
þëêÿëÿðäÿí áèðèíúèñèäèð.
Þëêÿ ÿùàëèñèíèí 96 ôàèçè
ìöñÿëìàíëàðäàí, 4 ôàèçè èñÿ ãåéðè äèíëÿðèí
ìÿíñóáëàðûíäàí èáàðÿòäèð”. Áóíó ÑàëàìÍåwñà ìöñàùèáÿñèíäÿ Äèíè
Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ
Äþâëÿò
Êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû
áèëäèðèá. Ùÿìèí ìöñàùèáÿíè òÿãäèì åäèðèê.
- Ùàçûðäà þëêÿäÿ äèíè
äóðóìó íåúÿ äÿéÿðëÿíäèðìÿê îëàð?
- Àçÿðáàéúàíäà ùàçûðäà Èñëàì äèíèíè ñÿðáÿñò
øÿêèëäÿ òÿìñèë åäÿí Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè, ïðîâàñëàâ
õðèñòèàíëàðûíû òÿìñèë åäÿí ðóñ ïðîâàñëàâ êèëñÿñè, äàü éÿùóäèëÿðèíèí âÿ Àâðîïà éÿùóäèëÿðèíèí àéðûúà èúìàñû âÿ ñèíàãîãëàðû ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
- Àçÿðáàéúàíäà ãåéäèééàòäàí
êå÷ìèø âÿ êå÷ìÿéÿí íå÷ÿ äèíè
èúìà âàð?
- Öìóìèëèêäÿ, þëêÿäÿ 597 äèíè èúìà âàð. Áóíóí 576-ñû Èñëàì, 21-è èñÿ
ãåéðè-èñëàì òÿìàéöëëö èúìàëàðäûð.
Áóíëàðäàí 12-ñè õðèñòèàí, 6-ñû éÿùóäè,
1-è êðèøíà, 2-ñè èñÿ áÿùàéè èúìàñûäûð.
2014-úö èëäÿ 9 Èñëàì òÿìàéöëëö èúìà
ãåéäèééàòà àëûíûá. Þëêÿäÿ õåéëè ñàéäà
ãåéäèééàòà àëûíìàéàí äèíè èúìà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Áóíëàð èñòÿð õðèñòèàí,
èñòÿðñÿ äÿ Èñëàì äþâëÿòëÿðèíäÿ ðÿñìè
ìÿçùÿá âÿ éà òÿðèãÿò êèìè ãÿáóë åäèëìÿäèéè ö÷öí ãåéäèééàòà àëìûðûã. Ðîìà Êàòîëèê Êèëñÿñèíèí òàíûìàäûüû, éàõóä äà ùàíñûñà Èñëàì äþâëÿòèíèí ãÿáóë åòìÿäèéè ðàäèêàë äèíè èúìàíû êîìèòÿìèç íÿéÿ ýþðÿ òàíûìàëûäûð? Áó
ýöí Àçÿðáàéúàíäà êàòîëèê õðèñòèàíëàðûíû òÿìñèë åäÿí êèëñÿ äÿ ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðèð. Áó ôàêòëàð þëêÿäÿ òîëåðàíòëûüûí ÿí éöêñÿê ôîðìàäà ìþâúóäëóüóíóí áàðèç íöìóíÿñèäèð. Òîëåðàíòëûã
éàëíûç äèíëÿ áàüëû äåéèë, ùÿì äÿ ýåíèø
àíëàéûøäûð. Àçÿðáàéúàí ùÿì äÿ ìóëòèêóëòóðàë äþâëÿò îëäóüó ö÷öí ìöõòÿëèô
ìÿäÿíèééÿòëÿð âàùèä Àçÿðáàéúàí÷ûëûã
èäåéàñû ÿòðàôûíäà áèðëÿøèáëÿð. Áó ìÿäÿíèééÿòëÿðèí àéðû-àéðûëûãäà îëìàñû
îíëàðûí ãàðøûäóðìàñûíà äåéèë, áèðëèéèíÿ ñÿáÿá îëóð. Ùàçûðäà áÿçè õàðèúè þëêÿëÿðäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí âÿ Àçÿðáàéúàí ÿëåéùèíÿ ÷ûõûøëàð åäÿí äèíè âÿ
ñèéàñè òÿøêèëàòëàðû áèç 3 ãðóïà àéûðûðûã.
Áèðèíúè ãðóïà åðìÿíè ëîááèñè èëÿ ÿëàãÿñè îëàí òÿøêèëàòëàð äàõèëäèð. Èêèíúè
ãðóïà Àçÿðáàéúàíëà áàüëû îëñàëàð äà,
þç ìàðàãëàðûíû èôàäÿ åäÿ áèëìÿéÿí
òÿøêèëàòëàð äàõèëäèð. Áóíëàð þëêÿìèçÿ
òÿñèð åòìÿêëÿ, ùàíñûñà ìàðàãëàðûíû òÿìèí åòìÿê èñòÿéèð, àíúàã ìÿãñÿäëÿðèíÿ ÷àòìàäûãäà, áèçÿ ãàðøû “ãàðà ïèàð”
àïàðìàüà áàøëàéûðëàð. Ö÷öíúö ãðóïà
èñÿ Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíäàí ùå÷
âàõò ðàçû ãàëìàéàí âÿ äþâëÿòèìèçèí
ýöúëÿíìÿñèíäÿí íàðàùàò îëàí äàèðÿëÿð äàõèëäèð. Òÿáèè êè, äþâëÿòèìèç þç éîëó èëÿ ýåäÿðÿê ìöñòÿãèë ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
àïàðûëàí ÷àüûðûøëàðûí ùå÷ áèð òÿñèðè
éîõäóð.
- Áÿñ Äèíøöíàñëûã Êîìèññèéàñûíûí éàðàäûëìàñû áàðÿäÿ íÿ
äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Áó ýöíëÿðäÿ êå÷èðèëÿí Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí
èúëàñûûíäà 21 íÿôÿðäÿí èáàðÿò Äèíøöíàñëûã Êîìèññèéàñû òÿñèñ åäèëäè âÿ êîìèññèéàíûí êàòèáëèéè éàðàäûëäû, Àçÿðáàéúàíûí áÿçè òàíûíìûø äèíøöíàñ
àëèìëÿðè êîìèññèéàéà öçâ îëäó. Êîìèññèéà ÿñàñÿí êîìèòÿ ñÿäðèíèí éàíûíäà ìÿøâÿðÿò÷è ãóðóì êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿúÿê âÿ þëêÿäÿ äþâëÿò âÿ
äèí ìöíàñèáÿòëÿðèíè, î úöìëÿäÿí, þëêÿäÿ äèíè ñàùÿäÿ ùÿëë îëóíìàñû ìöìêöí îëàí ìÿñÿëÿëÿðè, Èñëàìè äÿéÿðëÿðèí
äöçýöí ÷àòäûðûëìàñûíû, Èñëàìäà âÿ äèýÿð äèíëÿðäÿ ìþâúóä îëàí ðàäèêàë
ãðóïëàðûí ôÿàëëûüûíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû ö÷öí ýþðöëÿúÿê òÿäáèðëÿðè àëèìëÿðèí ìöçàêèðÿñèíÿ ÷ûõàðàúàã. Áèç äÿ
îíëàðûí âåðäèêëÿðè òþâñèéÿëÿðè ôÿàëèééÿòèìèçäÿ íÿçÿðÿ àëàúàüûã. Áþëýÿëÿðäÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ýåíèø âÿ ÿùàòÿëè òÿáëèüàò-òÿøâèãàò èøëÿðè çàìàíû áåëÿ êîìèññèéàëàðà âÿ àëèìëÿðÿ åùòèéàúûìûç
âàð. Áó àëèìëÿð éåðëÿðäÿ êå÷èðäèêëÿðè
ýþðöøëÿð çàìàíû èíñàíëàðà ìèëëè-ìÿíÿâè âÿ äèíè äÿéÿðëÿðèìèçèí ÷àòäûðûëìàñûíäà áþéöê ðîë îéíàéûðëàð. Êîìèòÿíèí òÿðêèáèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
åêñïåðòèçà øþáÿñè õàðèúè þëêÿëÿðäÿí
ýÿòèðèëÿí äèíè ìÿìóëàòëàðû åêñïåðòèçàäàí êå÷èðÿðÿê, îíëàðûí Àçÿðáàéúàí
ãàíóíâåðèúèëèéèíÿ óéüóí îëóá-îëìàäûüûíû ìöÿééÿíëÿøäèðèð. ×öíêè þëêÿéÿ
ýÿòèðèëÿí áó ìÿìóëàòëàðûí áèð ÷îõóíäà
ìèëëè âÿ äèíè àéðû-ñå÷êèëèéÿ, øîâèíèçìÿ
ñÿñëÿéÿí ôèêèðëÿð îëóð âÿ äèí àäû àëòûíäà õöðàôàòà ÷àüûðûøëàð åäèëèð. Áèç
2015-úè èëäÿí åòèáàðÿí èúìàëàðà ìöÿééÿí ëàéèùÿëÿðäÿ éàðäûì åòìÿê ö÷öí
ïðîãðàì ùÿéàòà êå÷èðÿúÿéèê. Äþâëÿò
áàø÷ûñûíûí Ôÿðìàíû èëÿ äèíè èúìàëàðà
ìàëèééÿ âÿñàèòè àéðûëûá. Äèíøöíàñëûã
Êîìèññèéàñûíûí öçâëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ
ñàíáàëëû ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê.
- Öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíäÿ
äèíè äÿðñëÿðèí êå÷èðèëìÿñè èëÿ
áàüëû ùàíñûñà ïëàíëàð íÿçÿðäÿ
òóòóëóá?
- Ùàçûðäà ìÿêòÿáëÿðäÿ “Ùÿéàò áèëýèñè” àäëû ôÿíí òÿäðèñ îëóíóð. Àøàüû ñèíèôëÿðäÿí áàøëàéàðàã, éóõàðû ñèíèôëÿðÿ
ãÿäÿð êå÷èðèëÿí áó äÿðñëèêäÿ øàýèðäëÿðÿ ÿñàñÿí Èñëàì âÿ äèýÿð äèíëÿð ùàããûíäà ìÿëóìàòëàð âåðèëèð. Ùÿì÷èíèí,
òàðèõ âÿ ÿäÿáèééàò äÿðñëèêëÿðèíäÿ äèíèí
òàðèõè èëÿ áàüëû ìÿëóìàòëàð éåð àëûá. Áåëÿ áèð èäåéà âàð êè, 9 âÿ 10-úó ñèíèôëÿð
ö÷öí áèð âÿ éà èêè ðöá ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
“Äèíè áèëèêëÿðèí ÿñàñëàðû” âÿ éà “Äöíéà
äèíëÿðè” øÿðòè àäëàð àëòûíäà òÿäðèñ ïðîãðàìû ùàçûðëàíñûí. Ùàçûðäà áóíóíëà
áàüëû ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëñà äà, éåêóí
íÿòèúÿ ÿëäÿ åäèëìÿéèá. Áÿçè àëèìëÿð
áåëÿ äöøöíöðëÿð êè, “Ùÿéàò áèëýèñè”
äÿðñëèéèíè áèð ãÿäÿð ýåíèøëÿíäèðìÿêëÿ
ïðîáëåìè ùÿëë åòìÿê îëàð. Äèýÿð ãðóï
èñÿ “Äèíè áèëèêëÿðèí ÿñàñëàðû” âÿ éà
“Äöíéà äèíëÿðè” àäëû äÿðñ âÿñàèòèíèí
ùàçûðëàíìàñûíû âÿ éóõàðû ñèíèô øàýèðäëÿðèíÿ òÿäðèñ îëóíìàñûíû èñòÿéèðëÿð. Îëà
áèëñèí êè, éà “Ùÿéàò áèëýèñè” äÿðñëèéèíèí
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, éà òàðèõ äÿðñëèéèíäÿ
äèíëÿ áàüëû ìÿëóìàòëàðûí éåð àëìàñû,
éàõóä äà àéðûúà òÿäðèñ âÿñàèòèíèí òÿòáèã îëóíìàñû èëÿ áàüëû éåêóí ãÿðàð âåðèëñèí. Ùàçûðäà Òÿùñèë Íàçèðëèéèíèí åêñïåðòëÿðè áóíóíëà áàüëû èøëÿðèíè éåêóíëàøäûðìàã öçðÿäèð. Îðòà ìÿêòÿáäÿ äèíèí òÿäðèñè ìÿñÿëÿñè îðòàéà ÷ûõäûãäà,
áèð ÷îõëàðû áöòþâëöêäÿ äèíèí þéðÿäèëìÿñè áàðÿäÿ äöøöíöð. Áèç äöíéÿâèëèéè
ÿñàñ ýþòöðìÿêëÿ, äèíè òÿäðèñèí òÿòáèãèíè íÿçÿðäÿ òóòìóøóã. Áó äÿðñëèê îðòà
ìÿêòÿá øàýèðäëÿðèíÿ äöçýöí òÿäðèñ
åäèëñÿ, ýÿíúëÿðèí âÿ éåíèéåòìÿëÿðèí
äèíè ðàäèêàë ãðóïëàøìàëàðûí òÿñèðè àëòûíà äöøìÿñè åùòèìàëû äàùà àç îëàúàã.
- Àðòûã 2014-úö èëè óüóðëà áàøà
âóðóðóã âÿ ãàðøûäàí 2015-úè èë
ýÿëèð. Áó èëëÿ áàüëû ùàíñû ïëàíëàðûíûç âàð?
- Ùåñàá åäèðÿì êè, 2014-úö èë
Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ íöôóçóíóí àðòìàñû, õàðèúè þëêÿëÿðëÿ ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, äþâëÿòèìèçèí ùÿðáè ãöäðÿòèíèí àðòìàñû áàõûìûíäàí ÿí óüóðëó èë îëóá. Áó èëäÿ äþâëÿò âÿ äèí ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ äÿ ÿñàñ
ìÿñÿëÿëÿð þç ùÿëëèíè òàïûá. Þëêÿäÿ ðàäèêàë ãðóïëàðûí þç ôèêèðëÿðèíè âÿ èäåéàëàðûíû éàéìàã úÿùäëÿðè èôëàñà óüðàäûëäû. Úÿìèééÿòèí áóíà ìöíàñèáÿòè áèð
äàùà ýþñòÿðäè êè, ñîñèàë äàéàüû îëìàéàí ðàäèêàë ãðóïëàøìàëàð Àçÿðáàéúàíäà éàøàéà âÿ þëêÿíèí èìèúèíÿ
çèää ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿ áèëìÿçëÿð. Êîìèòÿ 2015-úè èë ö÷öí áþéöê áèð ïëàí
òÿðòèá åäèá. Áó ïëàí ÿñàñÿí äþâëÿòäèí, äþâëÿò-äèí-úÿìèééÿò âÿ úÿìèééÿòäÿ ôÿðäëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðè âÿ äèíè
ìÿñÿëÿëÿðè, äèíè èúìàëàð âÿ îíëàðûí
ôÿàëèééÿòèíè, Àçÿðáàéúàíäà äèíè ìààðèôëÿíäèðìÿ âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ
åäèð. Áó ïëàí Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñè èëÿ áèðëèêäÿ äèí õàäèìëÿðè, åéíè
çàìàíäà, èíàíúëû èíñàíëàð àðàñûíäà
ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê. 2014-úö èëäÿ ãÿáóë îëóíìóø Äþâëÿò Ïðîãðàìûíà ÿñàñÿí, ýÿëÿí èë ö÷öí áöòöí äþâëÿò îðãàíëàðû âÿ íàçèðëèêëÿðëÿ áèðëèêäÿ òÿäáèðëÿð
ïëàíû ùàçûðëàìûøûã. Áó ïëàí Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí
òÿáëèüàòû âÿ òÿøâèãàòû ö÷öí áèðýÿ òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíäÿí èáàðÿòäèð âÿ
úÿìèééÿòèí áöòöí òÿáÿãÿëÿðèíè ÿùàòÿ
åäÿúÿê. Áó òÿäáèðëÿðèí ÿñàñ ìÿãñÿäè,
ìèëëè àäÿò âÿ ÿíÿíÿëÿðèìèçèí ãîðóíìàñûíû òÿìèí åòìÿê âÿ èíêèøàô åòäèðìÿêäÿí èáàðÿòäèð.
14
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
2
0
5
1
Õàëãûìûçû
31 Äåêàáð Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèðèê.
Ãîé ãàðøûäàí ýÿëÿí èëëÿð äþâëÿòèìèç ö÷öí
áèð-ááèðèíäÿí óüóðëó îëñóí,
õàëãûìûçà õîøáÿõòëèê âÿ ñÿàäÿò ýÿòèðñèí.
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
Õàëãûìûçû
31 ÄÅÊÀÁÐ Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö
âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèðèê.
Ãîé ãàðøûäàí ýÿëÿí èëëÿð
äþâëÿòèìèçèí òàðèõèíäÿ óüóðëó èëëÿð
êèìè éàääà ãàëñûí!
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!
ÉÀÏ Èñìàéûëëû ðàéîí òÿøêèëàòû Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ Éåíè èë ìöíàñèáÿòèëÿ òÿäáèð êå÷èðèá
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Èñìàéûëëû ðàéîí òÿøêèëàòû Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê
Ýöíö âÿ Éåíè èë ìöíàñèáÿòèëÿ òÿäáèð
êå÷èðèá. Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí ÉÀÏ Èñìàéûëëû ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè ßçèçÿ
Âàùàáîâà Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ 31 äåêàáðûí Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèê Ýöíö êèìè ãåéä åäèëìÿéÿ
áàøëàíûëäûüûíû âóðüóëàéûá
Íàòèã ãåéä åäèá êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû áöòöí äöíéà
àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí òàðèõè Âÿòÿíè,
öìèä âÿ èñòèíàä éåðèäèð. Áó ýöí ùÿð áèð
ñîéäàøûìûç äöíéàíûí ùàðàñûíäà éàøàìàñûíäàí àñûëû îëìàéàðàã, èíêèøàô
åòìèø þëêÿëÿð ñûðàñûíà ÷ûõìàã ö÷öí
ñîí 11 èë ÿðçèíäÿ ñöðÿòëè èíêèøàô éîëó
êå÷ìèø, éåðëÿøäèéè ðåýèîíóí ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ ùóìàíèòàð ùÿéàòûíäà ôÿàë ðîë
îéíàéàí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí óüóðëàðû èëÿ ãöðóð äóéóðëàð.
Òÿäáèðäÿ ÉÀÏ ôÿàëëàðû Ùàôèç Êÿðè-
ìîâ, Ìÿùÿððÿì ßùìÿäîâ, Çàóð Ìóðàäîâ âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø åäÿðÿê áèëäèðèáëÿð êè, Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ õàðèúäÿ éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàðûí áèðëèéè âÿ òÿøêèëàòëàíìàñû ìÿñÿëÿëÿðèíè ùÿð çàìàí äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàéûá. Áó ýöí Óëó
þíäÿðèí ñèéàñè êóðñóíó óüóðëà äàâàì åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
þëêÿìèçäÿ âÿòÿíäàø áèðëèéèíèí äàùà
äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè éþíöíäÿ
ìöùöì àääûìëàð àòûð. Áèëäèðèëèá êè, áó
ýöí þç èíêèøàôûíà ýþðÿ ðåýèîíóí ëèäåðè îëàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
áöòöí äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí áèðëèê âÿ ùÿìðÿéëèê ñèìâîëóäóð.
ÏßÐÂÈÇ
25 èë ÿââÿë Ýÿíúÿíèí òàðèõè àäû áÿðïà îëóíóá
áàä Øÿùÿð Õàëã
Äåïóòàòëàðû Ñîâåòèíèí ñåññèéàñûíäà ñþçöýåäÿí ìÿñÿëÿ ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Ýÿíúÿ àäûíûí
áÿðïàñû òÿêëèôè
ãÿáóë åäèëèá âÿ
åðòÿñè ýöí ãÿðàð
âåðèëèá. Ùÿìèí
èëèí 30 äåêàáðûíäà Àçÿðáàéúàí
ÑÑÐ Àëè Ñîâåòèíèí Ðÿéàñÿò ÙåÝÿíúÿ øÿùÿðèíèí àäûíûí áÿðïàñûíäàí
25 èë êå÷èð. Áåëÿ êè, 1989-úó èëèí 30 äåêàáðûíäà ãÿäèì Ýÿíúÿ þç àäûíà ãîâóøóá. Ãåéä åäÿê êè, Ýÿíúÿíèí àäû áèð íå÷ÿ äÿôÿ äÿéèøäèðèëèá. 4 ìèí èëëèê çÿíýèí òàðèõÿ ìàëèê Ýÿíúÿ øÿùÿðè 1804-úö èëäÿí
1918-úè èëÿäÿê Éåëèçàâåòïîë àäëàíäûðûëûá.
1918-úè èëäÿ Ýÿíúÿ àäû éåíèäÿí áÿðïà
åäèëñÿ äÿ, 22 ôåâðàë 1935-úè èëäÿ øÿùÿðèí
àäû äÿéèøäèðèëÿðÿê Êèðîâàáàä îëóá. Íÿùàéÿò, 54 èë ñîíðà, 30 äåêàáð 1989-úó èëäÿ
Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí àäû þçöíÿ ãàéòàðûëûá. Î
çàìàíëàð Ýÿíúÿíèí àäûíû áÿðïà åòìÿê
áþéöê úÿñàðÿò òÿëÿá åäèðäè. 1980-úè èëäÿ
èñÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿêèäè èëÿ
Ýÿíúÿ øÿùÿðè èêè ðàéîíà áþëöíöá. Ðàéîíëàðäàí áèðè Êÿïÿç, äèýÿðè èñÿ Ýÿíúÿ
àäëàíäûðûëûá.
1989-úó èëèí 29 íîéàáðûíäà Êèðîâà-
éÿòè áó ãÿðàðû òÿñäèã åäèá. Ãÿðàðäà äåéèëèðäè: “Ýÿíúÿíèí òàðèõè àäûíû áÿðïà åòìÿê ùàããûíäà øÿùÿð âÿòÿíäàøëàðûíûí,
ÿìÿê êîëëåêòèâëÿðèíèí âÿ ðåñïóáëèêàíûí ýåíèø èúòèìàèééÿòèíèí ÷îõñàéëû ìöðàúèÿòèíè, Êèðîâàáàä Øÿùÿð Õàëã Äåïóòàòëàðû Ñîâåòèíèí õàùèøèíè íÿçÿðÿ àëàðàã âÿ Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ Êîíñòèòóñèéàñûíûí 114-úö ìàääÿñèíÿ (18-úè áÿíä)
óéüóí îëàðàã “Êèðîâàáàä øÿùÿðè Ýÿíúÿ øÿùÿðè àäëàíäûðûëñûí”.
1990-úû èë éàíâàðûí 2-äÿ áó ìöíàñèáÿòëÿ Ýÿíúÿäÿ òÿíòÿíÿëè èúëàñ êå÷èðèëèá
âÿ øÿùÿð ñàêèíëÿðè áóíó áþéöê ðóù éöêñÿêëèéè èëÿ ãàðøûëàéûáëàð.
15
www.yeniazerbaycan.com
31 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 240 (4399)
Ùÿð øåé Àçÿðáàéúàíûìûç âÿ ìÿäÿíèééÿòèìèç ö÷öí...
ßëèõàí Ñÿìÿäîâ: ßí áþéöê ñåâèíúè âÿ ãöðóðó Âÿòÿíèí, õàëãûí âåðäèéè äÿéÿð éàøàäà áèëèð
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, äåêàáðûí 18-äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
Ñÿðÿíúàìû èëÿ Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí èíêèøàôûíäàêû õèäìÿòëÿðèíÿ ýþðÿ áèð ãðóï ìÿäÿíèééÿò õàäèìè ìöõòÿëèô ôÿõðè àäëàðà ëàéèã ýþðöëöá. Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ñþçöýåäÿí Ñÿðÿíúàìû èëÿ ìÿøùóð áàëàáàí óñòàñû ßëèõàí Ñÿìÿäîâ äà
ßìÿêäàð àðòèñò ôÿõðè àäûíû àëûá.
ß.Ñÿìÿäîâëà
ìöñàùèáÿìèçäÿ
Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí òÿáëèüè èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð, áàëàáàí àëÿòèíèí òàðèõè êå÷ìèøè âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðÿ òîõóíäóã.
- ßëèõàí ìöÿëëèì, áó ýöí åðìÿíèëÿð Àçÿðáàéúàíûí ãÿäèì
ìóñèãè àëÿòè áàëàáàíà äà ñàùèáëÿíìÿê ö÷öí àáñóðä èääèàëàð èðÿëè ñöðöáëÿð. Áèð âàõòëàð
Ùàáèë ßëèéåâèí îíëàðûí êàìàí÷àéà èääèàëàðûíû àëò-öñò åòäèéè
êèìè, ñèçèí äÿ áàëàáàí èääèàëàðûíûí ãàðøûñûíû êÿñìÿéÿ ýöúöíöç éåòÿúÿêìè?
- Ìÿí äöøöíìöðÿì êè, áóðàäà èñáàò åòìÿê ö÷öí íÿñÿ ÿëàâÿ ôàêòà, äÿëèëÿ åùòèéàú îëñóí. Áèç ñàç äåéèðèê âÿ
ùÿìÿí áàëàáàí ýþç þíöíÿ ýÿëèð, ÷öíêè áó èêè ìóñèãè àëÿòè áÿðàáÿð èôà îëóíóá. Áó, ñèçÿ áàëàáàíûí ìèëëèééÿòè âÿ
òàðèõè áàðÿäÿ éåòÿðèíúÿ ìÿëóìàò âåðèð.
Ñàäÿúÿ, ùÿð ìèëëÿò þç äÿéÿðèíÿ ìÿíòèãëÿ, áîøëóã áóðàõìàäàí ñàùèá ÷ûõìàëûäûð. Áó ýöí äöíéàäàêû ãëîáàëëàøìà ïðîñåñèíäÿ ùÿð ìèëëÿò þç ìÿäÿíèééÿòèíèí ãÿäèìèëèéè èëÿ ãèéìÿòëÿíäèðèëèð.
Áó áàõûìäàí òàíûòûì, òÿáëèüàò ÷îõ
þíÿìëèäèð. Ìÿíÿ ýÿëèíúÿ, ñàäÿúÿ, þç
âÿòÿíäàøëûã áîðúóìó éåðèíÿ éåòèðèðÿì
âÿ ÿëèìäÿí ýÿëäèéè ãÿäÿð áàëàáàíû
äöíéà ìèãéàñûíäà òÿáëèü åòìÿéÿ ÷àëûøûðàì. Áèð ñÿíÿòêàð êèìè áàëàáàí ìÿíèì ùÿéàòûìûí ãàéÿñèäèð âÿ þçöìö
îíñóç òÿñÿââöð åäÿ áèëìèðÿì.
- Ôèçèêè äåéèë, ôèòðè ýöúöí þíÿì
äàøûäûüû áó äþéöøäÿ ùå÷ åðìÿíèëÿðëÿ ãàðøûëàøäûüûíûç îëóá ìó?
- Èíàíûðñûíûç êè, åðìÿíèëÿð ìÿíèì
êîíñåðòëÿðèìÿ ýÿëèðëÿð.
- Öìèä åäèðèê êè, ìöáàùèñÿëÿðèíèç äöøìöð. Àõû îíëàð ùàðäà
äàíûøìàã, ùàðäà ñóñìàã,
ùàðäà éàëòàãëûã åòìÿê, ùàðäà
ãÿääàð äàâðàíìàüûí óñòàñûäûðëàð. Íåéòðàë áèð îðòàìäà ÷îõ
àíëàéûøëû, ÿëëÿðèíÿ ôöðñÿò äöøÿíäÿ ãÿääàð, ùÿãèãÿòè ýþçëÿðèíÿ ñîõàíäà èñÿ ëàë îëóðëàð.
- Ìÿí òÿêúÿ åðìÿíèëÿðÿ éîõ, ùÿð
êÿñÿ ñþçöìö áàëàíáàíëà äåéèðÿì.
Áó äþéöøäöðñÿ, ùÿì äÿ ôèòðÿò äþéöøöäöðñÿ øöêöð îëñóí Éàðàäàíûìà êè,
áó ýöúö ìÿíÿ âåðèá. Þç ñÿíÿòèì, ëöòô
åäèëìèø áó ãàáèëèééÿòëÿ äöøìÿíëÿ-
Èðàíûí “Äàíèçíåwñ.èð” ñàéòû Áàêûäà Ùåéäÿð
ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøû ùàããûíäà ìÿãàëÿ éàéûá
Èðàíûí “Äàíèçíåwñ.èð” ñàéòû
ÀçÿðÒÀú-à èñòèíàäëà ðåýèîíäà ÿí
áþéöê ìÿñúèä îëàí Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøû ùàããûíäà ìÿãàëÿ éàéûá.
Ìÿãàëÿäÿ ãåéä îëóíóð êè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí
øÿõñè íÿçàðÿòè èëÿ Áàêûäà èíøà åäèëÿí áó ìÿñúèäèí ôàñàäû Øèðâàí-Àáøåðîí ìåìàðëûã öñëóáóíäà õöñóñè
äàøëàðëà öçëÿíèá. Îðíàìåíòëÿðèí
çÿíýèíëèéè ôàñàäûí àðõèòåêòóðàñûíäà
õöñóñè ùàðìîíèéà éàðàäûá. Áóðàäà
95 ìåòð ùöíäöðëöéöíäÿ 4 ìèíàðÿ èíøà
îëóíóá. Öìóìè ñàùÿñè 4200 êâàäðàòìåòð îëàí ìÿñúèäèí äàõèëèíäÿ äÿ õöñóñè áÿçÿê åëåìåíòëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ
îëóíóá, ýöíáÿçèí êÿíàðëàðûíà Ãóðàí
àéÿëÿðè éàçûëûá.
Éàçûäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ìÿñúèäèí à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿêè ÷ûõûøûíäàí ñèòàò âåðèëèá: “2012-úè èëèí
ñåíòéàáð àéûíäà áó ìÿñúèäèí òèêèíòèñè áàøëàìûøäûð. Úÿìè èêè èë ÿðçèíäÿ
áåëÿ ìþùòÿøÿì ìåìàðëûã ÿñÿðè éà-
ðàäûëìûøäûð. Òèêèíòè çàìàíû ìÿí
äÿôÿëÿðëÿ áóðàäà îëìóøàì, èøëÿðèí ýåäèøè èëÿ ìàðàãëàíìûøàì. Øàäàì êè, áèç Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí òèêèíòèñèíÿ ãûñà ìöääÿò ÿðçèíäÿ íàèë îëà áèëäèê. Áó ÿðàçè ýåíèøëÿíäèðèëäè, éåíè éîëëàð ñàëûíäû. Áó ìÿñúèäÿ ö÷ èñòèãàìÿòäÿí éåíè éîëëàð
÷ÿêèëèá, ÿðàçè àáàäëàøäûðûëûá, ìÿðàñèì çàëû òèêèëèá. Áó, äîüðóäàí
äà òàðèõè ùàäèñÿäèð”.
Áèëäèðèëèá êè, Ùåéäÿð ßëèéåâèí
Àçÿðáàéúàíäà ùàêèìèééÿòäÿ îëäóüó
äþâðäÿ þëêÿäÿ 500-äÿí ÷îõ ìÿñúèä òèêèëèá, éöçëÿðëÿ ìÿñúèä òÿìèð åäèëèá.
Ãåéä åäèëèá êè, Àçÿðáàéúàíäà áöòöí àçàäëûãëàð - ìÿòáóàò àçàäëûüû, ñþç
àçàäëûüû, ñÿðáÿñò òîïëàøìàã àçàäëûüû,
âèúäàí àçàäëûüû òÿìèí åäèëèð.
Áåéíÿëõàëã ùÿêèì ãðóïóíóí àïàðäûüû ìöàéèíÿëÿð Ëåéëà Éóíóñîâàíûí
ñÿùùÿòè èëÿ áàüëû éàéûëìûø ìÿëóìàòëàðûí ÿñàññûç îëäóüóíó òÿñäèãëÿéèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ßäëèééÿ Íàçèðëèéèíèí Ïåíèòåíñèàð Õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ñîí
çàìàíëàð êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíäÿ Áàêû Èñòèíòàã Òÿúðèäõàíàñûíäà ñàõëàíûëàí òÿãñèðëÿíäèðèëÿí øÿõñ
Ëåéëà Éóíóñîâàíûí ñÿùùÿòè èëÿ áàüëû
ùÿãèãÿòè ÿêñ åòäèðìÿéÿí ìÿëóìàòëàð
éàéûëûá. Áÿçè Àâðîïà ãóðóìëàðû áóíóíëà áàüëû þç íàðàùàòëûãëàðûíû èôàäÿ
åäèáëÿð.
ßäëèééÿ Íàçèðëèéèíèí Ïåíèòåíñèàð
Õèäìÿòè äÿôÿëÿðëÿ Ëåéëà Éóíóñîâàíûí òèááè ìöàéèíÿñèíè ùÿéàòà êå÷èðìÿê èñòÿéèá, ëàêèí î, ìöõòÿëèô áÿùàíÿëÿðëÿ áó òèááè ìöàéèíÿëÿðäÿí èìòèíà åäèá.
Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè ùóìàíèçì
ïðèíñèïëÿðèíè ðÿùáÿð òóòàðàã âÿ òÿãñèðëÿíäèðèëÿí øÿõñ Ëåéëà Éóíóñîâàíûí ñÿùùÿòè áàðÿäÿ éàéûëàí øàéèÿëÿðÿ
ñîí ãîéìàã ìÿãñÿäèëÿ Àëìàíèéàíûí
òàíûíìûø Úùàðèòå õÿñòÿõàíàñûíûí øþáÿ ìöäèðè, ïðîôåññîð Äð.Êðèñòèàí Âèòòèí Ëåéëà Éóíóñîâàíû ìöàéèíÿ åòìÿñèíÿ ðàçûëûã âåðèá âÿ áóíóí ö÷öí
áöòöí øÿðàèò éàðàäûëûá.
2014-úö èë äåêàáðûí 29-äà Ðåñïóáëèêà Äèàãíîñòèêà Ìÿðêÿçèíäÿ
Êðèñòèàí Âèòò âÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿð öçðÿ éöêñÿê èõòèñàñëû ùÿêèìëÿðè - ïðîôåññîðëàð Ìóðàä Ìÿììÿäîâ, Ýÿðàé Ýÿðàéáÿéëè, Ðàóô
Àüàéåâ âÿ òèáá åëìëÿðè äîêòîðó Ðþâøÿí Ùÿñÿíîâóí èøòèðàêû èëÿ òÿãñèðëÿíäèðèëÿí øÿõñ Ëåéëà Éóíóñîâàíûí òàì
ìöàéèíÿñè - ãàíûí ëàáîðàòîð àíàëèçè,
ãàðûí áîøëóüó, êè÷èê ÷àíàã îðãàíëàðûíûí âÿ ãàëõàíâàðû âÿçèíèí ìöàéèíÿñè, éóõó àðòåðèéàëàðûíûí, âåðòåáðàë àðòåðèéàëàðûí âÿ àøàüû ÿòðàô àðòåðèéàëàðûíûí äîïïëåð óëòðàñÿñ ìöàéèíÿñè, äþø
ãÿôÿñè îðãàíëàðûíûí, áàø áåéíèí âÿ
òàì ãàðûí áîøëóüóíóí êîìïéóòåð òî-
ìîãðàôèéàñû, ÅÊÃ, ÅÕÎ-êý, öðÿéèí
åõîãðàôèéàñû ùÿéàòà êå÷èðèëèá, îôòîëìîëîãóí, íåâðîïàòîëîãóí âÿ îíêîëîãóí êîíñóëòàñèéàñû àïàðûëûá. Ìöàéèíÿíèí íÿòèúÿñè îëàðàã, áåéíÿëõàëã
ùÿêèì ãðóïó òÿðÿôèíäÿí ïðîòîêîë òÿðòèá åäèëèá, íÿòèúÿëÿð ñÿíÿäëÿøäèðèëèá
âÿ ìöàéèíÿ ïðîñåñèíèí âèäåî÷ÿêèëèøè
àïàðûëûá. Êðèñòèàí Âèòò ïðîòîêîëó èìçàëàéàðàã áöòöí òèááè ìöàéèíÿëÿðèí
îíóí èøòèðàêû èëÿ éåíè äèàãíîñòèê
öñóëëàðûí òÿòáèãè èëÿ âÿ áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ ãÿáóë îëóíìóø äèàãíîñòèê
âÿ åòèê ñòàíäàðòëàðà óéüóí àïàðûëäûüûíû òÿñäèã åäèá.
Àïàðûëìûø ìöàéèíÿíèí íÿòèúÿëÿðè
òÿãñèðëÿíäèðèëÿí øÿõñ Ëåéëà Éóíóñîâàíûí ùÿéàòû âÿ ñàüëàìëûüû ö÷öí òÿùëöêÿíèí îëìàäûüûíû ýþñòÿðèá, îíóí
ñÿùùÿòèíèí àüûð îëìàñû áàðÿäÿ éàéûëìûø ìÿëóìàòëàðûí øàéèÿ õàðàêòåðè
äàøûäûüûíû áèð äàùà òÿñäèã åäèá.
ðèìëÿ äþéöøäÿ ãàëèá, äîñòëàð ãàðøûñûíäà àëíû à÷ûüàì.
- Áó ýöí Òöðêèéÿäÿ ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí, ìöÿëëèìëèê åäÿí õåéëè ñÿíÿòêàðûìûç âàð. Áèçèì ìóñèãèéÿ ìàðàã äàùà äà àðòìàãäàäûð. Íèéÿ áóðäà áèð ìÿäÿíèééÿò ìÿðêÿçèìèç, ìóñèãè ìÿêòÿáè âÿ éà êîíñåðâàòîðèéà ñÿâèééÿñèíäÿ îúàüûìûç éîõäóð?
- Òÿÿññöô êè, ùàãëûñûíûç. 22 èëäÿí
÷îõäóð êè, Òöðêèéÿäÿ éàøàéûá, ìÿäÿíèééÿòèìèçè òÿìñèë åäèðÿì. Ùÿð óíèâåðñèòåòäÿ äåìÿê îëàð êè, ÿí àç 1-2 àçÿðáàéúàíëû ïðîôåññîðóìóç âàð. Àéðûúà
ðÿññàìëàðûìûç, ìóñèãè÷èëÿðèìèç âÿ ñ.
äà áóðàäà éàøàéûá ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèðëÿð. Ùàìûñû äà Òöðêèéÿäÿ Àçÿðáàéúàíûìûçû ëàéèãèíúÿ òÿìñèë åäèðëÿð. Ìÿäÿíèééÿò Ìÿðêÿçèíÿ ýÿëèíúÿ èñÿ, áó èø
áèçèì èø àäàìëàðûíà äöøöð. Éåòÿð êè,
áèçëÿðÿ áèð ìÿðêÿç à÷ñûíëàð, ýåðèñèíè
äÿ áèçèì þùäÿìèçÿ áóðàõñûíëàð. Èíàíûðàì êè, ùàìû úàíëà-áàøëà ÷àëûøàð âÿ
èíàíûí òÿêúÿ Òöðêèéÿäÿ éîõ, áöòöí
Øÿðãäÿ ìþùòÿøÿì áèð ìÿäÿíèééÿò
îúàüû éàðàäàðûã êè, äþâëÿòèìèç áó èøäÿí àíúàã õåéèð ýþðÿð. Èíàíûðàì êè,
Àçÿðáàéúàí ðóùóíó èòèðìÿéÿí, áèð èø
àäàìû ùÿð ùàëäà áèð ýöí òàïûëàúàã.
- ÕÕÛ ÿñðè ìÿäÿíèééÿòëÿðèí éöðöø åðàñû àäëàíäûðûðëàð. Ùàãëûäûðëàð äà, ñèëàùëàðûí èøëÿéÿ áèëìÿäèéè íþãòÿëÿðÿ - ãÿëáëÿðÿ âÿ
äóéüóëàðà ìóñèãè ùàêèì êÿñèëèð. Áó ìÿíàäà õàëãûìûç äöíéàíûí ãÿëáèíè ôÿòù åäÿúÿê ìóñèãèéÿ ìàëèêäèð.
- Àçÿðáàéúàí ÿùàëèñèíèí ñàéûíûí
àç îëìàñûíà áàõìàéàðàã, ìóñèãèìèç äöíéàíûí áèð ÷îõ þëêÿëÿðèíäÿ ñåâèëèð, äèíëÿíèëèð âÿ èíñàíëàðû åúàçêàðëûüû èëÿ ùåéðàí ãîéóð. Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí ùÿð èë äöíéàíûí áèð ÷îõ þëêÿëÿðèíäÿ ìÿäÿíèééÿò ýöíëÿðè àäû àëòûíäà êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿðèí áÿçèëÿðèíäÿ èøòèðàê åòìèøÿì. Ôðàíñà, Èòàëéà âÿ
äèýÿð þëêÿëÿðäÿ êîíñåðòäÿí ñîíðà
ñÿùíÿ àðõàñûíäà éàõûíëàøûá áèçëÿðëÿ
ñþùáÿò åòìÿê èñòÿéÿí î ãÿäÿð õàëãëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè îëóð êè, áèð äàùà
àçÿðáàéúàíëû îëìàüûìëà ãöðóð äóéóðàì. Ñèëàùëàðà ýÿëèíúÿ, ùÿð êÿñèí þç
ñèëàùû âàð. Ìÿíèì ñèëàùûì áàëàáàíäûð. Ñþùáÿò ñèëàùäàí à÷ûëìûøêÿí, åëÿ
óøàãëûãäàí ùÿð çàìàí àðçóì îëóá
êè, ñèëàùëàðà õÿðúëÿíÿí ïóë, ìÿäÿíèééÿòÿ õÿðúëÿíñÿ, äöíéàäà ùå÷ áèð þëêÿ
ìöùàðèáÿ èñòÿìÿç, éà äà ñàâàøìàç.
Èíøàëëàù áèð ýöí äöíéàäà áöòöí ñàâàøëàðû ìÿäÿíèééÿò ãàçàíàð.
- Ñèçèí Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòè ãàðøûñûíäàêû õèäìÿòëÿðèíèç
äþâëÿòèìèç òÿðÿôèíäÿí äÿ ãèéìÿòëÿíäèðèëèá âÿ áó ýöíëÿðäÿ
ñèç Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
Ñÿðÿíúàìû èëÿ ßìÿêäàð àðòèñòè
ôÿõðè àäûíà ëàéèã ýþðöëäöíöç...
- Ïðåçèäåíòèìèçèí ìÿíè Àçÿðáàéúàíûí ßìÿêäàð àðòèñòè àäûíà ëàéèã
ýþðìÿñè ìÿíÿ ÷îõ áþéöê ñåâèíú
áÿõø åòäè. Áèëèðñèíèç íèéÿ? ×öíêè ñÿíÿòêàðà ÿí áþéöê ñåâèíúè âÿ ãöðóðó
Âÿòÿíèí, õàëãûí âåðäèéè äÿéÿð éàøàäà
áèëèð. ßëáÿòòÿ, áèð àçÿðáàéúàíëû îëàðàã,
ìÿí, ñàäÿúÿ þç èøèìè, éÿíè ìÿäÿíèééÿòèìèçè òÿìñèë åäèðÿì. Èøèìè äÿ ñåâèðÿì. Äöíéàíûí áèð ÷îõ øÿùÿðëÿðèíäÿ
òàíûäûüûì èíñàíëàð çÿíý âóðóá äÿéÿíäÿ êè, áó äÿãèãÿ ôèëàí þëêÿäÿéÿì
âÿ ñÿíèí ìóñèãèíè äèíëÿéèðÿì, èíàíûí
êè, îíóí ñåâèíúè ìÿíè îíäàí äàùà
÷îõ ñåâèíäèðèð. Ôÿõðè àäà ëàéèã ýþðöëäöéöì õÿáÿðèíè àèëÿ äîñòóì, Àçÿðáàéúàíûí ßìÿêäàð èíúÿñÿíÿò õàäèìè, àêòðèñàìûç Ìÿëàùÿò Àááàñîâà,
çÿíý åäÿðÿê, ñåâèíúäÿí àüëàéàðàã
âåðäè. ×îõ ñåâèíìèøäèì, ñåâèíúèìèí
ùÿääè-ùöäóäó éîõ èäè. Åëÿ áèð àç ñîíðà Øÿêèäÿí Ðåýèîíàë ÒÂ-äÿí Ùÿéàò
õàíûì çÿíý åòäè. Î ãÿäÿð ñåâèíúëèéäè
êè, îíóí ñåâèíúèíè ïîçìàã èñòÿìÿäèì, ñàíêè õÿáÿðèì éîõìóø êèìè
äàâðàíäûì âÿ ìÿíäÿí áèð ìóøòóëóã
ãàçàíñûí èñòÿäèì. Áóíó äà áóðäàí èëê
äÿôÿ ñèçèí âàñèòÿíèçëÿ áèëäèðìÿê èñòÿäèì. Ùÿéàò õàíûìûí ñåâèíúèíÿ ìÿí
äÿ ñåâèíú ãàòìàã èñòÿäèì âÿ åëÿ äÿ
îëäó. Âÿ áåëÿëèêëÿ, òåëåôîíóì 2-3 ýöí
ñóñìàäû. Áöòöí äîñòëàðûìà, áàëàáàí
ñåâÿðëÿðÿ áèð äàùà òÿøÿêêöð åäèðÿì
êè, ìÿíè ùÿð çàìàíêû êèìè áó ñåâèíúëè ýöíöìäÿ éàëíûç áóðàõìàäûëàð. Àç
þíúÿ ÒÐÒ-äÿ ÷ÿêèëèøäÿí ýÿëäèì âÿ
àäûìûí þíöíÿ Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò
Ñÿíÿò÷èñè, áàëàáàí óñòàäû ßëèõàí Ñÿìÿäîâ éàçûñûíû ýþðÿíäÿ èíàíûí êè,
÷îõ äóéüóëàíäûì. Ùÿð øåé Àçÿðáàéúàíûìûç âÿ ìÿäÿíèééÿòèìèç ö÷öí...
Ê.ÙÀÃÂÅÐÄÈÉÅÂÀ,
Èñòàíáóë
“Ìöñàâàò” ìÿúëèñèíäÿ éåíèäÿí
ãàðøûäóðìà áàø âåðäè
Âóðüóí ßééóáó ìÿúëèñ öçâëöéöíäÿí ÷ûõàðìàã èñòÿéÿí Àðèô Ùàúûëû ðÿãèáëÿðèíÿ ÷ûõûø ö÷öí ñþç âåðìÿäè
Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíäà àéëàðäûð êè,
äàâàì åäÿí ïàð÷àëàíìà éåíè ìÿðùÿëÿéÿ äàõèë îëóá. Äàùà äÿãèã äåñÿê,
“íàðàçûëàð” àäëàíàí ãðóïëàøìàíûí
ðÿùáÿðè Ãóáàä Èáàäîüëóíóí ïàðòèéà
äàõèëèíäÿ éåíè ùÿðÿêàò òÿñèñ åòìÿñèíèí àðäûíäàí ñÿíýèéÿí ìÿñÿëÿ éåíèäÿí àêòóàëëàøûá. Ùÿð ùàëäà, “Ìöñàâàò”
ìÿúëèñèíèí ñîí èúëàñûíäà áàø âåðÿí
ãàðøûäóðìà áóíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð.
Ãåéä åäÿê êè, ïàðòèéà ìÿúëèñèíèí
ñîí èúëàñûíà ðÿùáÿðëèê åäÿí éåíè ñÿäð
Àðèô Ùàúûëû “Ìöñàâàò” äàõèëèíäÿ íàðàçûëàðû ñûõûøäûðìàãäà äàâàì åäèá. Êþùíÿ
“ìöñàâàò”÷ûëàðäàí ñàéûëàí Âóðüóí ßééóáóí ìÿúëèñ öçâëöéöíäÿí, ùÿòòà
ìöìêöí îëñà ïàðòèéàäàí ÷ûõàðûëìàñû
ö÷öí ñÿé ýþñòÿðÿí À.Ùàúûëû âÿ òÿðÿôäàðëàðû áó ãÿðàðëà ðàçûëàøìàéàíëàðûí
úèääè òÿçéèãè ãàðøûñûíäà ýåðè ÷ÿêèëìÿéÿ ìÿúáóð îëóá. Áóíäàí áàøãà À.Ùàúûëû Â.ßééóáó äÿñòÿêëÿìÿê èñòÿéÿí
ïàðòèéà ìÿúëèñèíèí öçâëÿðèíÿ ôèêèð ñþéëÿìÿê èìêàíû âåðìÿéèá. Ìÿñÿëÿí,
ïàðòèéà áàøãàíëûüûíà êå÷ìèø íàìèçÿä
Òóðàë Àááàñëû ìÿùç À.Ùàúûëûíûí îíà
÷ûõûø åòìÿê ö÷öí øÿðàèò éàðàòìàäûüûíû
áèëäèðèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó, ïàðòèéàäàõèëè áàðûøûã ìöùèòèíèí éàðàäûëìàñûíà õèäìÿò åòìèð: “Áó, ùÿëÿ äÿ ðÿùáÿðëèéèí ãðóï ìàðàãëàðûíäàí êÿíàðà
÷ûõà áèëìÿäèéèíèí ýþñòÿðèúèñèäèð.
Ùÿòòà àðòûã ïàðòèéà èäàðÿ÷èëèéèíäÿ àâòîðèòàð èäàðÿ ìåòîäëàðûíà ìåéèëëèëèê
à÷ûã ùèññ îëóíóð. Áó ýöíÿ ãÿäÿð
“Ìöñàâàò” ìÿúëèñè òàðèõèíäÿ êèìÿñÿ
ñþç âåðìÿìÿê êèìè áèð íöìóíÿ îëìàìûøäû”.
Ìÿúëèñäÿ ãàðøûäóðìà èñÿ áóíóíëà
éåêóíëàøìàéûá. Ïàðòèéàíûí êå÷ìèø
áàøãàíû, áåëÿ äåìÿê ìöìêöíäöðñÿ
“Ìöñàâàò”û þçöíöí øÿõñè êîîïåðàòèâèíÿ ÷åâèðÿí Èñà Ãÿìáÿð ÷ûõûøû çàìàíû “íàðàçûëàð” àäëàíàí ãðóïëàøìàíû âÿ îíóí ðÿùáÿðè Ãóáàä Èáàäîüëóíó ùÿäÿôÿ àëûá. Áåëÿ êè, È.Ãÿìáÿð éåíèäÿí ãóðóëòàé êå÷èðèëìÿñè òÿëÿáèíè
õÿéàíÿò êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá. Ìàðàãëûäûð êè, à÷ûã øÿêèëäÿ ñàõòàêàðëûãëà “Ìöñàâàò” ðÿùáÿðëèéèíè ÿëäÿ åòìèø ãðóïóí
òÿðÿôèíè òóòàí È.Ãÿìáÿð éåíèäÿí ãóðóëòàé êå÷èðèëìÿñèíè “õàì õÿéàë” àäëàíäûðûá: “Ãóðóëòàé éåíèäÿí êå÷èðèëñÿ, íÿ áàø âåðÿúÿê? Áóíëàð õàì
õÿéàëëàðäûð. Ùå÷ êèì äöøöíìÿñèí
êè, ÷èðêèí ìàðàãëàðûíû áÿçÿìÿêëÿ
ìàùèééÿòèíè ýèçëÿäÿúÿê. Ùÿð êÿñ
þçö ö÷öí íÿòèúÿ ÷ûõàðñûí”.
Ýþðöíäöéö êèìè, À.Ùàúûëûíûí ÿëè
èëÿ “Ìöñàâàò”û þçÿëëÿøäèðìÿéÿ ÷àëûøàí È.Ãÿìáÿð äÿ þç õÿëÿôè êèìè ôÿðãëè
ôèêðÿ ãàðøû äöøìÿí ìöíàñèáÿòè áÿñëÿéèð. Äöíÿíÿ ãÿäÿð “åéíè éîëó éàíàøû éåðèäèêëÿðèíè” èääèà åäÿíëÿð áó ýöí
ãàðøûëûãëû øÿêèëäÿ áèð-áèðèëÿðèíè õÿéàíÿòäÿ èòòèùàì åäèðëÿð. Ùÿòòà ôÿðãëè ôèê-
ðèí ñÿñëÿíìÿñèíÿ áåëÿ äþçÿ áèëìÿéÿí “Ìöñàâàò” ðÿùáÿðëèéè ö÷öí âàõòèëÿ ïàðòèéàäàøû àäëàíäûðäûãëàðû èíñàíëàð àðòûã à÷ûã äöøìÿíÿ ÷åâðèëèáëÿð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, È.Ãÿìáÿðèí èòòèùàìëàðû “íàðàçûëàð” ãðóïëàøìàñû òÿðÿôèíäÿí úàâàáëàíäûðûëûá. Ãðóïëàøìàíûí ðÿùáÿðè Ã.Èáàäîüëó È.Ãÿìáÿðè âÿ
îíóí òÿéèíàòû èëÿ ïàðòèéà ñÿäðè îëàí
Àðèô Ùàúûëûíû ñþíìöø ôèøÿíýÿ áÿíçÿäèá: “Îíëàð áèçèì ö÷öí ôèøÿíýÿ
áÿíçÿéèð, ùÿì þçëÿðè âÿ ùÿì äÿ
ïàðëàã èçëÿðè ÷îõäàí ñþíöá. Îíà
ýþðÿ äÿ ùàðàäà âÿ íÿ äåìÿêëÿðèíèí ìÿíàñû ãàëìûð. Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòè êèìèí êèì îëäóüóíó, êèìèí éàëàí, êèìèí äîüðó äàíûøäûüûíû ÷îõ éàõøû áèëèð. Áèçèì ôÿàëèééÿòèìèç ïàðòèéà íèçàìíàìÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äàâàì åäÿúÿê âÿ ùÿìèøÿêè
êèìè ïàðòèéà öçâëÿðèíèí èðàäÿñè èëÿ
ùÿäÿôëÿðèìèçÿ ÷àòàúàüûã”.
Àðòûã ïàðòèéà äàõèëèíäÿêè íàðàçûëûã
âÿ ãàðøûäóðìà éàõûí çàìàíäà ïàð÷àëàíìàíûí ðÿñìèëÿøÿúÿéèíè äåìÿéÿ
ÿñàñ âåðèð. Åéíè ïàðòèéà äàõèëèíäÿ áèðáèðèíÿ äöøìÿí êÿñèëÿí èêè ãðóïëàøìàíûí ìöáàðèçÿñè à÷ûã òÿùäèä âÿ
òÿùãèðëÿðëÿ ìöøàéèÿò åäèëèð. È.Ãÿìáÿðèí êèí-êöäóðÿò äîëó ôèêèðëÿðè èñÿ éàëíûç øÿõñè ìàðàãëàðûí òÿìèíàòûíà éþíÿëèá. Íåúÿ äåéÿðëÿð, õàðèúè åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðäÿí àëûíàí ïóëëàðû
Ã.Èáàäîüëó âÿ éà áàøãàñû èëÿ áþëöøäöðìÿê íèééÿòè îëìàéàí È.Ãÿìáÿðèí
“íàðàçûëàð” ãðóïëàøìàñûíû ïàðòèéàäàí
õàðèú åòìÿéÿíÿ ãÿäÿð àíàëîæè ïðîñåñè äàâàì åòäèðÿúÿéè àðòûã ãà÷ûëìàçäûð. Ñèéàùûíûí áàøûíäà èñÿ, äåéÿñÿí,
ìÿúëèñ öçâëöéöíö áåëÿ ÷îõ ýþðäöêëÿðè Âóðüóí ßééóá ýÿëèð...
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿð Éåíè èëè
éåíè ãÿñÿáÿäÿ ãàðøûëàéûðëàð
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí 2004-úö èë 1 èéóë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ òÿñäèã åäèëìèø “Ãà÷ãûíëàðûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí
éàøàéûø øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ ìÿøüóëëóüóíóí àðòûðûëìàñû öçðÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íà Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòèíèí 2011-úè èë 21 ôåâðàë
òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ òÿñäèã åäèëìèø
ßëàâÿëÿðèí ìöâàôèã áÿíäèíÿ ÿñàñÿí Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí Êÿïÿç ðàéîíó ÿðàçèñèíäÿ èíøà åäèëÿí âÿ 60
ùåêòàð ñàùÿíè ÿùàòÿ åäÿí ãÿñÿáÿéÿ ÿëàìÿòäàð áàéðàìëàð - Äöíéà
Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ Éåíè èë ÿðÿôÿñèíäÿ Êÿëáÿúÿðäÿí âÿ Õîúàëû ðàéîíóíäàí îëàí
ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí êþ÷öðöëìÿñè
ïðîñåñè áàøà ÷àòûá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó ïðîñåñ Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ðåïàòðèàñèéà äåïàðòàìåíòèíèí
ðÿùáÿðëèê åòäèéè êþ÷öðìÿ êîìèññè-
éàñû òÿðÿôèíäÿí àïàðûëûá. Éåíè ñàëûíàí ãÿñÿáÿëÿðäÿêè ìÿíçèëëÿð àèëÿ
òÿðêèáèíÿ ýþðÿ ìöâàôèã ðàéîí èúðà
ùàêèìèééÿòèíèí, ìÿúáóðè êþ÷êöí
èúìàëàðûíûí âÿ Ãà÷ãûíëàðûí âÿ
Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí íöìàéÿíäÿëÿðèíäÿí èáàðÿò éàðàäûëìûø êîìèññèéàíûí èøòèðàêû èëÿ, ïöøêàòìà éîëó èëÿ
ïàéëàíûëûá.
Ãÿñÿáÿäÿ ìöàñèð òÿëÿáëÿðÿ òàì
úàâàá âåðÿí 440 øàýèðä éåðëèê ìÿêòÿá, 50 éåðëèê óøàã áàü÷àñû, èíçèáàòè áèíà, òèáá ìÿíòÿãÿñè, êëóá, ïî÷ò
áèíàñû äèýÿð çÿðóðè ñîñèàë-òåõíèêè
èíôðàñòðóêòóð éàðàäûëûá. Äèýÿð ÿðàçèëÿðäÿ ñàëûíìûø ãÿñÿáÿëÿðäÿ îëäóüó
êèìè, áó ãÿñÿáÿäÿ äÿ åëåêòðèê
åíåðæèñè, è÷ìÿëè ñó âÿ ãàç òÿúùèçàòû
èëÿ áàüëû ùÿðòÿðÿôëè èø ýþðöëöá. Éîëêö÷ÿ øÿáÿêÿñèíèí ñàëûíìàñû, àáàäëûã, éàøûëëàøäûðìà èøëÿðè äÿ éöêñÿê
ñÿâèééÿäÿ àïàðûëûá.
Áóðàäà éàðûìñòàíñèéàëàð ýåíèø-
ëÿíäèðèëèá,
êîìïëåêòëÿøäèðèëìèø
òðàíñôîðìàòîð éàðûìñòàíñèéàëàðû
ãóðàøäûðûëûá. Óçóíëóüó 30 êèëîìåòðäÿí ÷îõ îëàí ñó êÿìÿðè ÷ÿêèëèá, íàñîñõàíà èíøà îëóíóá. Ãÿñÿáÿéÿ
óçóíëóüó òÿãðèáÿí 25 êèëîìåòð îëàí
ãàç õÿòòè ÷ÿêèëèá âÿ 6 ãàç òÿìèçëÿéèúè ìÿíòÿãÿ éàðàäûëûá, ìöàñèð éîëêö÷ÿ øÿáÿêÿñè ãóðóëóá.
Öìóìèééÿòëÿ, ãåéä åäÿê êè,
þòÿí ìöääÿòäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ìöâàôèã ñÿðÿíúàìëàðû èëÿ
òÿñäèã åäèëìèø Äþâëÿò Ïðîãðàìûíà
âÿ îíà åäèëìèø ßëàâÿëÿðÿ óéüóí
îëàðàã ìöõòÿëèô ÿðàçèëÿðäÿ ìÿúáóðè
êþ÷êöíëÿð ö÷öí ñàëûíìûø ãÿñÿáÿëÿðèí âÿ äèýÿð çÿðóðè îáéåêòëÿðèí à÷ûëûøëàðûíäà äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí
èøòèðàêû, ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðëÿ ýþðöøö, îíëàðëà áèðáàøà öíñèééÿòäÿ îëìàñû, áó òÿäáèðëÿð çàìàíû äÿðèí
ìÿçìóíëó ÷ûõûøëàðû, îíëàðûí ãàéüû
âÿ ïðîáëåìëÿðè èëÿ éåðèíäÿ ìàðàãëàíìàñû þçëöéöíäÿ áèð äàùà ñöáóò
åäèð êè, áó òÿáÿãÿäÿí îëàí ñîéäàøëàðûìûçûí ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè äþâëÿò
áàø÷ûñûíûí ýöíäÿëèê äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ äóðàí ÿñàñ ìÿñÿëÿëÿðäÿíäèð.
Éàõûí ýöíëÿðÿ êèìè Ùàúûêÿíä
ãÿñÿáÿñèíäÿ ìÿñêóíëàøàí, áó
ýöíëÿðäÿ èñÿ Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí Êÿïÿç ðàéîíó ÿðàçèñèíäÿ ñàëûíìûø
éåíè ãÿñÿáÿéÿ êþ÷öðöëÿí Õîúàëû
ðàéîíóíóí Êîñàëàð êÿíä ñàêèíëÿðè
àäûíäàí Ðàìèë âÿ Ðàôèã Ãóëèéåâëÿð, øÿùèä àèëÿñè Àèäà Ãóëèéåâà,
Çàêèð Èñýÿíäÿðîâ, Òîôèã Ìÿììÿäîâ, Ýöëøÿí Ìóðàäîâà âÿ Íàçèëÿ
Àáäóëëàéåâà Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò
Êîìèòÿñèíÿ ìöðàúèÿò åäÿðÿê éåíè
ñàëûíìûø ãÿñÿáÿéÿ êþ÷öðìÿ ïðîñåñèíèí, áó èøëÿðÿ ìÿñóë îëàí êîìèññèéàíûí ôÿàëèééÿòèíèí éöêñÿê
ñÿâèééÿäÿ òÿøêèëèíÿ, ìÿíçèë áþëýöñöíäÿ ùå÷ áèð ìÿíôè ùàëà éîë âåðèëìÿìÿñè ö÷öí òÿëÿá îëóíàí íîðìàëàðà òàì ÿìÿë åäèëìÿñèíÿ éàðàäûëàí øÿðàèòÿ ýþðÿ áóðàéà êþ÷öðöëÿí
õîúàëûëàð àäûíäàí ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Åëÿ áóíëàðà ýþðÿäèð êè, èíäèéÿäÿê éåíè ìÿùÿëëÿëÿðÿ êþ÷öðöëÿí
ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿð, îíëàðû áåëÿ ðàùàò ìÿíçèëëÿðëÿ òÿìèí åòäèéèíÿ ýþðÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðìÿêëÿ îíó äà âóðüóëàéûðëàð êè, áó, èíäèêè øÿðàèòäÿ îíëàð ö÷öí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû òÿðÿôèíäÿí ÿí áþéöê ùÿäèééÿ, äèããÿò âÿ
ãàéüûäûð. Ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿð ùàãëû
îëàðàã ãåéä åäèðëÿð êè, äîüðóäàí
äà, èíñàíûí þç åâèíèí âàðëûüû, þç èøûüûíûí äàèì éàíìàñû ùå÷ íÿ èëÿ ÿâÿç
îëóíà áèëìÿç: “Èëëÿðäèð áèç áóíóí
ùÿñðÿòèíè ÷ÿêìèøäèê. Äöçäöð, áóðàäà äà ìöâÿããÿòè ìÿñêóíëàøìûøûã. Àììà èíñàíûí éàøàìàñû,
éàðàòìàñû ö÷öí îíóí ðàùàò, ýåíèø åâÿ ÷îõ áþéöê åùòèéàúû âàð.
Èíäè áèç äÿ àüûð øÿðàèòäÿí õèëàñ
îëóá áåëÿ ýþçÿë, ýåíèø, ìöàñèð
òèïëè, éàøàéûø ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèòëÿ òÿìèí îëóíìóø åâëÿðÿ êþ÷öðöëìöøöê. Áó áèð äàùà îíó òÿñäèãëÿéèð êè, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì
ßëèéåâèí àïàðäûüû óüóðëó äàõèëè âÿ
õàðèúè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ äöøìÿí
öçÿðèíäÿ äÿ ãÿëÿáÿ ÷àëàðàã äîüìà éóðäëàðûìûçà ãàéûäàúàüûã”.
Ýÿíúÿäÿ “Ì.Ø.Âàçåù òÿñâèðè ñÿíÿòäÿ âÿ
ìóñèãèäÿ” àäëû ñÿðýè-êîíñåðò êå÷èðèëèá
Äöíÿí Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí Ìÿäÿíèééÿò âÿ Òóðèçì Èäàðÿñè èëÿ áèðýÿ Ìÿùñÿòè
Ìÿðêÿçèíäÿ òÿøêèë åòäèéè Àçÿð-
áàéúàí ÿäÿáèééàòûíûí ýþðêÿìëè
íöìàéÿíäÿñè, áþéöê øàèð, òàíûíìûø ìààðèô÷è Ì.Ø.Âàçåùèí àíàäàí îëìàñûíûí 220 èëëèéèíÿ ùÿñð
îëóíìóø “Ì.Ø.Âàçåù òÿñâèðè ñÿíÿòäÿ âÿ ìóñèãèäÿ” àäëû ñÿðýèêîíñåðò êå÷èðèëèá. Òÿäáèðäÿ Ýÿíúÿ
øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû
Åëìàð Âÿëèéåâ, øÿùÿð ðÿñìèëÿðè,
çèéàëûëàð, òàíûíìûø ñÿíÿòêàðëàð,
èúòèìàèééÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð. Ñÿðýèäÿ 44 íÿôÿð ðÿññàìûí 100-ÿ ãÿäÿð éàüëû âÿ ñóëó
áîéà, âèòðàæ, òóø, øöøÿ, õîâëó òèêìÿ èëÿ èøëÿíìèø ðÿíýêàðëûã, áîéàêàðëûã, êåðàìèêà ÿñÿðëÿðè, ãÿäèì
ìÿèøÿò ÿøéàëàðû íöìàéèø åòäèðèëèá.
Áóðàäà ýþðêÿìëè øàèð Ìèðçÿ Øÿôè
Âàçåùèí ùÿéàò âÿ éàðàäûúûëûüûíû
ÿêñ åòäèðÿí ÿñÿðëÿðÿ äàùà ýåíèø
éåð âåðèëèá.
Èúðà áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ
òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíû âÿ ñÿíÿòêàðëàðû ãàðøûäàí ýÿëÿí Éåíè èë âÿ
Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿì-
“Àçÿðñó” ÀÑÚ áèð ñûðà ùóìàíèòàð àêñèéàëàð êå÷èðèá
Çÿíýèëàí âÿ èøüàë îëóíìóø äèýÿð
ðàéîíëàðäàí îëàí 2257 íÿôÿðäÿí
èáàðÿò 593 ìÿúáóðè êþ÷êöí àèëÿñèíÿ ÿðçàã éàðäûìû ïàéëàíûá.
“Àçÿðñó” ÀÑÚ-íèí Ñó Òÿñÿððöôàòû Èø÷èëÿðè Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Ðåñïóáëèêà Êîìèòÿñè èëÿ
áèðýÿ òÿøêèë åòäèéè íþâáÿòè éàðäûì òÿäáèðè Áàêû øÿùÿðè Ñóðàõàíû ðàéîíóíäà éåðëÿøÿí 7 ñàéëû
óøàã åâèíäÿ êå÷èðèëèá. Óøàã
åâèíäÿ áàéðàì ñöôðÿñè òÿøêèë
åäèëèá, ùÿäèééÿëÿð âÿ ýöíäÿëèê
“Àçÿðñó” À÷ûã Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè
(ÀÑÚ) 31 äåêàáð-Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ Éåíè èë áàéðàìû
ìöíàñèáÿòèëÿ ñîñèàë òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí 1 èéóë 2004-úö èë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ
òÿñäèã åäèëìèø “Ãà÷ãûíëàðûí âÿ ìÿúáóðè
êþ÷êöíëÿðèí éàøàéûø øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ ìÿøüóëëóüóíóí àðòûðûëìàñû öçðÿ
Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íà óéüóí îëàðàã “Àçÿðñó” ÀÑÚ òÿðÿôèíäÿí Ñààòëû ðàéîíóíäà
ìöâÿããÿòè ìÿñêóíëàøìûø ãà÷ãûí âÿ
ìÿúáóðè êþ÷êöí àèëÿëÿðèíÿ ÿðçàã éàðäûìû
åäèëèá. Úÿáðàéûë, Ôöçóëè, Àüäàì, Ëà÷ûí,
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
èñòèôàäÿ îëóíàí ìÿèøÿò ëÿâàçèìàòëàðû òÿãäèì îëóíóá.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
ðÿéëèê Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê
åäèá, îíëàðà ôÿàëèééÿòëÿðèíäÿ
óüóðëàð àðçóëàéûá. Î, ñÿíÿòêàðëàðëà ñÿìèìè ñþùáÿò åäèá, îíëàðûí àðçó âÿ èñòÿêëÿðè, ïðîáëåìëÿðè èëÿ
ìàðàãëàíûá, þç òþâñèéÿëÿðèíè áèëäèðèá, ìöâàôèã òÿøêèëàòëàðà òàïøûðûãëàð âåðèá. Ãåéä åäèá êè, õàëã
òÿòáèãè ñÿíÿò íöìóíÿëÿðèíèí éàøàäûëìàñû, ýÿëÿúÿê íÿñëÿ þòöðöëìÿñè ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèò éàðàäûëàúàã, éàõûí çàìàíëàðäà Ýÿíúÿíèí
òàíûíìûø ðÿññàìëàðûíûí ñÿðýèëÿðè
òÿøêèë îëóíàúàã.
Ðÿññàìëàðäàí Ìÿùáóáÿ Ùÿñÿíîâà, Ðàñèì Ùöñåéíîâ, Ôÿðùàä ßëèéåâ, Àñèô Éîë÷óéåâ âÿ áàøãàëàðû îíëàðà ýþñòÿðèëÿí êþìÿéÿ
âÿ äÿñòÿéÿ, ãàéüû âÿ äèããÿòÿ ýþðÿ
øÿùÿð ðÿùáÿðëèéèíÿ äÿðèí ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
“Ñàâèëëå” ìÿøùóð áÿñòÿêàðûí éóáèëåé
êîíñåðòèíèí òÿøêèë åäèëìÿñèíÿ äÿñòÿê îëóá
Êîðïîðàòèâ Ñîñèàë
Ìÿñóëèééÿò ëàéèùÿëÿðè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þëêÿìèçèí
ìÿäÿíè ùÿéàòûíà ìöùöì òþùôÿëÿð âåðÿí
“Àçÿðñóí Ùîëäèíã” íþâáÿòè äÿôÿ ÿíÿíÿñèíÿ
ñàäèã ãàëûá. Áó äÿôÿ
àäû÷ÿêèëÿí øèðêÿò òÿðÿôèíäÿí èñòåùñàë åäèëÿí “Ñàâèëëå” íàð øèðÿëÿðèíèí äÿñòÿéè èëÿ áÿñòÿêàð Èëùàì Àçìàíëûíûí 50 èëëèê éóáèëåéè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ êàìåðà
ìóñèãèñèíäÿí èáàðÿò êîíñåðò òÿøêèë îëóíóá. Àçÿðáàéúàí Áÿñòÿêàðëàð Èòòèôàãûíûí êàìåðà âÿ îðãàí ìóñèãèñè çàëûíäà êå÷èðèëÿí
èêèùèññÿëè òÿäáèðäÿ áÿñòÿêàðûí “Wîîäwèíä ãóàðòåò” (“Àüàú íÿôÿñ àëÿòëÿðè ö÷öí êâàðòåò”), “Ðÿíýëÿð”, “Áàêû êöëÿéè”, “Áàúùèàíà-Áàêóàíà” (êëàðíåò âÿ ïèàíî ö÷öí 7 ùèññÿëè ñèëñèëÿ) âÿ “Ïàïèðóñ öçÿðèíäÿ éàçûëìûø ùåêàéÿ” ÿñÿðëÿðè ñÿñëÿíäèðèëèá.
Ãåéä åäÿê êè, “Ñàâèëëå” ìàðêàñûíûí èñòåùñàëûíû ùÿéàòà
êå÷èðÿí “Àçÿðñóí Ùîëäèíã” þëêÿìèçèí ìÿäÿíè ùÿéàòûíäà îëäóüó êèìè, äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ äÿ ìöñáÿò ðîë îéíàìàüà ÷àëûøûð.
Øèðêÿò òÿðÿôèíäÿí Ìÿðêÿçè Àðàí ðàéîíëàðûíäà ÿêèëìèø 600
ìèí ìèëëè ýöëåéøÿ âÿ âÿëÿñ íàð íþâëÿðèíèí ÿêèëìÿñèíè ùÿéàòà
êå÷èðèá. Áó íþâëÿðäÿí ùàçûðëàíàí “Ñàâèëëå” íàð øèðÿëÿðè èñÿ
Àçÿðáàéúàí íàðûíûí øþùðÿòèíè áöòöí äöíéàéà éàéûð.
Âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè, ùÿð êÿñ òÿðÿôèíäÿí ñåâèëÿí
“Ñàâèëëå” íàð øèðÿñèíèí ÿñàñ þçÿëëèéè ñå÷ìÿ ìåéâÿëÿðäÿí ùàçûðëàíìàñû, 100 ôàèç òÿáèè îëìàñû, êîíñåíòðàòñûç âÿ øÿêÿðñèç
îëìàñûäûð.
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
Ôðàíñûç àëèì âÿ “åðìÿíè ìÿñÿëÿñè”:
“Àãîñ”óí êþøÿ éàçàðû íÿäÿí íàðàùàòäûð?
Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí
íîðìàëëàøìàñû
ìÿñÿëÿñèíÿ áèð ñûðà äàèðÿëÿð
àøûðû ìàðàã ýþñòÿðèðëÿð. Áóíóí
ôîíóíäà ÊÈÂ-äÿ õöñóñè ìÿãñÿäëÿ ìÿëóìàòëàð éàéûëûð. Òÿÿññöô êè, áó çàìàí ðåàë âÿçèééÿò òÿùðèô îëóíóð, ÿñàñÿí äÿ
Òöðêèéÿ âÿ Àçÿðáàéúàíû áàðûø
ìþâãåéè òóòìàìàãäà èòòèùàì
åòìÿéÿ úÿùä åäèëèð. Øöáùÿ
éîõäóð êè, áåëÿ úÿùäëÿð ìöñáÿò
íÿòèúÿ âåðÿ áèëìÿç. ×öíêè Åðìÿíèñòàí èøüàë÷û ãîøóíëàðûíû Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäàí
÷ûõàðìàéûíúà, îíóíëà ÿìÿêäàøëûã ìöìêöí
äåéèë. Ðÿñìè Àíêàðà äà äÿôÿëÿðëÿ áÿéàí
åäèá êè, ñÿðùÿäëÿðèí à÷ûëìàñû éàëíûç Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëèíäÿí ñîíðà ìöìêöíäöð. Àíúàã ÿêñ òÿðÿô ñàêèò äàéàíìûð. Î, ÿñàññûç èòòèùàìëàðûíû äàâàì åòäèðìÿêäÿäèð.
ßìÿêäàøëûüà ÷àüûðûø:
îáéåêòèâëèê âÿ ùóìàíèçì
Òàðèõè ùÿãèãÿòëÿðè èíêàð åòäèêäÿ, ðåàëëûã
ùèññè èòèðèëèð. Áóðàäàí äà áàøãàëàðûíà ãàðøû
ÿñàññûç èòòèùàìëàðà úÿìè áèð àääûì ãàëûð. Åðìÿíèëÿð ùÿìèøÿ áó éîëó òóòóáëàð. Îíëàð ãîíøó õàëãëàð ùàããûíäà éàëàí äàíûøìàüà, ÿñàññûç èääèàëàð èðÿëè ñöðìÿéÿ âÿðäèø åäèáëÿð. Òÿÿññöô êè, áÿçè çèéàëûëàð åðìÿíèëÿðèí áó ùèéëÿýÿð ùÿðÿêÿòëÿðèíÿ óéóðëàð. Òöðêèéÿëè éàçàð
Áàñêûí Îðàíûí “Ðàäèêàë” ãÿçåòèíäÿ äÿðú îëóíàí áèð ìÿãàëÿñè áó àñïåêòäÿ õåéëè äöøöíäöðöúöäöð (áàõ: Áàñêûí Îðàí. Òöðê’òåí ôàçëà
Òöðê÷ö îëìàê / www.ðàäèêàë.úîì.òð, 26 äåêàáð 2014).
ßñëèíäÿ, ùÿìèí ìöÿëëèô ùÿì äÿ åðìÿíèëÿðèí Òöðêèéÿäÿ íÿøð åòäèðäèêëÿðè “Àãîñ” ãÿçåòèíèí êþøÿ éàçàðûäûð. Ìöòÿìàäè îëàðàã ìÿãàëÿëÿðëÿ ÷ûõûø åäèð. Ïðåçèäåíò Ðÿúÿá Òàééèá
ßðäîüàíûí ùàçûðäà éåðèòäèéè ñèéàñÿòè “äþâëÿò
òåððîðó” êèìè õàðàêòåðèçÿ åäèð, îíóí “ãîðõó
èìïåðàòîðëóüó” ãóðìàãëà óüóðëàð ÿëäÿ åòäèéèíè âóðüóëàéûð (áàõ: ìÿñ., Áàñêûí Îðàí. Óçóí
Àäàì’ûí áöéöê áàøàðûñûíûí êûñà ñûððû /
www.ðàäèêàë.úîì.òð, 19 äåêàáð 2014).
Áöòöí áóíëàðûí ôîíóíäà Á.Îðàíûí Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ìöíàñèáÿòëÿðè èëÿ áàüëû ôèêèðëÿðè öçÿðèíäÿ äàéàíìàã èñòÿðäèê. Î, Òöðêèéÿ
òàðèõè öçðÿ ìöòÿõÿññèñ îëàí ôðàíñûç Ìàõèìå
Ýàóèíè òÿíãèä àòÿøèíÿ òóòóð. Ñÿáÿá èñÿ îíäàí èáàðÿòäèð êè, ùÿìèí àëèì Åðìÿíèñòàíäà
ìèëëèééÿò÷è-øîâèíèñò èäåîëîýèéàéà ãóëëóã
åäÿí èíñàíëàðûí ùàêèìèééÿòäÿ îëäóüóíó äåéèð. Ðÿñìè Èðÿâàíûí éåðèòäèéè ñèéàñÿò ãîíøóëàðëà ìöíàñèáÿòëÿðèí íîðìàëëàøìàñûíà ìàíå
îëóð. Áó áàõûìäàí, Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ÿëàãÿëÿðèíèí éàðàíìàñû âÿ èíêèøàô åòìÿñè áèð
õÿéàëäûð. Îíóí ðåàëëàøìàñû ö÷öí èëê íþâáÿäÿ, Èðÿâàí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿòÿ éåíèäÿí
áàõìàëûäûð.
Ôðàíñûç òàðèõ÷èñèíèí áó ôèêèðëÿðèíèí ÿñàñû
âàðäûð. Òÿúðöáÿ ñöáóò åäèð êè, åðìÿíèëÿð ùÿìèøÿ áàøãàëàðûíà ãàðøû èääèàëàð èðÿëè ñöðöáëÿð. Îíëàð Îñìàíëû Èìïåðèéàñûíû äàüûòìàã
èñòÿéÿí Ãÿðá ñèéàñÿò÷èëÿðèíèí îéóíúàüû ðîëóíó èôà åäèáëÿð. Óçóí èëëÿð äèíú èíñàíëàðà, äèïëîìàòëàðà, äþâëÿò àäàìëàðûíà ãàðøû òåððîð òþðÿäèáëÿð. Ìèíëÿðëÿ ýöíàùñûç àäàìëàð åðìÿíè
òåððîðóíóí ãóðáàíû îëóáëàð. Áóíëàðû ùå÷ êèì
èíêàð åäÿ áèëìÿç.
ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ Úÿíóáè Ãàôãàçäà
Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðû ùåñàáûíà Åðìÿíèñòàí
àäëû äþâëÿò éàðàäûëäûãäàí ñîíðà åðìÿíè ñåïàðàòèçìè âÿ òåððîðó äàùà äÿùøÿòëè ìÿçìóí
àëäû. Ùÿòòà Ñîâåò äþâðöíäÿ åðìÿíèëÿð Ìîñêâàäà áèð íå÷ÿ òåððîð àêòû äà ùÿéàòà êå÷èðäèëÿð. Ãÿðá þëêÿëÿðèíäÿ èñÿ òöðê äèïëîìàòëàðûíà
ãàðøû äàèì òåððîð àêòëàðû ùÿéàòà êå÷èðèðäèëÿð.
Ñîâåò Èòòèôàãûíûí äàüûëìà ÿðÿôÿñè Åðìÿíèñòàí Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíû èøüàë åòìÿéÿ
áàøëàäû. Èðÿâàíûí òÿúàâöçêàð ñèéàñÿòè èíäè äÿ
äàâàì åäèð. Î, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ÿäàëÿòëè ùÿëëèíÿ ùÿð úöð âàñèòÿ èëÿ ìàíå
îëóð. Áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí Àçÿðáàéúàíûí
èøüàë îëóíìóø ÿðàçèëÿðèíäÿí åðìÿíè ãîøóíëàðûíûí ÷ûõàðûëìàñû ùàããûíäà ãÿáóë åòäèéè ñÿíÿäëÿðèí ùå÷ áèðèíÿ ÿìÿë åòìèð.
Áó ýåð÷ÿêëèêëÿðè ùÿð êÿñ éàõøû áèëèð. Áóíóí
ôîíóíäà Òöðêèéÿäÿí Åðìÿíèñòàíëà ñÿðùÿäëÿðè
à÷ìàüû òÿëÿá åòìÿêäÿ ìÿãñÿä íÿäèð? Òÿáèè
êè, íþâáÿòè äÿôÿ åðìÿíèëÿðÿ ùàãã ãàçàíäûðûá,
ãîíøó äþâëÿòëÿðèí ùåñàáûíà îíó èíêèøàô åòäèðìÿê. Þçö äÿ, áó ùàëäà Äàüëûã Ãàðàáàüäàí
èøüàë÷û ãîøóíëàðûí ÷ûõàðûëìàñû øÿðòèíÿ ÿìÿë
åäèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëìóð. Ñþùáÿò ÒöðêèéÿÅðìÿíèñòàí ñÿðùÿäëÿðèíèí à÷ûëìàñû ëàéèùÿñèíèí ìöÿëëèôè îëàí Ãÿðáäÿí ýåäèð.
Òÿúàâöçäÿí èìòèíà:
ñöëùÿ àïàðàí éîë
Øöáùÿ éîõäóð êè, áó ññåíàðèíè åðìÿíèëÿð
òàì ðàçûëûãëà ãÿáóë åäèð âÿ ùÿð ôöðñÿòäÿ îíóí
ìöäàôèÿñèíÿ ãàëõûðëàð. Ðÿñìè Èðÿâàí, ùÿòòà
Àíêàðàéà ùÿäÿ-ãîðõó ýÿëìÿêäÿí áåëÿ ÷ÿêèíìèð. Åéíè çàìàíäà, Òöðêèéÿ èëÿ Àçÿðáàéúàíûí àðàñûíû âóðìàüà ÷àëûøûð.
Àïàðäûüûìûç áó êè÷èê ìöãàéèñÿëÿð ýþñòÿÈíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
ðèð êè, òöðê-åðìÿíè ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ìÿçìóíóíäàí äàíûøàðêÿí ÷îõëó ñàéäà ôàêòîðëàðû
íÿçÿðÿ àëìàã ëàçûìäûð. Êÿíàðäàí ñèôàðèøëÿ
ôèêèð éöðöòìÿê ðèñêëèäèð âÿ áóíóí ðåàë òÿñèðè
îëìóð. Ùåñàá åäèðèê êè, Á.Îðàí áó ìÿãàìëàðû íÿçÿðÿ àëà áèëìÿéèá.
Î, Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ñÿðùÿäëÿðèíèí
à÷ûëìàñû âÿ èêè þëêÿ àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí
íîðìàëëàøìàñû ìÿñÿëÿñèíäÿ éàíëûø ìþâãå
òóòóð. Òàðèõ÷è Ì.Ýàóèíèí Åðìÿíèñòàíûí äöçýöí õàðèúè ñèéàñÿò éåðèòìÿìÿñè ùàããûíäà äåäèêëÿðè ùÿãèãÿòäèð. Ëàêèí áó î äåìÿê äåéèë êè,
Òöðêèéÿ âÿ Àçÿðáàéúàí Åðìÿíèñòàíëà äàèì
äöøìÿí îëìàã íèééÿòèíäÿäèð. Ãÿòèééÿí áåëÿ
äåéèë. Àçÿðáàéúàí ðÿùáÿðëèéè äÿôÿëÿðëÿ áÿéàí
åäèá êè, ðÿñìè Èðÿâàí òÿúàâöçêàð ñèéàñÿòèíäÿí ÿë ÷ÿêñÿ, îíóíëà ìöíàñèáÿòëÿðÿ éåíèäÿí
áàõà áèëÿð. Àíêàðà äà Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëèíäÿí ñîíðà Åðìÿíèñòàíëà
ñÿðùÿäëÿðè à÷à áèëÿúÿéèíè äÿôÿëÿðëÿ áèëäèðèá.
Áóðàäà ãàðàíëûã âÿ éà ìöÿììàëû íÿ âàð?
Ëàêèí Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè, îíóí ùàâàäàðëàðû âÿ åðìÿíè äèàñïîðó âÿçèééÿòè òÿùðèô
îëóíìóø ôîðìàäà òÿãäèì åäèðëÿð. Á.Îðàí äà
éàçûð êè, Òöðêèéÿ Àçÿðáàéúàíûí ãîðõóñóíäàí
Åðìÿíèñòàíëà èìçàëàíàí ïðîòîêîëëàðäàí ýåðè
÷ÿêèëäè (áàõ: Áàñêûí Îðàí. Òöðê’òåí ôàçëà Òöðê÷ö îëìàê / www.ðàäèêàë.úîì.òð, 26 äåêàáð
2014). Áóíóí ôîíóíäà èñÿ åðìÿíè äèïëîìàòèéàñû Àíêàðà-Èðÿâàí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí íîðìàëëàøìàñû ö÷öí ÷àëûøäûüûíà ýþðÿ òÿðèôëÿíèð. Ìÿñÿëÿí, áèð âàõòëàð Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòè Ëåâîí Òåð-Ïåòðîñéàíûí ìöøàâèðè îëìóø Æåðàð Ëèáàðèäéàí ùàããûíäà áåëÿ ôèêèðëÿð áèëäèðèëèð.
Ìÿñÿëÿ îíäàí èáàðÿòäèð êè, òàðèõ÷è
Ì.Ýàóèíè Æ.Ëèáàðèäéàíûí áèð çàìàíëàð äàøíàêëàðëà ÿëàãÿëè îëäóüóíó èôàäÿ åäèá. Î, ùÿòòà ÀÁØ-äàí Ôðàíñàéà ùÿìèí ïàðòèéàäàí
îëàí áèð íÿôÿð òåððîð÷óíó ìöäàôèÿ åòìÿéÿ äÿ
ýÿëèá. Áóíëàðûí ÿñàñûíäà Ì.Ýàóèíè ìöøàâèð
èøëÿäèéè ìöääÿòäÿ âÿ åëÿ ùàçûðäà äà Æ.Ëèáàðèäéàíûí íÿ äÿðÿúÿäÿ áàðûøúûë ìþâãåäÿ îëäóüóíóí àéäûí îëìàäûüûíû âóðüóëàéûð. Áóíó
ôðàíñûç àëèì 2014-úö èëäÿ Àíêàðà Óíèâåðñèòåòèíäÿ òöðê-åðìÿíè ìöíàñèáÿòëÿðè ìÿñÿëÿñèíÿ
ùÿñð åäèëìèø êîíôðàíñäà Æ.Ëèáàðèäéàíûí ìîäåðàòîðëàðäàí áèðè îëìàñû èëÿ ÿëàãÿëè äåéèá.
ßëáÿòòÿ, Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàíû “äþâëÿò
òåððîðó”íäà èòòèùàì åäèá, Àçÿðáàéúàíû Àíêàðàéà Åðìÿíèñòàí ìÿñÿëÿñèíäÿ òÿçéèã ýþñòÿðÿí þëêÿ êèìè ãÿëÿìÿ âåðèá, åðìÿíè äèïëîìàòëàðû áàðûø úàð÷ûñû ãèñìèíäÿ òÿãäèì åòìÿê
õöñóñè íèééÿòëÿðèí îëìàñûíà èøàðÿäèð. Áóðàäà
åðìÿíèëÿðèí òÿñèðè ùèññ îëóíóð. ×öíêè Òöðêèéÿíèí Åðìÿíèñòàíëà ñÿðùÿäèíèí áàüëû ãàëìàñûíûí êîíêðåò ñÿáÿáëÿðè âàð âÿ îíëàð àðàäàí
ãàëõìàéûíúà ìÿñÿëÿ ùÿëëèíè òàïà áèëìÿç.
Ñèðð äåéèë êè, áèð íå÷ÿ èëäèð, Åðìÿíèñòàí âÿ
îíóí ùàâàäàðëàðû, ìÿùç áó òàì àéäûí áèð ùÿãèãÿòè ýèçëÿäÿðÿê Àíêàðà èëÿ ÿìÿêäàøëûã åòìÿê èñòÿéèíäÿí äàíûøûðëàð. Áóíóíëà éàíàøû,
“ñîéãûðûìû” ìÿñÿëÿñèíäÿ ýöçÿøòÿ ýåòìÿéÿúÿêëÿðèíè äÿ áÿéàí åäèðëÿð. Èíäè áó ãîíäàðìà
ùàäèñÿíèí èëäþíöìöíÿ èíòåíñèâ ñóðÿòäÿ ùàçûðëûã èøëÿðè ýåäèð. Ùÿìèí êîíòåêñòäÿ ÊÈÂäÿí äÿ èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ Òöðêèéÿ âÿ Àçÿðáàéúàíà òÿçéèã ýþñòÿðìÿê úÿùäëÿðè åäèëèð.
Åðìÿíèñòàí ùÿð øåéäÿí ÿââÿë èøüàë åòäèéè
Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäàí ùÿðáè ãöââÿëÿðèíè
÷ûõàðìàëûäûð. Äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð éàëíûç áóíäàí
ñîíðà þç ùÿëëèíè òàïà áèëÿð. Àçÿðáàéúàíäà âÿ
Òöðêèéÿäÿ áóíó ÷îõ éàõøû áèëèðëÿð. Êèìñÿ Åðìÿíèñòàíëà ÿëàãÿëÿðèí íÿ âàõòñà áÿðïà åäèëÿ
áèëÿúÿéèíÿ ãàðøû äåéèë. Î úöìëÿäÿí, Ì.Ýàóèíè “òöðê ìèëëèééÿò÷èëÿðäÿí àðòûã òöðê” êèìè ãÿëÿìÿ âåðìÿê äÿ ýåð÷ÿêëèéè ÿêñ åòäèðìèð. Ëàêèí
ÿñàñ ìÿñÿëÿ îíäàäûð êè, ùàçûðäà ìþâúóä
îëàí øÿðòëÿð äàõèëèíäÿ, ÿäàëÿò ùèññèíè óíóäàðàã ÿìÿêäàøëûãäàí äàíûøìàã ñÿìÿðÿñèç áèð
èøäèð. Ùàäèñÿëÿðè çàìàí êîíòåêñòèíäÿí ÷ûõàðìàã îëìàç. Áèð âàõòëàð Àëïàðñëàí Òöðêåø äÿ
åðìÿíèëÿðëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí ãóðóëìàñûíà ÷àëûøìàãëà çàìàíà óéüóí ùÿðÿêÿò åòìèøäè. Àíúàã áó, î àíëàìà ýÿëìÿìÿëèäèð êè, öìóìèééÿòëÿ, Åðìÿíèñòàíûí éàíëûø õàðèúè ñèéàñÿò éöðöòäöéöíö ãÿáóë åòìÿéÿñÿí.
Ìèëéîíëàðëà àçÿðáàéúàíëû þç òîðïàüûíäà
ãà÷ãûí âÿçèééÿòèíäÿ éàøàéûð. Îíëàðû óíóòìàã
îëàðìû? Õîúàëûäà òþðÿäèëÿí êöòëÿâè ãûðüûíû íÿçÿðÿ àëìàìàã ìöìêöíäöðìö? Ùÿëÿ äÿ ÿñèðëèêäÿ îëàí àçÿðáàéúàíëûëàðûí àçàä åäèëìÿñè
áàðÿäÿ äöøöíìÿéÿê? Áóíëàð ÿñàñëû ñóàëëàðäûð. Éàõøû îëàð êè, ÿäàëÿòëè, îáéåêòèâ âÿ âèúäàíëû àäàìëàð ùÿìèí ìÿãàìëàðû âóðüóëàñûíëàð,
ùàãñûçëûüà éîë âåðèëìÿéÿúÿéèíè ãÿòèééÿòëÿ äåñèíëÿð. Áóíóí ÿâÿçèíäÿ öìóìè õàðàêòåðëè ùóìàíèñò òþâñèéÿëÿð âåðìÿéèí ôàéäàñû éîõäóð.
Íåwòèìåñ.àç
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

qəzetin pdf formatı