ÖNEMLİ NİTELİKTEKİ
İŞLEMLER
Prof. Dr. Veliye Yanlı
İstanbul Bilgi Üniversitesi
Hukuk Fakültesi
Mevzuat
SerPKm.23
II-23.1 “Önemli Nitelikte İşlemlere İlişkin Ortak
Esaslar ve Ayrılma Hakkı Tebliği”
Uygulanacak Şirketler
Tüm halka açık şirketlere uygulanır.
Payları borsada işlem görenlerle
sınırlandırılmamıştır.
Halka açık anonim şirket:
1. Payları (hisseleri) halka arz edilmiş olan
2. Payları (hisseleri) halka arz edilmiş
sayılan şirket
Payları halka arz edilmiş olan AŞ
Payları halka arz edilmiş sayılan AŞ
* Payları borsada işlem gören şirketler
* Pay sahibi sayısı 500’ü aşan şirketler
Her HAAŞ, payları borsada işlem gören şirket
değildir.
 Ancak,
şirketler, halka açık şirket statüsünü kazandıktan
sonra en geç 2 yıl içinde paylarının işlem görmesi
için borsaya başvurmak zorundadırlar.
Aksi durumda, SPK;
• bu payların borsada işlem görmesi veya
• şirketin halka açık şirket statüsünden çıkarılması
için gerekli kararları alır.

İlgili Tebliğ ile düzenlenen hususlar:
Önemli nitelikteki işlemlerin neler olduğu (SerPK
m.23)
2. Önemli nitelikte işlemlerde bulunulabilmesi veya
kararların alınabilmesi için uyulması zorunlu usul
ve esaslar
3. Önemli nitelikte işlemlerde ayrılma hakkına ilişkin
hususlar (SerPK m.24)
4. Önemli nitelikte işlemlere ilişkin zorunlu pay alım
teklifi yapılması ile ilgili hususlar (SerPK m.25)
1.
Önemli nitelikte işlemler Tebliğ’de gösterilmemekle
birlikte, bazı işlemleri de SPK’nın önemli nitelikte
işlem olarak değerlendirebileceği belirtilmiş.
Bunlar;
bir bütün olarak ele alındığında ortaklığın faaliyetleri
ve/veya ticari hayatında önemli ölçüde değişiklik
meydana getirebilecek iş ve işlemlerdir.
Bu nedenle sınırlı sayıda olduğu söylenemez.
Bazı işlemler doğrudan önemli nitelikte işlem
sayılırken, bazılarının önemli nitelikte işlem
sayılması “önemlilik” kriterine bağlanmış ve
“önemlilik” kriteri belirlenmiştir.
Bununla birlikte, anılan kriter gerçekleşmese de,
YK, her olayda malvarlığının şirketin
faaliyetleri açısından taşıdığı önemi dikkate
alarak bir değerlendirme yapacaktır.
Doğrudan önemli nitelikte sayılan işlemler





Birleşme, bölünme, tür değiştirme veya sona erme
İmtiyaz öngörülmesi veya mevcut imtiyazların
kapsam veya konusunun değiştirilmesi
Borsa kotundan çıkma kararı alınması
Bedelli sermaye artırımlarında ortaya çıkan nakit
sermaye koyma borcunun, şirkete nakit dışındaki
varlık devrinden kaynaklanan borçlara mahsup
edilmek suretiyle yerine getirilmesi
Bedelli sermaye artırımından elde edilecek fonun
ilişkili taraflara olan ve şirkete nakit dışındaki varlık
devirlerinden kaynaklanan borçların kısmen veya
tamamen ödenmesinde kullanılacak olmasıdır.
Önemlilik kriterine bağlanmış işlemler
Mal varlığının tümünün veya önemli bir
bölümünün devredilmesi veya kiraya verilmesi
 Mal varlığının tümü veya önemli bir bölümü
üzerinde ayni hak tesis edilmesi
 Faaliyet konusunun tümüyle veya önemli ölçüde
değiştirilmesi
 Şirketin ilişkili taraflarından önemli ölçüde mal
varlığı edinilmesi veya kiralanması

Bir işlemin önemli nitelikte
olmasının sonucu
1.
2.
3.
4.
5.
Genel kurul kararı ve özel yetersayı
(kural olarak)
Oydan yoksunluk hali ve istisnaları
Ayrılma hakkı
Pay alım teklifi zorunluluğu
Özel yaptırımlar
Kural:
GENEL KURUL KARARI
İstisna:
YÖNETİM KURULU KARARI
Yetersayı
Genel Kurul açısından
GENEL KURAL: Adi yetersayı (TTKm.418)
İSTİSNALAR:
Esas sözleşme hükmü
2. Oy birliğini gerektiren haller
3. SerPKm.29 f.6’da sayılan kararlar
Önemli nitelikteki işlemlerde de özel
yetersayılar aranmaktadır.
Yönetim Kurulu açısından
Özel bir yetersayı aranmamaktadır.
1.
Oydan yoksunluk, SerPKm.29 f.6;
Teb.m.7 f.2 ve 3
Bazı önemli nitelikte işlemlere taraf olan bazı
pay sahipleri, bu işlemlerin onaylanacağı genel
kurul toplantılarında oy kullanamazlar.
AYRILMA HAKKI
Önemli nitelikteki işlemlere ilişkin genel kurul
kararına olumsuz oy kullanarak, muhalefet
şerhini tutanağa işleten hissedarlar, paylarını
şirkete satarak şirketten ayrılma hakkına
sahiptir.
Bazı hallerde ayrılma hakkı doğmaz.
Ayrılma hakkının kullanılması sonucunda şirket
tarafından geri alınan paylar, şirketin kendi
paylarını satın almasına ilişkin SPK
düzenlemelerine tabidir.
Şirketten ayrılmada yönetim kurulunun
yetkilendirilmesine gerek olmaması
Ayrılma hakkının kullanılması halinde, şirket
tarafından ilgili payların geri alınabilmesi
için, GK tarafından YK’nın bu konuda özel
olarak yetkilendirilmesine gerek yoktur.
Geri alınan paylara ilişkin sınırlamaların
uygulanmaması
Sınırlamalar:
1. Geri alınan payların nominal değeri, şirketin
ödenmiş veya çıkarılmış sermayesinin %10’nunu
aşamaz.
2. Payları borsada işlem şirketlerin geri alınan payları
borsada işlem gören nitelikte olmalı ve geri alım
işlemleri sadece borsanın şirket paylarının işlem
gördüğü pazarında gerçekleşmelidir.
3. Geri alınan payların toplam bedeli, SPK
düzenlemeleri çerçevesinde kâr dağıtımına konu
edilebilecek kaynakların toplam tutarını aşamaz.
PAY ALIM TEKLİFİNDE BULUNULMASI
ZORUNLULUĞU
Bazı önemli nitelikte işlemlerin mevcudiyeti
halinde, bu işlemlerden yararlanacak olan gerçek
veya tüzel kişiler için, şirketteki diğer pay
sahiplerine onların paylarını satın almak üzere
teklifte bulunma zorunluluğu getirilmiştir.
Pay alım teklifi yapılmasının zorunlu olduğu bu
işlemlerde, mevcut pay sahipleri açısından ayrılma
hakkı doğmaz (Teb. m.12 f.1 d bendi).
Pay alım teklifinde bulunulması zorunlu olan bu
işlemler şunlardır:
(1) şirkette imtiyaz öngörülmesi veya mevcut
imtiyazların kapsam ya da konusunun
değiştirilmesi,
(2) borsa kotundan çıkma kararı alınması ve
(3) şirketin yapmayı planladığı bedelli sermaye
artırımında ortaya çıkan nakit sermaye koyma
borcunun, şirkete nakit dışındaki varlık devrinden
kaynaklanan borçlara mahsup edilmek suretiyle
yerine getirilmesi
Pay alımı sonucu şirketten
çıkarma hakkı doğabilir
Şirketin oy haklarının en az %95’ine
sahip olan diğer hissedarların paylarını
satın alarak, onları şirketten çıkarma
hakkına kavuşabilir (SerPK m27).
ÖNEMLİ NİTELİKTEKİ İŞLEMDEN
VAZGEÇİLEBİLİR.
BUNUN İÇİN BELİRLİ ŞARTLARIN
GERÇEKLEŞMESİ GEREKİR.
BU KARAR DA GENEL KURUL
TARAFINDAN ALINIR.
Düzenlemelere aykırılık halinde
uygulanabilecek yaptırımlar (SerPK m.23 f.2):
SPK,
1. Aykırı işlemlerin ortadan kaldırılması için
karar alabilir.
2. İdari para cezası verebilir.
3. İptal davası açabilir.
4. Yönetim kurulunun sorumluluğuna
gidilebilir.
İdari para cezası, SerPKm.103
vd.
Yapılan düzenlemelere, belirlenen standart ve
formlara ve Kurulca alınan genel ve özel
nitelikteki kararlara aykırı hareket eden kişilere,
20.000-250.000 TL idari para cezası verilir.
Ancak, yükümlülüğe aykırılık dolayısıyla
menfaat temin edilmiş olması hâlinde verilecek
idari para cezasının miktarı bu menfaatin iki
katından az olamaz.
İptal davası, TTKm.445 vd.
SPK’nın Kanun’dan doğan yetkisi
 İptal davası TTK’ya göre açılır.
 Süre 3 aydır. Başlangıç ?

Download

Önemli Nitelikteki İşlemler