PROJENİN ADI: Deprem Dede Robot
Öğrenciler: Z. M. ÖZKEROĞLU, A. A. FIRTINA
Okul: Amasya Bilim ve Sanat Merkezi - 2014
Danışman: Hidayet TERECİ – www.fencebilim.com
Projenin amacı: Depremde göçük altındaki insanlara ulaşabilen, yer belirlemede faydalı olan ve acil
yardım edebilen bir robot geliştirmek
Projenin hedefleri:
1-Depremde göçük altında kalanların yerini daha iyi tespit edebilmek
2-Göçük altında kalan depremzedeye yardım edebilmek
3-Afetlerde can kaybını azaltabilmek
4- Arama kurtarma faaliyetlerine yardımcı olabilmek
5-Göçük altındaki depremzedelere hızlıca ulaşabilmek
6-Yaralıların kısa sürede göçükten kurtarılmalarını sağlamak
GİRİŞ:
Dünyada yılda 20000 insan depremler nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Örneğin 1976 yılında
300000 binden fazla insan Guatemala, İtalya ve Çin’de meydana gelen yıkıcı depremlerde öldüler.
Bu yüzden arama kurtarma operasyonlarını kolaylaştırmak ve daha verimli hale getirmek için sürekli
iyileştirme çalışmaları yapılmaktadır. Bu çalışmaların temel amacı göçük altında kalan kurbanların
yerlerinin yüksek başarımla tespit etmektir (Şen ve ark, 2004).
Robotlar; hayatımızı kolaylaştıran ilk başlarda hayal olan ama şu an her konuda yardımcı olanlar
robotlardır. Bizim tasarladığımız projede bir robot. Amacımız depremlerde yıkılan binaların altında
kalan insanlara kolay ulaşabilmek, üzerlerine beton parçası vb. ağır eşyalar düşerse onları kaldırıyor
ve ihtiyacı olanları karşılıyor. Onları kurtarmada arama kurtarma ekiplerine yardımcı oluyor.
Böylelikle yaralı ve ölü sayılarını azaltmak, afetzedelerin beton parçası vb. ağır eşyaların altında uzun
süre kalmamalarını hedefliyoruz.
Robotların yetenekleri, çok basit noktadan noktaya hareketlerden, denetimi yapılabilen ve tam bir
tümleşik imalat sisteminin bir parçası olarak kullanılan bilgisayar tarafından yönlendirilen karmaşık
hareketlere kadar değişmektedir. Bundan dolayı, robot kullanımında robotların özellikleri iyi
bilinmelidir (Arkan, 2005).
Ülkemiz deprem konusunda gittikçe bilinçlenmekte, ilgili deprem yönetmelikleri hazırlanmadır. Bu
olumlu gelişmelere rağmen binaların çoğunluğu depreme karşı dayanıklılığı istenilen seviyede
değildir. Özellikle deprem kuşağındaki yerleşim yerlerinde yüksek şiddetli depremlere birçok binada
göçük alanında insan kaldığı bilinmektedir. Bu afetzedelere yardımda robot teknolojisinden
yararlanmak çağımızın gereğidir.
Kullanılan yöntem: Ülkemizdeki deprem sonrası bina göçükleri ve göçükler sırasında acil kurtarma
çalışmaları araştırıldı. Robotların kullanım alanları araştırıldı. Bu konularda kaynak taraması yapıldı.
Göçüklerin altında acil kurtarma robotunun nasıl olması gerektiğini tartıştık. Robotun 3 boyutlu
hareket edebilmesi için alt ve üst bölümüne tekerlekler yerleştirildi. Lego Robot takım setleri ile
robotu tasarladık. Robotun engelleri algılayabilmesi için ultrasonik sensörler konuldu. Robotun
yapacağı görevleri hazır paket programı kullanarak yazılımını yaptık. Tasarım ve yazılımı yaptığımız
robota; engelleri algılama ve aşma, ses algılama, gerekli acil eşya taşıma, uzaktan kontrol etme gibi
farklı görevleri yerine getirmesini test ettirdik.
Proje Bütçesi: 453 TL (Lego robot ve parçaları, Hazır NXT paket programı, Ultrasonik sensör )
Proje Çalışmasının Takvimi
1-18 Ekim 2013: Kaynak taraması
21 Ekim-8 Kasım 2013: Proje konusunun belirlenmesi
11-15 Kasım 2013: Yöntem ve tekniğin belirlenmesi
18-22 Kasım 2013: Gerekli materyallerin temin edilmesi
25 Kasım - 13 Aralık 2013: Robotun tasarımın yapılması
16-28Aralık 2013: Robotun programının yazılımın yapılması
2-7 Ocak 2014: Robotun test edilmesi
7-15 Ocak 2014: Proje raporunun yazılması
Sonuçlar, Sonuçların Değerlendirilmesi
1. Robotumuz 3 boyutlu ortamda sürekli hareket edebilmektedir.
2. Ultrasonik sensör engelleri algılayabilmektedir.
3. Engelle karşılaşan robot engel olmayan yöne doğru gidebilmektedir.
4. Robotumuz sese karşı duyarlıdır.
5. Robotumuz ses gelen yöne doğru hareket edebilmektedir.
6. Robotumuz su ve temel tıbbı malzeme gibi temel yaşam malzemelerini taşıyabilmektedir.
7. Robot istenilirse uzaktan kumanda edilebilmektedir.
Ülkemizde deprem kuşağında olan birçok yerleşim yeri bulunmaktadır. Eski binaların birçoğu
depreme karşı yeterince dayanıklı ve ilgili yönetmeliklere uygun olmayan şekilde yapılmıştır. Önemli
depremler sonucunda bu binalarda göçükler meydana gelmektedir. Göçük atındaki yerlerinin
zamanında tespit edilmesi ve gerekli ihtiyaçlarının karşılanması hayati önem arz etmektedir.
Robotlar yaşamımızın her alanında önemli kazanılar sağlamaktadır. Geliştirdiğimiz robot ile göçük
altında kalan insanlar için yer tespiti, acil yaşam ihtiyaçları karşılanması ve zaman kazancı gibi birçok
fayda sağlayacaktır.
Bu robot daha geliştirilerek ve daha küçük modelleri yapılarak her türlü göçük altında çok etkin hale
getirilebilir. Robota uzaktan kamera takılarak yapılan çalışmalara izlenebilir. Durum tespiti yapmak
daha kolay olur.
Kaynaklar:
1- Şen, B., Şenyürek L. H., Türk, A. S., Lana, A., Pelitçi, N., 2004. Arama Kurtarma Çalışmaları İçin
Geliştirilmiş Bir Gezer RF Algılayıcı Sistemi, U.R.S.I., Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
2- Arkan, M. A., 2005. Endüstriyel Robotlar ve Üretimde Uygulama Alanları, Makine Mühendisliği
Bölümü CAD/CAM Merkezi Uzmanı, ODTÜ, Ankara.
3- http://www.biltek.tubitak.gov.tr/sandik/deprem/depremin.html
4- http://www.ahder.org/deprem-de-binalar-neden-cokuyor
5- http://www.biltek.tubitak.gov.tr/bilgipaket/robotik/
6- www.biltek.tubitak.gov.tr/bilgipaket/robotik/sosyaletki.pdf
Download

PROJENİN ADI: Deprem Dede Robot Öğrenciler: Z. M.