Açık Erişim:
Üniversite Kütüphaneleri ve ANKOS
Gültekin GÜRDAL
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Kütüphane Ve Dokümantasyon Daire Başkanı
ANKOS AEKA Koordinatörü
Kapsam
• Kütüphaneler İçin Yeni Roller: AE Yayıncılık ve
Kurumsal Arşiv
• Açık Erişim Yayıncılık Modelleri
• Makale İşlem Bedeli Nedir? (APC)
• APC ve İngiltere
• AB ve Açık Erişim: OpenAIREPlus, ZENODO, MedOANet, PASTEUR4OA
• Açık Erişim ve AAP
• SCOAP3
Kütüphaneler İçin Yeni Roller
AE Yayıncılık :
Kurumsal Arşiv: AE Hareketinin en önemli kısmı KA’dir.
KA İçeriği Nedir?
• Makaleler
• Ön baskı (pre-prints)
• Son baskı (post-prints)
• Tezler
• Proje çıktıları
• Kitap/kitap bölümleri
• Konferans bildirileri/sunumlar
• Teknik dokümanlar / kılavuzlar
• Veri setleri
• Öğrenim nesneleri
AE İçin İki Temel Yol
Yeşil Yol
Altın Yol
• Kişisel Arşivleme ve yazar
• Tamamen AE dergi veya abonelik
kopyasının Kurumsal arşivde
depolanması
• Ambargo süresi olabilir
gerektiren dergide AE opsiyonu
• AE olan içeriğin herkese her yerden
erişilebilir olması. Makale işlem bedeli
olabilir
• Lisans kısıtlaması olmadan erişilebilir
Açık Erişim Yayıncılık Modelleri
‘Altın Açık Erişim
• Makale ücretsiz
olarak yayıncı web
sitesinde
‘Tam’ Açık Erişim
• Tüm dergi Açık
Erişim olarak
yayınlanır
‘Hibrid’ Açık Erişim
• Abonelik gerektiren
‘Yeşil’ Açık Erişim
• Yazar kopyası yazarın
kişisel web
sayfasında, Kurumsal
veya tematik arşivde
dergilerde makale
düzeyinde ae opsiyonu
Yazar Ödemeli
• Yazar/ fon sağlayıcı/
Kurum öder
Sponsorlu
• Derginin yayınlanma
masrafları ticari olmayan
bir organizasyon
tarafından karşılanır
Makale İşlem Bedeli Nedir?
APC (Article Processing Charge)
MİB Neyi Kapsar?
• Editörlük: Makalenin yayına hazırlanması için gerekli editörlük
• Teknik: Yayınlanan online dergi platformunun bakımı, geliştirilmesi,
işletilmesi
• Üretim: Biçimlendirme ve indeksleme servislerine hazırlama
• Pazarlama: Derginin yazarlara ve okuyuculara tanıtılması
• Müşteri Hizmetleri: Yazarlara ve okuyuculara cevap verilmesi
MİB Nereden Ödenir?
–
–
–
–
–
Araştırma fonlarından
Araştırmalar için fon sağlayıcı kuruluşlar tarafından
Üniversitelerden
Derneklerden
Devlet kuruluşlarından
Açık Erişim ve Avrupa Birliği
•
•
•
•
•
•
•
7. Çerçevede 5 alanda zorunlu
H2020 Tüm alanlarda zorunlu
OpenAIREPlus
ZENODO
MedOANet
PASTEUR4OA
COAR
Akademik Arşiv Projesi
Amaç
• Türkiye’de araştırma çıktılarının görünürlük ve
erişilebilirliğini teşvik etmek
• Ulusal bilimsel çıktılara elektronik erişimi sağlamak
• Türkiye’yi uluslararası girişimlere entegre etmek
Açık Erişim ve ANKOS
• 2002 SPARC Avrupa Üyesi
• 2005 İnternet Konferansı (Bahçeşehir Üniv.)
• 2006 Akademik Bilişim (Pamukkale Üniv.)
• 2006 AEKA-…
ANKOS Neler Yapabilir?
•
•
•
•
•
•
•
•
Yayınevleri ile MİB için pazarlık etmek
Yayınevlerinin AE dergilerini tanıtmak
Yayınevlerinin AE yayıncılık modellerini tanıtmak
Üniversitelerdeki araştırmacıların bu konuda farkındalıklarını artırmak
TÜBİTAK ve diğer fon sağlayıcılarla AE Yayıncılık modellerini görüşmek
TÜBİTAK destekli projelere MİB teşviki sağlamak için girişimlerde bulunmak
TÜBİTAK Destekli projelerin OpenAIRE içinde taranmasını sağlamak
YÖK Nezdinde Açık Erişim yayınları ve yayıncılığı özendirmek
Son söz
• Dipnot olarak görürüz.
• Bize bir gün ihtiyaç kalmayacak.
• AE demek radikal değişiklik demek.
Gültekin Gürdal
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü
ANKOS AEKA
[email protected]
Download

Açık Erişim: Üniversite Kütüphaneleri ve ANKOS