Äàüëûã Ãàðàáàüäàí Ñî÷èéÿ:
ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè âÿ
ýåîñèéàñè ìàðàãëàð
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ýöðúöñòàí
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã
ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð
Úÿáùÿ õÿòòèíèí ìöõòÿëèô éåðëÿðèíäÿ âÿçèééÿòèí ýÿðýèíëÿøìÿñèíÿ áåéíÿëõàëã àëÿì ùÿññàñ ðåàêñèéà âåðäè. Áèð ñûðà åêñïåðòëÿð ùàäèñÿëÿðèí ãëîáàë ìèãéàñäà ìöõòÿëèô ÷ÿòèíëèêëÿð ìåéäàíà
÷ûõàðà áèëÿúÿéèíè âóðüóëàéûðëàð. Áóíëàðëà éàíàøû, ìöíàãèøÿíèí
ÿäàëÿòëè ùÿëëè ìÿñÿëÿñè äÿ àêòóàëëàøìûø îëóð. Ñî÷èäÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè áó ìÿãàìû ãÿòèééÿòëÿ èôàäÿ åäèá. Èëùàì ßëèéåâ
ýöúëö äþâëÿòèí áàø÷ûñû âÿ îðäóíóí Àëè Áàø Êîìàíäàíû îëàðàã
äÿéèøìÿç ìþâãåéèíè áèð äàùà íöìàéèø åòäèðèá. Áóíó Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí...
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ þëêÿìèçÿ
ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëÿí Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè Èðàêëè Àëàñàíèéà èëÿ ýþðöøöá. Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, Èðàêëè Àëàñàíèéàíûí Íàõ÷ûâàíäàêû ßëàùèääÿ Öìóìãîøóí Îðäóñóíóí ãÿðàðýàùû
þíöíäÿ ðÿñìè ãàðøûëàíìà ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá. Ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ðÿèñè ðàïîðò âåðäèêäÿí ñîíðà Ýöðúöñòàíûí
âÿ Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ùèìíëÿðè ñÿñëÿíäèðèëèá...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 4
Áàõ ñÿh. 8
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 20 àâãóñò 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 148 (4307). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Þëêÿìèçèí ñÿíàéå õÿðèòÿñè éåíèëÿíèð
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ëåðèê ðàéîíóíóí Íîäà-Øèíýÿäóëàí-Õàíÿýàù àâòîìîáèë éîëóíóí òèêèíòèñè èëÿ áàüëû ÿëàâÿ
òÿäáèðëÿð ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
“Ñÿáàèë ðàéîíóíóí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû:
ðåàë âÿçèééÿò âÿ ïåðñïåêòèâëÿð”
Áó ýöí Àçÿðáàéúàí äöíéà ìèãéàñûíäà ÿí ñöðÿòëÿ èíêèøàô
åäÿí þëêÿëÿð ñûðàñûíäà àâàíãàðä éåðëÿðäÿí áèðèíè òóòóð. Áó èíêèøàôûí ÿñàñûíäà èñÿ óüóðëà ðåàëëàøäûðûëàí äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó äàéàíûð. Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ðàñèîíàë èãòèñàäè ñòðàòåýèéàíûí ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñè êèìè, ìèëëè èíêèøàôûí Àçÿðáàéúàí ìîäåëè ôîðìàëàøäûðûëûá âÿ ñÿìÿðÿëè èãòèñàäè ñèéàñÿò
ñàéÿñèíäÿ ùÿäÿôëÿíÿí ñòðàòåæè íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ åäèëèá, ìàêðîèãòèñàäè ñàáèòëèê ãîðóíóá ñàõëàíûá. Îíó äà ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê, ìöñòÿãèë èãòèñàäè èíêèøàô ñòðàòåýèéàñû ðàñèîíàë ñÿúèééÿ äàøûéûð. Þëêÿìèç ùå÷ áèð ãóðóìäàí, ìèëëè äþâëÿòäÿí àñûëû îëìàéàí...
Áàõ ñÿh. 4
Èòàëèéàëû æóðíàëèñò Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà
ðåïîðòàæ âÿ ìÿãàëÿ ùàçûðëàéûá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áèçèì óüóðëó ñèéàñÿòèìèçèí íÿòèúÿñèíäÿ áó ýöí íåôòäÿí àñûëûëûã áþéöê äÿðÿúÿäÿ
àøàüû äöøìöøäöð âÿ öìóìè äàõèëè ìÿùñóëóìóçóí áþéöê ùèññÿñè ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà éàðàíûð
2014-úö èë àâãóñòóí 19-äàí 25-äÿê Ðóñèéàíûí ýÿíú æóðíàëèñòëÿðèíäÿí èáàðÿò íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Áàêûäà îëàúàã.
Ðóñèéàíûí Àçÿðáàéúàíëû Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí (ÐÀÝÁ) èäàðÿ ùåéÿòèíäÿ ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, òÿäáèð Àçÿðáàéúàí
Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéèíèí äÿñòÿéè âÿ Ðóñèéàíûí àïàðûúû àëè ìÿêòÿáëÿðèíèí - Ì.Â.Ëîìîíîñîâ àäûíà Ìîñêâà Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí âÿ Ìîñêâà Äþâëÿò Áåéíÿëõàëã Ìöíàñèáÿòëÿð Èíñòèòóòóíóí òÿëÿáÿ òÿøêèëàòëàðûíûí...
Áàõ ñÿh. 8
Ýþðöíÿí îäóð êè, ÀÁØ-äà áöòöí èðãëÿðäÿí îëàí èíñàíëàðûí
áÿðàáÿðëèéè, åéíè ùöãóãëàðà ñàùèá îëìàñû ïðèíñèïëÿðèíèí
ðåàë ùÿéàòäà òÿòáèãèíäÿ úèääè ãöñóðëàð ìþâúóääóð
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû
Àëè Ìÿúëèñèíèí Ñÿäðè Òöðêèéÿ
âÿ Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ
íàçèðëÿðè èëÿ ýþðöøöá
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí
ìèëëè ìöäàôèÿ íàçèðè Èñìÿò Éûëìàç âÿ Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè Èðàêëè Àëàñàíèéà Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ âÿ
Ýöðúöñòàí ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíèí ö÷òÿðÿôëè ýþðöøöíäÿ...
Áàõ ñÿh. 3
Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ
âÿ Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ
íàçèðëÿðè Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð
Ðåñïóáëèêàñûíäà ßëàùèääÿ
Öìóìãîøóí Îðäóñóíóí “Í”
ñàéëû ùÿðáè ùèññÿñèíäÿ îëóáëàð
Àâãóñòóí 19-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàëïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ...
Áàõ ñÿh. 2
Àâãóñòóí 19-äà “Þëêÿìèçè òàíûéàã” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òÿøêèë îëóíìóø
ìààðèôëÿíäèðèúè òóð-àêñèéàíûí Ëåðèê ðàéîíóíäàí îëàí
èøòèðàê÷ûëàðû Ýÿíúÿ-ØÿìêèðÝþéýþë ìàðøðóòó öçðÿ þëêÿìèçèí Ãÿðá áþëýÿñèíÿ...
Íàõ÷ûâàíäà Àçÿðáàéúàí,
Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàí ìöäàôèÿ
íàçèðëÿðèíèí ýþðöøö êå÷èðèëèá
Àâãóñòóí 19-äà Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíäÿ éåðëÿøÿí ßëàùèääÿ Öìóìãîøóí Îðäóñóíóí Ãÿðàðýàùûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê
Çàêèð Ùÿñÿíîâ, Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè Èðàêëè Àëàñàíèéà âÿ Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëè ìöäàôèÿ íàçèðè
Èñìÿò Éûëìàç àðàñûíäà ö÷òÿðÿôëè ýþðöø îëóá...
Áàõ ñÿh. 2
Áàõ ñÿh. 5
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè,
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí
òàïøûðûüûíà ÿñàñÿí, àâãóñòóí
1-äÿí ñåíòéàáðûí 6-äÿê...
Áèëñèí Àíà Òîðïàã,
åøèòñèí Âÿòÿí...
20 èëäÿí àðòûãäûð êè, òîðïàãëàðûìûçû èøüàë àëòûíäà ñàõëàéàí äöøìÿíëÿðèìèç çàìàí êå÷äèêúÿ ÿðàçèëÿðèìèçèí èòèðèëìÿñè èëÿ áàðûøàúàüûìûçû äöøöíöðëÿð. Ëàêèí äöøìÿí áèëìÿëèäèð êè, ùÿð êå÷ÿí ýöí áèçèì
ãÿëáèìèçäÿêè òîðïàã íèñýèëèíè äàùà
äà àëîâëàíäûðûð, áó íèñýèë úÿñóð
Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðèíè...
Áàõ ñÿh. 6
×àéëàðäà ñóëóëóã
íîðìàäàí ÷îõ àøàüûäûð
Ìèíýÿ÷åâèðëè øàýèðäëÿð
Ãóáà Ñîéãûðûìû Ìåìîðèàë
Êîìïëåêñèíè çèéàðÿò
åäÿúÿêëÿðè àíû ñÿáèðñèçëèêëÿ
ýþçëÿéèðëÿð
Þëêÿíèí úÿíóáóíäàí
ãÿðá áþëýÿñèíÿ äîüðó
Áàõ ñÿh. 3
Àçÿðáàéúàí 7-úè äÿôÿ þç ãàïûëàðûíû Ðóñèéàíûí
ýÿíú æóðíàëèñòëÿðèíèí öçöíÿ à÷àúàã
Ôåðãóñîí îëàéëàðû ÀÁØ-ûí
ñàõòà èìèúèíÿ çÿðáÿ âóðäó
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ÀÁØ-ûí Ìèññóðè øòàòûíûí Ôåðãóñîí øÿùÿðèíäÿ àâãóñòóí 9-äà 18 éàøëû Ìàéêë Áðàóíóí
ïîëèñ òÿðÿôèíäÿí þëäöðöëìÿñèíäÿí èíäèéÿäÿê åòèðàçëàð
äàâàì åäèð. Áó ùàäèñÿ ÀÁØ-ûí äöíéàäà âÿ ùÿòòà þç
ÿùàëèñè ãàðøûñûíäà ôîðìàëàøäûðäûüû ñàõòà èìèúÿ áþéöê
çÿðáÿ âóðäó. Áèëäèéèìèç êèìè, ÀÁØ ñèéàñè äàèðÿëÿðè îíèëëÿðäèð êè, þç ÿùàëèñèíè âÿ áöòöí äöíéàíû îíóí ÿí äåìîêðàòèê âÿ àçàä þëêÿ îëäóüóíà èíàíäûðìàüà ÷àëûøûð,
áóíóí ö÷öí ìåäèà, òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò êèìè ÿí ìöõòÿëèô öñóëëàðäàí èñòèôàäÿ îëóíóð. Ëàêèí åëÿ ÀÁØ ñèéàñè õàäèìëÿðèíäÿí áèðèíèí ñþéëÿäèéè êèìè, “áöòöí èíñàíëàðû ùÿìèøÿ àëäàòìàã ìöìêöí äåéèë” âÿ áèð ýöí åëÿ áèð ñèòóàñèéà éàðàíûð êè, ùÿãèãÿòè ùå÷ áèð öñóëëà ýèçëÿòìÿê ìöìêöí îëìóð. Ôåðãóñîí îëàéëàðûíûí ÀÁØ úÿìèééÿòèíäÿ éàðàòäûüû ðåàêñèéà, ÿñëèíäÿ, éàëíûç áèð ýÿíúèí ãÿòëè èëÿ áàüëû îëìàéûá, âÿòÿíäàøëàðûí...
Áàõ ñÿh. 3
Èòàëèéàíûí “Úîððèåðå äåëëà ñåðà” ãÿçåòèíèí ñàéòûíäà Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ
îëàí éåðëè æóðíàëèñò Êàðëî Âóëïèîíóí ùàçûðëàäûüû ðåïîðòàæ âÿ ìÿãàëÿ éåðëÿøäèðèëèá.
Ìöÿëëèô îõóúóëàðûí âÿ èçëÿéèúèëÿðèí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûð êè, áöòöí äöíéàäà “Àâðàñèéà
äÿùëèçè” êèìè òàíûíàí Àçÿðáàéúàí èêè ìèí
èëäÿí àðòûã ãÿäèì òàðèõÿ ìàëèêäèð. Áó þëêÿíèí Áþéöê Èïÿê Éîëó öçÿðèíäÿ...
Áàõ ñÿh. 5
Áó èë éàüûíòûíûí îëìàìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð Àçÿðáàéúàíûí áÿçè ÷àéëàðûíûí ìÿúðàëàðûíäà ãóðóìà ïðîñåñè
ìöøàùèäÿ åäèëèð. Áóíó ãÿçåòèìèçÿ à÷ûãëàìàñûíäà
Åêîëîýèéà âÿ Òÿáèè Ñÿðâÿòëÿð Íàçèðëèéèíèí...
Áàõ ñÿh. 8
2
www.yeniazerbaycan.com
20 àâãóñò 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 148 (4307)
Þëêÿìèçèí ñÿíàéå õÿðèòÿñè éåíèëÿíèð
Êöâåéò Õÿáÿðëÿð Àýåíòëèéèíèí
ÿìÿêäàøëàðû Ôÿõðè õèéàáàíû âÿ
Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèáëÿð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áèçèì óüóðëó ñèéàñÿòèìèçèí íÿòèúÿñèíäÿ áó ýöí íåôòäÿí àñûëûëûã áþéöê äÿðÿúÿäÿ
àøàüû äöøìöøäöð âÿ öìóìè äàõèëè ìÿùñóëóìóçóí áþéöê ùèññÿñè ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà éàðàíûð
Ñîí 10 èëäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñÿìÿðÿëè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí ïîòåíñèàëû ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ àðòûá, þëêÿíèí ìàëèééÿ èìêàíëàðû ýåíèøëÿíèá.
Åéíè çàìàíäà, úàðè èëèí 6 àéûíäà þëêÿ èãòèñàäèééàòûíäà 2,1 ôàèç àðòûìà íàèë îëóíóá.
Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíûí ñòðàòåæè âàëéóòà åùòèéàòëàðû 50 ìèëéàðä äîëëàðû þòöá êè, áó äà
êèôàéÿò ãÿäÿð áþéöê ðÿãÿìäèð. Àçÿðáàéúàíûí ÿëäÿ åòäèéè áó óüóðëàð, ùÿì÷èíèí,
áåéíÿëõàëã ìàëèééÿ áþùðàíûíûí þëêÿìèçÿ
òÿñèð åòìÿìÿñè áöòþâëöêäÿ èãòèñàäèééàòûìûçûí äàéàíûãëûëûüûíûí, ðÿãàáÿòÿäàâàìëûëûüûíûí, êÿíàð òÿñèðëÿðäÿí àñûëûëûüûíûí îëìàìàñûíûí ýþñòÿðèúèñèäèð.
Ñîí èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí ïîòåíñèàëûíûí àðòìàñûíû øÿðòëÿíäèðÿí
ÿñàñ àìèëëÿðäÿí áèðè èñÿ þëêÿìèçäÿ ãåéðèíåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôû èëÿ áàüëûäûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí
èíêèøàôû èëÿ áàüëû ùÿäÿôè áåëÿ ìöÿééÿíëÿøäèðèá: “Öìóìèééÿòëÿ, ìÿí äÿôÿëÿðëÿ äåìèøÿì êè, áèçèì óüóðëó èíêèøàôûìûç
ãåéðè-íåôò ñÿíàéåñèíèí ùåñàáûíà òÿìèí
åäèëìÿëèäèð”.
Þëêÿäÿ ìÿãñÿäéþíëö
øÿêèëäÿ èãòèñàäèééàòûí
øàõÿëÿíäèðèëìÿñè ñèéàñÿòè
ùÿéàòà êå÷èðèëèð
Ìÿëóìäóð êè, äöíéàíûí êàðáîùèäðîýåí
åùòèéàòëàðû èëÿ çÿíýèí îëàí áèð ñûðà þëêÿëÿðè
“íåôòäÿí àñûëûëûã ñèíäðîìó” èëÿ öçëÿøÿðÿê
àüûð áþùðàí âÿçèééÿòèíÿ äöøöá. Àçÿðáàéúàí èñÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè ñòðàòåýèéàíûí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè âÿ äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ðÿùáÿðëèéè èëÿ âàõòûíäà ëàçûìè òÿäáèðëÿð ýþðöëìÿñè,
èãòèñàäèééàòûí ìÿãñÿäéþíëö øàõÿëÿíäèðèëìÿñè ñàéÿñèíäÿ íÿèíêè áó ñèíäðîìäàí
éàí êå÷ìÿéÿ ìöâÿôôÿã îëóá, åéíè çàìàíäà, íåôò ýÿëèðëÿðèíäÿí ìÿùàðÿòëÿ áÿùðÿëÿíÿðÿê èãòèñàäèééàòûí äèýÿð ñàùÿëÿðèíè èíêèøàô åòäèðèá. Éåðè ýÿëìèøêÿí, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí 2014-úö
èëèí áèðèíúè éàðûñûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà âÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø èúëàñûíäà þëêÿäÿ ãåéðèíåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóüóíó èôàäÿ åäÿðÿê âóðüóëàéûá: “Âàõòèëÿ
áèçèì óüóðëàðûìûçû áÿçèëÿðè àíúàã íåôò
àìèëè èëÿ áàüëàéûðäûëàð. Áåëÿ áèð ôèêèð èðÿëè
ñöðöëöðäö êè, Àçÿðáàéúàíûí íåôòè âàð âÿ
áóíà ýþðÿ þëêÿ èãòèñàäèééàòû èíêèøàô
åäèð. ßëáÿòòÿ, ñîí èëëÿðäÿ áó àìèë þç ðîëóíó îéíàìûøäûð. Àíúàã áèçèì óüóðëó
ñèéàñÿòèìèçèí íÿòèúÿñèíäÿ áó ýöí íåôòäÿí àñûëûëûã áþéöê äÿðÿúÿäÿ àøàüû äöøìöøäöð âÿ öìóìè äàõèëè ìÿùñóëóìóçóí áþéöê ùèññÿñè ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà éàðàíûð”.
Îíó äà ãåéä åäÿê êè, îëàí Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ èãòèñàäèééàòûí ÷îõãöòáëöéöíöí òÿìèí åäèëìÿñèíèí âÿ áó ñàùÿäÿ
ìÿãñÿäëè øÿêèëäÿ äèâåðñèôèêàñèéà ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè îëäóüóíó áèëäèðèá: “Èãòèñàäèééàòûí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè áèçèì ÿñàñ ïðèîðèòåòèìèçäèð. Ùåñàá åäèðÿì êè, áèç áóíà íàèë îëà áèëìèøèê. ×öíêè àðòûã óçóí ìöääÿò ÿðçèíäÿ
ãåéðè-íåôò ñåêòîðóìóç ñöðÿòëÿ àðòûð”.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ñÿéè èëÿ íåôò
ýÿëèðëÿðèíèí ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíà éþíÿëäèëìÿñè ñòðàòåýèéàñû þç ýþçÿë
áÿùðÿëÿðèíè âåðèá. Òÿñàäöôè äåéèë êè, ñîí èëëÿðäÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí àðòûì òåìïè
íåôò ñåêòîðóíóí àðòûì òåìïèíè öñòÿëÿéèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí âóðüóëàäûüû êèìè: “ßëáÿòòÿ êè, ñîí èëëÿðäÿ áèçèì ö÷öí
èãòèñàäè èíêèøàôû ýþñòÿðÿí ÿñàñ ýþñòÿðèúè ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí ïàðàìåòðëÿðèäèð”.
Àðòûã áèð íå÷ÿ èëäèð êè, þëêÿìèçäÿ ãåéðèíåôò ñåêòîðóíäà äàâàìëû îëàðàã áþéöê
óüóðëàð ÿëäÿ åäèëèð. Þòÿí èë áó ñàùÿäÿ 10
ôàèç, úàðè èëèí áèðèíúè éàðûñûíäà èñÿ 7 ôàèç
àðòûìà íàèë îëóíóá. Ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí
èíêèøàôû ÖÄÌ-èí ñòðóêòóðóíà äà úèääè òÿñèð
ýþñòÿðèá. Áåëÿ êè, úàðè èëèí áèðèíúè éàðûñûíäà ÖÄÌ-èí ñòðóêòóðóíäà þçÿë áþëìÿíèí
÷ÿêèñè àðòàðàã 56,3 ôàèçÿ ÷àòûá. Ïðîãíîçëàðà ÿñàñÿí, ýÿëÿúÿêäÿ áó ýþñòÿðèúè äàùà
äà àðòàúàã.
Þëêÿäÿ ãåéðè-íåôò
ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíà
ýöúëö äþâëÿò äÿñòÿéè
ýþñòÿðèëèð
Òÿáèè êè, þëêÿìèçäÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí óüóðëàðûíäàí ñþùáÿò à÷àðêÿí áó ñàùÿéÿ ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò äÿñòÿéèíè õöñóñè
ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí áó ñàùÿíèí èíêèøàôûíû ñòèìóëëàøäûðìàã ìÿãñÿäèëÿ ìöõòÿëèô âàõòëàðäà èìçàëàäûüû Ôÿðìàí âÿ ñÿðÿíúàìëàð, ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà äàèð ãÿáóë
åäèëÿí Äþâëÿò ïðîãðàìëàðû þëêÿäÿ ãåéðèíåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíà ýöúëö ùöãóãè
òÿìèíàò éàðàäûð. Áóíäàí áàøãà, þëêÿ Ïðåçèäåíòèíèí òàïøûðûüûíà ÿñàñÿí ùÿð èë áó ñàùÿéÿ äþâëÿò õÿòòè èëÿ ýöçÿøòëè êðåäèòëÿð øÿêëèíäÿ áþéöê ìÿáëÿüäÿ ìàëèééÿ âÿñàèòè àéðûëûð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû ðåýèîíëàðûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôû Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí èúðàñûíà
ùÿñð îëóíìóø êîíôðàíñäà âóðüóëàéûá:
“Ìÿí ñàùèáêàðëàðëà ìöòÿìàäè ãàéäàäà
ýþðöøöðÿì. Ñîí îí èë ÿðçèíäÿ áþëýÿëÿðäÿ 1200-äÿí ÷îõ îáéåêòèí à÷ûëûøûíäà
øÿõñÿí èøòèðàê åòìèøÿì. Ñàùèáêàðëàðà
þç äÿñòÿéèìè ùÿìèøÿ ýþñòÿðìèøÿì,
ýþñòÿðÿúÿéÿì. Áó äÿñòÿê ùÿì ñèéàñè,
åéíè çàìàíäà, ìàääè äÿñòÿêäèð”.
Ñîí 10 èëäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà ñàùèá-
êàðëûã ñóáéåêòëÿðèíèí ñàéû 2,5 äÿôÿ àðòûá,
ìÿøüóëëóãäà þçÿë ñåêòîðóí ïàéû 73,9 ôàèçÿ, âåðýè äàõèëîëìàëàðûíäà 72,4 ôàèçÿ éöêñÿëèá. Þòÿí 10 èëäÿ Ñàùèáêàðëûüà Êþìÿê
Ìèëëè Ôîíäóíóí âÿñàèòëÿðè ùåñàáûíà 19
ìèíäÿí ÷îõ ñàùèáêàðûí öìóìè äÿéÿðè 2
ìèëéàðä ìàíàò îëàí ëàéèùÿëÿðèíèí ìàëèééÿëÿøìÿñèíÿ 1,2 ìèëéàðä ìàíàò ýöçÿøòëè
êðåäèò éþíÿëäèëèá.
Ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí ïðèîðèòåò ñàùÿëÿðèíÿ ìàëèééÿ äÿñòÿéèíèí äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñè úàðè èëäÿ äÿ äàâàì åòäèðèëèá. Áó
ìÿãñÿäëÿ úàðè èëèí áèðèíúè éàðûñûíäà Ñàùèáêàðëûüà Êþìÿê Ìèëëè Ôîíäóíóí õÿòòè èëÿ
2600-äÿí ÷îõ ñàùèáêàðà 129 ìèëéîí ìàíàò ýöçÿøòëè êðåäèò âåðèëèá. Áó êðåäèòëÿð ùåñàáûíà 6 ìèíÿäÿê éåíè èø éåðèíèí éàðàäûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Þòÿí èëèí ìöâàôèã
äþâðö èëÿ ìöãàéèñÿäÿ ìàëèééÿëÿøäèðèëìèø
ëàéèùÿëÿðèí ñàéû 27,4 ôàèç àðòûá êè, îíëàðûí
äà 98 ôàèçè êè÷èê êðåäèòëÿðèí ïàéûíà äöøöð.
Âåðèëìèø êðåäèòëÿðèí 79 ôàèçè ðåýèîíëàðûí,
21 ôàèçè Áàêû ãÿñÿáÿëÿðèíèí ïàéûíà äöøìÿêëÿ, 84 ôàèçè àãðàð ñàùÿíèí, 16 ôàèçè èñÿ
ñÿíàéå âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðèí èíêèøàôûíà éþíÿëäèëèá. Ìàëèééÿëÿøäèðèëìèø 20 èñòåùñàë,
åìàë âÿ èíôðàñòðóêòóð ìöÿññèñÿëÿðè àðòûã
èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá âÿ èëèí ñîíóíàäÿê äàùà
60 áåëÿ ìöÿññèñÿíèí èøÿ ñàëûíìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Áöòþâëöêäÿ èë ÿðçèíäÿ ñàùèáêàðëàðà âåðèëÿúÿê ýöçÿøòëè êðåäèòëÿðèí
ùÿúìèíè 280 ìèëéîí ìàíàòà ÷àòäûðìàã
íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí
èíêèøàôûíûí äÿñòÿêëÿíìÿñè
ñàéÿñèíäÿ þëêÿíèí ñÿíàéå
õÿðèòÿñè éåíèëÿíèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí õöñóñè äèããÿò âÿ ãàéüûñû ñàéÿñèíäÿ þëêÿìèçäÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíûí òÿøâèã åäèëìÿñè âÿ äÿñòÿêëÿíìÿñè ñàéÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàíûí ñÿíàéå õÿðèòÿñèíèí éåíèëÿíäèéèíè äÿ ãåéä åäÿ áèëÿðèê. Þòÿí àé Ãàðàäàü ðàéîíóíäà “Íîðì” ñåìåíò çàâîäóíóí à÷ûëûøûíäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ þëêÿìèçäÿ ñÿíàéåëÿøìÿ ñèéàñÿòèíèí óüóðëà
ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè áèð äàùà äèããÿòÿ ÷àòäûðàðàã âóðüóëàéûá: “Áèëäèéèíèç êèìè, áó èë
Àçÿðáàéúàíäà “Ñÿíàéå èëè” åëàí åäèëèá
âÿ ñÿíàéå èñòåùñàëûíûí éàðàäûëìàñû, ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè áèçèì ÿñàñ ìÿãñÿäèìèçäèð”.
Áåëÿëèêëÿ, ñîí 10 èë ÿðçèíäÿ ðåýèîíëàðäà
500-äÿí ÷îõ ñÿíàéå ìöÿññèñÿñè, î úöìëÿäÿí, Ñóìãàéûòäà òåõíîëîýèéàëàð âÿ òåêñòèë
ïàðêëàðû, Íàõ÷ûâàíäà ñåìåíò, ìÿðìÿð âÿ
àâòîìîáèë, Ãàçàõäà ñåìåíò, Ýÿíúÿäÿ
àëöìèíèóì, Ýîðàíáîéäà ýèïñ âÿ ýèïñ
ìÿùñóëëàðû, Ìèíýÿ÷åâèðäÿ ïîëèåòèëåí áîðóëàð, åëåêòðîí àâàäàíëûãëàð, Ñóìãàéûòäà êàüûç åìàëû, áèòêè éàüëàðû, ýöíÿø ïàíåëëÿðè,
Ìàñàëëûäà âÿ Àáøåðîíäà êÿðïèú, Ùàúûãàáóëäà ñåðàìèê ïëèòÿëÿð, Ýÿäÿáÿé âÿ Äàøêÿñÿíäÿ ãûçûë åìàëû, Îüóçäà ãàðüûäàëû
åìàëû âÿ ãëöêîçà, Èìèøëèäÿ øÿêÿð, áèòêè éàüëàðû âÿ ãàðûøûã éåì çàâîäëàðû, Ìàñàëëûäà
ìåáåë ôàáðèêè, ùÿì÷èíèí, ÷îõëó ñàéäà òèêèíòè ìàòåðèàëû, ìåáåë, åìàë, ÷þðÿê âÿ äèýÿð
ìöàñèð ìöÿññèñÿëÿð ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá.
Òÿêúÿ ýöçÿøòëè êðåäèòëÿð ùåñàáûíà öìóìè
äÿéÿðè 730 ìèëéîí ìàíàò îëàí 104 ñÿíàéå
ëàéèùÿñè ìàëèééÿëÿøäèðèëèá âÿ áó ëàéèùÿëÿð
öçðÿ 80 ìöÿññèñÿ èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà ìöùöì éåð òóòàí ñÿíàéåëÿøìÿ
ñèéàñÿòè èëÿ áàüëû ùÿäÿôëÿðè äÿ ìöÿééÿíëÿøäèðèá: “2014-úö èëäÿ ìåòàëëóðýèéà ñÿíàéåñèíèí èíêèøàôû èëÿ áàüëû úèääè àääûìëàð àòûëìàëûäûð. Áó, ÷îõ ïåðñïåêòèâëè
áèð ñàùÿäèð. Õöñóñèëÿ íÿçÿðÿ àëñàã êè,
ìåòàëëóðýèéà ñÿíàéåñèíèí èíêèøàôû ö÷öí
áèçäÿ êèôàéÿò ãÿäÿð éåðëè õàììàë, òÿáèè
ðåñóðñëàð âàðäûð. Ìöàñèð ìåòàëëóðýèéà
êîìáèíàòûíûí òèêèíòèñè, ÿëáÿòòÿ êè, ÷îõ
áþéöê áèð íàèëèééÿò îëàúàãäûð. Ùåñàá
åäèðÿì êè, áó èë áó ñàùÿéÿ õöñóñè äèããÿò ýþñòÿðèëìÿëèäèð”.
Ãåéä åäÿê êè, Àçÿðáàéúàíäà ãåéðèíåôò ñåêòîðóíóí ïîòåíñèàëûíûí áþéöê ùèññÿñè òóðèçì âÿ ÈÊÒ ñåêòîðóíäà úÿìëÿøèá.
Ñîí 10 èëäÿ ùÿð èêè ñàùÿäÿ èíòåíñèâ ñóðÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðè íÿçÿðÿ àëñàã, þëêÿìèçäÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíûí ìèãéàñû áàðÿäÿ êîíêðåò òÿñÿââöð éàðàíàð. Þòÿí 10 èëäÿ ðåñïóáëèêàíûí
ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíäÿ 14 áåøóëäóçëó îòåë
äÿ äàõèë îëìàãëà, ÷îõëó ñàéäà ìöàñèð òóðèçì êîìïëåêñëÿðè, èñòèðàùÿò ìÿðêÿçëÿðè èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
èøòèðàêû èëÿ èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿí “Øàùäàü”
Ãûø-Éàé Òóðèçì Êîìïëåêñèíäÿ âÿ “Òóôàí” Äàü-Õèçÿê Éàé-Ãûø Èñòèðàùÿò Êîìïëåêñèíäÿ ÿí ìöàñèð äöíéà ñòàíäàðòëàðû òÿòáèã åäèëèá.
Åéíè ñþçëÿðè ÈÊÒ ñåêòîðó ùàããûíäà äà
äåìÿê ìöìêöíäöð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìû èëÿ 2013-úö èëèí
þëêÿìèçäÿ “Èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðû èëè” åëàí îëóíìàñû Àçÿðáàéúàíäà áó ñàùÿíèí èíêèøàôûíà ýöúëö òÿêàí âåðäè. Áóíäàí áàøãà, þòÿí èë þëêÿìèçèí ùÿéàòûíäà áàø âåðÿí ÷îõ ÿëàìÿòäàð
ùàäèñÿëÿðäÿí áèðè äÿ ìÿùç ÈÊÒ ñåêòîðó èëÿ
áàüëûäûð. Áåëÿ êè, 2013-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàí þç ïåéêèíè îðáèòÿ ÷ûõàðìàãëà áåéíÿëõàëã êîñìèê àèëÿíèí öçâëöéöíÿ äàõèë îëäó.
Ùàçûðäà éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ Àçÿðáàéúàíûí
äàùà áèð ïåéêèíèí îðáèòÿ ÷ûõàðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ úèääè èø àïàðûëûð. Öìóìèééÿòëÿ,
Àçÿðáàéúàíûí ÈÊÒ ñåêòîðóíäà éåíèëèêëÿðèí
ìèãéàñû êèôàéÿò ãÿäÿð áþéöêäöð. Òÿêúÿ
îíó âóðüóëàìàã êèôàéÿòäèð êè, ùàçûðäà
äöíéàíûí áèð ñûðà þëêÿëÿðèíäÿ ùÿëÿ äÿ 2-úè
íÿñèë ÈÊÒ òåõíîëîýèéàëàðûíäàí èñòèôàäÿ
îëóíäóüó ùàëäà, þëêÿìèçäÿ 3-úö âÿ 4-úö
íÿñèë òåõíîëîýèéàëàðûí ýåíèø òÿòáèãè ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
Íàõ÷ûâàíäà Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàí ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíèí ýþðöøö êå÷èðèëèá
Àâãóñòóí 19-äà Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíäÿ éåðëÿøÿí ßëàùèääÿ Öìóìãîøóí Îðäóñóíóí Ãÿðàðýàùûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ, Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè Èðàêëè Àëàñàíèéà âÿ Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëè ìöäàôèÿ
íàçèðè Èñìÿò Éûëìàç àðàñûíäà ö÷òÿðÿôëè ýþðöø
îëóá.
Ñîíðà íàçèðëÿð áèðýÿ ìÿòáóàò êîíôðàíñû êå÷èðèáëÿð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿðÿê
áèëäèðèá êè, ö÷òÿðÿôëè ýþðöø çàìàíû ðåýèîíäà úÿ-
ðÿéàí åäÿí ùÿðáè-ñèéàñè âÿçèééÿò âÿ
òÿùëöêÿñèçëèê ìÿñÿëÿëÿðè ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá, ùÿðáè ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûã öçðÿ áèð ñûðà ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá. Áó ôîðìàòäà äàíûøûãëàðûí
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè âÿ ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíèí ö÷òÿðÿôëè ýþðöøëÿðèíèí àëòû àéäàí áèð íþâáÿ èëÿ Àçÿðáàéúàí, Ýöðúöñòàí âÿ Òöðêèéÿäÿ êå÷èðèëìÿñè áàðÿäÿ ãÿðàð ãÿáóë åäèëèá.
Àçÿðáàéúàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè
ùÿð ö÷ þëêÿíèí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí
äþéöø ãàáèëèééÿòèíèí àðòûðûëìàñû âÿ
ãàðøûëûãëû ÿìÿëèééàò óéüóíëóüóíóí
ÿëäÿ îëóíìàñû ìÿãñÿäèëÿ ö÷òÿðÿôëè áèðýÿ òÿëèìëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòëè ùåñàá åäèëäèéèíè áèëäèðÿðÿê äåéèá êè, ùÿì÷èíèí áèðýÿ ñåìèíàð âÿ êîíôðàíñëàðûí, ùÿðáè òÿùñèë âÿ ùÿðáèòåõíèêè ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ö÷òÿðÿôëè ôîðìàòûíûí éàðàäûëìàñû, íåôò âÿ ãàç áîðó êÿìÿðëÿðèíèí ìöùàôèçÿñè öçðÿ ö÷òÿðÿôëè òÿëèìëÿðèí êå÷èðèëìÿñè äÿ ìÿãñÿäÿóéüóí ùåñàá îëóíóá.
Áóíóíëà ÿëàãÿäàð ö÷ þëêÿ ìöòÿõÿññèñëÿðèíèí
åêñïåðò ãðóïëàðûíûí ìöòÿìàäè ýþðöøëÿðè òÿøêèë
åäèëÿúÿê.
Ìÿòáóàò êîíôðàíñûíäà Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëè ìöäàôèÿ íàçèðè Èñìÿò Éûëìàç áèëäèðèá êè, ýþðöøäÿ Úÿíóáè Ãàôãàçëà áàüëû áöòöí
ìÿñÿëÿëÿðÿ äàèð ìþâãåëÿðè öñò-öñòÿ äöøÿí äþâëÿòëÿðèí ìöäàôèÿ íàçèðëÿðè îëàðàã
ÿìÿêäàøëûüûìûçûí ýÿëÿúÿê èíêèøàôûíû
íÿçÿðäÿí êå÷èðäèê, áþëýÿäÿ ýåäÿí ïðîñåñëÿðè ìöçàêèðÿ åòäèê. Õöñóñÿí Úÿíóáè Ãàôãàçäà ñöëùöí, ñàáèòëèéèí âÿ äàâàìëû èíêèøàôûí òÿìèí åäèëìÿñè ö÷öí ëàçûìè àääûìëàðûí àòûëìàñû ìÿñÿëÿñèíäÿ
ðàçûëûüà ýÿëäèê.
Òöðêèéÿíèí Àçÿðáàéúàíûí âÿ Ýöðúöñòàíûí ìöñòÿãèëëèéèíÿ, ÿðàçè áöòþâëöéöíÿ òàì äÿñòÿê âåðäèéèíè áÿéàí åäÿí
Èñìÿò Éûëìàç äåéèá êè, ýþðöø çàìàíû
áèð äàùà áþëýÿäÿêè ìöíàãèøÿëÿðèí ñöëù
éîëó èëÿ, þëêÿëÿðèí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
ùÿëëèíèí âàúèá îëäóüó âóðüóëàíûá.
Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëè ìöäàôèÿ íàçèðè ãåéä åäèá êè, ö÷ þëêÿíèí áèðýÿ ÿìÿêäàøëûüû áþëýÿíè úàçèáÿ ìÿðêÿçèíÿ ÷åâèðèá, Áàêû-Òáèëèñè-Úåéùàí, Áàêû-Òáèëèñè-ßðçóðóì âÿ ÁàêûÒáèëèñè-Ãàðñ êèìè íÿùÿíý ãëîáàë ëàéèùÿëÿð áöòöí äöíéàíûí äèããÿòèíè úÿëá åäèá. Áó ìÿíàäà
ùÿð ñàùÿäÿ ãàðøûëûãëû ÿìÿêäàøëûüûìûçûí èíêèøàôû ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Èñìÿò Éûëìàç éöêñÿê ãîíàãïÿðâÿðëèéÿ âÿ
ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíèí ö÷òÿðÿôëè ýþðöøöíö òÿøêèë
åòäèéèíÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí ðÿùáÿðëèéèíÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá.
Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè Èðàêëè Àëàñàíè-
éà Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðèíäÿí âÿ ãÿäèì Íàõ÷ûâàíà ýÿëìÿñèíäÿí ìÿìíóí îëäóüóíó áèëäèðÿðÿê äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿ þëêÿñèíèí
÷îõ ÿùÿìèééÿòëè ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëàðûäûð. Áó ìÿíàäà ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíèí ö÷òÿðÿôëè ýþðöøö
Ýöðúöñòàí ö÷öí ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Èðàêëè Àëàñàíèéà âóðüóëàéûá êè, ýþðöø çàìàíû þëêÿëÿðèìèç, ùÿì÷èíèí ðåýèîí ö÷öí ÷îõ ÿùÿìèééÿòëè èãòèñàäè ëàéèùÿëÿðèí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí
ãîðóíìàñû ìÿñÿëÿñè äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëóá.
Ãåéä îëóíóá êè, áèç áèðýÿ ÿìÿêäàøëûüûìûçëà
ðåýèîíäà ìþâúóä îëàí ìöíàãèøÿëÿðèí ñöëù éîëó èëÿ, þëêÿëÿðèí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
ùÿëëèíÿ íàèë îëìàüà, áþëýÿäÿ ñöëù âÿ ñàáèòëèéè
òÿìèí åòìÿéÿ ÷àëûøûðûã.
Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ îëàí Êöâåéò Õÿáÿðëÿð Àýåíòëèéèíèí
(ÊÓÍÀ) áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ÿìÿêäàøëàðû Ñóùà ÿëÇÿíêè âÿ Äàíà ÿë-ßáäöëúÿëèë àâãóñòóí 19-äà Ôÿõðè õèéàáàíà
ýÿëÿðÿê õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ýöëëÿð ãîéóáëàð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí ìÿçàðû öçÿðèíÿ äÿ ýöë äÿñòÿëÿðè
äöçöëöá.
Ñîíðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿí ãîíàãëàð Àçÿðáàéúàíûí
ìöñòÿãèëëèéè âÿ ÿðàçè áöòþâëöéö óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿ úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, “ßáÿäè ìÿøÿë” àáèäÿñèíèí þíöíÿ ýöëëÿð ãîéóáëàð.
Áàêûíûí ÿí ùöíäöð íþãòÿñèíäÿí Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí
ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åäÿí ãîíàãëàðà øÿùÿðèìèçäÿ àïàðûëàí
àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá.
Àçÿðáàéúàí, Ýöðúöñòàí âÿ Òöðêèéÿíèí ìöäàôèÿ
íàçèðëÿðè Íàõ÷ûâàíäà Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àáèäÿñèíè çèéàðÿò åäèáëÿð
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíäà
ñÿôÿðäÿ îëàí Àçÿðáàéúàí, Ýöðúöñòàí
âÿ Òöðêèéÿíèí ìöäàôèÿ íàçèðëÿðè - Çàêèð Ùÿñÿíîâ, Èðàêëè
Àëàñàíèéà âÿ Èñìÿò
Éûëìàç õàëãûìûçûí
Öìóììèëëè
ëèäåðè
Ùåéäÿð
ßëèéåâèí
Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíèí ìÿðêÿçèíäÿ
óúàëäûëìûø àáèäÿñè þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè ãîéàðàã,
ÿçèç
õàòèðÿñèíè
åùòèðàìëà àíûáëàð.
Ìöäàôèÿ íàçèðëÿðè Íàõ÷ûâàí
øÿùÿðèíäÿêè Ùåéäÿð ßëèéåâ ìóçåéèíè äÿ çèéàðÿò åäèáëÿð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò
õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ãîíàãëàð, ùÿì÷èíèí
Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíäÿêè Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíäà þëêÿìèçèí ìöñòÿãèëëèéè, ÿðàçè áöòþâëöéö óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿ úàíëàðûíû ãóðáàí âåðìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí îüóëëàðûíûí ìÿçàðëàðûíû çèéàðÿò
åäÿðÿê, öçÿðèíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè ãîéóáëàð.
Ñîíðà ãîíàãëàð “ßñùàáè-Êÿùô” çèéàðÿòýàùûíäà îëóáëàð.
Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàíûí
ìöäàôèÿ íàçèðëÿðè Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð
Ðåñïóáëèêàñûíäà ßëàùèääÿ Öìóìãîøóí
Îðäóñóíóí “Í” ñàéëû ùÿðáè ùèññÿñèíäÿ îëóáëàð
Àâãóñòóí 19äà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí
ìöäàôèÿ íàçèðè,
ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ, Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè Èðàêëè Àëàñàíèéà âÿ Òöðêèéÿ
Ðåñïóáëèêàñûíûí
ìèëëè ìöäàôèÿ íàçèðè Èñìÿò Éûëìàç Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíäà ßëàùèääÿ Öìóìãîøóí Îðäóñóíóí “Í” ñàéëû ùÿðáè
ùèññÿñèíäÿ îëóáëàð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, øÿõñè ùåéÿò ö÷öí éàðàäûëìûø øÿðàèòëÿ òàíûøëûã çàìàíû ìöäàôèÿ íàçèðëÿðè ùÿðáè ùèññÿíèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó ãåéä åäèáëÿð.
Áóíäàí ÿââÿë èñÿ ãîíàãëàð “Íàõ÷ûâàíãàëà” Òàðèõ-Ìåìàðëûã Ìóçåé Êîìïëåêñè èëÿ òàíûø îëóáëàð. Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàí ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíÿ òàðèõè àáèäÿ áàðÿäÿ
ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëÿðÿê áèëäèðèëèá êè, “Íàõ÷ûâàíãàëà” ÒàðèõÌåìàðëûã Ìóçåé Êîìïëåêñè ÕÂÛÛ ÿñðèí îðòàëàðûíàäÿê ìöäàôèÿ èñòåùêàìû êèìè ìþâúóä îëóáäóð. Ãàëà ìöùàðèáÿëÿð
íÿòèúÿñèíäÿ äàüûäûëûá âÿ ÿââÿëêè ìþùòÿøÿìëèéèíè èòèðèá.
2010-úó èëäÿ àáèäÿíèí áÿðïàñûíà áàøëàíûëûá, òàðèõè ÿðàçèäÿ
éåíèäÿíãóðìà èøëÿðè àïàðûëûá, ãàëàíûí ÿââÿëêè ýþðêÿìè þçöíÿ ãàéòàðûëûá. Íàõ÷ûâàíûí ãÿäèì òàðèõè-ìÿäÿíè èðñèíèí ìöùàôèçÿñèíè òÿìèí åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ þòÿí èë áóðàäà “Íàõ÷ûâàíãàëà” Òàðèõ-Ìåìàðëûã Ìóçåé Êîìïëåêñèíèí éàðàäûëìàñû
áàðÿäÿ ãÿðàð ãÿáóë åäèëèá. Êîìïëåêñèí ÿòðàôûíäà âÿ äàõèëèíäÿ ýåíèø àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðè àïàðûëàðàã çèéàðÿò÷èëÿðèí
èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëèá.
Êîìïëåêñèí ìóçåéè èëÿ òàíûø îëàí ãîíàãëàðà áèëäèðèëèá êè,
îðèæèíàë òÿðòèáàòû èëÿ ñå÷èëÿí ìóçåéäÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçèñèíäÿ àøêàðëàíàí òàðèõè ÿøéàëàð õðîíîëîæè
àðäûúûëëûãëà äöçöëöá. Åðàìûçäàí ÿââÿë Â ìèíèëëèéÿ àèä òÿñÿððöôàò êöïö, åðàìûçäàí ÿââÿë Â-ÛÛÛ ìèíèëëèêëÿðÿ àèä ìöõòÿëèô ìÿèøÿò ÿøéàëàðû, ñîí òóíú âÿ åðêÿí äÿìèð äþâðöíÿ àèä êåðàìèêà
ìÿìóëàòëàðû, ìèñ àëÿòëÿð, ãÿáèðöñòö àáèäÿëÿð, ñèëàùëàð, çèðåùëè
ýåéèì ùèññÿëÿðè ìóçåéèí ãèéìÿòëè åêñïîíàòëàðûíäàíäûð. Áóðàäà, ùÿì÷èíèí õàë÷à âÿ ÕÛÕ ÿñðÿ àèä ìèëëè ýåéèìëÿð äÿ íöìàéèø îëóíóð. Ìóçåéäÿêè åêñïîíàòëàð áèð äàùà ñöáóò åäèð êè,
Íàõ÷ûâàíäà òàïûëàí òàðèõè-ìåìàðëûã àáèäÿëÿðè äöíéà ìèãéàñûíäà áþéöê ìàðàãëà ãàðøûëàíûð.
Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðëÿðè
Íóù Ïåéüÿìáÿðèí ìÿçàðöñòö òöðáÿñèíè, Äóçäàü Ôèçèîòåðàïèéà Ìÿðêÿçèíè, Ìþìèíÿ Õàòóí Òöðáÿñèíè, “Õàí Ñàðàéû” Äþâëÿò
Òàðèõ-Ìåìàðëûã âÿ Íàõ÷ûâàí Äþâëÿò Õàë÷à ìóçåéëÿðèíè äÿ çèéàðÿò åäèáëÿð.
Àâãóñòóí 19-äà Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñû âÿ Ýöðúöñòàíûí
ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíèí þëêÿìèçÿ ñÿôÿðè áàøà ÷àòûá.
3
www.yeniazerbaycan.com
20 àâãóñò 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 148 (4307)
Ôåðãóñîí îëàéëàðû ÀÁØ-ûí ñàõòà èìèúèíÿ çÿðáÿ âóðäó
Ýþðöíÿí îäóð êè, ÀÁØ-äà áöòöí èðãëÿðäÿí îëàí èíñàíëàðûí áÿðàáÿðëèéè, åéíè ùöãóãëàðà
ñàùèá îëìàñû ïðèíñèïëÿðèíèí ðåàë ùÿéàòäà òÿòáèãèíäÿ úèääè ãöñóðëàð ìþâúóääóð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ÀÁØ-ûí Ìèññóðè
øòàòûíûí Ôåðãóñîí øÿùÿðèíäÿ àâãóñòóí
9-äà 18 éàøëû Ìàéêë Áðàóíóí ïîëèñ òÿðÿôèíäÿí þëäöðöëìÿñèíäÿí èíäèéÿäÿê åòèðàçëàð äàâàì åäèð. Áó ùàäèñÿ ÀÁØ-ûí
äöíéàäà âÿ ùÿòòà þç ÿùàëèñè ãàðøûñûíäà
ôîðìàëàøäûðäûüû ñàõòà èìèúÿ áþéöê çÿðáÿ
âóðäó. Áèëäèéèìèç êèìè, ÀÁØ ñèéàñè äàèðÿëÿðè îíèëëÿðäèð êè, þç ÿùàëèñèíè âÿ áöòöí
äöíéàíû îíóí ÿí äåìîêðàòèê âÿ àçàä þëêÿ îëäóüóíà èíàíäûðìàüà ÷àëûøûð, áóíóí
ö÷öí ìåäèà, òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò êèìè ÿí
ìöõòÿëèô öñóëëàðäàí èñòèôàäÿ îëóíóð. Ëàêèí åëÿ ÀÁØ ñèéàñè õàäèìëÿðèíäÿí áèðèíèí
ñþéëÿäèéè êèìè, “áöòöí èíñàíëàðû ùÿìèøÿ
àëäàòìàã ìöìêöí äåéèë” âÿ áèð ýöí åëÿ
áèð ñèòóàñèéà éàðàíûð êè, ùÿãèãÿòè ùå÷ áèð
öñóëëà ýèçëÿòìÿê ìöìêöí îëìóð.
Ôåðãóñîí îëàéëàðûíûí ÀÁØ úÿìèééÿòèíäÿ éàðàòäûüû ðåàêñèéà, ÿñëèíäÿ, éàëíûç
áèð ýÿíúèí ãÿòëè èëÿ áàüëû îëìàéûá, âÿòÿíäàøëàðûí èëëÿðäèð þç öçÿðëÿðèíäÿ ùèññ åòäèêëÿðè èðãè äþçöìñöçëöê âÿ ïîëèñ þçáàøûíàëûüûíà ãàðøû éûüûëàí ãÿçÿá ùèññèíè ãÿôèëäÿí áöðóçÿ âåðìÿñèäèð.
ÀÁØ-ÛÍ ÄÈÝßÐ ØßÙßÐËßÐÈÍÈ
Äß ÅÒÈÐÀÇËÀÐ ÁÖÐÖÉÖÁ
Áó ñÿáÿáäÿí äÿ, Ôåðãóñîíäàêû åòèðàç÷ûëàðëà ùÿìðÿéëèéèíè
ýþñòÿðìÿê ö÷öí ñîí ýöíëÿðäÿ
ÀÁØ-ûí îíëàðëà øòàòûíäàêû éöçÿ
éàõûí øÿùÿðäÿ éöðöøëÿð, ìèòèíãëÿð êå÷èðèëèá. Åòèðàçëàð ïàéòàõò Âàøèíãòîíäà âÿ Íéó Éîðêóí ìÿðêÿçè ìåéäàíëàðûíäà äà áàø òóòóá. ßêñÿðèééÿòè ãàðàäÿðèëèëÿð
îëàí ìèíëÿðëÿ ìèòèíã èøòèðàê÷ûëàðû
þëêÿäÿ èðãè àéðû-ñå÷êèëèéÿ, ïîëèñ
çîðàêûëûüûíà ñîí ãîéóëìàñûíû òÿëÿá åäèáëÿð. Åòèðàç÷ûëàð ïîëèñ çîðàêûëûüûíûí òÿêúÿ Ôåðãóñîíëà
ìÿùäóäëàøìàäûüûíû, áó úöð ùàäèñÿëÿðèí þëêÿíèí ùÿð éåðèíäÿ áàø âåðäèéèíè, Ôåðãóñîí åòèðàçëàðûíûí èñÿ Áèðëÿøìèø
Øòàòëàðûí ìöõòÿëèô øÿùÿðëÿðèíäÿ ùöãóãëàðû
ïîçóëàí èíñàíëàðû þç ñÿñëÿðèíè óúàëòìàüà
ðóùëàíäûðäûüûíû áèëäèðèðëÿð.
Áåëÿëèêëÿ, èðãè äèñêðèìèíàñèéàéà ãàðøû
ÀÁØ-û áöðöéÿí åòèðàç éöðöøëÿðè þëêÿäÿ
ñàíêè ÕÕ ÿñðèí îðòàëàðûíûí àá-ùàâàñûíû
éàðàäûá. Ùÿìèí äþâðäÿ äÿ ÀÁØ-äà èðãè
ïðîáëåìëÿðÿ, ãàðàäÿðèëè ÿùàëèíèí ùöãóãëàðûíûí ìÿùäóäëàøäûðûëìàñûíà ãàðøû êöòëÿâè åòèðàçëàð êå÷èðèëèðäè. Ýþðöíÿí îäóð êè,
ÀÁØ-äà áöòöí èðãëÿðäÿí îëàí èíñàíëàðûí
áÿðàáÿðëèéè, åéíè ùöãóãëàðà ñàùèá îëìàñû
ïðèíñèïëÿðèíèí ðåàë ùÿéàòà òÿòáèãèíäÿ úèääè ãöñóðëàð ìþâúóääóð.
ÏÎËÈÑ ÍÖÌÀÉÈØ×ÈËßÐß
ÃÀÐØÛ ÇÎÐÀÊÛ ÖÑÓËËÀÐÄÀÍ
ÈÑÒÈÔÀÄß ÅÄÈÐ
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, èëê ýöíäÿí Ôåðãóñîíäàêû åòèðàç÷ûëàðà ãàðøû àüûð ñèëàùëàðëà òÿúùèç îëóíìóø ïîëèñ ãöââÿëÿðè ÷ûõàðûëûð. Õöñóñè ñèëàùëàíìûø ùöúóì ãðóïëàðû (ÑWÀÒ) íöìàéèø÷èëÿðè ãîðõó âÿ òÿçéèã àëòûíäà ñàõëàìàüà ÷àëûøûð. Ñûðàâè ïîëèñäÿí ôÿðãëè îëàðàã âÿçèôÿëÿðè òåððîð÷óëóã-
ëà ìöáàðèçÿ, õöñóñè òÿùëöêÿëè
àõòàðûø âÿ ùÿáñ êèìè éöêñÿê
ðèñêëè ÿìÿëèééàòëàðû éåðèíÿ éåòèðìÿê îëàí ÑWÀÒ êîìàíäàëàðû éöíýöë ïóëåìéîòëàð, èòè íèøàí÷û òöôÿíýëÿðè äàõèë îëìàãëà
ýþçéàøàðäûúû ãàç, ñÿñ ãóìáàðàëàðû, ðåçèí ýöëëÿðëÿðëÿ òÿúùèç åäèëèá. Ùàäèñÿëÿðèí áàøëàíäûüû ýöíäÿí íöìàéèø÷èëÿðÿ ðåçèí ýöëëÿëÿðèí àòûëäûüû, íÿòèúÿäÿ õÿñàðÿò àëàíëàðûí îëìàñû áàðÿäÿ õÿáÿðëÿð éàéûëûá.
Áóíà áàõìàéàðàã, Ìèññóðè øòàòûíûí ðÿùáÿðëèéè òÿðÿôèíäÿí íöìàéèøëÿðèí ãàðøûñûíû
àëìàã úÿùäëÿðè ùå÷ áèð ñÿìÿðÿ âåðìèð. Áåëÿ êè, øÿùÿðäÿ
ôþâãÿëàäÿ âÿçèééÿò âÿ áèð íå÷ÿ ýöí “êîìåíäàíò ñààòû”
åëàí îëóíñà äà, èíñàíëàð ýöíöí áöòöí ñààòëàðûíäà åòèðàç
éöðöøëÿðèíè, ìèòèíãëÿðè äàâàì
åòäèðèáëÿð. Äàùà ñîíðà øÿùÿðÿ äàùà éöêñÿê ùÿðáè òÿúùèçàòà ìàëèê Ìèññóðè Ìèëëè Ãâàð-
äèéà ãîøóíóíóí éåðèäèëìÿñè
äÿ åòèðàç÷ûëàðû íöìàéèøëÿðè
äàéàíäûðìàüà ìÿúáóð åäÿ
áèëìÿéèá. Ïîëèñèí ýþçéàøàðäûúû ãàç âÿ ñÿñ ãóìáàðàëàðûíäàí ýåíèø èñòèôàäÿ åòìÿñè
íÿòèúÿñèíäÿ íöìàéèø÷èëÿð âÿ
æóðíàëèñòëÿð àðàñûíäà õÿñàðÿò
àëàíëàð âàð. Ìåäèàäà éàéûëàí áÿçè ôîòîëàð ïîëèñèí íöìàéèø÷èëÿðÿ äÿéÿíÿêëÿðëÿ
ùöúóì åòäèéèíè ýþñòÿðèð.
ÅÒÈÐÀÇ×ÛËÀÐ Âß
ÆÓÐÍÀËÈÑÒËßÐ ÙßÁÑ ÎËÓÍÓÐ
Èëê ýöíëÿðäÿí åòèáàðÿí åòèðàç÷ûëàðûí
ïîëèñ ìÿíòÿãÿëÿðèíÿ àïàðûëìàñû âÿ ùÿáñ
îëóíìàñû áàðÿäÿ äÿ ìÿëóìàòëàð
éàéûëìàãäàäûð. Ôåðãóñîíäà 30äàí àðòûã èíñàí ùÿáñ îëóíóá, áó
ðÿãÿìèí àðòàúàüû ýþçëÿíèëèð.
Òÿêúÿ Ôåðãóñîíäà äåéèë, Íéó
Éîðêäà âÿ äèýÿð øÿùÿðëÿðäÿ êå÷èðèëÿí íöìàéèøëÿðäÿ äÿ ùÿáñ
îëóíàíëàð âàð. Ñþçöýåäÿí
ùÿáñëÿð áÿçè ìöøàùèäÿ÷è ãðóïëàð âÿ åêñïåðòëÿð òÿðÿôèíäÿí âÿòÿíäàøëàðûí òîïëàøìàã ùöãóãóíóí ïîçóëìàñû êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèëèð.
Ïîëèñèí òÿçéèãëÿðè æóðíàëèñòëÿðÿ
âÿ ìåäèà íöìàéÿíäÿëÿðèíÿ ãàðøû äà éþ-
íÿëèá. Áåëÿ êè, “ýåòòéèìàýåñ.úîì”
ñàéòûíûí ÿìÿêäàøû, ôîòîãðàô Ñêîò Îëñîí ïîëèñ òÿðÿôèíäÿí ñàõëàíûëûá. Õàòûðëàäàã êè, áèð ìöääÿò ÿââÿë “Òùå
Wàñùèíýòîí Ïîñò” âÿ “Òùå Ùóôôèíýòîí Ïîñò” ãÿçåòëÿðèíèí ÿìÿêäàøëàðû
äà ïîëèñ ìÿíòÿãÿñèíäÿ ñàõëàíìûøäû.
Ôåðãóñîí îëàéëàðûíû ìöøàùèäÿ åäÿí
õàðèúè æóðíàëèñòëÿðÿ äÿ ïîëèñ òÿðÿôèíäÿí ýþçéàøàðäûúû ãàç ãóìáàðàëàðûíûí àòûëìàñû ìÿëóìäóð. Áóíäàí ÿëàâÿ, Ôåðãóñîí øÿùÿðè öçÿðèíäÿ ïîëèñ àâèà-
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí Ñÿäðè
Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðëÿðè èëÿ ýþðöøöá
ñèéàñû èñòèñíà îëìàãëà ó÷óøóí ãàäàüàí
åäèëìÿñè áþëýÿäÿ éàøàíàíëàðûí ìåäèà
ùåëèêîïòåðëÿðè âàñèòÿñèëÿ ýþðöíòöëÿíìÿñèíÿ ìàíå îëóð.
ÁßÑ ÌÀÉÊË ÁÐÀÓÍÓÍ
ÃÀÒÈËÈ ÙßÁÑ ÎËÓÍÀÚÀÃÌÛ?
ÀÁØ èúòèìàèééÿòèíè, î úöìëÿäÿí
ìöõòÿëèô èðãëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíè ìàðàãëàíäûðàí áèð ìÿñÿëÿ äÿ, Ìàéêë Áðàóíó ãÿòëÿ éåòèðÿí ïîëèñ èø÷èñè Äàðåí Óèëñîíóí ìÿñóëèééÿòÿ úÿëá åäèëèá-åäèëìÿéÿúÿ-
éè èëÿ áàüëûäûð. ÀÁØ èúòèìàèééÿòèíèí
áó ìÿñÿëÿ ÿòðàôûíäà íàðàùàòëûüûíà
êèôàéÿò ãÿäÿð ÿñàñ âàð. ×öíêè úÿçàñûç ãàëàí ïîëèñ çîðàêûëûüû áó þëêÿäÿ
ýåíèø éàéûëìûø ùöãóã ïîçóíòóëàðûíäàíäûð. Ùåñàáëàìàëàðà ýþðÿ, ùÿð èë
òÿãðèáÿí 400 íÿôÿð ïîëèñ èø÷èñèíèí
à÷äûüû àòÿøèí ãóðáàíû îëóð. Ëàêèí áó
ùàäèñÿëÿðÿ ýþðÿ ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðû ÿìÿêäàøëàðûíûí ìÿñóëèééÿòÿ
úÿëá åäèëìÿñè íàäèð ùàëëàðäà áàø âåðèð, ÷îõ çàìàí îíëàðûí ÿìÿëè “þçöíöìöäàôèÿ” àäëàíäûðûëàðàã áÿðàÿò àëûð.
Áóíà 2012-úè èëäÿ 17 éàøëû ãàðàäÿðèëè
Ìàðòèí Òðàéâîíóí þëäöðöëìÿñèíè íöìóíÿ ýþñòÿðìÿê îëàð. Îíó ãÿòëÿ éåòèðÿí
Úîðú Çèììåðìàí êþíöëëö êèìè þçÿë èúòèìàè òÿùëöêÿñèçëèê ñàùÿñèíäÿ ÷àëûøûðäû. Çèììåðìàíà ãàðøû à÷ûëàí
úèíàéÿò èøè âÿ àïàðûëàí ìÿùêÿìÿ
ïðîñåñè îíóí ÿìÿëèíèí þçöíöìöäàôèÿ ìîòèâëè âÿ “èêèíúè äÿðÿúÿëè ãÿòë” ùåñàá îëóíìàñû èëÿ
áàüëàíäû, î èñÿ ñÿðáÿñò áóðàõûëäû.
Òÿñàäöôè äåéèë êè, åêñïåðòëÿð Ôåðãóñîí ùàäèñÿëÿðèíèí áó ãÿäÿð
êÿñêèí ùàë àëìàñûíäà, åëÿúÿ äÿ,
ïîëèñÿ âÿ ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíÿ
èíàìûí àøàüû ñÿâèééÿäÿ îëìàñûíäà, ìÿùç Ìàðòèí Òðàéâîí îëàéûíûí òÿñèðèíè ìöùöì ãèéìÿòëÿíäèðèðëÿð.
Áåëÿëèêëÿ, èíäè Ìàéêë Áðàóíóí àèëÿñè
âÿ þëêÿ èúòèìàèééÿòè îíó ãÿòëÿ éåòèðÿí
ïîëèñ èø÷èñèíèí ìÿñóëèééÿòÿ úÿëá îëóíìàñûíû òÿëÿá åäèðëÿð. Áðàóíóí úÿñÿäè
öçÿðèíäÿ ìöàéèíÿ àïàðàí ùÿêèì åêñïåðòëÿð 6 ýöëëÿíèí èçè ÿñàñûíäà ïîëèñ èø÷èñèíèí áó ÿìÿëèíèí àìàíñûçëûãëà òþðÿäèëìÿñè áàðÿäÿ òÿÿññöðàòëàðûíû áþëöøöáëÿð. Áðàóíóí àèëÿñè äþâëÿò ãóðóìëàðûíà
åòèáàð åòìÿäèêëÿðè ö÷öí úÿñÿä öçÿðèíäÿêè èëêèí åêñïåðòèçàíû þçëÿðè ïðîñåñÿ
úÿëá åòäèêëÿðè ùÿêèìëÿðèí þùäÿñèíÿ òàïøûðûáëàð. Èëêèí åêñïåðòèçà Áðàóíóí ïîëèñÿ
òÿñëèì îëäóüó âàõòäà ýöëëÿëÿíäèéèíè òÿñäèã åäèá.
Èíäè Áðàóíóí éàõûíëàðû âÿ èúòèìàèééÿ-
òèí áþéöê ùèññÿñè ñÿáðñèçëèêëÿ ýÿíúè ãÿòëÿ éåòèðÿí ïîëèñ èø÷èñèíÿ ãàðøû ùöãóãè ÷ÿð÷èâÿäÿ ùàíñû àääûìëàðûí àòûëàúàüûíû ýþçëÿéèð. Ìàðòèí Òðàéâîíó ãÿòëÿ éåòèðÿí øÿõñèí àçàäëûüà ÷ûõìàñûíûí èêè èë ñîíðà
Ìàéêë Áðàóí îëàéûíà êÿñêèí ðåàêñèéàéà
ñÿáÿá îëìàñûíû íÿçÿðÿ àëäûãäà, ãÿòëè òþðÿäÿíèí áó äÿôÿ äÿ úÿçàñûç ãàëàúàüû
òÿãäèðäÿ, éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ ùàíñû ôÿñàäëàðà ñÿáÿá îëàúàüûíû òÿñÿââöð åòìÿê ÷ÿòèí äåéèë.
Ùöëéà ÌßÌÌßÄËÈ
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëè ìöäàôèÿ íàçèðè Èñìÿò
Éûëìàç âÿ Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè
Èðàêëè Àëàñàíèéà Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ âÿ
Ýöðúöñòàí ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíèí ö÷òÿðÿôëè
ýþðöøöíäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí Íàõ÷ûâàí
Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíà ñÿôÿðÿ ýÿëèáëÿð.
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè
Ìÿúëèñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð
Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí Ñÿäðè Âàñèô
Òàëûáîâ Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëè
ìöäàôèÿ íàçèðè Èñìÿò Éûëìàç âÿ Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè Èðàêëè Àëàñàíèéà èëÿ
ýþðöøöá.
Ãîíàãëàðû ñàëàìëàéàí Àëè Ìÿúëèñèí
Ñÿäðè îíëàðû Íàõ÷ûâàíäà ýþðìÿêäÿí
ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðèá, ñîí èëëÿð ìóõòàð
ðåñïóáëèêàíûí áèð ñûðà áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿëè òÿäáèðëÿðÿ åâ ñàùèáëèéè åòäèéèíè âÿ áóíóí óüóðëó íÿòèúÿëÿðè îëäóüóíó äèããÿòÿ
÷àòäûðûá.
Àëè Ìÿúëèñèí Ñÿäðè Àçÿðáàéúàíûí
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàí àðàñûíäà òÿùñèë, ñÿùèééÿ, èãòèñàäèééàò âÿ íÿãëèééàò ñàùÿëÿðèíäÿ óüóðëó ÿìÿêäàøëûüûí ìþâúóä îëäóüóíó âóðüóëàéûá. Ãåéä îëóíóá êè, ñòðàòåæè
ìàðàãëàðà óéüóí îëàðàã ùÿð ö÷ þëêÿíèí
ùÿì áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ, ùÿì äÿ èêèòÿðÿôëè ÿñàñäà ÿëàãÿëÿðè-
íèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûéûð.
Íàõ÷ûâàíûí áëîêàäà øÿðàèòèíäÿ éàøàäûüûíû âÿ äöøìÿí äþâëÿòëÿ ñÿðùÿääÿ éåðëÿøäèéèíè áèëäèðÿí Àëè Ìÿúëèñèí Ñÿäðè áöòöí áóíëàðà áàõìàéàðàã ìóõòàð ðåñïóáëèêàäà ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûí äàâàìëû
õàðàêòåð àëäûüûíû ãåéä åäèá. Áèëäèðèëèá êè,
áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð
Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ ïîòåíñèàëûíûí
ýöúëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ äÿ ìöùöì èøëÿð ýþðöëöð, ßëàùèääÿ Öìóìãîøóí Îðäóñóíóí ùÿðáè ùèññÿ âÿ áèðëÿøìÿëÿðèíèí äþéöø ãàáèëèééÿòè ýöúëÿíäèðèëèð,
Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà Ùÿðáè Ëèñåéäÿ îðäóìóç ö÷öí èõòèñàñëû êàäðëàð ùàçûðëàíûð.
Àëè Ìÿúëèñèí Ñÿäðè Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàí ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíèí
Íàõ÷ûâàí ýþðöøöíöí ôàéäàëû îëàúàüûíà
ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá, òÿøêèëàò÷ûëàðà òÿøÿêêöð
åäèá.
Ýþðöøäÿ èøòèðàê åäÿí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ ùÿð ö÷ þëêÿ
àðàñûíäà ñèéàñè âÿ èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí
óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá,
Íàõ÷ûâàí ýþðöøöíöí ùÿðáè ñàùÿäÿ
ÿìÿêäàøëûã ö÷öí éåíè èìêàíëàð à÷àúàüûíà ÿìèíëèéèíè èôàäÿ åäèá.
Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëè ìöäàôèÿ íàçèðè Èñìÿò Éûëìàç ãÿäèì òàðèõÿ ìà-
ëèê Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíäÿ îëìàüûíäàí
ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðèá, ýþñòÿðèëÿí ãîíàãïÿðâÿðëèéÿ ýþðÿ òÿøÿêêöð åäèá.
Èñìÿò Éûëìàç Òöðêèéÿ èëÿ Àçÿðáàéúàíûí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ãóðóëìàñûíäà áåéíÿëõàëã Ìîñêâà âÿ Ãàðñ ìöãàâèëÿëÿðèíèí
ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéûá, ñîí èëëÿð ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí ãàðøûëûãëû ðÿñìè ñÿôÿðëÿðèí ñèéàñè, èãòèñàäè, òÿùñèë âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ
ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíà òþùôÿ âåðäèéèíè
áèëäèðèá.
Òöðêèéÿíèí ìèëëè ìöäàôèÿ íàçèðè þëêÿñèíèí äîñò âÿ ãàðäàø Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè
áöòþâëöéöíö äàèì äÿñòÿêëÿäèéèíè äèããÿòÿ
÷àòäûðûá, ùÿðáè ÿìÿêäàøëûã ñàùÿñèíäÿ
ãàðøûëûãëû ñÿéëÿðèí ýþñòÿðèëäèéèíè ãåéä
åäèá.
Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè Èðàêëè
Àëàñàíèéà äåéèá êè, ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíèí
Íàõ÷ûâàíäà êå÷èðèëÿí ýþðöøö ùÿð ö÷ þëêÿ
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû áàõûìûíäàí
ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûéûð. Ãåéä îëóíóá
êè, áó ýöí Ýöðúöñòàí, Àçÿðáàéúàí âÿ
Òöðêèéÿ àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûã ñÿâèééÿñèíÿ éöêñÿëèá. Áó ìöíàñèáÿòëÿðèí äàâàì åòäèðèëìÿñèíäÿ âÿ ðåýèîíäà ñöëùÿ íàèë îëóíìàñûíäà ùÿðáè ñàùÿäÿ
ÿìÿêäàøëûüûí ìöùöì ðîëó âàðäûð.
Ñþùáÿò çàìàíû ùÿð ö÷ þëêÿ àðàñûíäàêû ùÿðáè-ñèéàñè âÿçèééÿò âÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ýþðöøöí ñîíóíäà Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëè ìöäàôèÿ íàçèðè Èñìÿò Éûëìàç Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè
Ìÿúëèñèíèí Ñÿäðè Âàñèô Òàëûáîâà õàòèðÿ
ùÿäèééÿñè òÿãäèì åäèá.
Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Èñìàèë Àëïåð Úîøêóí, ùÿðáè àòòàøåñè Ùàñàí Íåâçàò Òàøäåëåð, Íàõ÷ûâàíäàêû áàø êîíñóëó ßëè Ðçà Àêûíúû,
Ýöðúöñòàíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðèíèí ìöàâèíè Èðàêëè Ñâàíèäçå, Àçÿðáàéúàíäàêû
ùÿðáè àòòàøåñè Øàëâà Òóðàøâèëè ýþðöøäÿ
èøòèðàê åäèáëÿð.
* * *
Ùÿìèí ýöí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí Ñÿäðè Âàñèô Òàëûáîâóí àäûíäàí Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ âÿ
Ýöðúöñòàí ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíèí øÿðÿôèíÿ
ðÿñìè çèéàôÿò âåðèëèá.
Èòàëèéàëû æóðíàëèñò Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà
ðåïîðòàæ âÿ ìÿãàëÿ ùàçûðëàéûá
ïàéà åíåðæèíèí äàøûíìàñû éåíè Èïÿê
Éîëó úûçìûø îëäó, ÷öíêè áó ëàéèùÿ
äöíéà åíåðæè õÿðèòÿñèíè äÿéèøìÿêäÿäèð
âÿ Àçÿðáàéúàí êèìè éåíè îéóí÷óëàð
ìåéäàíà ÷ûõàðìàãäàäûð”.
“Øàùäÿíèç” éàòàüû áàðÿäÿ ìÿëóìàò
âåðÿí æóðíàëèñò áèëäèðèð êè, íÿùÿíý ãàç åùòèéàòëàðûíûí úÿìëÿøäèéè áó éàòàã áèð íå÷ÿ
ëàéèùÿíèí ðåàëëàøìàñûíäà èñòèôàäÿ îëóíàúàã. 2019-úó èëäÿ áàøà ÷àòäûðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëàí ÒÀÏ áîðó êÿìÿðè âàñèòÿñèëÿ èëäÿ 10 ìèëéàðä êóáìåòð ãàç íÿãë åäèëÿúÿê. ÒÀÏ ýåîñèéàñè áàõûìäàí äà áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Áåëÿ êè, áó ëàéèùÿíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè èëÿ ÿñëèíäÿ áèð
÷îõ îðòàã úÿùÿòëÿðè ïàéëàøàí èêè ôÿðãëè
äöíéà âÿ ìöõòÿëèô ìÿäÿíèééÿòëÿð àðàñûí-
Èòàëèéàíûí “Úîððèåðå äåëëà ñåðà” ãÿçåòèíèí ñàéòûíäà Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ
îëàí éåðëè æóðíàëèñò Êàðëî Âóëïèîíóí ùàçûðëàäûüû ðåïîðòàæ âÿ ìÿãàëÿ éåðëÿøäèðèëèá.
Ìöÿëëèô îõóúóëàðûí âÿ èçëÿéèúèëÿðèí
äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûð êè, áöòöí äöíéàäà “Àâðàñèéà äÿùëèçè” êèìè òàíûíàí Àçÿðáàéúàí
èêè ìèí èëäÿí àðòûã ãÿäèì òàðèõÿ ìàëèêäèð.
Áó þëêÿíèí Áþéöê Èïÿê Éîëó öçÿðèíäÿ
éåðëÿøìÿñè, ìÿøùóð èòàëèéàëû ñÿééàù Ìàðêî Ïîëîíóí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðè ãÿäèìëèéèí ýþñòÿðèúèëÿðèíäÿí ñàéûëûð. Ìÿëóìàò
âåðèëèð êè, Ãîáóñòàí ÿðàçèñèíäÿ Áþéöêäàø ãàéàñûíûí àøàüû òåððàñûíäàêû ãàéà
äàøû öçÿðèíäÿ Ðîìà éàçûëàðû âàðäûð. Ãÿäèì ëàòûí ÿëèôáàñû èëÿ éàçûëìûø êèòàáÿäÿ
“Èìïåðàòîð Äîìèñèàí Ñåçàð Àâãóñò Ýåðìàíèêóñóí äþâðö Ëöòñè Éóëè Ìàêñèì ÕÛÛ
èëäûðûì ñöðÿòëè ëåýèîíóí ñåíòóðèéàñû” ñþçëÿðè ÿêñ îëóíóá. Éàçûëàð åðàìûçûí Û ÿñðèíÿ
àèääèð. Ãîáóñòàíäàêû äàø êèòàáÿëÿðèí
Ãàôãàç ðåýèîíóíäà àíàëîãó éîõäóð.
Æóðíàëèñò Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí åíåðæè
åùòèéàòëàðû áàðÿäÿ äÿ äàíûøûð. Ãåéä åäèð
êè, Àçÿðáàéúàí íåôò âÿ ãàç åùòèéàòëàðûíà
ýþðÿ äöíéàíûí þíäÿ ýåäÿí þëêÿëÿðèíäÿí
áèðèäèð. Äöíéàäà ÀÁØ âÿ ×èíäÿí ñîíðà
ö÷öíúö ÿí áþéöê ãàç èñòåùëàê÷ûñû îëàí
Àâðîïà Èòòèôàãû ö÷öí Àçÿðáàéúàí þíÿìëè
þëêÿäèð. Èòàëèéà äà áó ñàùÿäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ ÿëàãÿëÿðÿ õöñóñè þíÿì âåðèð. Àâðîïà þëêÿëÿðè èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà
åíåðæè ÿìÿêäàøëûüûíûí ÿùÿìèééÿòè äöíéàäà úÿðÿéàí åäÿí áþùðàíëàðäàí ñîíðà
èêèãàò àðòûá. Ìöÿëëèô Àçÿðáàéúàíûí åíåðýåòèêà íàçèðè Íàòèã ßëèéåâèí ñþçëÿðèíÿ äÿ
éåð âåðèð: “Àçÿðáàéúàí âàñèòÿñèëÿ Àâðî-
äà áàü éàðàíìûø îëàúàã.
Ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòäèêäÿí ñîíðà
Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí åíåðæè
ñòðàòåýèéàñû áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿí æóðíàëèñò âóðüóëàéûð êè, þòÿí ÿñðèí 90-úû èëëÿðèíèí îðòàëàðûíäàí áó þëêÿäÿ ìöâàôèã èñòèãàìÿòäÿ “à÷ûã ãàïû” ñèéàñÿòè éöðöäöëìÿéÿ áàøëàíäû. “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí
èìçàëàíìàñû èëÿ äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíèí íÿùÿíý åíåðæè øèðêÿòëÿðè Àçÿðáàéúàíà ìàðàã ýþñòÿðìÿéÿ áàøëàäû. Àçÿðáàéúàíäà åíåðæè ñåêòîðó ùå÷ äÿ éåíè ÷è÷ÿêëÿíÿí ñàùÿ äåéèë. Áó þëêÿäÿ ùÿëÿ ÕÛÕ
ÿñðäÿí áàøëàéàðàã çÿíýèí íåôò éàòàãëàðû
àøêàð îëóíóá. 1848-úè èëäÿ Áàêûäà äöíéàäà èëê äÿôÿ îëàðàã áóðóã öñóëó èëÿ ãóéó
ãàçûëìûø âÿ íåôò ôîíòàíû âóðóá. Äöíéàäà
èëê íåôò òàíêåðè “Çîðîàñòåð” 1879-úó èëäÿí
Áàêûäà Íîáåë ãàðäàøëàðû òÿðÿôèíäÿí èñòèôàäÿ îëóíóá. Áó ýöí èñÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò Íåôò Øèðêÿòè þç ÷îõÿùàòÿëè ôÿàëèééÿòè èëÿ íöôóçëó íåôò øèðêÿòëÿðè ñûðàñûíà äàõèë îëìàãäàäûð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûð êè, àëîâ âÿ àòÿø
Àçÿðáàéúàíäà ùÿð çàìàí þíÿìëè ðÿìçëÿð êèìè ãÿáóë îëóíóá. Éàíàðäàüäà àëîâëàíàí òÿïÿ áó þëêÿíèí ÿðàçèñèíäÿ éåðèí
äÿðèí ãàòëàðûíäà ãàçûí öçÿ íåúÿ ÷ûõìàñûíû íöìàéèø åòäèðèð. Áóðàäà éåðèí äàéàíìàäàí àëîâëàíìàñû ñþçëÿðëÿ èôàäÿ
åäèëìÿñè ìöìêöí îëìàéàí ãåéðè-àäè,
èíàíûëìàç áèð ìÿíçÿðÿ éàðàäûð.
Êàðëî Âóëïèî þëêÿìèçäÿ ýþðäöêëÿðèíè
áåëÿ òÿñâèð åäèð: “ÓÍÅÑÚÎ-íóí Äöíéà
Èðñ Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëÿí Øèðâàíøàùëàð ñàðàéû, Ãûç ãàëàñû êèìè àáèäÿëÿðèí
éåðëÿøäèéè Áàêû ýþçîõøàéàí ìåìàðëûüû èëÿ ñå÷èëèð. Ìöàñèð “Àëîâ ãöëëÿëÿðè”
êîìïëåêñè, Äÿíèçêÿíàðû Áóëâàð, éåíè
ìåùìàíõàíàëàð âÿ ðåñòîðàíëàð, åâëÿðèí ïÿíúÿðÿëÿðèíäÿí ýþðöíÿí íåôò áóðóãëàðû áó øÿùÿðäÿ éàøàìàüà áþéöê
èñòÿê éàðàäûð. Àçÿðáàéúàí õàë÷àëàðû
ÓÍÅÑÚÎ-íóí Áÿøÿðèééÿòèí ÃåéðèÌàääè Ìÿäÿíè Èðñèíèí Ðåïðåçåíòàòèâ
Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëèá. “Åóðîâèñèîí2012” ìàùíû ìöñàáèãÿñèíÿ åâ ñàùèáëèéè åòìèø Àçÿðáàéúàíäà 2015-úè èëäÿ
èëê Àâðîïà Îéóíëàðû êå÷èðèëÿúÿê”.
Àçÿðáàéúàíäà ìöõòÿëèô õàëãëàðûí âÿ
äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ìåùðèáàí øÿðàèòäÿ éàøàäûüûíû ãåéä åäÿí ìöÿëëèô áèëäèðèð êè, äöíéàíûí äèýÿð ìöñÿëìàí þëêÿëÿðèíäÿ âÿ ïîñòñîâåò ìÿêàíûíäà ìöøàùèäÿ îëóíìàéàí éöêñÿê òîëåðàíòëûã ìöùèòèíÿ ìÿùç Àçÿðáàéúàíäà ðàñò ýÿëèíèð. Þëêÿìèçèí ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíè äîëàøàí æóðíàëèñò Ãÿáÿëÿäÿ, Øèðâàíäà, Øÿêèäÿ,
Ýÿíúÿäÿ ìþâúóä îëàí ìÿñúèäëÿðäÿí, äèíè ìÿáÿäëÿðäÿí äÿ ñþç à÷ûð.
Êàðëî Âóëïèî, ùÿì÷èíèí Íàôòàëàí íåôòèíèí ìöàëèúÿâè ÿùÿìèééÿòèíäÿí áÿùñ
åäÿðÿê äèããÿòÿ ÷àòäûðûð êè, äöíéàíûí
ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿí éöçëÿðëÿ èíñàí áó
øÿùÿðÿ øÿôà òàïìàã ö÷öí öç òóòóð.
4
www.yeniazerbaycan.com
20 àâãóñò 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 148 (4307)
Äàüëûã Ãàðàáàüäàí Ñî÷èéÿ: ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè âÿ ýåîñèéàñè ìàðàãëàð
Úÿáùÿ õÿòòèíèí ìöõòÿëèô éåðëÿðèíäÿ
âÿçèééÿòèí ýÿðýèíëÿøìÿñèíÿ áåéíÿëõàëã àëÿì ùÿññàñ ðåàêñèéà âåðäè. Áèð
ñûðà åêñïåðòëÿð ùàäèñÿëÿðèí ãëîáàë ìèãéàñäà ìöõòÿëèô ÷ÿòèíëèêëÿð ìåéäàíà ÷ûõàðà áèëÿúÿéèíè âóðüóëàéûðëàð. Áóíëàðëà
éàíàøû, ìöíàãèøÿíèí ÿäàëÿòëè ùÿëëè ìÿñÿëÿñè äÿ àêòóàëëàøìûø îëóð. Ñî÷èäÿ
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè áó ìÿãàìû
ãÿòèééÿòëÿ èôàäÿ åäèá. Èëùàì ßëèéåâ
ýöúëö äþâëÿòèí áàø÷ûñû âÿ îðäóíóí Àëè
Áàø Êîìàíäàíû îëàðàã äÿéèøìÿç
ìþâãåéèíè áèð äàùà íöìàéèø åòäèðèá.
Áóíó Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ÷îõ âàúèá àääûì êèìè ãèéìÿòëÿíäèðìÿê îëàð.
Òÿúàâöçêàðà úàâàá:
åðìÿíèëÿðèí òÿøâèø è÷èíäÿ
ñöëù ÷àüûðûøëàðû
Åðìÿíèñòàíûí ñèéàñè ðÿùáÿðëèéè ðèéàêàðëûüûí ÿí ñîí íöìóíÿñèíè íöìàéèø åòäèðìÿêäÿäèð. Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿ éàðàíìûø úÿáùÿ õÿòòèíäÿ ýÿðýèíëèê åðìÿíèëÿðèí êÿøôèééàò-òÿõðèáàò
ãðóïëàðûíûí ôÿàëëûüû íÿòèúÿñèíäÿ äàùà
äà àðòûá. Áþéöê èòêè âåðÿí äöøìÿí ñèëàùû áóðàõûá, äèïëîìàòèê ðèéàêàðëûã ìåòîäóíó èøÿ ñàëûá. Áóíëàðûí ùàðàäàí ãàéíàãëàíäûüû âÿ íÿéÿ ýþðÿ áàø âåðäèéè
ìÿëóìäóð. Ëàêèí ìöõòÿëèô äàèðÿëÿð âÿçèééÿòè þç ìàðàãëàðû ìöñòÿâèñèíäÿ åëÿ
òÿãäèì åòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð êè, ïðîáëåìèí
áàøëûúà ìÿçìóíó éåíÿ äÿ êþëýÿäÿ
ãàëìûø îëóð.
Ñîí ýöíëÿð ÊÈÂ-äÿ èøûã öçö ýþðÿí
ìÿëóìàòëàðûí òÿùëèëè áó íÿòèúÿíè ÷ûõàðìàüà èìêàí âåðèð. Áèðèíúèñè, áöòöí
ïðîáëåìëÿðèí Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíû èøüàë åòìÿñèíäÿí ãàéíàãëàíìàñû àðõà ïëàíà àòûëûð. Ãÿðá âÿ
Ðóñèéà ÊÈÂ-è “öìóìèééÿòëÿ, èíñàí òÿëÿôàòûíà ãàðøû îëäóüóíó”, “ýöíàùñûç
ýÿíúëÿðèí ùÿéàòëàðûíû èòèðìÿëÿðèíèí éîëâåðèëìÿçëèéèíè” âóðüóëàéûð.
Áóíëàðû èñÿ ÿí ÷îõ èñòÿìÿéÿí Àçÿðáàéúàí õàëãûäûð. Ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ
åäÿíäÿí áó éàíà ìèíëÿðëÿ øÿùèä âåðìèø áèð úÿìèééÿòäÿí ÷îõ ñöëù àðçóëàéàí îëìàç. Ëàêèí ìÿñÿëÿíèí ìàùèééÿòè èøüàë÷ûëàðûí ÿðàçèëÿðèìèçäÿí ÷ûõìàìàñûíäàäûð. Òÿÿññöô êè, ìÿùç áóíó
äöíéàíûí áþéöê äþâëÿòëÿðèíäÿí ùå÷ áèðè Åðìÿíèñòàíà ãÿòèééÿòëÿ áèëäèðìèð.
Ùÿìèí ñÿáÿáäÿí àòÿøêÿñ òåç-òåç ïîçóëóð âÿ åðìÿíèëÿð ñèéàñè, ýåîñèéàñè
ñïåêóëéàñèéàëàðûíû äàâàì åòäèðèðëÿð.
Èêèíúèñè, Àçÿðáàéúàí ìöíàãèøÿ
áàøëàéàíäàí þçöíöìöäàôèÿ ìþâãåéèíäÿäèð. Ñîí èíñèäåíòäÿ äÿ áåëÿ îëäó.
Àíúàã èíäè äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ îðäóíóí ÷îõ ýöúëÿíäèéè âÿ Úÿíóáè
Ãàôãàçûí ÿí èíòèçàìëû, ùÿðáè èìêàíëàðû
ýåíèø, ìöàñèð ñÿâèééÿäÿ äþéöø ãàáèëèééÿòëè îëäóüó àéäûíëàøäû. Äöøìÿíëÿðè
òÿøâèøÿ ñàëàí äà ìÿùç áó àìèëäèð. Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè ùÿìèí ñÿáÿáäÿí
ñöíè ñöëùïÿðâÿð ìàñêàñûíû òàõûá.
Ö÷öíúöñö, Àçÿðáàéúàí äþâëÿò áàø÷ûñûíûí úÿáùÿ õÿòòèíÿ áàø ÷ÿêìÿñè âÿ
ëàçûìè òàïøûðûãëàð âåðìÿñè þëêÿ ðÿùáÿðëèéèíèí ãÿòèééÿòèíè áöòöí äöíéàéà íöìàéèø åòäèðäè. Èøüàë÷û îðäó ëàéèãëè úàâàáûíû àëäû. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
ùÿðáè ýåéèìäÿ þí úÿáùÿäÿ îëäó, àíúàã Ñ.Ñàðêèñéàí þç ùàâàäàðûíûí ãÿáóëóíà öç òóòäó. Ñÿáÿáè ìÿëóìäóð - ùÿì
åðìÿíè îðäóñó çÿèôäèð, ùÿì äÿ ùÿëàê
îëàí ÿñýÿðëÿðèí àèëÿëÿðèíèí öçöíÿ ÷ûõà
áèëìèð.
Áóíëàðûí ôîíóíäà Ñî÷è ýþðöøöíöí
ÿùÿìèééÿòèíè àçàëòìàã îëìàç. Áèð ñûðà
åêñïåðòëÿð ùÿìèí ýþðöøöí íÿòèúÿñèç
ãàëäûüû ãÿíàÿòèíäÿäèðëÿð. Ëàêèí Ñî÷èäÿ
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Åðìÿíèñòàí
ãîøóíëàðûíûí Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíäÿí
÷ûõàðûëìàñûíûí çÿðóðèëèéèíè ãåéä åäèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÁÌÒ-íèí 4
ãÿòíàìÿñèíè õàòûðëàäûá âÿ îíëàðà ÿìÿë
åäèëìÿñèíèí âàúèá îëäóüóíó âóðüóëàéûá. Áó, Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíèí ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè ïðèíñèïëÿðèíÿ ñàäèã ãàëäûüûíû âÿ èñòÿíèëÿí ñèòóàñèéàäà ìþâãåéèíè
ìöäàôèÿ åäÿ áèëäèéèíè íöìàéèø åòäèðèð.
Ìÿùç áó àñïåêòäÿ Ñî÷è ýþðöøö ìöñ-
?/“
2014 âÿ
áÿò ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿëèäèð.
Áóíóí ôîíóíäà Ñ.Ñàðêèñéàíûí Âëàäèìèð Ïóòèíèí äèïëîìàòèê óñòàëûüûíà
öìèä åòìÿñè âÿ ôàêòèêè îëàðàã èêèíúè
äÿðÿúÿëè ðîë îéíàìàñû äèããÿòè ÷ÿêèá.
Ñî÷è äàíûøûãëàðûíûí ìöùöì ìÿãàìëàðûíäàí áèðè äÿ áóíäàí èáàðÿòäèð.
Ýåîñèéàñè ñÿùâ:
ÿäàëÿòèí ñöíè ìàðàãëàðà
ãóðáàí âåðèëìÿñè
Úÿáùÿ õÿòòèíäÿ áàø âåðÿíëÿðè âÿ
Ñî÷è ýþðöøöíöí ðåàë ìÿçìóíóíó òÿùëèë åòìÿê ÿâÿçèíÿ, ìöõòÿëèô ýåîñèéàñè
ìàðàãëàðà õèäìÿò åäÿí èíôîðìàñèéàëàðûí éàéûëìàñû áÿçè äàèðÿëÿðèí ìÿêðëè
íèééÿòëÿðèíäÿí ÿë ÷ÿêìÿäèéèíè îðòàéà
ãîéäó. Áóíóíëà éàíàøû, ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ðåýèîíàë âÿ ãëîáàë ýåîñèéàñÿòÿ úèääè òÿñèð åòäèéè äÿ áèð äàùà àéäûí
îëäó (áàõ, ìÿñ.: Àðèåë Úîùåí. Àðìåíèà
àíä Àçåðáàèæàí: Îí òùå Áðèíê îô Wàð?
/ “Òùå Íàòèîíàë Ûíòåðåñò”, 8 àâãóñò
2014).
Ïðîáëåìèí áó àñïåêòè öçÿðèíäÿ äàéàíìàüà åùòèéàú âàðäûð. Ìöòÿõÿññèñ-
ëÿð Äàüëûã Ãàðàáàüäà âÿçèééÿòèí ýÿðýèíëÿøìÿñèíÿ ö÷ ñÿâèééÿäÿ íÿçÿð ñàëûðëàð. ßââÿëà, áó, Úÿíóáè Ãàôãàçûí èêè
äþâëÿòè àðàñûíäà ýåíèøìèãéàñëû ìöùàðèáÿéÿ àïàðûá ÷ûõàðà áèëÿð. Áó çàìàí
åêñïåðòëÿð Àçÿðáàéúàíûí ýöúëö îëìàñûíû àêñèîì êèìè ãÿáóë åäèð âÿ ùÿìèí
ìþâãåäÿí Åðìÿíèñòàíû õèëàñ åòìÿê
âàðèàíòëàðûíû òÿùëèë åäèðëÿð.
Èêèíúèñè, ìöòÿõÿññèñëÿð ìÿñÿëÿéÿ
ðåýèîíäà ÀÁØ âÿ Ðóñèéàíûí ýåîñèéàñè ìàðàãëàðû óüðóíäà ìöáàðèçÿñè
ìöñòÿâèñèíäÿ éàíàøûðëàð. Ùÿìèí êîíòåêñòäÿ îíëàð Âàøèíãòîí âÿ Ìîñêâàíûí ìöùàðèáÿíè àðçóëàìàäûüû ôèêðèíè
ãàáàðäûðëàð. Áóíóí ôîíóíäà èñÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö àðõà ïëàíäà
ãàëûð. Ñàíêè ÿñàñ ìÿñÿëÿ Àìåðèêà èëÿ
Ðóñèéàíûí îðòàã íÿòèúÿéÿ ýÿëìÿñè èëÿ
ìÿùäóäëàøûð.
Ö÷öíúöñö, áèð ñûðà åêñïåðòëÿð Ñî÷è
ýþðöøöíö ìöíàãèøÿíèí ùÿëë åäèëìÿñè
äåéèë, Â.Ïóòèíèí ñöëùïÿðâÿð âÿ Ãàôãàçäà ÿñàñ ñþç ñàùèáè îáðàçûíûí éàðàäûëìàñû êîíòåêñòèíäÿ òÿùëèë åòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð (áàõ, ìÿñ.:
.
,
:
-
”, 11 àâãóñò
.
/ “1èí.àì”, 12 àâãóñò 2014). Îëà áèëñèí êè, Ìîñêâà Úÿíóáè Ãàôãàçäà ìöùàðèáÿíèí àëîâëàíìàñûíû àðçóëàìûð, Åðìÿíèñòàí âÿ
Àçÿðáàéúàíûí Ýþìðöê Èòòèôàãûíà áèðýÿ
äàõèë îëìàñû íàìèíÿ äàíûøûãëàðà òÿøÿááöñ ýþñòÿðèð.
Ëàêèí ìÿñÿëÿíèí áó úöð ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè äàùà òÿùëöêÿëè ìÿãñÿäëÿðäÿí
õÿáÿð âåðèð. ×öíêè áó ùàëäà àéäûí îëóð
êè, áèðèíúèñè, úÿáùÿ õÿòòèíäÿ ýÿðýèíëèê
ùàíñûñà ö÷öíúö áèð äþâëÿòèí ìàðàãëàðûíà ýþðÿ éàðàäûëûá; èêèíúèñè, èñòÿíèëÿí
âàõò ñöíè ñóðÿòäÿ àíàëîæè âÿçèééÿò éàðàäûëà áèëÿð.
Ýöíàùñûç èíñàíëàðûí ãàíû áàùàñûíà êèìèíñÿ ñöëùïÿðâÿð îáðàçûíû ôîðìàëàøäûðìàã ìöìêöíäöðìö? Áèçúÿ,
ìöìêöí äåéèë âÿ ùå÷ áèð äþâëÿò áàø÷ûñû áó âÿçèééÿòäÿ îëìàã èñòÿìÿç. Áóðàäà Ðóñèéàíûí þç úÿíóá ñÿðùÿäëÿðè éàõûíëûüûíäà ðèñê àìèëèíèí àðòìàñûíû èñòÿìÿìÿñè, ñàáèòëèéèí ñàõëàíìàñûíà ÷àëûøìàñû ôèêðè äöçýöí îëàðäû. Áèð ñûðà
Ãÿðá àíàëèòèêëÿðèíèí òÿùëèëëÿðè äÿ áó òåçèñèí äîüðóëóüóíó òÿñäèãëÿéèð.
“Ûíòåðíàòèîíàë Ìàðêåò Àíàëéñèñ”
(Âàøèíãòîí) øèðêÿòèíèí ðÿùáÿðè Àðèåë
Êîåíèí ìÿãàëÿñèíäÿ ùÿìèí ìÿãàì
áèð íå÷ÿ àñïåêòäÿ èôàäÿ åäèëèá (áàõ:
Àðèåë Úîùåí. Àðìåíèà àíä Àçåðáàèæàí: Îí òùå Áðèíê îô Wàð? / “Òùå Íàòèîíàë Ûíòåðåñò”, 8 àâãóñò 2014). Ìöÿëëèô ïðîáëåìÿ ðåýèîíàë âÿ ãëîáàë ýåîñèéàñÿòèí àêòóàë ìÿñÿëÿëÿðè ìöñòÿâèñèíäÿ éàíàøûð. Î, Àçÿðáàéúàíûí óüóðëó
åíåðæè ñèéàñÿòèíè âóðüóëàéûá, Àìåðèêà
âÿ Ðóñèéàíûí áþëýÿäÿêè ýåîñèéàñè
ìÿãñÿäëÿðèíèí áèð ñûðà èíúÿëèêëÿðèíè
þíÿ ÷ÿêèá. Äàùà ýåíèø àñïåêòäÿ Êîåí Éàõûí Øÿðã âÿ Óêðàéíà áþùðàíëàðûíû, Àâðàñèéà ìÿêàíûíäàêû ýåîñèéàñè
ïðîñåñëÿðè, Òöðêèéÿ âÿ Èðàíûí ìàðàãëàðûíû Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè êîíòåêñòèíäÿ ÿëàãÿëÿíäèðìÿéÿ ÷àëûøûá.
Áóðàäàí áåëÿ íÿòèúÿ ÷ûõàðìàã îëóð êè,
úÿáùÿ õÿòòèíäÿ ñîí èíñèäåíòèí éàðàí-
ìàñûíäà ñàäàëàíàí àìèëëÿð ìöÿééÿí
ðîë îéíàéûá.
Ìàðàãëûäûð êè, À.Êîåí áöòöí áóíëàðûí Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí òÿìàñ
õÿòòèíäÿ ñàáèòëèéÿ òÿìèíàò âåðìÿäèéè
ãÿíàÿòèíäÿäèð. Î, éàçûñûíû áåëÿ éåêóíëàøäûðûð: “Ïàð÷àëà âÿ ùþêì ñöð” ïðèíñèïèíè ùÿëÿ ùå÷ êÿñ ãàäàüàí åòìÿéèá”.
Ôèêðèìèçúÿ, ñîí úöìëÿäÿ ÿñàñ ùÿãèãÿò èôàäÿ åäèëèá. Åðìÿíèñòàíûí èøüàë
åòäèéè òîðïàãëàðäàí ÷ûõìàñû ãÿòèééÿòëÿ
òÿëÿá îëóíìàéûíúà, èíñàíëàð ùÿëàê îëàúàã. Äèããÿòè ÷ÿêÿí îäóð êè, úÿáùÿ õÿòòèíäÿ ñîí ùàäèñÿëÿð çàìàíû ýÿíúëÿðèí
ùÿëàê îëìàñûíäàí “òÿÿññöôëÿíÿí” áþéöê äþâëÿòëÿðèí ùå÷ áèðè Åðìÿíèñòàíûí
ìöíàãèøÿ áþëýÿñèíäÿí ÿñýÿðëÿðèíè ÷ûõàðìàñûíû òÿëÿá åòìèð. Ìÿùç áóíà ýþðÿäèð êè, Ñ.Ñàðêèñéàí Ñî÷è ýþðöøöíäÿí
ñîíðà âåðäèéè ìöñàùèáÿäÿ ðèéàêàð ñèéàñè ðèòîðèêàñûíû éåíèäÿí íöìàéèø åòäèðèá, þçöíö ñöëùïÿðâÿð êèìè òÿãäèì åòìÿéÿ ÷àëûøûá (áàõ:
:
/ “1èí.àì”, 12 àâãóñò
2014).
Åðìÿíèñòàíûí äþâëÿò áàø÷ûñû åòèðàô
åäèð êè, Àçÿðáàéúàí òàíêëàðû Èðÿâàíûí
êÿíàðûíà ãÿäÿð ýÿëÿ áèëÿð, “àíúàã îíëàðû úÿçàëàíäûðàí òàïûëàð”. Åðìÿíè ñèéàñÿò÷è êèìëÿðè íÿçÿðäÿ òóòóð? ßëáÿòòÿ,
ùàâàäàðëàðûíû. Áóäóð Åðìÿíèñòàíûí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí ìÿíòèãè! Áèð ìÿãàìäà
åðìÿíè îðäóñóíóí ýöúö èëÿ “ôÿõð åòäèéèíè” ñþéëÿéèð, àðäûíúà èñÿ Àçÿðáàéúàíûí ãàðøûñûíäà àúèç ãàëäûãëàðûíû åòèðàô
åäèðëÿð.
Áöòöí áóíëàðûí ÿñë ñÿáÿáè áþéöê
äþâëÿòëÿðèí Åðìÿíèñòàíû ùÿð âÿúùëÿ
ìöäàôèÿ åòìÿñèíäÿäèð. Òÿúàâöçêàð
äþâëÿòè ãîðóìàã ÿâÿçèíÿ, ðåýèîíäà
ÿäàëÿòè áÿðïà åòìÿê õÿòòè ñå÷èëñÿ, ìöíàãèøÿ áþëýÿñèíäÿ ýÿðýèíëÿøìÿ îëìàç. Äåìÿëè, Äàüëûã Ãàðàáàüäàêû ñîí
ùàäèñÿëÿð ùÿð øåéäÿí ÿââÿë ÀÒßÒ-èí
Ìèíñê ãðóïóíóí ùÿìñÿäð äþâëÿòëÿðèíÿ
- “ÿäàëÿòëè îëóí!” ñèãíàëûäûð.
Íåwòèìåñ.àç
“Ñÿáàèë ðàéîíóíóí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû: ðåàë âÿçèééÿò âÿ ïåðñïåêòèâëÿð”
Ðàéîíóí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû îïåðàòèâ âÿ åôôåêòèâ ñóðÿòäÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðèí ôîíóíäà óüóðëà äàâàì åäèð
Áó ýöí Àçÿðáàéúàí äöíéà ìèãéàñûíäà ÿí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí þëêÿëÿð ñûðàñûíäà àâàíãàðä éåðëÿðäÿí áèðèíè òóòóð. Áó èíêèøàôûí ÿñàñûíäà èñÿ óüóðëà ðåàëëàøäûðûëàí
äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó äàéàíûð. Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ðàñèîíàë èãòèñàäè ñòðàòåýèéàíûí ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñè êèìè, ìèëëè èíêèøàôûí Àçÿðáàéúàí ìîäåëè ôîðìàëàøäûðûëûá
âÿ ñÿìÿðÿëè èãòèñàäè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ
ùÿäÿôëÿíÿí ñòðàòåæè íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ åäèëèá,
ìàêðîèãòèñàäè ñàáèòëèê ãîðóíóá ñàõëàíûá.
Îíó äà ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè,
Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê, ìöñòÿãèë èãòèñàäè
èíêèøàô ñòðàòåýèéàñû ðàñèîíàë ñÿúèééÿ äàøûéûð. Þëêÿìèç ùå÷ áèð ãóðóìäàí, ìèëëè
äþâëÿòäÿí àñûëû îëìàéàí èãòèñàäè ñèéàñÿò
éöðöäöð êè, áó äà èíêèøàôûí ôóíäàìåíòàë
êîìïîíåíòè êèìè ÷ûõûø åäèð. Áóíóí áàøëûúà ýþñòÿðèúèñèäèð êè, ýöúëö èãòèñàäèééàòà
ìàëèê îëàí èíêèøàô åòìèø äþâëÿòëÿðèí ÿêñÿðèééÿòèíèí úèääè èòêèëÿðÿ ìÿðóç ãàëäûüû
áèð äþâðäÿ - áåéíÿëõàëã áþùðàí øÿðàèòèíäÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòû þç äàéàíûãëûëûüûíû ãîðóéóá ñàõëàìàüû áàúàðûá. Òÿáèè
êè, áó èíêèøàô úàðè èëäÿ äÿ äàâàì åäèá âÿ
ÿëäÿ åäèëÿí ýþñòÿðèúèëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
èãòèñàäè êóðñóí ñÿìÿðÿëèëèéèíè ÿêñ åòäèðèð.
Ãåéä åäÿê êè, úàðè èëèí 6 àéû ÿðçèíäÿ èãòèñàäèééàò 2,1 ôàèç àðòûá, ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà èíêèøàô 7 ôàèç îëóá. Èíôëéàñèéà úÿìè
1,6 ôàèç òÿøêèë åäèá, ÿùàëèíèí ïóë ýÿëèðëÿðè
èñÿ 4,7 ôàèç àðòàðàã, èíôëéàñèéàíû 3 äÿôÿ öñòÿëÿéèá. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíûí âàëéóòà åùòèéàòëàðû 54 ìèëéàðä äîëëàðäàí ÷îõäóð.
Áàêû øÿùÿðè âÿ îíóí
ãÿñÿáÿëÿðèíèí èíêèøàôû
äþâëÿòèí õöñóñè äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿäèð
Âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè, Áàêû
øÿùÿðè âÿ îíóí ãÿñÿáÿëÿðèíèí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èøëÿð äÿ þëêÿìèçèí öìóìè òÿðÿããèñèíÿ ôóíäàìåíòàë
òþùôÿëÿð âåðèð. Áó èñòèãàìÿòäÿ áöòöí
Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí âÿ ëàéèùÿëÿðèí
óüóðëà èúðàñûíà, èíâåñòèñèéà ïðîãðàìûíäà
åëì, òÿùñèë, ñÿùèééÿ, ñîñèàë òÿìèíàò, ìÿäÿíèééÿò âÿ èäìàí îáéåêòëÿðèíè þçöíäÿ
áèðëÿøäèðÿí ñîñèàë ëàéèùÿëÿðèí ðåàëëàøäûðûëìàñûíà, åëåêòðèê åíåðæèñè âÿ òÿáèè ãàç òÿúùèçàòûíà, è÷ìÿëè ñó âÿ êàíàëèçàñèéà ñèñòåìëÿðèíèí éàðàäûëìàñûíà, ìàýèñòðàë éîëëàðûí ÷ÿêèëèøèíÿ, êÿíä éîëëàðûíûí éåíèäÿí
ãóðóëìàñûíà âÿ éåíè éîëëàðûí èíøàñûíà
íàèë îëóíóá.
Îíó äà ãåéä åäÿê êè, ïðîãðàìëàðäà
íÿçÿðäÿ òóòóëìóø òÿäáèðëÿðèí óüóðëó èúðàñû òÿêúÿ Áàêû øÿùÿðè âÿ îíóí ÿòðàô
ãÿñÿáÿëÿðèíèí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðìÿéèá. Áó åéíè çàìàíäà, þëêÿíèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíäà êåéôèééÿòúÿ éåíè ìÿðùÿëÿíèí áàøëàíüûúûíû ãîéóá, ãåéðè-íåôò
ñåêòîðóíóí äàâàìëû èíêèøàôûíà, ðåýèîíëàðäà êîììóíàë, õèäìÿò âÿ ñîñèàë èíôðàñòðóêòóð òÿìèíàòûíûí ùÿúìèíèí âÿ êåéôèééÿòèíèí éöêñÿëìÿñèíÿ òÿêàí âåðèá.
Ùÿì÷èíèí, ñàùèáêàðëûã ìöùèòèíèí äàùà
äà éàõøûëàøìàñûíäà, èãòèñàäèééàòà èíâåñòèñèéà ãîéóëóøëàðûíûí àðòìàñûíäà,
ÿùàëèíèí ìÿøüóëëóã ñÿâèééÿñèíèí éöêñÿëìÿñèíäÿ âÿ éîõñóëëóüóí àçàëìàñûíäà
ìöùöì ðîë îéíàéûá.
Àçÿðáàéúàí
èãòèñàäèééàòûíûí óüóðëà
èíêèøàô åòìÿñèíäÿ
Ñÿáàèë ðàéîíóíóí þç
éåðè âÿ ïàéû âàð
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí óüóðëà âÿ ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòäèðèë-
ìÿñèíäÿ, ðåñïóáëèêàìûçûí áöòöí ñàùÿëÿð
öçðÿ áþéöê íàèëèééÿòëÿð ãàçàíìàñûíäà
Ñÿáàèë ðàéîíóíóí äà þç éåðè âÿ ïàéû âàð.
Áó áàðÿäÿ äàùà àéäûí òÿñÿââöðöí éàðàíìàñû ö÷öí àéðû-àéðû ñàùÿëÿðäÿ êîíêðåò
ñòàòèñòèê ýþñòÿðèúèëÿðÿ íÿçÿð éåòèðìÿê ëàçûìäûð.
Ãåéä åäÿê êè, 2014-úö èëèí 6 àéû ÿðçèíäÿ ðàéîíóí ñÿíàéå ìöÿññèñÿëÿðè
òÿðÿôèíäÿí 11 ìèëéàðä 534,5 ìèëéîí
ìàíàòëûã âÿ éà êå÷ÿí èëèí ìöâàôèã äþâðöíÿ íèñáÿòÿí 1,3 ôàèç ÷îõ ñÿíàéå
ìÿùñóëó èñòåùñàë åäèëèá, íÿãëèééàò ìöÿññèñÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí 256,2 ìèëéîí ìàíàòëûã âÿ éà 1,7 ôàèç ÷îõ, ðàáèòÿ ìöÿññèñÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí 132,1 ìèëéîí ìàíàòëûã âÿ éà 1,4 ôàèç ÷îõ õèäìÿòëÿð ýþñòÿðèëèá.
Áöòöí ìàëèééÿ ìÿíáÿëÿðè ùåñàáûíà
ÿñàñ êàïèòàëà èíâåñòèñèéà 2 ìèëéàðä
512,5 ìèëéîí ìàíàò îëóá êè, áó äà êå÷ÿí
èëèí ìöâàôèã äþâðöíÿ íèñáÿòÿí 35,5 ôàèç
÷îõäóð. Òèêèíòè-ãóðàøäûðìà èøëÿðèíÿ éþíÿëäèëìèø èíâåñòèñèéàíûí ùÿúìè 1 ìèëéàðä
114,6 ìèëéîí ìàíàò îëóá êè, áó äà ÿââÿëêè èëèí ìöâàôèã äþâðö èëÿ ìöãàéèñÿäÿ
73,2 ôàèç ÷îõäóð.
Ðàéîí ÿðàçèñèíäÿ
ìÿøüóëëóüóí òÿìèí
åäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ
ìöùöì òÿäáèðëÿð
ùÿéàòà êå÷èðèëèá
Áóíäàí áàøãà, ðàéîí ÿðàçèñèíäÿ
ìÿøüóëëóüóí òÿìèí åäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ äÿ ìöùöì òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Ýþðöëÿí àêòèâ ìÿøüóëëóã òÿäáèðëÿðè
ðàéîí ÿðàçèñèíäÿ ìÿñêóíëàøàí èíñàíëàðûí èøëÿ òÿìèí îëóíìàñûíà ÿùÿìèééÿòëè
òþùôÿëÿð âåðìÿêëÿ éàíàøû, îíëàðûí ñîñèàë
âÿçèééÿòèíèí äÿ éàõøûëàøäûðûëìàñûíäà
ìöùöì ðîë îéíàéûá. Áåëÿ êè, 2014-úö èëèí
6 àéû ÿðçèíäÿ Ñÿáàèë ðàéîíó ÿðàçèñèíäÿ
1190 éåíè èø éåðè à÷ûëûá. Áóíëàðäàí ùàìûñû äàèìè èø éåðëÿðèäèð.
Îíó äà ãåéä åäÿê êè, Ñÿáàèë ðàéîí
Ìÿøüóëëóã Ìÿðêÿçè òÿðÿôèíäÿí èëèí èëê 6
àéû ÿðçèíäÿ 485 íÿôÿð èø àõòàðàí âÿòÿíäàø äàèìè èøëÿ òÿìèí îëóíóá, “ßðàçè
Ìÿøüóëëóã Ïðîãðàìû”íà ÿñàñÿí úàðè èëèí
áèðèíúè éàðûñû ÿðçèíäÿ Ìÿðêÿçäÿ 20 íÿôÿð èø àõòàðàí âÿòÿíäàø ö÷öí “Êîìïöòåð
èñòèôàäÿ÷èñè”, 16 íÿôÿð èø àõòàðàí âÿòÿíäàø ö÷öí “Êîìïöòåð÷è-äèçàéíåð”, 12
íÿôÿð èø àõòàðàí âÿòÿíäàø ö÷öí “Õàë÷à÷û”, 20 íÿôÿð èø àõòàðàí âÿòÿíäàø ö÷öí
èñÿ “Èíýèëèñ äèëè” ïåøÿ êóðñëàðû à÷ûëûá,
ßìÿê éàðìàðêàñûíäà 8 íÿôÿð äàèìè èøëÿ òÿìèí îëóíóá.
ßñàñëû òÿìèðéåíèäÿíãóðìà èøëÿðè
óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð
Áóíëàðëà éàíàøû, áÿùñ îëóíàí ìöääÿòäÿ ðàéîí ÿðàçèñèíäÿ ÿñàñëû òÿìèð-éåíèäÿíãóðìà èøëÿðè óüóðëà äàâàì åòäèðèëèá.
Áèðèíúè éàðûìèëëèêäÿ ðàéîíäà 2 ñàéëû øÿùÿð ïîëèêëèíèêàñûíäà, “Òóðàú” óøàã áàü÷àñûíäà, Áèáèùåéáÿò ãÿñÿáÿñèíäÿ Ìÿäÿíèééÿò åâè âÿ ãÿñÿáÿ êèòàáõàíàñûíäà
àïàðûëàí ÿñàñëû òÿìèð-éåíèäÿíãóðìà èøëÿðè áàøà ÷àòäûðûëûá, 20-úè ñàùÿ ÿðàçèñèíäÿ
109 ñàéëû 35 êèëîâîëòëóã éåíè éàðûìñòàíñèéàíûí, Áàäàìäàð ãÿñÿáÿñèíäÿ éåíè Èäìàí Êîìïëåêñèíèí, éåíè õÿñòÿõàíà áèíàñûíûí âÿ 3 ÿäÿä éåíè ñó àíáàðûíûí òèêèíòèñè äàâàì åòäèðèëèð.
Ùàçûðäà ðàéîí ÿðàçèñèíäÿ Ñó Èäìàíû
ñàðàéûíûí, Àçÿðáàéúàí Õàë÷àñû âÿ Õàëã
Òÿòáèãè Ñÿíÿòè Äþâëÿò Ìóçåéè ö÷öí éåíè
áèíàíûí, “Àëîâ ãöëëÿëÿðè” êîìïëåêñèíèí,
Îêñôîðä ìÿêòÿáè ö÷öí éåíè òÿäðèñ êîðïóñóíóí, “Úÿíóá” ìåùìàíõàíàñûíûí ñþêöëÿðÿê éåðèíäÿ 7 ìÿðòÿáÿëè éåíè ìåùìàíõàíàíûí, Ãóðáàí Àááàñîâ êö÷ÿñèíäÿ éåíè Èø ìÿðêÿçèíèí, 5 ìÿðòÿáÿëè “Èíòóðèñò”
ìåùìàíõàíàñûíûí, 20-úè ñàùÿäÿ Ñÿáàèë
ðàéîí Ïðîêóðîðëóüóíóí éåíè èíçèáàòè áèíàñûíûí, ßùÿä Éàãóáîâ êö÷ÿñèíäÿ Ìöàñèð
Èñòåäàäëàð ìÿêòÿáè ö÷öí éåíè èäìàí âÿ
éàòàãõàíà êîìïëåêñëÿðèíèí, 9 ñàéëû Õÿçèíÿäàðëûã Èäàðÿñè ö÷öí éåíè áèíàíûí, ßùÿä
Éàãóáîâ êö÷ÿñèíäÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà
âàñèòÿëÿðè èø÷èëÿðè ö÷öí äàùà áèð éåíè áèíàíûí òèêèíòèñè, Áàéûë äàèðÿñèíäÿ ýåíèøìèãéàñëû àáàäëûã èøëÿðè, Äÿíèçêÿíàðû Ìèëëè Ïàðêûí Áèáèùåéáÿò ãÿñÿáÿñèíÿ êèìè ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè âÿ áóðàäà éåíè èñòèðàùÿò ýóøÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû èøëÿðè àïàðûëûð, Íåôò÷èëÿð
ïðîñïåêòèíäÿ Èäìàí Îéóíëàðû ñàðàéû (ßë
Îéóíëàðû ñàðàéû) ÿñàñëû òÿìèð îëóíóð, ùÿì÷èíèí, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè
èëÿ Áàäàìäàð ãÿñÿáÿñèíäÿ “Êþíöë” êþðïÿëÿð åâèíèí ÿñàñëû òÿìèðè âÿ éåíèäÿíãóðóëìàñû ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Ñàäàëàíàíëàðëà éàíàøû, ðàéîí ÿðàçèñèíäÿêè ÷îõìÿðòÿáÿëè éàøàéûø áèíàëàðûíûí
ôàñàäëàðûíûí òÿìèðè âÿ öçëÿíìÿñè èøëÿðè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùåñàáàò äþâðö ÿðçèíäÿ
Ãóðáàí Àááàñîâ êö÷ÿñèíäÿêè 35, 76 âÿ
78 ñàéëû, Ôèêðÿò ßìèðîâ êö÷ÿñè 1 âÿ 2
ñàéëû, Íåôò÷èëÿð ïðîñïåêòèíäÿêè 111, 121,
131 ñàéëû áèíàëàðûí öçëÿíìÿñè áàøà ÷àòäûðûëûá, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ êö÷ÿñè 18 âÿ
23, Àäèë Èñýÿíäÿðîâ êö÷ÿñè 1 âÿ 3/5,
Íåôò÷èëÿð ïðîñïåêòè 129 öíâàíëàðûíäà
éåðëÿøÿí áèíàëàðûí, Áèáèùåéáÿò éîëó 1 öíâàíûíäàêû éàøàéûø êîìïëåêñèíèí öçëÿíìÿñè äàâàì åäèð.
Ðàéîíóí òÿñÿððöôàò
õèäìÿòëÿðè òÿðÿôèíäÿí
áèð ñûðà èøëÿð ýþðöëöá
Ðàéîíóí òÿñÿððöôàò õèäìÿòëÿðè òÿðÿôèíäÿí áèð ñûðà èøëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Áåëÿ êè,
Ñÿáàèë ðàéîí Ìÿíçèë Êîììóíàë Òÿñÿððöôàòû Áèðëèéè òÿðÿôèíäÿí áèð ñûðà áèíàëàðà ýåäÿí èñòèëèê õÿòëÿðèíäÿ, àéðû-àéðû áèíàëàðûí
äàì þðòöéöíäÿ òÿìèð èøëÿðè àïàðûëûá, ñó âÿ
êàíàëèçàñèéà õÿòëÿðè äÿéèøäèðèëèá, ìÿðêÿçäÿêè áèð ñûðà áèíàëàðûí ôàñàäû òÿìèð îëóíóá,
ðÿíýëÿìÿ èøëÿðè âÿ ýöíäÿëèê îëàðàã ÿðàçèäÿ àáàäëûã-òÿìèçëèê èøëÿðè ýþðöëöá.
Åéíè çàìàíäà, Ñÿáàèë ðàéîíóíóí
Åëåêòðèê Òÿúùèçàòû âÿ Ñàòûø Èäàðÿñè, Ñÿáàèë ðàéîí Ãàç Èñòèñìàð Ñàùÿñè, Ñÿáàèë
ðàéîí Ñóêàíàë Èäàðÿñè òÿðÿôèíäÿí ñàêèíëÿðèí åëåêòðèê åíåðæèñè, òÿáèè ãàç, è÷ìÿëè ñó
èëÿ òÿìèíàòûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû ö÷öí áèð
ñûðà òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá, áó èñòèãàìÿòëÿðäÿ íàðàçûëûüà ñÿáÿá îëà áèëÿí ùàëëàðà éîë âåðèëìÿéèá.
ßùàëèíèí ñîñèàë
ìöäàôèÿñèíèí
ýöúëÿíäèðèëìÿñè
éþíöíäÿ èøëÿð
äàâàì åòäèðèëèð
2014-úö èëèí 6 àéû ÿðçèíäÿ Ñÿáàèë
ðàéîí ßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Ìÿðêÿçèíÿ Öíâàíëû Ñîñèàë Éàðäûì àëìàã
ö÷öí 386 àèëÿ (1520 àèëÿ öçâö) ìöðàúèÿò åäèá, îíëàðûí ñÿíÿäëÿðèíÿ ìöâàôèã
ãàéäàäà áàõûëàðàã îðòà ùåñàáëà ùÿð áèð
àèëÿéÿ 122 ìàíàò ñîñèàë éàðäûì òÿéèí
îëóíóá. Áóíóíëà éàíàøû, Äþâëÿò Ñîñèàë
Ìöäàôèÿ Ôîíäó Ñÿáàèë ðàéîí øþáÿñèíäÿ ãåéäèééàòäà îëàí 13116 íÿôÿð òÿãàöä÷öéÿ èëèí èëê 6 àéû ÿðçèíäÿ 19.535
ìèí ìàíàò òÿãàöä âÿ ìöàâèíÿò þäÿíè-
ëèá, þäÿíèøëÿðäÿ ýåúèêìÿëÿðÿ éîë âåðèëìÿéèá.
Íÿçÿðäÿ òóòóëìóø
áöòöí èøëÿðèí éöêñÿê
êåéôèééÿòëÿ éåðèíÿ
éåòèðèëìÿñè ðàéîí
ðÿùáÿðëèéèíèí ãàðøûñûíäà
ìöùöì âÿçèôÿ êèìè äóðóð
Õöñóñèëÿ ãåéä åòìÿê èñòÿðäèê êè,
“2014-2016-úû èëëÿðäÿ Áàêû øÿùÿðèíèí âÿ
îíóí ãÿñÿáÿëÿðèíèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íäàí èðÿëè
ýÿëÿí èøëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëìóø áöòöí òÿäáèðëÿðèí âàõòûíäà âÿ éöêñÿê êåéôèééÿòëÿ éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè ðàéîí
ðÿùáÿðëèéèíèí ãàðøûñûíäà ìöùöì áèð âÿçèôÿ êèìè äóðóð. Áó èøëÿðèí èúðàñû èëÿ ÿëàãÿäàð ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ìöâàôèã òÿäáèðëÿð ïëàíû - êîíñåïòóàë ÿñàñëàð
ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá âÿ áó ñàùÿäÿ èøëÿð äàâàì åòìÿêäÿäèð.
Ýþðöíäöéö êèìè, Ñÿáàèë ðàéîíóíóí
ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû îïåðàòèâ âÿ åôôåêòèâ ñóðÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðèí
ôîíóíäà óüóðëà äàâàì åäèð. Âÿòÿíäàøëàðûí ùÿéàò øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû íàìèíÿ ýþðöëÿí èøëÿð ìþâúóä ïðîáëåìëÿðèí
òàì îëàðàã ùÿëëèíè ìöìêöí åäèð. Éóõàðûäà íÿçÿð ñàëäûüûìûç èñòèãàìÿòëÿðäÿ ýþðöëÿí èøëÿð âÿ ÿëäÿ åäèëÿí íÿòèúÿëÿð äèýÿð
ñàùÿëÿðèí äÿ ïàðàëåë èíêèøàôûíû òÿìèí åòìèø îëóð.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐÎÂ
Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè
âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè
Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà
Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäóíóí êå÷èðäèéè
ìöñàáèãÿéÿ òÿãäèì åòìÿê ö÷öí
5
www.yeniazerbaycan.com
20 àâãóñò 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 148 (4307)
Ãÿäèì Ëàùûúûí ñÿíÿòêàðëûã íöìóíÿëÿðè áó ýöí äöíéàíûí ÿí
Äþðä ýöí äàâàì åäÿúÿê
òóð-àêñèéàíûí ïðîãðàìû ÷îõ çÿíýèíäèð ìÿøùóð ìóçåé âÿ êîëëåêñèéàëàðûíûí åêñïîçèñèéàëàðûíû áÿçÿéèð
Çÿðäàá ðàéîíóíóí öìóìòÿùñèë
ìÿêòÿáëÿðèíèí ÛÕ-ÕÛ ñèíèô øàýèðäëÿðèíäÿí èáàðÿò ãðóï àâãóñòóí 19-äà òÿíòÿíÿëè ìÿðàñèìëÿ Èñìàéûëëû-ÃÿáÿëÿØÿêè ìàðøðóòó öçðÿ åêñêóðñèéàéà
éîëà ñàëûíûá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿíëÿð Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûüû èëÿ “Þëêÿìèçè òàíûéàã”
äåâèçè àëòûíäà êå÷èðèëÿí ìààðèôëÿíäèðèúè òóð-àêñèéàëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ðåàëëàøàí áó ñÿôÿðèí éàé òÿòèëè ýöíëÿðèíäÿ
øàýèðäëÿð òÿðÿôèíäÿí áþéöê ñåâèíú âÿ
ìèííÿòäàðëûãëà ãàðøûëàíäûüûíû, Àçÿðáàéúàíû, îíóí àéðû-àéðû áþëýÿëÿðèíè
éàõûíäàí òàíûìàã
èìêàíû ãàçàíìàã
áàõûìûíäàí õöñóñè
ÿùÿìèééÿò äàøûäûüûíû
âóðüóëàéûáëàð.
Òóð-àêñèéàíûí áÿëÿä÷èñè,
Éàðìÿììÿäáàüû êÿíä òàì
îðòà ìÿêòÿáèíèí äèðåêòîðó Êàìàë Ñîëòàíîâ äåéèá: “4 ýöí
äàâàì åäÿúÿê òóðàêñèéàíûí ïðîãðàìû
÷îõ çÿíýèíäèð. Áóðàäà ìÿêòÿáëèëÿð íÿèíêè øÿí âÿ ìÿíàëû èñòèðàùÿò åäÿúÿê, ùÿì äÿ ðåñïóáëèêàìûçûí ãÿäèì òàðèõÿ ìàëèê ö÷ áþëýÿñè èëÿ ÿòðàôëû òàíûø îëàúàãëàð. Èñìàéûëëû, Ãÿáÿëÿ âÿ Øÿêèíèí òàðèõè àáèäÿëÿðè,
çÿíýèí ìóçåéëÿðè, òóðèçì îáéåêòëÿðè îíëàðäà óíóäóëìàç òÿÿññöðàò
éàðàäàúàã”.
Òóð-àêñèéà èøòèðàê÷ûëàðû éîëàñàëìà
ìÿðàñèìèíÿ ýÿëÿíëÿðèí õåéèð-äóàñû
èëÿ Çÿðäàá øÿùÿðèíäÿêè Ùåéäÿð ßëèéåâ ïàðêûíûí ãàðøûñûíäàêû ìåéäàíäàí îíëàð ö÷öí àéðûëìûø õöñóñè àâòîáóñëà Èñìàéûëëû ðàéîíóíóí Ëàùûú ãÿñÿáÿñèíÿ éîëà äöøöáëÿð.
Éîëëàð þëêÿìèçèí øèìàëûíà àïàðûð
Àâãóñòóí 19-äà ñÿùÿð òåçäÿí Ýÿíúÿíèí ìÿðêÿçè
ìåéäàíûíäà áþéöê úàíëàíìà âàðäû.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, “Þëêÿìèçè òàíûéàã” ìààðèôëÿíäèðèúè òóð-àêñèéàñûíûí Ãóáà-Ãóñàð-Õà÷ìàç ìàðøðóòóíóí èøòèðàê÷ûëàðû îëàí Ýÿíúÿ ìÿêòÿáëèëÿðèíè éîëà
ñàëìàã ö÷öí øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí âÿ òÿùñèë èäàðÿñèíèí èø÷èëÿðè, åëÿúÿ äÿ âàëèäåéíëÿð áóðàéà òîïëàøìûøäûëàð. Ùàìûíûí öçöíäÿí ñåâèíú, øàäëûã îõóíóðäó.
ßí ÷îõ ñåâèíÿíëÿð èñÿ øàýèðäëÿð èäè. ×îõäàí àðçóëàäûãëàðû ýöí ýÿëìèøäè. Áó ýöíÿäÿê êèòàáëàðäà îõóäóãëàðûíû, òåëåâèçèéà âàñèòÿñèëÿ ñåéð åòäèêëÿðèíè èíäè þç
ýþçëÿðè èëÿ ýþðÿúÿêäèëÿð.
Ìÿðàñèìäÿ Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè Ñåâäà Ãóðáàíÿëèéåâà ÷ûõûø åäÿðÿê þëêÿìèçäÿ ýÿíú íÿñëèí òÿëèì-òÿðáèéÿñèíÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿò
âÿ ãàéüûäàí äàíûøàðàã äåéèá êè, áó ýöíöí ýÿíúëèéè õîøáÿõòäèð. ×öíêè éåòèøìÿêäÿ îëàí íÿñëèí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôû, äöíéàýþðöøöíöí ôîðìàëàøìàñû ö÷öí þëêÿìèçäÿ ùÿð
úöð øÿðàèò éàðàäûëûá. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû äàèì ýÿíúëÿðè
äöøöíöð âÿ ñàáàùûí ãóðóúóëàðû îëàí áó éåíèéåòìÿëÿðèí
ùÿðòÿðÿôëè áþéöìÿñè ö÷öí äàèì äèããÿò âÿ ãàéüû ýþñòÿðèð.
Åëÿ “Þëêÿìèçè òàíûéàã” äåâèçè èëÿ êå÷èðèëÿí ìààðèôëÿíäèðèúè òóð-àêñèéà äà áó ãàéüûíûí áèð íöìóíÿñèäèð.
Ñîíðà âàëèäåéíëÿð, òóð-àêñèéàíûí èøòèðàê÷ûëàðû îëàí
øàýèðäëÿð öðÿê ñþçëÿðèíè ñþéëÿéèáëÿð. Áèëäèðèëèá êè, äþâëÿò
áàø÷ûñûíûí òàïøûðûüû èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áó àêñèéà ùÿð
áèð ìÿêòÿáëèíèí, ùÿð áèð âàëèäåéíèí öðÿéèíäÿíäèð.
Ýÿíúÿ øÿùÿð Òÿùñèë Èäàðÿñèíèí ðÿèñè Çàêèð Ùöñåéíîâ ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá êè, ùÿð áèð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû éàøàäûüû þëêÿíèí áöòöí áþëýÿëÿðèíè
òàíûìàëûäûð. Áó òóð-àêñèéàíûí ìöñáÿò úÿùÿòëÿðè ÷îõäóð.
Åêñêóðñèéà çàìàíû øàýèðäëÿð ùÿì áþëýÿíè òàíûéàúàã,
ùÿì îíóí èíñàíëàðû, ýöíäÿëèê ùÿéàòû èëÿ ìàðàãëàíàúàã, ùÿì äÿ þçëÿðèíÿ ÷îõëó äîñò òàïàúàãëàð.
Òÿùñèë Èäàðÿñèíèí ðÿèñè ìàðàãëû áèð à÷ûãëàìà äà âåðèá. Äåéèá êè, éåíè äÿðñ èëè áàøëàéàíäà “Þëêÿìèçè òàíûéàã” äåâèçè èëÿ êå÷èðèëÿí òóð-àêñèéà èøòèðàê÷ûëàðû àðàñûíäà
èíøà éàçû ìöñàáèãÿñè êå÷èðìÿê âÿ ÿí éàõøû éàçûëàðû
ìöêàôàòëàíäûðìàã íèééÿòèíäÿéèê.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àáèäÿñèíè çèéàðÿò
åòäèêäÿí ñîíðà èøòèðàê÷ûëàðûí õåéèð-äóàñû èëÿ 40 íÿôÿð øàýèðäèí âÿ 5 íÿôÿð ìöøàéèÿò÷èíèí äàõèë îëäóüó ãðóïóí
öçâëÿðè îíëàð ö÷öí àéðûëìûø õöñóñè àâòîáóñëà Ãóáà-Ãóñàð-Õà÷ìàç ìàðøðóòó öçðÿ åêñêóðñèéàéà éîëà äöøöáëÿð.
Áó ñÿôÿð ùÿéàòûìûí ÿí
óíóäóëìàç ýöíëÿðè îëàúàã
“Òÿáèÿòè ÷îõ ñåâèðÿì.
Ùÿìèøÿ Àçÿðáàéúàíûí ñÿôàëû éåðëÿðèíè ýÿçìÿê àðçóñóíäà îëìóøàì. Òåçëèêëÿ Èñìàéûëëû, Ãÿáÿëÿ âÿ Øÿêè ðàéîíëàðûíûí ôöñóíêàð òÿáèÿòè, ýþðìÿëè éåðëÿðè èëÿ òàíûø îëàúàüûã. Áóíà ýþðÿ ÷îõ ñåâèíèðÿì. Áèçÿ áó øÿðàèòè éàðàòäûüûíà ýþðÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ìèííÿòäàðëûüûìû áèëäèðèðÿì”. Áó ñþçëÿðè “Þëêÿìèçè òàíûéàã” òóð-àêñèéàñûíûí èøòèðàê÷ûñû, Àüúàáÿäè øÿùÿð 1
íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí ÕÛ ñèíèô øàýèðäè Úÿìàëÿ Áàõûøîâà ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá. Áèëäèðèá êè, òóðàêñèéà ìÿíèì ö÷öí ÿí áþéöê ùÿäèééÿäèð. Áó ñÿôÿð ùÿéàòûìûí ÿí óíóäóëìàç ýöíëÿðè îëàúàã.
Çÿðäàá ðàéîíóíóí öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíèí áèð ãðóï éóõàðû ñèíèô øàýèðäè “Þëêÿìèçè òàíûéàã” òóð-àêñèéàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ àâãóñòóí 19-äà
Èñìàéûëëû ðàéîíóíà ýÿëèáëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ýöíîðòà âàõòû ðàéîí
ìÿðêÿçèíäÿí 36 êèëîìåòð ìÿñàôÿäÿ éåðëÿøÿí
Ëàùûúà ÷àòàí òóð-àêñèéà èøòèðàê÷ûëàðû þëêÿìèçèí
ãÿäèì éàøàéûø ìÿíòÿãÿëÿðèíäÿí áèðè êèìè òàíûíàí áó ãÿñÿáÿ èëÿ ÿòðàôëû òàíûø îëóáëàð.
Ëàùûú ñÿíÿòêàðëàðûíûí ùàçûðëàäûãëàðû èíúÿ íàõûøëàðëà áÿçÿäèëÿí ÷îõñàéëû ìÿèøÿò âÿ áÿçÿê ÿøéàëàðû èëÿ çÿíýèí ìàüàçà âÿ åìàëàòõàíàëàðûí ñûðàëàíäûüû áàø êö÷ÿ ìÿêòÿáëèëÿðäÿ õîø òÿÿññöðàò
éàðàäûá. Áóðàäà îíëàðà ãÿñÿáÿíèí úîüðàôè ìþâãåéè, òàðèõè, èíñàíëàðûí ìÿøüóëèééÿòè, ãÿäèì âÿ
îðòà ÿñð ìåìàðëûã àáèäÿëÿðè áàðÿäÿ ýåíèø ìÿëóìàò âåðèëèá. Áèëäèðèëèá êè, ÕÂÛÛÛ-ÕÛÕ ÿñðëÿðäÿ ìèñýÿðëèê âÿ ñèëàù èñòåùñàëû ìÿðêÿçè êèìè òàíûíàí Ëà-
ùûúäà 30-äàí ÷îõ ñÿíÿò íþâö èíêèøàô åäèá.
Ýèðäèìàí ÷àéûíûí ñàùèëèíäÿ éåðëÿøÿí éàøàéûø ìÿíòÿãÿñè Àçÿðáàéúàíûí ïëàíëà òèêèëìèø ôåîäàë øÿùÿðëÿðèíäÿí áèðèäèð. Ìåìàðëûã ãóðóëóøó âÿ àáèäÿëÿðè èëÿ ñå÷èëÿí
Ëàùûú 1981-úè èëäÿí òàðèõ-ìÿäÿíèééÿò ãîðóüó åëàí åäèëèá. Áóðàäà éàøàéûá-éàðàòìûø
ìèñýÿðëÿðèí, õàë÷à÷ûëàðûí, ùÿêêàêëàðûí,
íÿããàøëàðûí, äàááàãëàðûí, ÷ÿêìÿ âÿ ÷àðûã
òèêÿíëÿðèí âÿ ñ. óñòàëàðûí éàðàòäûãëàðû ìàääè-ìÿäÿíèééÿò íöìóíÿëÿðè áó ýöí äöíéàíûí ÿí ìÿøùóð ìóçåé âÿ êîëëåêñèéàëàðûíûí
åêñïîçèñèéàëàðûíû áÿçÿéèð.
ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ ãÿñÿáÿ èëÿ òàíûøëûãäàí àëäûüû òÿÿññöðàòëàðäàí ñþùáÿò à÷àí Çÿðäàá ðàéîíóíäàêû Ïÿðâàíëû êÿíä òàì îðòà ìÿêòÿáèíèí ÕÛ ñèíèô øàýèðäè Õàëèä Õàëèäëè äåéèá: “Êöð
ñàùèëèíäÿ éåðëÿøÿí Çÿðäàáûí âÿ äàüëàð ãîéíóíäà ãÿðàð òóòìóø Èñìàéûëëûíûí þçëÿðèíÿ
ìÿõñóñ îëàí ýþçÿëëèêëÿðè âàð. Äàùà éàõûíäàí
òàíûø îëäóüóì Ëàùûú ãÿñÿáÿñè ìÿíÿ õîø àíëàð éàøàòäû. Ñàíêè êå÷ìèøÿ ñÿéàùÿò åòäèì.
Áóðàäàí Ãÿáÿëÿéÿ, îðàäàí èñÿ Øÿêèéÿ ýåäÿúÿéèê. Àçÿðáàéúàíûí ö÷ áþëýÿñè, îíëàðûí ãÿäèì òàðèõè, áó ýöíö áàðÿäÿ áèëýèëÿð àëàúàüûã.
Áó, éàé òÿòèëè ýöíëÿðèíäÿ áèç ìÿêòÿáëèëÿð ö÷öí
÷îõ ìàðàãëûäûð. Áèç ìÿêòÿáëèëÿðÿ áåëÿ áèð øÿðàèòè éàðàòäûüûíà ýþðÿ Ïðåçèäåíòèìèçÿ ìèííÿòäàðàì”.
Àõøàì ÷àüû òóð-àêñèéàíûí èøòèðàê÷ûëàðû Ãÿáÿëÿéÿ éîëà äöøöáëÿð.
Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíëàðû èëÿ òàíûøëûã øàýèðäëÿðèí
äöíéàýþðöøöíöí ôîðìàëàøìàñûíäà ìöùöì ðîë îéíàéàúàã
Àâãóñòóí 19-äà ñÿùÿð ñààòëàðûíäà Àñòàðà øÿùÿðèíäÿêè
Ùåéäÿð ßëèéåâ ïàðêûíäà áþéöê
èçäèùàì âàðäû. Ðàéîíóí ðÿùáÿð èø÷èëÿðè, ìöÿëëèìëÿð, âàëèäåéíëÿð âÿ èúòèìàèééÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðè “Þëêÿìèçè òàíûéàã” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òÿøêèë îëóíìóø ìààðèôëÿíäèðèúè òóðàêñèéàñûíûí
èøòèðàê÷ûëàðûíû
Ýÿíúÿ-Øÿìêèð-Ýþéýþë ìàðøðóòó öçðÿ éîëà ñàëìàã ö÷öí
Àñòàðà øÿùÿðèíèí ìÿðêÿçè ìåéäàíûíà òîïëàøìûøäûëàð.
Ùàìûíûí ÷þùðÿñèíäÿí ñåâèíú, øàäëûã
îõóíóðäó. Ìöÿëëèìëÿð âÿ âàëèäåéíëÿð
ìÿêòÿáëèëÿðÿ ñîí òàïøûðûãëàðûíû âåðèð, ñÿéàùÿò çàìàíû âàúèá îëàí ìÿñÿëÿëÿðè áèð
äàùà îíëàðà õàòûðëàäûðäûëàð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òóð-àêñèéàíûí
èøòèðàê÷ûëàðû ïàðêäà Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àáèäÿñè þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè
äöçÿðÿê õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèáëÿð.
Ãðóïóí ðÿùáÿðè, Êèæàáÿ ãÿñÿáÿ òàì
îðòà ìÿêòÿáèíèí ìöÿëëèìè Àçÿð Êèøèéåâ
èøòèðàê÷ûëàðûí ôèêðèíè èôàäÿ åäÿðÿê äåéèá:
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûüûíà ÿñà-
ñÿí, þëêÿìèçäÿ èëê äÿôÿ êå÷èðèëÿí ìààðèôëÿíäèðèúè òóð-àêñèéàíûí èøòèðàê÷ûëàðû Àñòàðà ðàéîíóíóí öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíèí ÛÕ-ÕÛ ñèíèô øàýèðäëÿðè âÿ îíëàðûí ìöÿëëèìëÿðè äþðä ýöí ÿðçèíäÿ Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí, Øÿìêèð âÿ Ýþéýþë ðàéîíëàðûíûí òàðèõè àáèäÿëÿðè, ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôû, ýþðìÿëè éåðëÿðè èëÿ éàõûíäàí
òàíûø îëàúàãëàð. Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíëàðû èëÿ òàíûøëûã øàýèðäëÿðèí äöíéàýþðöøöíöí ôîðìàëàøìàñûíäà ìöùöì ðîë
îéíàéàúàã. Áèçÿ áó èìêàíû éàðàäàí
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ìèííÿòäàðûã”.
Àñòàðà øÿùÿðèíäÿêè 2 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí ÕÛ ñèíèô øàýèðäè Æàëÿ ßëèçàäÿ
÷îõ ùÿéÿúàíëû ýþðöíöðäö. Î,
êå÷èðäèéè ùèññëÿðè áó ñþçëÿðëÿ
èôàäÿ åäèá: “×îõ ùÿéÿúàíëûéàì. Èëê äÿôÿäèð êè, òóð-àêñèéàäà èøòèðàê åäèðÿì. Åêñêóðñèéàíûí ïðîãðàìû èëÿ òàíûøàì. Ïðîãðàì ÷îõ çÿíýèíäèð. Äàùè Àçÿðáàéúàí øàèðè
Íèçàìèíèí âÿòÿíè ãÿäèì
Ýÿíúÿ øÿùÿðèíè ýþðìÿê ìÿíèì ÷îõäàíêû àðçóì èäè. Àðòûã áó àðçóì ðåàëëûüà ÷åâðèëèá. Áèçÿ áó èìêàíû Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ éàðàäûá. Ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà “×îõ ñàü îëóí!” äåéèðèê”.
Åêñêóðñèéàíûí äèýÿð èøòèðàê÷ûëàðû Ïåíñÿð êÿíä 1 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí Õ ñèíèô øàýèðäè Åëíàðÿ Ùÿñÿíîâà, Êèæàáÿ ãÿñÿáÿ òàì îðòà ìÿêòÿáèíèí ìöÿëëèìè Øåéäà Áàáàéåâà, Àñòàðà øÿùÿðèíäÿêè
2 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí ÕÛ ñèíèô øàýèðäè Åìèëéà Áàáàéåâà âÿ áàøãàëàðû äà
òóð-àêñèéàíûí òÿøêèëèíäÿí ðàçûëûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Áèð àçäàí ìåéäàíà òîïëàøàíëàðûí õåéèð-äóàñû èëÿ àâòîáóñ Ýÿíúÿ-Øÿìêèð-Ýþéýþë ìàðøðóòó èñòèãàìÿòèíäÿ éîëà äöøöá.
Àüúàáÿäè ìÿêòÿáëèëÿðèíèí Èñìàéûëëû-Ãÿáÿëÿ-Øÿêè
ìàðøðóòó öçðÿ åêñêóðñèéàñû áàøëàíûá
Àâãóñòóí 19-äà Àüúàáÿäè øÿùÿðèíèí ìÿðêÿçè ìåéäàíûíäà ðàéîí
ðÿùáÿðëèéèíèí, òÿùñèë èø÷èëÿðèíèí âÿ
âàëèäåéíëÿðèí èøòèðàêû èëÿ áó ðàéîíóí
ìÿêòÿáëèëÿðèíäÿí èáàðÿò ãðóïóí Èñìàéûëëû-Ãÿáÿëÿ-Øÿêè ìàðøðóòó öçðÿ
“Þëêÿìèçè òàíûéàã” ìààðèôëÿíäèðèúè
òóð-àêñèéàñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
éîëà ñàëûíìàñû ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿíëÿð äþâëÿò áàø÷ûñûíûí òàïøûðûüûíà ÿñàñÿí òÿøêèë îëóíàí àêñèéàíûí ÿùÿìèééÿòèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿðÿê, ìÿêòÿáëèëÿðÿ
ñÿôÿðëÿðèíèí õîø âÿ ìÿíàëû êå÷ìÿñèíè àðçóëàéûáëàð.
Ãðóïóí ðÿùáÿðè, Àüúàáÿäè øÿùÿðèíäÿêè 8 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí ìöÿëëèìè Ðàìèë Àüàéåâ ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá: “Þëêÿìèçè òàíûéàã”
ìààðèôëÿíäèðèúè òóð-àêñèéàñû ìÿêòÿáëèëÿðèí äöíéàýþðöøöíöí àðòìàñûíäà,
îíëàðûí Âÿòÿíèìèçè äàùà éàõøû òàíûìàñûíäà âÿ ñåâìÿñèíäÿ áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Áó ýöí Èñìàéûëëû, Ãÿáÿëÿ âÿ Øÿêè ðàéîíëàðûíà éîëà äöøÿí àü-
úàáÿäèëè ìÿêòÿáëèëÿð 4 ýöí ÿðçèíäÿ òàðèõ âÿ ìÿäÿíèééÿò àáèäÿëÿðè èëÿ, áþëýÿëÿðäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôëà, Âÿòÿíèìèçèí ñÿôàëû éåðëÿðè èëÿ
éàõûíäàí òàíûø îëàúàãëàð. Óøàãëàðûí
ñåâèíúèíèí ùÿääè-ùöäóäó éîõäóð.
Èíàíûðàì êè, îíëàð áó ñÿôÿðäÿí ÿí õîø
âÿ óíóäóëìàç òÿÿññöðàòëàðëà äþíÿúÿêëÿð”.
Éóõàðû Ãèéàìÿäèíëè êÿíä òàì îðòà
ìÿêòÿáèíèí ÛÕ ñèíèô øàýèðäè Ãÿìÿð Ùàúûéåâà òóð-àêñèéàäà èøòèðàê åòäèéèíÿ ýþðÿ
÷îõ ñåâèíäèéèíè áèëäèðèá: “Ãÿäèì
òàðèõÿ ìàëèê Øÿêè øÿùÿðèíè ýþðìÿê, òàðèõè àáèäÿëÿðè èëÿ òàíûø îëìàã ÷îõäàíêû àðçóì èäè. Åéíè
çàìàíäà, Èñìàéûëëû âÿ Ãÿáÿëÿ ðàéîíëàðûíûí ýþçÿëëèêëÿðèíè, ñÿôàëû
éåðëÿðèíè ýþðÿúÿéÿì”.
Àüúàáÿäè øÿùÿðèíäÿêè 4 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí ÛÕ ñèíèô øàýèðäè Êÿðÿì Èñìàéûëîâ èñÿ ôèêèðëÿðèíè
áåëÿ èôàäÿ åäèá: “Øàýèðä äîñòëàðûìëà þëêÿìèçèí ýþçÿë éåðëÿðèíè
ýÿçìÿéÿ ýåäèðèê. Âÿòÿíèìèçèí
ýþçÿëëèêëÿðè, òàðèõè àáèäÿëÿðè áàðÿäÿ
òåëåâèçèéàäà ýþðäöêëÿðèìèçè, êèòàáëàðäàí îõóäóãëàðûìûçû âÿ åøèòäèêëÿðèìèçè
þçöìöç ýþðÿúÿéèê. Áó ñÿôÿð áèçèì
ö÷öí ÷îõ øåé âåðÿúÿê. Áóíóí ö÷öí
òóð-àêñèéàíûí òÿøêèëàò÷ûëàðûíà ìèííÿòäàðëûüûìû áèëäèðèðÿì”.
Òóð-àêñèéàäà èøòèðàê åäÿúÿê øàýèðä
âÿ ìöøàéèÿò÷èëÿð Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àüúàáÿäè øÿùÿðèíèí ìÿðêÿçè ìåéäàíûíäàêû àáèäÿñèíè çèéàðÿò åòäèêäÿí
ñîíðà Èñìàéûëëû-Ãÿáÿëÿ-Øÿêè ìàðøðóòó
öçðÿ éîëà äöøöáëÿð.
Þëêÿíèí úÿíóáóíäàí ãÿðá áþëýÿñèíÿ äîüðó
Àâãóñòóí 19-äà “Þëêÿìèçè
òàíûéàã” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
òÿøêèë îëóíìóø ìààðèôëÿíäèðèúè
òóð-àêñèéàíûí Ëåðèê ðàéîíóíäàí
îëàí èøòèðàê÷ûëàðû Ýÿíúÿ-Øÿìêèð-Ýþéýþë ìàðøðóòó öçðÿ þëêÿìèçèí Ãÿðá áþëýÿñèíÿ éîëà äöøöáëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òóðàêñèéàíûí èøòèðàê÷ûëàðû ÿââÿëúÿ
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Ëåðèê øÿùÿðèíäÿêè àáèäÿñè
þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè äöçÿðÿê õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèáëÿð.
Ëåðèê øÿùÿðèíèí ìÿðêÿçè
ìåéäàíûíäà òÿøêèë îëóíìóø ìÿðàñèìäÿ
÷ûõûø åäÿí ðàéîíóí ðÿùáÿð èø÷èëÿðè, ìöÿë-
ëèìëÿð âÿ âàëèäåéíëÿð “Þëêÿìèçè òàíûéàã”
ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà
èëê äÿôÿ òÿøêèë îëóíìóø ìààðèôëÿíäèðèúè òóð-àêñèéàíûí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøàðàã ìÿêòÿáëèëÿðÿ
óüóðëó éîë, ìÿíàëû èñòèðàùÿò àðçóëàéûáëàð.
Ãðóïóí ðÿùáÿðè Çàìèã ßùÿäîâ, Ëåðèê øÿùÿð 1 íþìðÿëè òåõíèêè ôÿíëÿð òÿìàéöëëö ëèñåéèíèí ÛÕ
ñèíèô øàýèðäè Ðÿøàä Àáóçÿðëè, ùÿìèí ëèñåéèí Õ ñèíèô øàýèðäè Òàúÿääèí Øöêöðçàäÿ âÿ Ýöíÿøëè
êÿíä òàì îðòà ìÿêòÿáèíèí ÕÛ ñèíèô øàýèðäè Èñìàéûë Øèðâàíçàäÿ
òóð-àêñèéàíûí òÿøêèëèíäÿí ðàçûëûãëàðûíû èôàäÿ åäÿðÿê ýþñòÿðèëÿí
äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñûíà ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Ýÿíúÿíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè
Áîëãàðûñòàíûí Âàðíà øÿùÿðèíäÿ îëóá
ßíÿíÿâè îëàðàã ùÿð èë àâãóñòóí 15-äÿ Áîëãàðûñòàíûí Âàðíà øÿùÿðèíèí ÿùàëèñè “Øÿùÿð ýöíö”íö ãåéä åäèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, íþâáÿòè áàéðàì òÿäáèðèíäÿ
Ýÿíúÿíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè äÿ èøòèðàê åäèá.
Áàéðàì øÿíëèêëÿðèíäÿí ÿââÿë øÿùÿð ìåðèéàñûíäà
êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ Ýÿíúÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðè, øÿùÿð ýÿíúëÿð âÿ èäìàí áàø èäàðÿñèíèí ðÿèñè Ìöøôèã
Úÿôÿðîâ âÿ ÉÀÏ Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Íàãèô
Ùÿìçÿéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê 2016-úû èë ö÷öí Àâðîïàíûí
Ýÿíúëÿð Ïàéòàõòû ñå÷èëìèø Ýÿíúÿ ùàããûíäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèáëÿð.
Ýþðöøäÿ Ýÿíúÿ èëÿ Âàðíà øÿùÿðëÿðè àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí ãóðóëìàñû èëÿ áàüëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ñîíðà Âàðíà øÿùÿðèíèí ìåðè Èâàí Ïîðòíèùÿ öçÿðèíäÿ äàùè Àçÿðáàéúàí øàèðè âÿ ìöòÿôÿêêèðè Íèçàìè Ýÿíúÿâèíèí ïîðòðåòè îëàí õàë÷à ùÿäèééÿ åäèëèá.
Äöíéàíûí ÿí ãÿäèì âÿ ñèâèë äþâëÿòëÿðèíäÿí
îëàí Àçÿðáàéúàíûìûç èëÿ ôÿõð åäèðèê
“Èñìàéûëëû ðàéîíóíóí
Ëàùûú ãÿñÿáÿñè Àçÿðáàéúàíûí ãÿäèì éàøàéûø
ìÿíòÿãÿëÿðèíäÿí áèðèäèð.
Ýèðäèìàí ÷àéûíûí ñàùèëèíäÿ éåðëÿøÿí áó ãÿñÿáÿ äàø äþøÿíìèø êö÷ÿëÿðè, éåðàëòû êàíàëèçàñèéàñû, ùàìàìû, ôåîäàëèçì
äþâðöíÿ õàñ îëàí òèêëèëÿðè
âÿ ñ. èëÿ þç äþâðöíÿ ýþðÿ
ñèâèë úÿìèééÿòèí ìþâúóäëóüóíäàí õÿáÿð âåðèð. Áèç äöíéàíûí ÿí ãÿäèì âÿ ñèâèë
äþâëÿòëÿðèíäÿí îëàí Àçÿðáàéúàíûìûç èëÿ ôÿõð åäèðèê”.
Áó ñþçëÿðè “Þëêÿìèçè òàíûéàã” òóð-àêñèéàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ àâãóñòóí 19-äà Èñìàéûëëûíûí Ëàùûú ãÿñÿáÿñèíÿ åêñêóðñèéà åäÿí ãðóïóí öçâö, Çÿðäàáäàêû 1 íþìðÿëè ëèñåéìÿêòÿáèí Õ ñèíèô øàýèðäè Åëíàðÿ Àáäóëëàéåâà ÀçÿðÒÀú-à
ìöñàùèáÿñèíäÿ ñþéëÿéèá.
Å.Àáäóëëàéåâà äàùà ñîíðà äåéèá: “Ñÿíÿòêàðëàð ìÿñêÿíè Ëàùûúäà ùàçûðëàíàí ìÿèøÿò âÿ áÿçÿê ÿøéàëàðû, ÷îõñàéëû ìàääè-ìÿäÿíèééÿò íöìóíÿëÿðè ìÿíè, åëÿúÿ äÿ äèýÿð ãðóï éîëäàøëàðûìû ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà âàëåù åòäè”.
Ìèíýÿ÷åâèðëè øàýèðäëÿð Ãóáà Ñîéãûðûìû
Ìåìîðèàë Êîìïëåêñèíè çèéàðÿò åäÿúÿêëÿðè
àíû ñÿáèðñèçëèêëÿ ýþçëÿéèðëÿð
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûüûíà ÿñàñÿí, àâãóñòóí 1-äÿí ñåíòéàáðûí 6-äÿê ðåñïóáëèêàìûçûí øÿùÿð
âÿ ðàéîíëàðûíûí îðòà
ìÿêòÿáëÿðèíäÿ òÿùñèë àëàí ÛÕ-ÕÛ ñèíèô øàýèðäëÿðè ö÷öí “Þëêÿìèçè òàíûéàã” äåâèçè èëÿ ìààðèôëÿíäèðèúè òóð-àêñèéàëàð êå÷èðèëèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òóð-àêñèéàíûí Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿðèíäÿí îëàí èøòèðàê÷ûëàðû àâãóñòóí 19-äà Ãóáà-ÃóñàðÕà÷ìàç ìàðøðóòó öçðÿ þëêÿìèçèí øèìàë áþëýÿñèíÿ éîëà
äöøöáëÿð.
Øàýèðäëÿð ÿââÿëúÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿðèíäÿêè àáèäÿñè þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè äöçÿðÿê õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèáëÿð.
Ìèíýÿ÷åâèðäÿêè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí ãàðøûñûíäà
øÿùÿð ðÿùáÿðëèéèíèí, òÿùñèë èø÷èëÿðè âÿ âàëèäåéíëÿðèí èøòèðàê
åòäèêëÿðè éîëàñàëìà ìÿðàñèìèíäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá êè,
ìÿêòÿáëèëÿð 4 ýöí ÿðçèíäÿ Ãóáà, Ãóñàð âÿ Õà÷ìàç ðàéîíëàðûíûí òàðèõè àáèäÿëÿðè, ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû, úîüðàôèéàñû âÿ òóðèçì ìÿêàíëàðû èëÿ òàíûø îëàúàãëàð.
Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè Ðàìèç
ßëèéåâ ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê áèëäèðèá êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûüû èëÿ òÿøêèë îëóíàí áó àêñèéà éåíèéåòìÿ âÿ ýÿíúëÿðèí âÿòÿíïÿðâÿðëèê òÿðáèéÿñèíèí éöêñÿëìÿñèíäÿ, òÿäðèñäÿ ÿëäÿ åòäèêëÿðè íÿçÿðè áèëèêëÿðèí òÿúðöáè
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàéûð.
Ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿí òÿùñèë èø÷èëÿðè âÿ âàëèäåéíëÿð
ýÿíúëèéèí èíêèøàôûíà ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò ãàéüûñûíäàí ìèííÿòäàðëûãëà ñþç à÷ûáëàð. Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿð 6 íþìðÿëè òàì
îðòà ìÿêòÿáèí äèðåêòîðó Õóðøóä Ãàðàéåâà áó èäåéàíû
éöêñÿê ÿùâàë-ðóùèéÿ èëÿ ãàðøûëàäûãëàðûíû áèëäèðÿðÿê äåéèá:
“Ìÿí áöòöí âàëèäåéíëÿð àäûíäàí äåéèðÿì êè, áó ÷îõ
ýþçÿë áèð àêñèéàäûð. Þâëàäëàðûìûç Àçÿðáàéúàíûí ýþðìÿëè, ìÿíçÿðÿëè éåðëÿðè èëÿ òàíûø îëàúàãëàð. Åéíè çàìàíäà, áó ñÿéàùÿò éåíè òÿäðèñ èëè ÿðÿôÿñèíäÿ øàýèðäëÿðèìèçÿ õîø ÿùâàë-ðóùèééÿ áÿõø åäÿúÿê. Áó äà ýÿëÿúÿêäÿ îíëàðûí éöêñÿê íàèëèééÿò ãàçàíìàëàðûíà ñòèìóë
âåðÿúÿê”.
Øÿùÿðäÿêè 3 íþìðÿëè ìÿêòÿáèí øàýèðäëÿðè Ôóàä ßëèéåâ
âÿ Çàóð Ìÿììÿäîâ áó àêñèéà èëÿ áàüëû þç öðÿê ñþçëÿðèíè
áþëöøöáëÿð. Áèëäèðèáëÿð êè, èëê äÿôÿäèð Ãóáà-Ãóñàð ðàéîíëàðûíà ýåäèðèê: “Ãóáà äà áèçèì øÿùÿð êèìè ýþçÿëäèð. Áó
òóð-àêñèéà çàìàíû ùÿð áèð øàýèðä ýþðìÿäèéè éåðëÿðè òàíûìàã, òàðèõè, ìàääè-ìÿäÿíèééÿò àáèäÿëÿðè èëÿ éàõûíäàí òàíûø îëìàã èìêàíû ÿëäÿ åäèð. Áèç áåëÿ åêñêóðñèéàëàðûí òÿøêèëèíÿ ýþðÿ Ïðåçèäåíòèìèçÿ äÿðèí ìèííÿòäàðëûüûìûçû áèëäèðèðèê. Áèç öìèä åäèðèê êè, Ãóáàäà Ñîéãûðûìû Ìåìîðèàë Êîìïëåêñèíè äÿ ýþðÿúÿéèê”.
Ìÿðàñèì áàøà ÷àòäûãäàí ñîíðà 40 íÿôÿð ìèíýÿ÷åâèðëè
ìÿêòÿáëè ùÿð úöð øÿðàèòè îëàí àâòîáóñëà þëêÿìèçèí øèìàë
ðàéîíëàðûíà éîëà ñàëûíûá.
6
www.yeniazerbaycan.com
20 àâãóñò 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 148 (4307)
Áèëñèí Àíà Òîðïàã, åøèòñèí Âÿòÿí...
Ùÿð áèð àçÿðáàéúàíëû ÿëèíÿ ñèëàù ýþòöðöá òîðïàãëàðûìûçû éàüû òàïäàüûíäàí õèëàñ åòìÿê ÿçìèíäÿäèð
éîëóíäà ãóðáàí âåðìÿéÿ, Âÿòÿíèíèí
âÿ õàëãûíûí ìàðàüûíû äàùà óúà òóòìàüà ùàçûð îëìàëûñàí. Áÿçÿí äåéèðëÿð êè, âÿòÿíïÿðâÿðëèê ùèññè óøàüà, èëê
íþâáÿäÿ, àòàäàí, àíàäàí êå÷ìÿëèäèð. Ðàçûëàøìàìàã îëìóð. Ìÿùç àèëÿ
óøàüû åëÿ òÿðáèéÿ åäÿ áèëÿð êè, î Âÿòÿíÿ, òîðïàüà, åëÿ-îáàéà, îðäóéà,
øÿùèäëÿðÿ ìÿùÿááÿò ðóùóíäà, äöøìÿíÿ èñÿ íèôðÿò ùèññëÿðè èëÿ áþéöñöí...
20 èëäÿí àðòûãäûð êè, òîðïàãëàðûìûçû
èøüàë àëòûíäà ñàõëàéàí äöøìÿíëÿðèìèç çàìàí êå÷äèêúÿ ÿðàçèëÿðèìèçèí
èòèðèëìÿñè èëÿ áàðûøàúàüûìûçû äöøöíöðëÿð. Ëàêèí äöøìÿí áèëìÿëèäèð êè,
ùÿð êå÷ÿí ýöí áèçèì ãÿëáèìèçäÿêè
òîðïàã íèñýèëèíè äàùà äà àëîâëàíäûðûð,
áó íèñýèë úÿñóð Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðèíè
àääûì-àääûì ãÿëÿáÿéÿ êþêëÿéèð.
Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðè èñÿ ãàíû, úàíû
áàùàñûíà áèð àí áåëÿ òÿðÿääöä åòìÿäÿí áó òîðïàãëàðû àçàä åòìÿéÿ ùàçûðäûð. Ùÿð ùàëäà áèð ìöääÿò þíúÿ
úÿáùÿ áþëýÿñèíäÿ áàø âåðÿíëÿð, äàùà äîüðóñó, ÿñýÿðëÿðèìèçèí äöøìÿíèí òÿõðèáàò÷û ùöúóìëàðûíûí ãàðøûñûíû
ãÿùðÿìàíúàñûíà àëìàñû äà äåéèëÿíëÿðè òÿñäèãëÿéèð. Ìÿëóìàò ö÷öí áèëäèðÿê êè, ìöäàôèÿ íàçèðè ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâóí 3 àâãóñò
2014-úö èë òàðèõëè ÿìðèíÿ ÿñàñÿí
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí “Ùÿðáè
õèäìÿòäÿ ôÿðãëÿíìÿéÿ ýþðÿ” ìåäàëû
ùàããûíäà” ßñàñíàìÿéÿ ìöâàôèã
îëàðàã, ñîí âàõòëàð äöøìÿíëÿðèìèçèí
Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèìèçèí ìþâãåëÿðèíÿ
áàñãûíû çàìàíû ùÿëàê îëìóø ùÿðáè
ãóëëóã÷óëàð þëöìöíäÿí ñîíðà “Ùÿðáè
õèäìÿòäÿ ôÿðãëÿíìÿéÿ ýþðÿ” 3-úö
äÿðÿúÿëè ìåäàë èëÿ òÿëòèô åäèëèáëÿð. Îíëàðäàí áèðè äÿ ÿñýÿð Ãàðéàüäû Åëäàð
îüëó ßùìÿäîâäóð. Ãåéä åäÿê êè,
Ãàðéàüäû ßùìÿäîâ 1992-úè èëäÿ
Àüäàì ðàéîíóíóí Ñàéáàëû êÿíäèíäÿ
àíàäàí îëóá. 1 àâãóñò 2014-úö èëäÿ
Àüäàì ðàéîíóí ×ûðàãëû êÿíäèíäÿ
øÿùèä îëóá.
Ìÿíèìëÿ ôÿõð
åäÿúÿêñèíèç...
Áó, áèð ãàéäàäûð. Äöíéàéà ýÿëèøèìèçäÿí ñåâèíÿí âàëèäåéíëÿðèìèç ñåâèá-ñå÷èá áèçÿ àäëàð âåðèðëÿð. Ñÿñëÿíìÿñè êèìè, ìÿíàñû äà ýþçÿë îëàí
àäëàð. Àðçóëàðû äà áó îëóð êè, þâëàäëàðû áó àäëàðà ëàéèã èíñàí, âÿòÿíäàø
îëñóíëàð. Àììà ùÿéàòäûð. Êèìèìèç
áó àäëàðû ÿìÿëèìèç-èøèìèçëÿ äîüðóëäóð, êèìèìèçñÿ... ñàäÿúÿ, î àäëàðëà
÷àüðûëûðûã.
Âÿòÿíïÿðâÿðëèê åëÿ áèð öëâè ùèññäèð
êè, áöòöí øÿõñè ìàðàãëàðûíû Âÿòÿí
äÿäèð. Ìÿí áóíà èíàíûðàì. Àëëàùäàí àðçó åäèðÿì êè, òþêöëÿí ãàíëàð
éåðäÿ ãàëìàñûí. Áèç ùÿð çàìàí
Ïðåçèäåíòèìèç, Àëè Áàø Êîìàíäàí
Èëùàì ßëèéåâèí ÿìðèíÿ ùàçûðûã. Àëëàù ö÷ðÿíýëè áàéðàüûìûçû ùÿð çàìàí ÿí óúà çèðâÿëÿðäÿ äàëüàëàíäûðñûí”.
Èíàíûðûã êè, òåçëèêëÿ
øÿùèäëÿðèìèçèí ãèñàñû
àëûíàúàã...
Àüäàì ðàéîíó 18 ñàéëû êþ÷êöí
òàì îðòà ìÿêòÿáèíèí äèðåêòîðó Ñöðàééÿ Áàéðàìîâà äåéèð êè, Ãàðéàüäû
ùàããûíäà äàíûøìàã ÷îõ ÷ÿòèíäèð:
“Îíóí ùÿðÿêÿòëÿðè ùÿëÿ äÿ ýþçëÿðèìèí þíöíäÿí ýåòìèð. Àüûëëû âÿ ñà-
Øÿùèäèí àòàñû Åëäàð Èñà îüëó ßùìÿäîâ áèëäèðèá êè, Ãàðéàüäû îëäóãúà
âÿòÿíïÿðâÿð îëóá: “Îüëóìóí ëàï
óøàãëûãäàí ùÿðáèéÿ áþéöê ùÿâÿñè
îëóá. ßñýÿðëèê éàøû ÷àòàíäà áöòöí
úàâàíëàð êèìè î äà ùÿðáèéÿ éîëëàíäû. Òîâóç ðàéîíóíäà ùÿðáè õèäìÿòèíè áèòèðäè. Áèð èë ñîíðà þç èñòÿéè èëÿ,
óøàãëûã àðçóñóíó ýåð÷ÿêëÿøäèðäè. Áåëÿ êè, Ãàðéàüäû ßùìÿäîâ Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíäÿ ìöääÿòäÿí àðòûã
õèäìÿò åäÿí (ÌÀÕÅ) ùÿðá÷è êèìè úÿáùÿéÿ éîëëàíäû. 3 àé Àüäàì ðàéîíóíóí úÿáùÿ áþëýÿñèíäÿ Âÿòÿíèíèí êåøèéèíè ÷ÿêÿí
îüëóì 22 éàøûíäà øÿùèä îëäó.
Ùÿðáèéÿ ýåäÿíäÿ îüëóì äåìèøäè êè, “ìÿí øÿùèä îëìàüà
ýåäèðÿì”. Ùÿòòà àíàñûíà äåìèøäè êè, øÿùèä îëäóüóì ö÷öí
ìÿíèìëÿ ôÿõð åäÿúÿêñèíèç”.
Øÿùèä àòàñû îíó äà âóðüóëàéûá êè, Ãàðéàüäû îëäóãúà ñàäÿ,
ýöëÿðöç, äîñòúàíëû, ñÿìèìè, ìåùðèáàí áèð ýÿíú èäè: “Îíóí êèìè
îüóëëàðà Âÿòÿí ùÿìèøÿ åùòèéàú äóéóá. Ýÿíúëÿðèìèçÿ ñÿñëÿíèðÿì:
Ãÿùðÿìàíëûüà àïàðàí éîëäà ùå÷
áèð ìàíåÿ éîõäóð, øÿùèä àäûíû ùÿð
êÿñ ãàçàíà áèëÿð. Áèð øÿðòëÿ êè, ñèçëÿð áèð ýÿíú êèìè Âÿòÿíè ñåâÿñèíèç,
ôÿäàêàð îëàñûíûç, äöøìÿí öçÿðèíÿ
úÿñàðÿòëÿ éåðèéèá, ùÿðáè òàïøûðûãëàðû éåðèíÿ éåòèðìÿê ö÷öí ùå÷ íÿäÿí
÷ÿêèíìÿéÿñèíèç”.
Ýöëÿðöç âÿ øÿí
áèð äÿëèãàíëû...
Øÿùèäèí ÿìèñè Ìóñà ßùìÿäîâ
Ãàðéàüäûíûí òÿáèÿòÿí ÷îõ ýöëÿðöç,
øÿí îëäóüóíó äåéèð: “Ùÿðáè õèäìÿòäÿí ñîíðà ùÿðá÷è êèìè îðäó ñûðàëàðûíäà õèäìÿò åòìÿéÿ öñòöíëöê
âåðìèøäè. Ãàðéàüäûíûí áþéöê ãàðäàøû Àüäàì Ðàéîí Ïîëèñ Øþáÿñèíäÿ ÷àëûøûð, îðòàíúûë ãàðäàøû èñÿ
Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíäÿ èøëÿéèð. Áó ö÷ ãàðäàøûí ö÷ö äÿ Âÿòÿíÿ
ëàéèã þâëàäëàð èäèëÿð. Ãàðéàüäû øÿùèä îëäó. Áó ýöí ùÿð áèð àüäàìëû,
ùÿð áèð àçÿðáàéúàíëû Âÿòÿí óüðóíäà øÿùèä îëìàüà ùàçûðäûð. Ùÿð áèð
àüäàìëû, ùÿð áèð àçÿðáàéúàíëû ÿëèíÿ ñèëàù àëûá òîðïàãëàðûìûçû éàüû
òàïäàüûíäàí õèëàñ åòìÿê ÿçìèí-
êèò îüëàí èäè. Äàâðàíûøû èëÿ áöòöí
óøàãëàðäàí ôÿðãëÿíÿðäè. Áèëèðäèì
êè, ìóñèãèéÿ áþéöê ìàðàüû âàð.
Ùÿð áèð Ãàðàáàü þâëàäûíû äèíäèðñÿí, ìóüàìû, ìóñèãèíè ñåâèð. Ãàðéàüäû äà åëÿ èäè. “Óøàãëàð áèçèì
ýÿëÿúÿéèìèçäèð” - äåéèðëÿð. Ãàðéàüäû äà áèçèì ìÿêòÿáèí ñàéûëûáñå÷èëÿí éåòèðìÿñè êèìè éàääàøëàðäà ãàëàúàã. Àììà åéíè çàìàíäà,
îíó áèð Øÿùèä êèìè äÿ àðòûã áöòöí
Àçÿðáàéúàí òàíûéûð.
Ìöÿëëèìëÿð ö÷öí øàýèðäëÿð ÿçèçäèð. Îíëàðûí õîø ñÿäàñû áèçè ñåâèíäèðäèéè êèìè, êÿäÿðëÿðè äÿ áèçè öçöð.
Øÿùèäëèê íÿ ãÿäÿð çèðâÿ îëñà äà, î
çèðâÿ ùÿð áèðèìèç ö÷öí áèð èíñàí èòêèñèäèð. Î çèðâÿ áèçèì ö÷öí öçöúöäöð. Èíàíûðûã êè, øÿùèäëÿðèìèçèí ãàíû éåðëÿ ãàëìàéàúàã. Õàëãûìûçûí
ãåéðÿòëè îüóëëàðû ÷îõäóð. Îíëàð ìöùàðèáÿ ÿìðèíè ýþçëÿéèðëÿð. Ìöùàðèáÿ ÿìðè îëñà, áèçèì îüóëëàðûìûç Èðÿâàíà ãÿäÿð ýåäÿ áèëÿðëÿð. Ãàðéàüäû
áèçèì ö÷öí éàøàéûð. Îíó âóðàí åðìÿíè àë÷àãëàðû èñÿ ýöíäÿ íå÷ÿ äÿôÿ ëÿíÿòëÿíèð. Àëëàù Ãàðéàüäûéà âÿ
åëÿúÿ äÿ, ðåñïóáëèêàìûçûí áöòöí
øÿùèäëÿðèíÿ ðÿùìÿò åëÿñèí”.
Î, þç úàíûíû Âÿòÿíÿ
ãóðáàí äåäè...
Ãàðéàüäûíûí ðèéàçèééàò ìöÿëëèìè
Ðþâøÿí ßùìÿäîâ äà øÿùèä øàýèðäèíè õîø ùèññëÿðëÿ õàòûðëàéûð: “Áÿëè, øÿùèäëèê çèðâÿäèð. Ìÿíèì øàýèðäèì
Ãàðéàüäû î çèðâÿéÿ ãàëõäû. Îíóí
âÿòÿíïÿðâÿð áèð ýÿíú îëìàñû ìÿíèì ùÿð äÿôÿ äèããÿòèìè ÷ÿêèðäè.
Áåøèíúè ñèíèôäÿ îõóéàðêÿí àðòûã þç
éîëóíó ñå÷ìèøäè. Ùÿðá÷è îëàúàüûíà ñþç âåðìèøäè. Âÿòÿíèí èøüàëäà
îëìàñû îíó ðàùàò áóðàõìûðäû. Î,
þç úàíûíû Âÿòÿíÿ ãóðáàí äåäè. Íÿ
ãÿäÿð Àçÿðáàéúàí âàð, Ãàðéàüäûíûí àäû äà äèýÿð øÿùèäëÿðèìèç êèìè
éàøàéàúàã”.
ÎÊÒÀÉ
Àçÿðáàéúàíäà áèçíåñ ôÿàëèééÿòèíèí èíñàí
ùöãóãëàðûíà òÿñèðè ùÿð çàìàí äèããÿòäÿ ñàõëàíûëûð
ÁÌÒ-íèí Èíñàí Ùöãóãëàðû Øóðàñûíûí áèçíåñ âÿ èíñàí ùöãóãëàðû öçðÿ
Èø÷è ãðóïóíóí öçâëÿðè Àçÿðáàéúàí
Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãëàðû Êîíôåäåðàñèéà-
ñûíäà îëóáëàð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ýþðöøäÿ
êîíôåäåðàñèéàíûí ñÿäðè Ñÿòòàð Ìåùáàëûéåâ ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóìóí
ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ ãîíàãëàðà ìÿëóìàò âåðèá. Î áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíäà áèçíåñ ôÿàëèééÿòèíèí èíñàí ùöãóãëàðûíà òÿñèðè ùÿð çàìàí äèããÿòäÿ
ñàõëàíûëûð, áó èñòèãàìÿòäÿ éåíè òÿúðöáÿëÿð þéðÿíèëèð.
ÁÌÒ-íèí Èíñàí Ùöãóãëàðû Øóðàñûíûí áèçíåñ âÿ èíñàí ùöãóãëàðû öçðÿ
Èø÷è ãðóïóíóí öçâö Ïóâàí Ñåëâàíàòàí ñöðÿòëè èãòèñàäè àðòûìûí îëäóüó,
þçÿë ñåêòîðóí èíêèøàô åòäèéè þëêÿëÿðäÿ ùÿìêàðëàð èòòèôàãëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
èíñàí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû âÿ áó
ùöãóãëàðûí ïîçóëìàñûíûí ãàðøûñûíûí
àëûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñèíèí àïàðûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè áèëäèðèá.
“Àçÿðñó” ÀÑÚ-íèí äÿñòÿéè èëÿ Ýÿíúÿäÿ Ãÿðá çîíàñû öçðÿ
“Êîìïëåêñ Òÿëèì Ïðîãðàìû”íûí ðÿñìè à÷ûëûøû îëóá
Äöíÿí “Àçÿðñó” À÷ûã Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòèíèí “Ðåýèîíàë Òÿëèì Èíêèøàô
Ïðîãðàìû-1” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí äÿñòÿéè èëÿ
òÿøêèë åòäèéè Ãÿðá çîíàñû öçðÿ “Êîìïëåêñ Òÿëèì Ïðîãðàìû”íûí ðÿñìè à÷ûëûøû
îëóá. Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
àêò çàëûíäà áàø òóòàí òÿäáèðäÿ “Àçÿðñó” ÀÑÚ-íèí ìÿñóë èø÷èëÿðè, Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí çèéàëûëàðû, èúòèìàèééÿò âÿ ÊÈÂ
íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ Ýÿíúÿ øÿùÿð
Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí Û ìöàâèíè
Ìèêàéûë Çåéíàëîâ à÷ûá.
“Àçÿðñó” ÀÑÚ-íèí ñÿäðèíèí èñòèñìàð öçðÿ ìöàâèíè Êþ÷ÿðëè Ùÿñÿíîâ,
ÀÑÚ-íèí “Áèðëÿøìèø Ñóêàíàë” ÌÌÚíèí äèðåêòîðó Åòèáàð Ìÿììÿäîâ ÷ûõûø
åäÿðÿê áèëäèðèáëÿð êè, “Àçÿðñó” À÷ûã
Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè ãàðøûñûíäà äóðàí
êîìïëåêñ òÿäáèðëÿð ïëàíûíûí, î úöìëÿäÿí ýåíèø ìèãéàñëû ëàéèùÿëÿðèí èúðàñûíäà áåéíÿëõàëã òÿúðöáÿíè, ãàáàãúûë òåõíîëîýèéàëàðäàí, ìöàñèð èííîâàòèâ èäàðÿåòìÿ, èíôîðìàñèéà ðåñóðñëàðûíäàí
ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿíè ÿñàñ ýþòöðöð. Áóíëàðû íÿçÿðÿ àëàðàã úÿìèééÿòèí ìöòÿõÿññèñëÿðè ìöòÿìàäè îëàðàã þëêÿ äàõèëèíäÿ âÿ õàðèúäÿ òÿøêèë îëóíàí òÿëèìëÿðÿ úÿëá åäèëèðëÿð. Áó ïðîñåñèí äàâàìû
îëàðàã “Àçÿðñó” ÀÑÚ “Ðåýèîíàë Òÿëèì
Èíêèøàô Ïðîãðàìû-1” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàíûí ðåýèîíëàðûíäà, î úöìëÿäÿí
úÿìèééÿòèí òàáå÷èëèéèíäÿ îëàí òþðÿìÿ
ñÿùìäàð úÿìèééÿòëÿðäÿ âÿ “Áèðëÿøìèø
Ñóêàíàë” ÌÌÚ-íèí òàáåëèéèíäÿ îëàí
ñóêàíàë èäàðÿëÿðèíäÿ ìöõòÿëèô èñòèãàìÿòëÿðè ÿùàòÿ åäÿí “Êîìïëåêñ òÿëèì
ïðîãðàìû”ëàðûíûí èúðàñûíà ñòàðò âåðèá.
Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ òÿøêèë îëóíàí áó òÿëèìëÿðäÿ éàðàäûëàí øÿðàèòÿ ýþðÿ øÿùÿð
èúðà ùàêèìèééÿòèíèí ðÿùáÿðëèéèíÿ äÿðèí
òÿøÿêêöðëÿðèíè áèëäèðÿí íàòèãëÿð “Àçÿðñó” ÀÑÚ-íèí ðÿùáÿðëèéè àäûíäàí øÿùÿð
ðÿùáÿðëèéèíÿ ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì åäèáëÿð.
Õàòûðëàäàã êè, ùàçûðäà Ãÿðá áþëýÿñèíè ÿùàòÿ åäÿí âÿ ìÿðêÿç îëàðàã
Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí ñå÷èëäèéè 11 øÿùÿð âÿ
ðàéîí öçðÿ (Ýÿíúÿ ÒÑÚ, Àüñòàôà ÑÊÈ,
Äàøêÿñÿí ÑÊÈ, Ýÿäÿáÿé ÑÊÈ, Ýîðàíáîé ÑÊÈ, Ýþéýþë ÑÊÈ, Íàôòàëàí ÑÊÈ,
Ãàçàõ ÑÊÈ, Ñàìóõ ÑÊÈ, Øÿìêèð ÑÊÈ
âÿ Òîâóç ÑÊÈ) êîìïëåêñ òÿëèìëÿð êå÷èðèëÿúÿê. Öìóìèëèêäÿ 1500 íÿôÿðÿ éàõûí èø÷èéÿ 9 èñòèãàìÿò öçðÿ òÿëèìëÿðèí
âåðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Áóíëàðäàí
263 íÿôÿð èø÷èíèí Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëÿúÿê òÿëèìëÿðÿ úÿëá îëóíìàñû ïëàíëàøäûðûëûð.
10 ñåíòéàáðàäÿê äàâàì åäÿúÿê
òÿëèìëÿð èíòåðàêòèâ-äèñêóññèîí ñåìèíàð âÿ ïðàêòèêè ìÿøüÿëÿëÿð ôîðìàòûíäà
ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê. Òÿëèìëÿðè ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ áàøà âóðìóø èø÷èëÿð ñîíäà
“Àçÿðñó” ÀÑÚ-íèí “Äàõèëè òÿëèì÷èëÿðèí
òÿëèìè” ëàéèùÿñè öçðÿ íàìèçÿäëÿðèí ñå÷èëìÿñè âÿ ùàçûðëàíìàñû ëàéèùÿñèíÿ
äàõèë åäèëÿúÿêëÿð. Òÿëèì ìöääÿòèíäÿ
òÿëèì÷èëÿðèí âÿ èøòèðàê÷ûëàðûí àñóäÿ
âàõòëàðûíû ñÿìÿðÿëè êå÷èðìÿê ö÷öí
ìöõòÿëèô ñîñèàë ïðîãðàìëàð ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿêäèð.
Àçÿðáàéúàíûí âÿ Ìîëäîâàíûí ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðû
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôû ìöçàêèðÿ îëóíóá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Ýÿíúëÿð Òÿøêèëàòëàðû Ìèëëè Øóðàñûíûí (ÀÐÝÒÌØ) ñÿäðè Øàùèí
Ñåéèäçàäÿ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ
îëàí Ìîëäîâàíûí ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè Îêòàâèàí Áîäèøòéàíóíóí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
ÀÐÝÒÌØ-äàí áèëäèðèáëÿð êè,
ýþðöøäÿ Ø.Ñåéèäçàäÿ Øóðàíûí
ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ ãîíàãëàðà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá. Î, ãóðóìóí
“3Ý” ñòðàòåýèéàñû âÿ ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðû èíñòèòóòóíóí ýöúëÿíäèðèëìÿñè,
îíëàðûí éåðëè âÿ áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ
ÿìÿêäàøëûüûíûí òÿìèí îëóíìàñû âÿ
ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíÿ äÿñòÿê èñòèãàìÿòëÿðè öçðÿ ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äàíûøûá.
Ñþùáÿò çàìàíû èêè þëêÿíèí ýÿíúëÿð
òÿøêèëàòëàðû àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ìÿñÿëÿëÿðèíÿ òîõóíóëóá. Ìîëäîâàíûí
Ýÿíúëÿð Òÿøêèëàòëàðû Ìèëëè Øóðàñû èëÿ ñûõ ÿëàãÿëÿðèí ìþâúóä îëäóüóíó âóðüóëàéàí Ø.Ñåéèäçàäÿ àðòûã ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè âÿ áèðýÿ ôÿàëèééÿòëÿðèí ïëàíëàøäûðûëäûüûíû áèëäèðèá.
Íàçèð Î.Áîäèøòéàíó ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè, þëêÿëÿðèìèçèí ýÿíúëÿðè àðàñûíäà òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíèí àïàðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ ÀÐÝÒÌØ ñÿäðèíè Ìîëäîâàéà äÿâÿò åäèá.
7
www.yeniazerbaycan.com
20 àâãóñò 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 148 (4307)
Ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí “ìöäàôèÿ
êîìèòÿñè” îéóíó íÿéÿ õèäìÿò åäèð?
Ðàäèêàë
ìöõàëèôÿò
äöøÿðýÿñèíèí òÿìñèë÷èëÿðè àíòèìèëëè ìÿðêÿçëÿðäÿí
ïóë ãîïàðòìàã ö÷öí çàìàí-çàìàí îðòàéà éåíè
“èäåéà”ëàð àòûðëàð. Âÿ áó
äÿôÿ äÿ åéíè ùàë ìöøàùèäÿ åäèëèð. Áåëÿ êè, þëêÿ
ãàíóíëàðûíû ïîçàí, ìèëëè
ìàðàãëàðûìûçà çèää îëàðàã åðìÿíèëÿðÿ õèäìÿò÷èëèê åäÿí, âåðýèäÿí éàéûíàí, âÿçèôÿ ñÿëàùèééÿòëÿðèíè àøàðàã úèíàéÿò ìÿñóëèééÿòè éàðàäàí âÿ “ùöãóã
ìöäàôèÿ÷èñè” ìàñêàñû àðõàñûíäà ýèçëÿíÿíëÿðèí ãàíóí
ãàðøûñûíäà úàâàá âåðìÿñè ðàäèêàëëàðû áèð ãÿäÿð ïÿæìöðäÿ åòìÿêëÿ éàíàøû, îíëàðûí ãàðøûëàðûíäà éåíè “öôöãëÿð”
äÿ à÷ûá. Äàùà äÿãèã äåñÿê, ñîí
âàõòëàðà ãÿäÿð þçöíö “ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè” àäëàíäûðàðàã ìèí áèð îéóíäàí ÷ûõàí, ùÿì÷èíèí, ãàíóíó ïîçàðàã, úèíàéÿò òþðÿäÿðÿê ùÿáñÿ äöøÿí
øÿõñëÿðèí éàõûíëàðûíäàí ïóë ãîïàðòìàã ö÷öí áó òèï úèíàéÿòêàðëàðû éàëàíäàí “ñèéàñè ìÿùáóñ” åëàí åäÿíëÿðèí þçëÿðè áó äÿôÿ “âàñèòÿéÿ” ÷åâðèëèáëÿð. Áåëÿ êè, “ñèéàñè ìÿùáóñ” àëâåðè
èëÿ ìÿøüóë îëàí åðìÿíèïÿðÿñò “ùöãóã ìöäàôèÿ÷èëÿðèíèí” úèíàéÿò ìÿñóëèééÿòèíÿ úÿëá îëóíìàñû ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí “ìöäàôèÿ êîìèòÿñè” îéóíóíó áàøëàòìàñûíà ðÿâàú âåðèá.
Ëàêèí, ðàäèêàë äöøÿðýÿ áó èøäÿ äÿ
þçöíö ýöëöíú âÿçèééÿòÿ ãîéóá. Î
ìÿíàäà êè, áó ìÿñÿëÿäÿí ñïåêóëéàñèéà âàñèòÿñè êèìè èñòèôàäÿ åäÿðÿê
õàðèúè åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðäÿí ïóë
ãàçàíìàã ôèêðèíäÿ îëàí äàüûäûúû äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðè éåíÿ äÿ èêèéÿ áþëöíöáëÿð. Áó äÿôÿ äÿ “ìöäàôèÿ êîìèòÿñè” àäû àëòûíäà áèð òÿðÿôäÿ Èñà Ãÿìáÿð, äèýÿð òÿðÿôäÿ ßëè Êÿðèìëè îòóðóá.
Äàùà äÿãèã äåñÿê, áèð íå÷ÿ ýöí þíúÿ ÊÕÚÏ ãÿðàðýàùûíäà òîïëàøàðàã
áåëÿ áèð ãóðóì éàðàòäûüûíû åëàí åäÿí
ÊÕÚÏ âÿ “Ìöñàâàò”ûí àðäûíäàí
ÀÕÚÏ âÿ éà “Ìèëëè øóðà” (èêèñè äÿ åéíè øåéäèð. Òÿêúÿ àäëàðû âÿ ñÿäðëÿðè
àéðûäûð) áó àääà èêèíúè “êîìèòÿíè” éàðàäûá.
Òÿáèè êè, ÿëëÿðèíÿ äöøÿí ùÿð áèð
ôöðñÿòäÿí éàðàðëàíìàãëàðû äàüûäûúûëàðûí ùÿð çàìàíêû “ìÿðÿçäèð”. Âÿ áó
äÿôÿ äÿ ýóéà “ìöäàôèÿ êîìèòÿñè” àäû
àëòûíäà éåíè ïóë òÿëÿñè éàðàòìàãëà,
ÿñëèíäÿ, ðàäèêàë äöøÿðýÿ þç èñòÿéèíè,
øóðà” àäëàíàí ñàòãûíëàð
êëóáóíóí ìàðèîíåò ñÿäðèíäÿí þç ìÿãñÿäëÿðè
ö÷öí èñòèôàäÿ åäèð.
Ú.Ùÿñÿíîâ äà þçöíöí
øÿõñè ìàðàãëàðûíû òÿìèí
åòìÿê ö÷öí ß.Êÿðèìëèíèí “÷àëäûüû ùàâà èëÿ îéíàéûð”.
Ìöñàâàò Ïàðòèéàñû
èñÿ áó “éåì éåðèíè” áèðäÿôÿëèê îëàðàã ÀÕÚÏ-éÿ
áóðàõìàã íèééÿòèíäÿ
äåéèë. Åëÿ áó ñÿáÿáäÿíäèð êè,
äàùà úÿëä òÿðïÿíÿðÿê áèðèíúè
“êîìèòÿíè” Ìöñàâàò Ïàðòèéàñû þç ÿòðàôûíäà ôîðìàëàøäûðäû. Áó ýöí èñÿ ùÿðÿñè ÿëèíäÿ áèð “áÿéàíàò” õàðèúè òÿøêèëàòëàðûí, ñÿôèðëèêëÿðèí
ãàïûñûíäà íþâáÿ ýþçëÿéèðëÿð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, ìÿñÿëÿéÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ äà ãåéä
åäèá êè, áåëÿëÿðè ùÿáñ îëóíàíëàðûí âàëèäåéíëÿðèíäÿí, éàõóä äà îíëàðûí éàõûí ÿòðàôëàðûíäàí ïóë àëàðàã, àéðû-àéðû èíñòàíñèéàëàðà “ñèéàñè ìÿùáóñ” ñèéàùûëàðû òÿãäèì åäèðëÿð. Áàõìàéàðàã
êè, îíëàð êîíêðåò îëàðàã úèíàéÿò òþðÿòìèø øÿõñëÿðäèðëÿð: “Îíëàð þçëÿðèíÿ ñÿðô åòìÿéÿí àäàìëàðû äåéèë,
ìÿùç ñÿðô åäÿí àäàìëàðû, éÿíè
ìàëèééÿ áàõûìûíäàí ìàðàãëàðûíà
úàâàá âåðÿí øÿõñëÿðè äÿðùàë “ñèéàñè ìÿùáóñ”àäëàíäûðûðëàð”.
“Èíäè áÿçè ïàðòèéàëàð àðàñûíäà
èêèòèðÿëè ìöíàñèáÿòëÿð éàðàíûá” - äåéÿí Ñèéàâóø Íîâðóçîâ ùÿìèí òÿðÿôëÿðÿ àéðû-àéðû õàðèúè òÿøêèëàòëàð òÿðÿôèíäÿí òÿëèìàòëàðûí âåðèëäèéè ãÿíàÿòèíäÿäèð: “Îíëàðà ìöõòÿëèô õàðèúè òÿøêèëàòëàðäàí àéðû-àéðûëûãäà òàïøûðûãëàð
ýÿëèð. Ìÿñÿëÿí, ÀÕÚÏ áöòþâëöêäÿ
Ëåéëà âÿ Àðèô Éóíóñóí ìöäàôèÿ÷èñèíÿ ÷åâðèëèáäèð. ×öíêè ùÿìèí ìÿíáÿëÿðäÿí îíëàð êèôàéÿò ãÿäÿð ìàëèééÿ äÿñòÿéè àëûðëàð. Áåëÿëèêëÿ, îíëàð òÿøêèëàòëàðûí àäû ôÿðãëè îëñà äà,
åéíè ìÿíáÿäÿí, åéíè ìÿãñÿä ýöäÿí òàïøûðûãëàð àëûðëàð âÿ áó òàïøûðûãëàðà äà õèäìÿò åäèðëÿð”.
Ñîíäà îíó ãåéä åäÿê êè, úÿìèééÿò ùÿð øåéè îëäóüó êèìè ýþðöð âÿ äÿéÿðëÿíäèðèð. Ìÿùç áóíà ýþðÿ äÿ, ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí îéíàäûüû ÷èðêèí îéóíëàð, ðåàëëàøäûðìàã èñòÿäèéè àíòèìèëëè
ïëàíëàð òåç áèð çàìàíäà èôøà îëóíóð.
Âÿ éà åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðäÿí ïóë ãîïàðòìàã
èñòÿéè äöøÿðýÿäàõèëè éåíè ñàâàøà ñÿáÿá îëóá
àðçóñóíó îðòàéà ãîéìóø îëóá.
Áåëÿëèêëÿ, èêè “êîìàíäàéà” áþëöíÿðÿê “ìöäàôèÿ” îéóíó îéíàéàí ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí òÿìñèë÷èëÿðè ãàðøû
òÿðÿôè èòòèùàì åäèð, þçëÿðèíè “ÿñàñ” êèìè ãÿëÿìÿ âåðìÿê ö÷öí áöòöí
“ïëàíëàðûíû” áÿéàí åäèðëÿð. Ìÿñÿëÿí,
Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí òÿøÿááöñö èëÿ
éàðàíàí “ìöäàôèÿ êîìèòÿñè”íäÿ òÿìñèë îëóíàí ÀÄÏ ñÿäðè Ñÿðäàð Úÿëàëîüëó áèëäèðèá êè, ùÿáñ îëóíàíëàðûí
ìöäàôèÿñè àðõà ïëàíà êå÷èá âÿ îðòàäà ìöÿééÿí ìÿãàìëàðà, ìàðàãëàðà
ýþðÿ ìöõàëèôÿò ïàðòèéàëàðû áèð-áèðè èëÿ
áîüóøóð. ßëè Êÿðèìëèíèí îíëàðûí “êîìèòÿñèíÿ” ãîøóëìàìàñûíà ìöíàñèáÿò áèëäèðÿí Ñÿðäàð Úÿëàëîüëó, “áåëÿ
áèð ñþç âàð, îüðó åëÿ áàüûðäû êè,
äîüðóíóí áàüðû éàðûëäû. ßëè Êÿðèìëè âÿ ÿòðàôû ìÿùç îüðóäóð” äåéèá.
Î, ß.Êÿðèìëèíèí ìÿãñÿäèíèí áó
èøäÿí ïóë ãàçàíìàã îëäóüóíó áèëäèðèá: “Ùÿáñ îëóíàíëàðûí àðõàñûíäàí
ñèéàñè êàïèòàë òîïëàìàüà úÿùäëÿð
åòìÿê ÿõëàãñûçëûãäûð! Þçëÿðèíÿ ñèéàñè äèâèäåíä ãàçàíìàã ö÷öí äèýÿðëÿðèíÿ ãàðøû ãàðà ïèàð àïàðìàã
äà ÿõëàãñûçëûãäûð!”
Ýþðöíäöéö êèìè, áó èíñàíëàð þçëÿðè åòèðàô åäèðëÿð êè, ðàäèêàë äöøÿðýÿ
èêè ùèññÿéÿ ïàð÷àëàíàðàã “ìöäàôèÿ
êîìèòÿñè” ìÿñÿëÿñèíäÿí ïóë ãàçàíìàã âàñèòÿñè êèìè èñòèôàäÿ åòìÿê
íèééÿòèíäÿäèð. Áèð ñþçëÿ, äàüûäûúûëàð
ö÷öí ùå÷ áèð ìèëëè ìàðàüûí îëìàäûüû,
îíëàðûí, ñàäÿúÿ, øÿõñè ìÿíôÿÿòëÿðè
óüðóíà “ìöáàðèçÿ” àïàðäûãëàðû íþâáÿòè äÿôÿ îðòàéà ÷ûõìûø îëäó. Äèýÿð
òÿðÿôäÿí, ß.Êÿðèìëèíèí éàðàòäûüû “êîìèòÿ”íèí áàøûíà éåíèäÿí èðàäÿñèç
Úÿìèë Ùÿñÿíîâóí ýÿòèðèëìÿñè áèð äàùà ñöáóò åäèð êè, ÀÕÚÏ ñÿäðè “Ìèëëè
ÏßÐÂÈÇ
ÀÕÚÏ ßëè Êÿðèìëèíèí äèêòàòóðà ìÿíýÿíÿñèíäÿ
Éàõóä, ÀÕÚÏ ñÿäðèíèí éàðàòäûüû äþçöëìÿç øÿðàèò îíóí äåìîêðàòèéàéà íåúÿ ÿìÿë åòäèéèíè îðòàéà ãîéóð
Ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ ôóíêñèîíàëëûã áàõûìûíäàí ùå÷ áèð
þíÿì êÿñá åòìÿéÿí âÿ àóòñàéäåðëÿð ñûðàñûíäà éåð àëàí
ÀÕÚÏ-íèí ßëè Êÿðèìëèíèí äèêòàòóðà ìÿíýÿíÿñèíäÿ áîüóëäóüó
êèìñÿéÿ ñèðð äåéèë. ×öíêè àðòûã
áóíó ïàðòèéàíûí êå÷ìèø öçâëÿðè äÿ åòèðàô åäèðëÿð.
Äàùà äÿãèã äåñÿê, ðåàëëûã
áóíäàí èáàðÿòäèð êè, ùàçûðäà
ÀÕÚÏ ßëè Êÿðèìëèíèí ÿëáóéðóüó
ïàðòèéàñûíäàí þçýÿ áèð ìàùèééÿò êÿñá åòìèð. Ïàðòèéàíûí èêè
úöò, áèð òÿê òÿìñèë÷èëÿðèíèí ùàìûñû ßëè Êÿðèìëèíèí àüçûíà áàõàðàã òóòóãóøó êèìè îíóí äåäèêëÿðèíè òÿêðàðëàéûð âÿ ÀÕÚÏ
ñÿäðèíèí äèêòÿñè èëÿ îòóðóá äóðóðëàð. Áèð ñþçëÿ, áó ïàðòèéàäà
ñÿäðèí èðàäÿñèíäÿí êÿíàð ùå÷ íÿ áàø
âåðìèð. ßëè Êÿðèìëè ÿí õûðäà ìÿñÿëÿëÿðäÿ áåëÿ ùÿòòà þç ìöàâèíëÿðèíÿ äÿ øöáùÿ âÿ ùèêêÿ èëÿ éàíàøûð. Ìàëèééÿ ìÿñÿëÿëÿðè èñÿ ßëè Êÿðèìëèíèí, íåúÿ äåéÿðëÿð,
ÿí éàðàëû éåðèäèð. Áåëÿ êè, î, õàðèúäÿêè
àíòèìèëëè äàèðÿëÿðäÿí ÀÕÚÏ-éÿ éþíÿëäèëÿí èàíÿëÿðèí, ãðàíòëàðûí ùàãã-ùåñàáûíû
÷îõ ìÿõôè ãàéäàäà ùÿéàòà êå÷èðèð, áó
ìþâçóäà äàíûøìàã èñòÿéÿíëÿðèí äÿðùàë
“àüçûíäàí âóðóð”. Ìÿñÿëÿí, áèð ãÿäÿð
áóíäàí ÿââÿë ßëè Êÿðèìëèíèí õàðèúè
ôîíäëàð òÿðÿôèíäÿí ïàðòèéà öçâöíÿ ýþíäÿðèëÿí ìöêàôàòû, ùÿì÷èíèí, íÿçàðÿòèíäÿ îëàí ìÿòáóàò îðãàíûíûí ìàëèééÿ âÿñàèòèíè äÿäÿ ìàëû êèìè úèáèíÿ ãîéìàñû
èëÿ áàüëû ôàêòëàðûí öñòö à÷ûëàíäà, ÀÕÚÏ
ñÿäðèíèí ùå÷ òöêö äÿ òÿðïÿíìÿäè, ñàíêè
åëÿ áåëÿ äÿ îëìàëû èìèø.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, éóõàðûäà äà âóðüóëàäûüûìûç êèìè, ÀÕÚÏ-äÿ ßëè Êÿðèìëèíèí ñÿðò äèêòàòóðà ðåæèìè éàðàòäûüûíû
ïàðòèéàíûí êå÷ìèø òÿìñèë÷èëÿðè äÿ äÿôÿëÿðëÿ åòèðàô åäèáëÿð. “Áóíó ùàìûìûç
ñîñèàë-øÿáÿêÿëÿðäÿí äÿ àéäûíúà ýþðöðöê. Îíëàðûí áèð àìàëû âàð: Èëê íþâáÿäÿ, ïàðòèéàìûçûí ñÿäðè, ñîíðà äà
éåðèíäÿ íÿ ãàëàðñà, õàëã. Áåëÿëÿðè
ö÷öí ïàðòèéà ñÿäðè õàëãäàí ÷îõ éöêñÿêäÿ äàéàíûð. Ôèêèð âåðìèñèíèçñÿ,
ÀÕÚÏ-äÿ èêèíúè âÿ ö÷öíúö àäàìëàðûí ñþçëÿðè ùå÷ âàõò åøèäèëìÿéèá, î
çàìàí åøèäèëèá êè, ïàðòèéàíûí ñÿäðèíÿ
ùàíñûñà èðàä áèëèíÿí çàìàí”. Áó ñþçëÿðè ïàðòèéàäàêû äþçöëìÿç äèêòàòóðà ðåæèìèíÿ åòèðàç ÿëàìÿòè îëàðàã ÀÕÚÏ èëÿ
éîëëàðûíû àéûðàí Ìèðçÿ Ñàêèò äåéèá.
Ãåéä åäÿê êè, Ìèðçÿ Ñàêèò ÀÕÚÏäÿ ßëè Êÿðèìëèíèí éàðàòäûüû äèêòàòóðà
ðåæèìèíäÿí áåçèá ïàðòèéàäàí ýåäÿíëÿðÿ
éåýàíÿ íöìóíÿ äåéèë. Àñÿô Ãóëèéåâ âÿ
äèýÿðëÿðè äÿ áó ñûðàäàäûð. Áèð ìöääÿò
áóíäàí þíúÿ èñÿ ÀÕÚÏ-äÿ ìöøàâèð
ñòàòóñó äàøûéàí Ðÿñóë Ìèðùÿøèìëè ßëè
Êÿðèìëèíèí ÿëáóéðóüó ïàðòèéàñûíäàí
óçàãëàøûá.
ßëáÿòòÿ, ßëè Êÿðèìëèíèí þçö ìöõòÿëèô ìàíåâðëÿð èøëÿäÿðÿê äèããÿòè ïàðòèéàñûíäàêû èñòåôàëàðäàí éàéûíäûðìàã ö÷öí
÷îõñàéëû úÿùäëÿð ýþñòÿðèð. Ôÿãÿò, úèäàíû ÷óâàëäà ýèçëÿòìÿê ìöìêöí äåéèë.
Ïàðòèéàäàí èñòåôà âåðÿíëÿðèí, íåúÿ äåéÿðëÿð, äèëëÿðèíè äèíú ãîéìàìàëàðû èñÿ
ßëè Êÿðèìëèíè äàùà äà ïèñ âÿçèééÿòÿ
ñàëûð.
Áó ìÿíàäà ÀÕÚÏ-äÿí ñîíóíúó
ýåäÿí Ðÿñóë Ìèðùÿøèìëèíèí ðàäèêàëëàðûí íÿçàðÿòèíäÿ îëàí
ÊÈÂ-ëÿðÿ âåðäèéè à÷ûãëàìàëàð
äàùà ÷îõ äèããÿòè úÿëá åäèð. Áåëÿ êè, ÀÕÚÏ èëÿ éîëëàðûíû àéûðàí
Ð. Ìèðùÿøèìëè ñîí ýöíëÿðÿäÿê
ñûðàëàðûíäà îëäóüó ïàðòèéàíû
áåëÿ õàðàêòåðèçÿ åäèá: “Áó
òÿøêèëàòäà ôÿëàêÿò î çàìàí
áàøëàäû êè, 4-5 íÿôÿð èñòèñíà
îëìàãëà, ðÿùáÿðëèéÿ ãàðàýöðóù÷óëàð, “áèçèìëÿ îëìàéàí
áèçÿ äöøìÿíäè” äöøöíúÿñèíè
ùÿéàò òÿðçèíÿ ÷åâèðÿíëÿð,
áàøãàëàðû ãàðøûñûíäà þùäÿëèêëÿð ýþòöðÿíëÿð éûüûøäû. Áó
äà òÿøêèëàòû Àçÿðáàéúàí ñèéàñè òàðèõèíèí êå÷ìèøèíÿ ÷åâèðäè, ýÿëÿúÿéèíÿ äåéèë...”
Ð.Ìèðùÿøèìëè
ùÿì÷èíèí
ÀÕÚÏ-íèí ñûðàëàðûíû òÿðê åòìÿñèíäÿí
ïåøèìàí îëìàäûüûíû äà áèëäèðèá. Ñàáèã
ÀÕÚÏ éåòêèëèñè ìÿòáóàòà âåðäèéè ýåíèø
ìöñàùèáÿäÿ èñÿ ùèì-úèìëÿ äàíûøìàüû
êÿíàðà ãîéàðàã ßëè Êÿðèìëèíèí ÿëáóéðóüó ïàðòèéàñûíû õàðàêòåðèçÿ åòìÿê áàõûìûíäàí äàùà úèääè à÷ûãëàìàëàð äèëÿ
ýÿòèðèá: “Ñèéàñè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿê
èìêàíëàðûì ìèíèìóì îëäóüóíäàí
ïàðòèéà ñûðàëàðûíû òÿðê åòìèøÿì”.
Ð.Ìèðùÿøèìëèíèí ìÿëóì à÷ûãëàìàñû, ùÿì÷èíèí, ÀÕÚÏ-äÿ êÿñêèí ðóù äöøêöíëöéö éàøàíäûüûíû äà áèð äàùà îðòàéà
ãîéóá: “Ïåðñïåêòèâ ýþðìöðÿì. ßýÿð
ñèéàñè ïàðòèéàëàð þëêÿäÿêè ñèéàñè ïðîñåñëÿðÿ òÿñèð èìêàíëàðûíà ìàëèê äåéèëëÿðñÿ, îðäà ãàëìàüûì þç-þçöìö
àëäàòìàãäàí áàøãà áèð øåé äåéèë”.
Áåëÿëèêëÿ, áàø âåðÿí èñòåôàëàðäàí,
äàáàíëàðûíà òöïöðöá ïàðòèéàäàí ýåäÿíëÿðèí áó êèìè à÷ûãëàìàëàðûíäàí
ñîíðà, ýÿðÿê, ßëè Êÿðèìëèíèí áèð äàùà
äåìîêðàòèéàäàí äàíûøìàüà äèëè îëìàñûí. Íåúÿ äåéÿðëÿð, ÀÕÚÏ ñÿäðè ýöúëö
äåìîêðàòèéà àøèãèäèðñÿ, èëê íþâáÿäÿ,
áóíó þç ÿëáóéðóüó ïàðòèéàñûíäà òÿìèí
åòìÿê ãàéüûñûíà ãàëñûí...
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
ÊÕÚÏ äÿ “Ìèëëè øóðà”íû òÿðê åäèð
Éàðàíäûüû ýöíäÿí
áÿðè éàëíûç àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðèí ñèôàðèøëÿðèíèí èúðà÷ûñûíà ÷åâðèëÿí ãîíäàðìà “Ìèëëè
øóðà”íûí ïåðñïåêòèâñèçëèéè àðòûã ðàäèêàë ìöõàëèôÿò
äöøÿðýÿñè òÿðÿôèíäÿí
à÷ûã åòèðàô îëóíóð. Çîðÿí
áó “áèðëèéÿ” úÿëá åäèëÿí
ïàðòèéàëàðûí âÿ øÿõñëÿðèí
áèðè-áèðèíÿ ãàðøû îëàí
êàïðèçëÿðèíèí çèääèééÿò
ìåéäàíûíà ÷åâðèëÿí ãîäàðìà “øóðà” áó ýöí éàëàí÷û ýþðöíòö éàðàòìàüà ÷àëûøñà äà, îíëàðûí
ôÿàëèééÿòñèçëèéè ùÿð àääûìäà íÿçÿðÿ ÷àðïûð. Éàðàíäûüû
äþâðäÿí áèð-áèðèíè ãÿáóë åòìÿéÿí
ïàðòèéàëàðûí âÿ øÿõñëÿðèí “áèðëèéè” êèìè
õàðàêòåðèçÿ îëóíàí “Ìèëëè øóðà”íûí
áóýöíêö äóðóìó, éÿíè îðàäà ýåäÿí
äàüûëìà ïðîñåñè, î úöìëÿäÿí, èñòåôàëàð ÿñëèíäÿ, áó ãîíäàðìà “áèðëèê”
åëàí îëóíàí ýöíäÿí ìöøàùèäÿ îëóíóðäó. Áóíóíëà áåëÿ, þòÿí èë êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿí ñîíðà
òÿëÿì-òÿëÿñèê “Ìèëëè øóðà”íûí “éàøàéàúàüûíû” åëàí åäÿí ðàäèêàë äöøÿðýÿ
òÿìñèë÷èëÿðè áó éàëàí÷û áèðëèéèí þìðöíö óçàòìàãëà þç ìàääè ìàðàãëàðûíûí òÿìèíàòûíûí àðçóñóíäà èäèëÿð.
Àììà ýþðöíäöéö êèìè, äöøÿðýÿ
ïàðòèéàëàðûíûí ìàðàãëàðûíûí òîããóøìàñû, î úöìëÿäÿí, áó ïàðòèéàëàðûí
áèðè-áèðèëÿðèíè ãÿáóë åòìÿìÿñè ðàäèêàëëàðûí áöòöí õÿéàëëàðûíûí öñòöíÿ ñó
ñÿïÿðÿê “Ìèëëè øóðà”íûí ùàçûðêû òàáëîñóíó ìåéäàíà ÷ûõàðäû.
Ñîí îëàðàã, ãîíäàðìà ãóðóìäà
ßñëèíäÿ,
äöøÿðýÿ
òÿìñèë÷èëÿðèíèí ñÿñëÿíäèðäèéè áó ôèêèðëÿð, ôàêòëàð
áèð äàùà “Ìèëëè øóðà” àäëàíàí ñàòãûíëàð êëóáóíóí, ñàäÿúÿ, ìàääè
ìàðàã, øÿõñè ìÿíàôå
öçÿðèíäÿ ãóðóëäóüóíó
òÿñäèãëÿéèð. “Ìèëëè øóðà”íûí äàüûëäûüûíû àðòûã
ýèçëÿäÿ áèëìèðëÿð. Èëëÿðäèð
êè, åéíè ñþçö äåéÿí, åéíè éàëàíëàð äàíûøàí, õàðèúè àíòè-àçÿðáàéúàí÷û
ìÿðêÿçëÿðèí ïóëëàðû ãàðøûëûüûíäà äþâëÿòèíÿ, õàëãûíà ãàðà éàõàí, îíóí
èìèúèíÿ õÿëÿë ýÿòèðìÿêäÿí þòðö áöòöí éîëëàðà áàø âóðàí ðàäèêàë êÿñèìèí áöòöí “ôÿàëèééÿòè” ÷ûëïàãëûüû èëÿ îðòàäàäûð. Ùÿòòà þç öçâëÿðèíèí áåëÿ áó ãîíäàðìà ãóðóìà ìÿíàñûç áèð éåð êèìè áàõìàñû, õÿáÿðäàðëûã åòìÿäÿí áó ãóðóìó òÿðê åòìÿñè (Ñöëùÿääèí ßêáÿð âÿ ïàðòèéàñûíûí öçâëÿðèíèí òèìñàëûíäà) áèð äàùà
ýþñòÿðèð êè, “Ìèëëè øóðà” éàëíûç Úÿìèë
Ùÿñÿíîâëà ßëè Êÿðèìëèíèí éóõóëàðûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿêäÿäèð.
Ýþðöíäöéö êèìè, “Ìèëëè øóðà” àðòûã ÀÕÚÏ-äÿí èáàðÿò áèð “ãóðóì”à
÷åâðèëèð. Áóíäàí ñîíðà ùÿôòÿíèí éàðûñûíû Úÿìèë Ùÿñÿíîâ ßëè Êÿðèìëèíèí,
éàðûñûíû èñÿ ßëè Êÿðèìëè Úÿìèë Ùÿñÿíîâóí “ñÿäðè” îëàúàã. Îíëàðûí áöòöí
êàðòëàðûíûí à÷ûëìàñû, èôøà åäèëìÿëÿðè
áóýöíêö àúûíàúàãëû äóðóìëàðûíû
þçöíäÿ åùòèâà åäèð. “Ìèëëè øóðà”äà
êèìëÿðèí ãàëäûüû èñÿ ùÿð êÿñÿ áÿëëèäèð
- áèð ùÿñèð, áèð äÿ Ìÿììÿäíÿñèð...
Ãîíäàðìà êëóá éàëíûç ÀÕÚÏ-äÿí èáàðÿòäèð
òÿìñèë îëóíàí äèýÿð ïàðòèéàëàð êèìè,
ÊÕÚÏ äÿ “Ìèëëè øóðà”äà îëà áèëìÿéÿúÿéèíè àíëàéûá. Éàéûëàí ìÿëóìàòëàðà ýþðÿ, “Ìèëëè øóðà” èëÿ ÊÕÚÏ-íèí
ìöíàñèáÿòëÿðè êÿñêèíëÿøèá. Ìöíàñèáÿòëÿðèí áó äÿðÿúÿéÿ ýÿëèá ÷àòìàñûíà ñÿáÿá èñÿ ÊÕÚÏ ñÿäðè Ì.Ìèðÿëèîüëóíóí “Ìèëëè øóðà”äà òÿìñèë îëóíìàéàí ÀÄÏ, “Öìèä”, ÀËÏ âÿ äèýÿð
ïàðòèéàëàðëà áèðýÿ òîïëàíòû êå÷èðìÿñè
îëóá. Àðòûã ãîíäàðìà ãóðóìëà ïàðòèéàíûí éîëëàðûíûí àéðûëäûüûíû ùÿð èêè
òÿðÿô åòèðàô åäèð. Ýþðöíöð, éàõûí
ýöíëÿðäÿ áó ìÿñÿëÿ þç ðÿñìè íÿòèúÿñèíè òàïàúàã. Õàòûðëàäàã êè, ùÿëÿ
áèð ìöääÿò þíúÿ äÿ ÊÕÚÏ ñÿäðè
Ìèðìàùìóä Ìèðÿëèîüëó “Ìèëëè øóðà”íûí ïåðñïåêòèâñèçëèéèíÿ èøàðÿ âóðìóøäó. Î áèëäèðìèøäè êè, îíñóç äà
“Ìèëëè øóðà”íûí ùå÷ áèð ïåðñïåêòèâè
éîõäóð: “×öíêè àðòûã “Ìèëëè øóðà”íûí ïåðñïåêòèâëè ôÿàëèééÿòèíÿ
îëàí èíàì èòèá”.
Ï.ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Åðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòè äèàñïîðäàêû
äàéàãëàðûíû èòèðìÿêäÿäèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Åðìÿíèñòàíäàêû õóíòà ðåæèìèíèí þçáàøûíàëûãëàðû
òÿêúÿ èøüàë÷û þëêÿ ÿùàëèñèíèí äåéèë,
åðìÿíè äèàñïîðóíóí, õöñóñÿí äÿ
îíóí Ãÿðáäÿêè ãîëóíóí úèääè íàðàçûëûüûíà ñÿáÿá îëóð. Áó íàðàçûëûã Ñàðêèñéàí ðåæèìèíèí äèàñïîðà áàüëû Ãÿðá
ìåäèàñûíäà òåç-òåç òÿíãèä îëóíìàñû, ùàêèìèééÿòÿ áàüëû ìîíîïîëèñò
îëèãàðõëàðûí ãàíóíñóç ÿìÿëëÿðèíèí èôøà åäèëìÿñè øÿêëèíäÿ þçöíö ýþñòÿðèð.
Åðìÿíèñòàíäàêû òàëàí÷û, êîððóïñèîíåð ùàêèìèééÿò ùÿð èë áó þëêÿäÿêè ëàéèùÿëÿðÿ áþéöê ùÿúìäÿ éàðäûìëàð àéûðàí äèàñïîð òÿøêèëàòëàðûíûí
ãÿçÿáèíÿ ñÿáÿá îëóð.
Áóíó òÿñäèã åäÿí äàðèíè, Ãÿðá äöøöíúÿ òÿðçèíè
ùà áèð ìÿëóìàò áó éàòÿáëèü åäÿí ÃÙÒ-ëÿð éàÑàðêèñéàí
ðåæèìè
õûíëàðäà ÀÁØ-äàêû åððàäûðëàð. Áó èñÿ ÷îõ
Åðìÿíèñòàí ÿùàëèñèíèí
ìÿíèëÿðèí éåðëè âÿ
âàõò Åðìÿíèñòàíäàêû
äöíéà åðìÿíèëÿðèíÿ
ìöùàôèçÿêàðëàð âÿ
áþéöê ÿêñÿðèééÿòè êèìè,
öíâàíëàäûüû éåíè áèð
ìþâúóä ðåæèìëÿ áàüåðìÿíè äèàñïîðóíóí ÿñàñ ëûëûüû îëàí äàèðÿëÿð òÿ÷àüûðûøëà áàüëûäûð.
ùèññÿñèíèí äÿ íÿçÿðèíäÿ ðÿôèíäÿí ìöñáÿò ãàðÄèàñïîð öçâëÿðè åðìÿíèëÿðè ùàêèìèééÿòÿ
øûëàíìûð.
ëåýèòèìëèéèíè èòèðèá
íèôðÿò åòìÿéÿ, Ñàðêèñéàí
Öìóìèëèêäÿ, 1991-úè
ðåæèìèíÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ
èëäÿí áó éàíà Ãÿðáäÿêè äèàñàïàðìàüà ÷àüûðûðëàð. Ëîñ-Àíúåëåñäÿ
ïîð òÿøêèëàòëàðû Åðìÿíèñòàíûí èíêèøàéàøàéàí åðìÿíèëÿðè áèð àðàéà òîïëàôûíà 170 ìèëéîí äîëëàð éàðäûì åòñÿëÿð
éàí ãóðóì Åðìÿíèñòàíûí õÿðèòÿñèíè
äÿ, áó þëêÿäÿ àðçóëàäûãëàðû èúòèìàè,
ïàéëàøàðàã öçÿðèíÿ “Ùþêóìÿòèíèçè
ñèéàñè ìöùèòè ôîðìàëàøäûðà áèëìÿéèáñåâìÿéèí!” éàçûñûíû ÿëàâÿ åäèá. Áóíëÿð. ßâÿçèíäÿ, Åðìÿíèñòàí áöäúÿñèäàí áåëÿ àéäûí îëóð êè, äèàñïîð Åðíè òàëàéàí þëêÿ ðÿùáÿðëèéè ÿìÿëëÿðèíè
ìÿíèñòàíäà èíãèëàá ùàâàñû éàðàòìàäèàñïîð âÿñàèòëÿðè èëÿ þðò-áàñäûð åòüà áàøëàéûð, èíñàíëàðû Ñàðêèñéàí çöëìÿéÿ ÷àëûøûð. Ãÿðáäÿêè åðìÿíè äèàñìöíÿ ãàðøû áèðëèéÿ äÿâÿò åäèð.
ïîðóíóí Åðìÿíèñòàíäàêû ñèéàñè ìöÁó õÿáÿð ùå÷ äÿ òÿÿúúöá äîüóðùèòè äÿéèøäèðìÿê úÿùäè 2013-úö èë
ìóð, ÷öíêè Ãÿðáäÿêè åðìÿíè äèàñïîïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ ÿñëÿí êàëèôîððó èëÿ Åðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòè àðàñûííèéàëû íàìèçÿä Ðàôôè Îâàííåñéàíû
äàêû çèääèééÿòëÿð ùÿëÿ 1990-úû èëëÿðìöäàôèÿ åòìÿñè èëÿ þçöíö àéäûí ýþñäÿí þçöíö ýþñòÿðèð. Áóðàäà èêè ìöòÿðäè. Ëàêèí áèëäèéèìèç êèìè, ñå÷êèëÿð
ùöì ôàêòîð öçðÿ ìàðàãëàðûí òîããóøùå÷ äÿ äèàñïîðóí èñòÿäèéè êèìè éåìàñû áàø âåðèð: 1) èäåîëîæè-ìÿíÿâè
êóíëàøìàäû.
çèääèééÿòëÿð; 2) êîðïîðàòèâ ìàðàãëàð.
Âÿçèééÿòè äàùà äà ìöðÿêêÿáëÿøÃåéä åäÿê êè, åðìÿíè äèàñïîðóäèðÿí ìÿñÿëÿ èñÿ îíäàí èáàðÿòäèð êè,
íóí Àâðîïà Èòòèôàãû þëêÿëÿðè, ÀÁØ,
ñîí çàìàíëàð Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéèÊàíàäà, Àâñòðàëèéà, Éåíè Çåëàíäèéàíèí Ðóñèéà ìåéèëëè ñèéàñÿòè äàùà äà
äà éàøàéàí íöìàéÿíäÿëÿðè, õöñóäÿðèíëÿøäèðìÿñè, Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ
ñÿí äÿ áó þëêÿëÿðÿ ãàáàãúàäàí êþàññîñèàòèâ ñàçèøäÿí èìòèíà åäÿðÿê
÷ÿí åðìÿíèëÿðäÿí òþðÿéÿíëÿð, éÿíè
Ýþìðöê Èòòèôàãûíà ãîøóëìàã õÿòòèíè
ýþçöíö Ãÿðá ìöùèòèíäÿ à÷àíëàð þç
òóòìàñû äèàñïîðóí Åðìÿíèñòàí ùàêèìÿäÿíèééÿòè, äöíéàýþðöøö, ëèáåðàë
ìèééÿòèíÿ èíàìûíû äàùà äà ñàðñûäûá,
äÿéÿðëÿðè èëÿ Åðìÿíèñòàíäà âÿ ïîñòìöíàñèáÿòëÿðè áèð ãÿäÿð äÿ ýÿðýèíñîâåò ìÿêàíûíäà éàøàéàí åðìÿíèëÿøäèðèá. Áóíà ýþðÿ äÿ äèàñïîð äàõèëÿðäÿí êÿñêèí ôÿðãëÿíèðëÿð. Ãÿðá åðëèíäÿí Åðìÿíèñòàíäàêû ùþêóìÿòè äåìÿíèëÿðèíè Åðìÿíèñòàíäà èíñàí ùàãâèðìÿê ÷àüûðûøëàðûíûí àðòìàñû òÿÿúëàðû, ýåíäåð áÿðàáÿðëèéè, äåìîêðàòèê
úöá äîüóðìóð.
àçàäëûãëàð êèìè ìÿñÿëÿëÿð äàùà ÷îõ
Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, äèàñïîð èëÿ
íàðàùàò åäèð. Îíëàð Åðìÿíèñòàíûí èíÅðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòè àðàñûíäàêû
êèøàôûíûí, ìöàñèðëÿøìÿñèíèí éîëóíó
òîããóøìàíû éàëíûç ìÿäÿíè âÿ èäåîëîÃÿðá ëèáåðàë äÿéÿðëÿðèíè ìÿíèìñÿæè ôÿðãëÿðëÿ èçàù åòìÿê äîüðó îëìàçäû,
ìÿñèíäÿ ýþðöðëÿð. Ãÿðáäÿêè äèàñïîáóðàäà, øöáùÿñèç, ìàääè, êîðïîðàòèâ
ðóí áÿçè íöìàéÿíäÿëÿðè Åðìÿíèñòàìàðàãëàð äà þç ñþçöíö äåéèð. Áó ðÿíà ýÿëÿðÿê áóðàäà ýåíäåð ìÿñÿëÿëÿãàáÿò ÿñàñÿí Åðìÿíèñòàíäàêû îëè-
ãàðõëàð èëÿ Ãÿðá äèàñïîðóíäàí îëàí
èø àäàìëàðû àðàñûíäà þçöíö ýþñòÿðèð.
Áåëÿ êè, 1990-úû èëëÿðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ
Ãÿðáäÿêè åðìÿíè èø àäàìëàðû ñöðÿòëÿ
Åðìÿíèñòàí èãòèñàäèééàòûíà éàòûðûìëàð
åòìÿéÿ, áóðàäà þç áèçíåñëÿðèíè ãóðìàüà áàøëàìûøäûëàð. Ëàêèí Åðìÿíèñòàíäàêû áèçíåñ èìêàíëàðûíû ùå÷ êèìëÿ
ïàéëàøìàã èñòÿìÿéÿí ìîíîïîëèñò
Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè òåçëèêëÿ ùÿìéåðëèëÿðèíè þëêÿ èãòèñàäèééàòûíäàí ñûõûøäûðûá ÷ûõàðäû. Áó èñÿ ùÿì Åðìÿíèñòàí èãòèñàäèééàòûíûí èíêèøàôûíà,
ùÿì äÿ ÿùàëèíèí âÿçèééÿòèíèí éàõøûëàøìàñû ïåðñïåêòèâëÿðèíÿ áþéöê çèéàí âóðäó. Ñîí çàìàíëàð ÀÁØ-ûí Åðìÿíèñòàíäàêû ñÿôèðè Úîí Ùåôôåðí
Áèðëÿøìèø Øòàòëàðäàêû åðìÿíè èø
àäàìëàðûíû áó þëêÿéÿ éàòûðûìëàð åòìÿéÿ ùÿâÿñëÿíäèðìÿéÿ ÷àëûøûð. Ëàêèí
ñÿôèðèí þçöíöí äÿ åòèðàôëàðûíäàí ýþðöíöð êè, åðìÿíè èøàäàìëàðûíûí Åðìÿíèñòàíäàêû áó ðåæèìÿ èòèðèëìèø åòèìàäûíû áÿðïà åòìÿê åëÿ äÿ àñàí îëìàéàúàã. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, Åðìÿíèñòàíäàêû ìîíîïîëèñòëÿð þç ìþâãåëÿðèíè ÿëäÿí âåðìÿê ôèêðèíäÿ äåéèëëÿð.
Áåëÿëèêëÿ, õàðèúäÿí ýÿëÿí åðìÿíè
áèçíåñìåíëÿðÿ ìþâúóä ðåæèì òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëàí ìàíåÿëÿð îíëàðûí
þëêÿäÿ èø ãóðìàñûíû ÷ÿòèíëÿøäèðèð. Áó
ñÿáÿáäÿí äÿ åðìÿíè äèàñïîð òÿøêèëàòëàðûíà ìÿõñóñ ÊÈÂ-ëÿðäÿ Åðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòèíäÿ òÿìñèë îëóíàí
îëèãàðõëàðûí þëêÿíèí èãòèñàäèééàòû
öçÿðèíäÿ ãóðäóüó ìîíîïîëèéàäàí
òåç-òåç áÿùñ îëóíóð. Äèàñïîð Åðìÿíèñòàí ÿùàëèñèíèí þëêÿäÿí êöòëÿâè
ìèãðàñèéàñûíûí, þëêÿíèí ñîñèàë-èãòèñàäè áþùðàí è÷ÿðèñèíäÿ îëìàñûíûí
ÿñàñ ñÿáÿáè êèìè Ñåðæ Ñàêèñéàíûí
ãåéðè-äåìîêðàòèê ðåæèìèíè ýþñòÿðèð.
Áó èñÿ îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè,
Ñàðêèñéàí ùþêóìÿòè Åðìÿíèñòàí
ÿùàëèñèíèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè êèìè,
åðìÿíè äèàñïîðóíóí ÿñàñ ùèññÿñèíèí
äÿ íÿçÿðèíäÿ ëåýèòèìëèéèíè èòèðèá.
Ùöëéà ÌßÌÌßÄËÈ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ýöðúöñòàí àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ þëêÿìèçÿ ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëÿí Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè Èðàêëè Àëàñàíèéà èëÿ ýþðöøöá. Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, Èðàêëè Àëàñàíèéàíûí
Íàõ÷ûâàíäàêû ßëàùèääÿ Öìóìãîøóí Îðäóñóíóí ãÿðàðýàùû þíöíäÿ ðÿñìè ãàðøûëàíìà ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá. Ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ðÿèñè ðàïîðò âåðäèêäÿí ñîíðà Ýöðúöñòàíûí âÿ Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ùèìíëÿðè ñÿñëÿíäèðèëèá.
Íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê
Çàêèð Ùÿñÿíîâ Ýöðúöñòàí èëÿ àïàðûëàí äàíûøûãëàðûí âÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðèí ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿò
äàøûäûüûíû âóðüóëàéûá. Íàçèð ùÿðáè ÿìÿêäàøëûüûí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Íàõ÷ûâàíà èëê äÿôÿ ñÿôÿð åòäèéèíè ìÿìíóíëóãëà âóðüóëàéàí ýöðúöñòàíëû íàçèð éöêñÿê ãîíàãïÿðâÿðëèéÿ ýþðÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá. Ñîíðà
òÿðÿôëÿð ðåýèîíäàêû ùÿðáè-ñèéàñè âÿçèééÿò âÿ
ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûáëàð.
Áó ìÿãàìäà âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè,
Àçÿðáàéúàíëà Ýöðúöñòàí àðàñûíäà äèïëîìàòèê
ÿëàãÿëÿð ðÿñìÿí 1992-úè èëäÿ éàðàäûëñà äà, áó
ÿëàãÿëÿð Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 1993-úö
èëèí èéóíóíäà õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ éåíèäÿí
ñèéàñè ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøûíäàí ñîíðà èíêèøàô
åòìÿéÿ áàøëàéûá. 1995-úè èëèí ôåâðàë àéûíäà Áàêûäà Ýöðúöñòàíûí, 1996-úû èëèí ìàðòûíäà èñÿ
Òáèëèñèäÿ Àçÿðáàéúàíûí ñÿôèðëèêëÿðè ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàéûá. Èêè þëêÿ àðàñûíäà áèðýÿ èãòèñàäè êîìèññèéà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Áóíäàí áàøãà, ùÿð
èêè þëêÿíèí ïàðëàìåíòèíäÿ äîñòëóã ãðóïëàðû éàðàäûëûá. Õöñóñè îëàðàã ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè,
Àçÿðáàéúàíëà Ýöðúöñòàí àðàñûíäà éöêñÿê ñÿâèééÿëè äèàëîã âÿ ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûã ÿëàãÿëÿðè
ìþâúóääóð.
Ùå÷ øöáùÿñèç, ùÿð èêè þëêÿ ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíäÿ ìàðàãëû îëäóãëàðûíû íöìàéèø åòäèðèðëÿð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ
åòäèêäÿí ñîíðà þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ñèéàñè,
èãòèñàäè âÿ ùóìàíèòàð ÿìÿêäàøëûã ñàùÿëÿðèíäÿ úèääè èðÿëèëÿéèøëÿðÿ íàèë îëóíóá. Ýöðúöñòàí
þëêÿìèç òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èðèìèãéàñëû áåéíÿëõàëã èãòèñàäè ëàéèùÿëÿðèí ôÿàë èøòèðàê÷ûñûäûð âÿ þçöíö åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè íöìàéèø åòäèðìÿêäÿäèð. 2008-úè èë ìàðò àéûíûí
14-äÿ ÁÌÒ Áàø Ìÿúëèñèíäÿ “Àçÿðáàéúàíûí èøüàë îëóíìóø ÿðàçèëÿðèíäÿêè âÿçèééÿòÿ äàèð”
ãÿòíàìÿíèí ãÿáóëó èëÿ áàüëû êå÷èðèëìèø ñÿñ-
ëÿòè òÿðÿôèíäÿí íöìàéèø åòäèðèëäè...”
âåðìÿäÿ Ýöðúöñòàí ãÿòíàìÿíèí ëåùèíÿ ñÿñ
Éóõàðûäà ñàäàëàíàíëàðà áÿíçÿð ôèêèðëÿð
âåðèá.
ÁÒÃ ëàéèùÿñèíèí òÿðÿôäàøëàðû Òöðêèéÿ âÿ
Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, Àçÿðáàéúàíëà
Ýöðúöñòàíûí äþâëÿò áàø÷ûëàðû òÿðÿôèíÝöðúöñòàí ñòðàòåæè òÿðÿôäàø þëêÿëÿðäèð
äÿí äÿ ÿìèíëèêëÿ ñÿñëÿíäèðèëìèøäè.
âÿ äþâëÿòëÿð àðàñûíäà ìöíàñèáÿòÌÿñëÿí, Òöðêèéÿíèí Ïðåçèäåíòè
ëÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Ùÿð èêè
Àáäóëëàù Ýöë ëàéèùÿíèí ðåàëäþâëÿò àðàñûíäà ñèéàñè, èãòèñàëàøäûðûëìàñû èøèíÿ ìÿùç áó
äè ìöíàñèáÿòëÿðèí èíäèêè ñÿúöð ìöíàñèáÿò áèëäèðìèøäè:
âèééÿéÿ ýÿëèá ÷àòìàñûíäà
“Áó òèêèíòèíèí ìàëèééÿ
Àçÿðáàéúàí âÿ Ýöðúöñòàí
äÿñòÿéè äÿ àðòûã òÿìèí
õàëãëàðû àðàñûíäà òàðèõÿí
åäèëìèøäèð. Àçÿðáàéúàí
ìþâúóä îëàí ñûõ ÿëàãÿëÿð,
Ïðåçèäåíòè ùþðìÿòëè Èëùàì
ìåùðèáàí ãîíøóëóã ìöíàßëèéåâèí ëàéèùÿéÿ âåðäèéè
ñèáÿòëÿðè ìöùöì áàçà ðîëóþíÿìëè äÿñòÿê îíóí ùÿéàíó îéíàéûð. Ñîí èëëÿðäÿ þëêÿòà êå÷èðèëìÿñèíÿ äàùà ÿëâåëÿðèìèç àðàñûíäà ìåùðèáàí
ðèøëè øÿðàèò éàðàòìûøäûð”.
äîñòëóã âÿ ãàðäàøëûã ìöíàñèÝöðúöñòàíûí ñàáèã Ïðåçèäåíòè
áÿòëÿðèíèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíÌèõåèë Ñààêàøâèëè èñÿ þç íþâáÿñèíäÿ
ìÿñè ùÿð èêè ðåñïóáëèêàíûí ïàðëàã
ÁÒÃ ëàéèùÿñè ÿòðàôûíäà úÿðÿéàí åäÿí
ýÿëÿúÿéèíèí òÿìèí îëóíìàñû ö÷öí ìþùïðîñåñëÿðè áåëÿ ãèéìÿòëÿíäèðìèøäè: “Àçÿðêÿì ÿñàñ éàðàäûð.
áàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ãÿòè ìþâÄèýÿð òÿðÿôäÿí, Ýöðúöñòàí ðÿñìèëÿðèíèí òèìãåéè âÿ éàõûíäàí êþìÿéè îëìàñàéäû,
ñàëûíäà äÿôÿëÿðëÿ áÿéàí åäèëèá êè, Àçÿðëàéèùÿñè ðåàëëàøáàéúàíûí ìþâúóä õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó
Èêè þëêÿíèí ìöäàôèÿ íàçèðëÿðèíèí ýþðöøöíäÿ ðåýèîíäàêû Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ
ìàçäû”.
ùÿì ðåýèîíàë ÿìÿêäàøëûã âÿ òÿùëöêÿÁèð ìÿãàìà äà õöñóñè äèããÿò éåòèðñèçëèéÿ ìöùöì ñòðàòåæè òþùôÿäèð, ùÿì äÿ
ùÿðáè-ñèéàñè âÿçèééÿò âÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí
ìÿê ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàí âÿ ÝöðÝöðúöñòàí-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðèäèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá
úöñòàí áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ ìöùöì
íèí ÿñàñëàðûíû ìþùêÿìëÿíäèðìÿêäÿäèð.
ìÿñÿëÿëÿðäÿ áèð-áèðèíèí ìþâãåéèíè äÿñòÿêëÿéèð.
áåéíÿëõàëã ìàëèééÿ èíñòèòóòó îíó ìàëèééÿëÿøÄàùà äÿãèã äåñÿê, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ÷îõòÿðÿôëè
Áèëäèéèìèç êèìè, Ýöðúöñòàí Åðìÿíèñòàí-Àçÿðäèðìÿéÿ èñòè ìöíàñèáÿò áÿñëÿìèðäè. Àììà
âÿ áàëàíñëàøäûðûëìûø õàðèúè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ
áàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí þëêÿÀçÿðáàéúàí êèôàéÿò ãÿäÿð ìàëèééÿ åùòèéàòëàðûíû
Àçÿðáàéúàí ðåýèîíóí ÿí ýöúëö âÿ ñóâåðåí àêìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëëèíè,
âÿ ýöúëö ñèéàñè èðàäÿñèíè îðòàéà ãîéàðàã
òîðóíà ÷åâðèëèá. Òÿñàäöôè äåéèë êè, áó ýöí äöíÀçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí èøüàëäàí àçàä åäèëÁÒÃ-íèí ðåàëëàøäûðûëìàñû éþíöíäÿ ÿñàñ þùäÿéàíûí àïàðûúû äþâëÿòëÿðè âÿ òÿøêèëàòëàðû Àçÿðáàéìÿñèíèí âàúèáëèéèíè ùÿð çàìàí äÿñòÿêëÿéèá. Åéëèéè þç öçÿðèíÿ ýþòöðäö. Ìÿùç áó àìèëèí ôîíóíúàíû Úÿíóáè Ãàôãàçûí òÿùëöêÿñèçëèê ãàðàíòû, èííè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí äà Ýöðúöñòàíûí ÿñàñ
äà äöíéàíûí ÿí íÿùÿíý íÿãëèééàò ìàðøðóòëàðûíêèøàô ìÿíáÿéè àäëàíäûðûðëàð. Òÿêúÿ îíó äåìÿê
ïðîáëåìè îëàí ñåïàðàòèçìè ïèñëÿéèð, áó þëêÿíèí
äàí áèðèíèí ðåàëëàøäûðûëìàñû éþíöíäÿ Àçÿðáàéêèôàéÿòäèð êè, Àçÿðáàéúàíûí èøòèðàêû îëìàäàí ðåÿðàçè áöòþâëöéöíöí ïîçóëìàñûíû ãåéðè-ãàíóíè
úàí Ýöðúöñòàíà 200 ìèëéîí äîëëàð êðåäèò àéûðýèîíäà ùå÷ áèð ñòðàòåæè ëàéèùÿ ðåàëëàøäûðûëìûð.
âÿ áÿøÿðè ïðèíñèïëÿðÿ çèää ùåñàá åäèð. Áóíäàí
ìàãëà ñþçöýåäÿí ïðîñåñÿ ìöùöì òÿêàí âåðÁöòöí ýåð÷ÿêëÿøäèðèëÿí ðåýèîíàë ëàéèùÿëÿðèí
áàøãà, ìöàñèð äþâðöí ðåàëëûãëàðû þëêÿëÿðèìèç
äè. Áöòöí áó ïðîñåñëÿðèí ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿìÿðêÿçè îéóí÷óñó ãèñìèíäÿ äÿ ìÿùç Àçÿðàðàñûíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿð öçðÿ äàùà ìþùêÿì
ñè êèìè, äöíéàíûí íöôóçëó àíàëèòèê ìÿðêÿçëÿðè
áàéúàí ÷ûõûø åäèð.
ÿìÿêäàøëûüûí ãóðóëìàñûíû âÿ èíêèøàô åòäèðèëìÿÁÒÃ ÿòðàôûíäà úÿðÿéàí åäÿíëÿðÿ ìÿùç áó úöð
Åéíè çàìàíäà, ìÿùç áó úöð ëàéèùÿëÿð þëêÿñèíè çÿðóðè åäèð.
ãèéìÿò âåðäè: “ÁÒÃ ëàéèùÿñèíèí ìöÿëëèôè âÿ
ìèçèí ìèëëè ìàðàãëàðûíà àäåêâàò îëìàãëà áÿðàÎíó äà âóðüóëàìàã ýÿðÿêäèð êè, ñîí èëëÿðäÿ
òÿêàíâåðèúèñè Àçÿðáàéúàíû Ãÿðáëÿ Øÿðãè áèðáÿð, Àçÿðáàéúàíûí ñóâåðåíëèê ñÿâèééÿñèíè, ùå÷
ÿñàñÿí èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüà ÿñàñëàíàí èêèòÿëÿøäèðÿí òðàíñìèëëè ìÿðêÿçÿ ÷åâèðìÿê èñòÿêèìäÿí àñûëû îëìàäûüûíû äà òÿñäèã åäèð. Ìÿñÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû ãàéíàð ñòðàòåæè-úîüðàôè
éÿí âÿ áó éþíäÿ õöñóñè àääûìëàð àòàí Ïðåëÿí, Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ (ÁÒÃ) ëàéèùÿñèíèí ýåðìþâãåäÿ éåðëÿøÿí Àçÿðáàéúàíëà Ýöðúöñòàíûí
çèäåíò Èëùàì ßëèéåâäèð. “Äÿìèð Èïÿê Éîëó” ÷ÿêëÿøäèðèëìÿñè éþíöíäÿ àòûëàí àääûìëàðû, àïàñóâåðåíëèéèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ, åëÿúÿ äÿ,
ÁÒÃ Àñèéà èëÿ Àâðîïà àðàñûíäà òÿùëöêÿñèç
ðûëàí ìöáàðèçÿíè õàòûðëàéàã. “Äÿìèð Èïÿê Éîëó”
ùÿð èêè þëêÿíèí íÿèíêè áþëýÿíèí, ùÿòòà ãîíøó ðåâÿ ÿëâåðèøëè éöêäàøûìàëàðûíû ùÿéàòà êå÷èðàäëàíäûðûëàí âÿ Ãÿðáëÿ Øÿðãè áèðëÿøäèðÿúÿê
ýèîíëàðûí ñèéàñè-èãòèñàäè ùÿéàòûíäà äà áþéöê
ìÿê ö÷öí îëäóãúà åôôåêòèâ áèð ëàéèùÿäèð. ËàÁÒà ëàéèùÿñèíèí ýåð÷ÿêëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿðîë îéíàìàñûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðûá. ßñàñû Öìóìéèùÿ, þíúÿ ýöíäÿìÿ ýÿëÿíäÿ ýöúëö ñèéàñè
òèíäÿ áèðáàøà âÿ ÿñàñ àääûìëàð Àçÿðáàéúàí òÿìèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí áó
èðàäÿ òÿëÿá îëóíóðäó. Áó èðàäÿ èñÿ Ïðåçèäåíò
ðÿôèíäÿí àòûëäû. Áó, Úÿíóáè Ãàôãàçäà ðåàëëàøäûÿëàãÿëÿð àðòûã ðåýèîí ö÷öí ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿò
Èëùàì ßëèéåâèí òèìñàëûíäà Àçÿðáàéúàí äþâðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëàí èëê ëàéèùÿ èäè êè, ùå÷ áèð
×àéëàðäà ñóëóëóã íîðìàäàí ÷îõ àøàüûäûð
Àñèô Âåðäèéåâ: Áóíà ñÿáÿá èñÿ áó èëèí éàé àéëàðûíäà
ùàâàíûí èñòè âÿ éàüìóðñóç êå÷ìÿñèäèð
Áó èë éàüûíòûíûí îëìàìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð Àçÿðáàéúàíûí áÿçè ÷àéëàðûíûí
ìÿúðàëàðûíäà ãóðóìà ïðîñåñè ìöøàùèäÿ åäèëèð. Áóíó ãÿçåòèìèçÿ à÷ûãëàìàñûíäà Åêîëîýèéà âÿ Òÿáèè Ñÿðâÿòëÿð Íàçèðëèéèíèí (ÅÒÑÍ) Ìèëëè Ùèäðîìåòåîðîëîýèéà
Äåïàðòàìåíòèíèí
Ùèäðîìåòåîðîëîæè Ïðîãíîçëàð Áöðîñóíóí áàø ùèäðîëîãó Àñèô Âåðäèéåâ
äåéèá.
Áàø ùèäðîëîã áèëäèðèá êè, áó èëèí
éàé àéëàðûíäà ùàâàíûí èñòè âÿ éàüìóðñóç êå÷ìÿñè áÿçè áþëýÿëÿðäÿ êîíêðåò äåñÿê, Èñìàéûëëû, Ãÿáÿëÿ,
Àüñó âÿ Øàìàõûíûí áèð ÷îõ äàü ÷àéëàðûíûí ãóðóìàñûíà ñÿáÿá îëóá:
“Õûðäà ÷àéëàðëà éàíàøû, Àüñó âÿ
Ýèðäèìàí ÷àéëàðûíûí äà áó èë èëê äÿôÿäèð êè, ãóðóìàñû ùàëûíà ðàñò ýÿëèíèá. Àüñó âÿ Êöðäÿìèðäÿ 30-äàí
÷îõ êÿíäèí ñó ìÿíáÿéè îëàí áó
÷àéëàðûí ãóðóìàñû êÿíä òÿñÿððöôàòûíà òÿñèðñèç þòöøìöð. Öìóìèééÿòëÿ, ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, áó èë
ùÿì ýóðñóëóëóã äþâðöíäÿ, ùÿì
éàé àéëàðûíäà ðåñïóáëèêà ÷àéëàðûíäà ñóëóëóüóí íîðìàäàí àç îëìàñû
èëÿ áàüëû àðòûã ìàðò àéûíûí ñîíóíäà
ìÿëóìàò âåðèëìèøäè. ×öíêè áó èëèí
ìàðò àéûíäà äàüëûã ÿðàçèëÿðäÿ ãàð
åùòèéàòû íîðìàäàí àç îëìóøäó.
Áèç áóíóíëà áàüëû ùÿð èë ìöøàùèäÿëÿð àïàðûðûã. Áó èë äÿ ìàðò àéûíûí
ñîíóíäà ýóðñóëóëóã äþâðöíöí
ïðîãíîçó äà âåðèëÿíäÿ ãåéä åòìèøäèê êè, 2014-úö èëèí ýóðñóëóëóã
äþâðöíäÿ ÷àéëàðäà ñóëóëóüóí íîðìàäàí àç îëàúàüû ýþçëÿíèëèð. Î êè
ãàëäû éàé äþâðöíäÿ, áÿçè ÷àéëàð
âàð êè, ùàâàëàð èñòè êå÷ÿíäÿ îíëàðäà ãóðóìà ïðîñåñè áàø âåðèð. Áóíà éàüìóðñóç ùàâà øÿðàèòè, éöêñÿê òåìïåðàòóð ñÿáÿá îëóð êè, íÿòèúÿäÿ ÷àéëàðäà áóõàðëàíìà ïðîñåñè áàø âåðèð, ÷àéëàð ãóðóéóð”.
Áàø ùèäðîëîã îíó äà ãåéä åäèá
êè, áó èëèí èéóë àéûíäà Ãÿáÿëÿ, Èñìàéûëëû, ùÿòòà Îüóç ðàéîíëàðûíà äöøÿí
éàüûíòû íîðìàäàí äÿôÿëÿðëÿ àøàüû
îëóá: “Àâãóñòóí èëê îí ýöíëöéöíäÿ, äåìÿê îëàð êè, éàüûíòû äöøìÿéèá. Ùàâàëàð èñòè êå÷èð, ÷àéëàðäà
áóõàðëàíìà ïðîñåñè ýåäèð äåéÿ,
éàüûø ñóéó èëÿ ãèäàëàíàí áÿçè ÷àéëàðäà ãóðóìà ïðîñåñè áàø âåðèð.
Ãÿáÿëÿ, Èñìàéûëëû ÿðàçèñèíÿ àõàí
Òèêàíëû÷àé, Òöðéàí÷àé, Ùÿìçÿëè÷àé, Äÿìèðàïàðàí÷àé, Âàíäàë÷àé,
Ýèðäèìàí÷àé âÿ áàøãàëàðûíäà ãóðóìà áàø âåðèá. Àíúàã îíëàð àðàñûíäà åëÿ ÷àéëàð âàð êè, éóõàðû ùèññÿëÿðè àõûíòûëûäûð. Ñàäÿúÿ îëàðàã,
ñó àøàüû ùèññÿëÿðèíÿ ýÿëèá ÷àòà áèëìèð. Öìóìèééÿòëÿ, ýþòöðÿíäÿ, áó
èë ÷àéëàðûí àçñóëó äþâðöäöð. ßââÿëêè èëëÿðëÿ ìöãàéèñÿäÿ áó èë ÷àéëàðäà ñóëóëóã ùàðàäàñà 4-5 äÿôÿ
àçäûð”.
À.Âåðäèéåâèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
÷àéëàðûí éóõàðû ìÿíáÿëÿðèíäÿ ñó îëñà äà, àøàüû ùèññÿëÿðèíäÿ ñàäàëàíàí
àìèëëÿðëÿ ÿëàãÿäàð ãóðóìà áàø âåðèð:
“Èéóëäà Ãÿáÿëÿ, Èñìàéûëëû áþëýÿ-
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
ñèíäÿí àõàí ÷àéëàðäà ñóéóí ñÿâèééÿñè êÿñêèí àøàüû äöøìöøäö.
Ùÿòòà áÿçè ÷àéëàðäà ãóðóìà ïðîñåñè ìöøàùèäÿ îëóíóá. ßââÿëêè èëëÿðÿ áàõäûãäà ýþðìÿê îëóð êè, áó,
ãåéðè-àäè ùàë äåéèë. ßââÿëêè èëëÿðäÿ
äÿ áåëÿ ïðîñåñ ìöøàùèäÿ åäèëèá”.
Áàø ùèäðîëîã äåéèá êè, ÿýÿð èíòåíñèâ ëåéñàí éàüûøëàð ýþçëÿíèëÿðñÿ, ñóéó àçàëàí âÿ éà ãóðóéàí ÷àéëàðäàí
ñåë êå÷ìÿ åùòèìàëû âàð: “Ïàéûçäà
ðåñïóáëèêàíûí äàü, î úöìëÿäÿí,
Áþéöê Ãàôãàçûí úÿíóá éàìàú
÷àéëàðûíäà - Äÿìèðàïàðàí÷àé, Ýèðäèìàí÷àé, Ýþé÷àé, Òöðéàí÷àé,
Áàëàêÿí-Øÿêè áþëýÿñèíäÿêè Êèø÷àé, Øèí÷àé, Áàëàêÿí÷àé, Òàëà÷àé,
Ëÿíêÿðàí-Àñòàðà áþëýÿñèíäÿêè
Ëÿíêÿðàí÷àé, Âèëÿø÷àéäà ãûñàìöääÿòëè äàøãûí âÿ ñåëëÿð áàø âåðèð. Áó èë äÿ èñòèñíà åäèëìèð êè, àäëàðû ãåéä îëóíàí ÷àéëàðäà ãûñàìöääÿòëè äàøãûí âÿ ñåëëÿð áàø âåðñèí”.
Êöð ÷àéûíà ýÿëäèêäÿ, À.Âåðäèéåâ
áèëäèðèá êè, Êöð ÷àéûíûí Áþéöê Ãàôãàçûí úÿíóá éàìàúûíäàí êå÷ÿí ãîëóíäà äà äàøãûíëàðûí êå÷ìÿ åùòèìàëû
âàð. Àììà áóíóí Êöð ÷àéûíà åëÿ
úèääè òÿñèðè ýþçëÿíèëìèð: “Öìóìèëèêäÿ, Êöð ÷àéûíäà ÿí ÷îõ ñóëóëóã
àïðåë-ìàé-èéóí àéëàðûíäà ìöøàùèäÿ åäèëèá. Ùÿìèí ìöääÿòäÿ Êöð
÷àéûíäà éöêñÿê ñóëóëóã, ñÿâèééÿíèí êÿñêèí àðòûìû âÿ ñóáàñìà ùàëëàðûíûí áàø âåðìÿñè ãåéäÿ àëûíûá.
Àììà Êöð ÷àéûíäà ùàçûðêû ñóëóëóã éàç äþâðö èëÿ ìöãàéèñÿäÿ ÷îõ
àøàüûäûð. Áó äà èìêàí âåðìèð êè,
Êöð ÷àéûíäà áàø âåðìèø ñóáàñìà
ùàëëàðû ïàéûç àéëàðûíäà éåíèäÿí
òÿêðàðëàíñûí”.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
ÎÊÒÀÉ
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
(äàâàìû íþâáÿòè ñàéûìûçäà)
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Áàêûäà ÍÀÒÎ-íóí òÿëèì
êóðñó êå÷èðèëèð
Àçÿðáàéúàí 7-úè äÿôÿ þç
ãàïûëàðûíû Ðóñèéàíûí ýÿíú
æóðíàëèñòëÿðèíèí öçöíÿ à÷àúàã
2014-úö èë àâãóñòóí
19-äàí 25-äÿê Ðóñèéàíûí ýÿíú æóðíàëèñòëÿðèíäÿí èáàðÿò íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè Áàêûäà îëàúàã.
Ðóñèéàíûí Àçÿðáàéúàíëû Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí
(ÐÀÝÁ) èäàðÿ ùåéÿòèíäÿ
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, òÿäáèð Àçÿðáàéúàí Ýÿíúëÿð âÿ
Èäìàí Íàçèðëèéèíèí äÿñòÿéè âÿ Ðóñèéàíûí àïàðûúû àëè
ìÿêòÿáëÿðèíèí - Ì.Â.Ëîìîíîñîâ àäûíà Ìîñêâà Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòèíèí âÿ Ìîñêâà Äþâëÿò Áåéíÿëõàëã Ìöíàñèáÿòëÿð Èíñòèòóòóíóí òÿëÿáÿ òÿøêèëàòëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ
ÐÀÝÁ òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë åäèëèá. ÐÀÝÁ-íèí ñÿäðè Ëåéëà
ßëèéåâàíûí ñÿôÿðèí òÿøêèëèíÿ øÿõñè òþùôÿñèíè õöñóñè
ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð. Îíóí ñÿéëÿðè ñàéÿñèíäÿ èëëèê òÿäáèðÿ ÷åâðèëÿí áåëÿ ñÿôÿðëÿð àðòûã éåääèíúè äÿôÿ òÿøêèë
îëóíóð.
Íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè úèääè ìöñàáèãÿ ñå÷èìè éîëó èëÿ
ôîðìàëàøäûðûëûá âÿ îíóí áöòöí èøòèðàê÷ûëàðû ñàäÿúÿ
Ìîñêâàíûí âÿ Ðóñèéàíûí ÿí éàõøû àëè ìÿêòÿáëÿðèíèí òÿëÿáÿëÿðè, àñïèðàíòëàðû, éàõóä àëè ìÿêòÿáëÿðè éåíèúÿ áèòèðìèø ìÿçóíëàð äåéèë, ùÿì äÿ òÿúðöáÿ êå÷ÿí æóðíàëèñòëÿðäèð. Ñÿôÿðèí èøòèðàê÷ûëàðû àðàñûíäà Ðóñèéàäà âÿ îíóí
ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà òàíûíìûø ôåäåðàë ÿùÿìèééÿòëè
ÊÈÂ-ëÿðèí - Öìóìðóñèéà Äþâëÿò Òåëåðàäèî Øèðêÿòèíèí,
“ÐÈÀ-Íîâîñòè-Ðîññèéà ñåãîäíéà” èíôîðìàñèéà àýåíòëèéèíèí, ÍÒÂ òåëåøèðêÿòèíèí, “Êîììåðñàíò” íÿøðèééàò åâèíèí âÿ äèýÿð òÿøêèëàòëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè âàð.
Ñÿôÿðèí áàøëûúà ìÿãñÿäè Ðóñèéà æóðíàëèñòëÿðèíèí
ýÿíú íÿñëèíè Àçÿðáàéúàí ÊÈÂ-ëÿðè èëÿ, ðåñïóáëèêàíûí èúòèìàè òÿøêèëàòëàðûíûí âÿ äþâëÿò ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðûíûí
íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ òàíûø åòìÿêäèð.
Æóðíàëèñòëÿðèí Àçÿðáàéúàí èëÿ Ðóñèéà àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðÿ äàèð ñåìèíàðäà èøòèðàê åòìÿñè
îíëàðûí áó ñàùÿäÿ þç áèëèêëÿðèíè ýåíèøëÿíäèðìÿñèíÿ,
Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè âÿ ÊÈÂ-ëÿðèí ÿìÿêäàøëàðû èëÿ öíñèééÿò èñÿ Àçÿðáàéúàíäà æóðíàëèñò èøèíèí
õöñóñèééÿòëÿðè, ùàáåëÿ þëêÿíèí äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñè
ùÿéàòûíûí äàùà ìàðàãëû úÿùÿòëÿðè áàðÿäÿ äÿéÿðëè ìÿëóìàò àëìàñûíà èìêàí âåðÿúÿê.
Ñÿôÿð çàìàíû ÿëäÿ åòäèêëÿðè áèëèêëÿð èøòèðàê÷ûëàðûí ýÿëÿúÿê èøèíäÿ îíëàðà êþìÿê åäÿúÿê, åôèðäÿ âÿ Ðóñèéà
ÊÈÂ-ëÿðèíèí ñÿùèôÿëÿðèíäÿ þç ÿêñèíè òàïàúàã.
êÿñá åäèð. Åíåðæè ñèéàñÿòèíäÿ øàõÿëÿíäèðìÿéÿ
öñòöíëöê âåðÿí Àçÿðáàéúàíûí áó ñòðàòåýèéàñûíûí ýåð÷ÿêëÿøìÿñèíäÿ Ýöðúöñòàíëà ÿìÿêäàøëûüû ùÿëëåäèúè ðîëà ìàëèêäèð. Ìÿùç Àçÿðáàéúàí-Ýöðúöñòàí ÿìÿêäàøëûüû ñàéÿñèíäÿ ðåýèîíäà ãëîáàë ÿùÿìèééÿòëè ÷îõ áþéöê ëàéèùÿëÿð ýåð÷ÿêëÿøèá. Áóíëàð, ùå÷ øöáùÿñèç, Áàêû-Òáèëèñè-Úåéùàí, Áàêû-Ñóïñà, Áàêû-Òáèëèñè-ßðçóðóì
íåôò âÿ ãàç êÿìÿðëÿðèäèð.
Ðåñïóáëèêàìûçûí èãòèñàäè ãöäðÿòèíèí àðòìàñû, åéíè çàìàíäà, àçÿðáàéúàíëû ñàùèáêàðëàðûí ìàëèééÿ èìêàíëàðûíûí ýåíèøëÿíìÿñè þëêÿìèçÿ ìÿõñóñ äþâëÿò âÿ þçÿë øèðêÿòëÿðèí Ýöðúöñòàíà áþéöê ùÿúìäÿ èíâåñòèñèéàëàð éàòûðìàñûíà
äà èìêàí âåðèð. Áó ìÿíàäà, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò Íåôò Øèðêÿòèíèí (ÀÐÄÍØ) ôÿàëèééÿòèíè õöñóñè ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð.
ÀÐÄÍØ-èí Ýöðúöñòàí äÿíèç ëèìàíëàðûíäàêû
ôÿàëèééÿòè, à÷ûëàí éàíàúàãäîëäóðìà ìÿíòÿãÿëÿðè âÿ äèýÿð èøëÿð áó þëêÿíèí èãòèñàäèééàòûíà
áþéöê òþùôÿäèð. Áó þëêÿíèí ÿí ÷ÿòèí âàõòëàðûíäà äà Àçÿðáàéúàí âÿ î úöìëÿäÿí, ÀÐÄÍØ þç
êþìÿéèíè ÿñèðýÿìÿéèá. Áåëÿ êè, áèð íå÷ÿ èë
áóíäàí þíúÿ Àçÿðáàéúàí Ýöðúöñòàíà ýöçÿøòëè ãèéìÿòëÿðëÿ ãàç èõðàú åòäè. 2008-úè èëèí àâãóñò ùàäèñÿëÿðèíäÿí ñîíðà èñÿ ÀÐÄÍØ Ýöðúöñòàíû òÿáèè ãàçëà òÿìèí åòìÿê áàðÿäÿ ãÿðàð
âåðäè. Ùàë-ùàçûðäà Ýöðúöñòàíûí ãàçà îëàí òÿëÿáàòûíûí òÿõìèíÿí 70 ôàèçè Àçÿðáàéúàí ãàçû
ùåñàáûíà þäÿíèëèð. Àçÿðáàéúàí øèðêÿòëÿðè Ýöðúöñòàíäà äèýÿð ñàùÿëÿðÿ äÿ áþéöê ìÿáëÿüäÿ
èíâåñòèñèéà éàòûðûðëàð. Þëêÿìèçèí èø àäàìëàðû
Áàòóìè âÿ äèýÿð øÿùÿðëÿðäÿ þç èøëÿðèíè ãóðóðëàð. Àçÿðáàéúàí ñàùèáêàðëàðû Ýöðúöñòàíûí òóðèçì ñàùÿñèíÿ áþéöê ìàðàã ýþñòÿðèðëÿð. Ãåéä
åäÿê êè, ýöðúöñòàíëû èø àäàìëàðû äà Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíà áþéöê ìàðàã ýþñòÿðèð, þëêÿìèçäÿ ìöõòÿëèô ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ èíâåñòèñèéàëàð àéûðûðëàð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, èêè äþâëÿò ðÿñìèëÿðè àðàñûíäà ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿð ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ éîë à÷ûá. Ìÿëóìàò ö÷öí áèëäèðÿê
êè, Ýöðúöñòàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Ýåîðýè Ìàðãâåëàøâèëè áó èë ôåâðàëûí 12-13-äÿ Àçÿðáàéúàíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëóá. Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ Ýöðúöñòàí Ïðåçèäåíòè Ýåîðýè Ìàðãâåëàøâèëè àðàñûíäà ýþðöøäÿí
ñîíðà äþâëÿò áàø÷ûëàðû ìÿòáóàòà áÿéàíàòëàðëà
÷ûõûø åäèáëÿð.
Àâãóñòóí 19-äà Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí Òÿëèì âÿ Òÿäðèñ
Ìÿðêÿçèíäÿ ÍÀÒÎ-íóí Áèðëÿøìèø Êîìàíäàíëûüûíûí ìîáèë òÿëèì ãðóïó òÿðÿôèíäÿí “ßëäÿ ùàçûðëàíàí ïàðòëàéûúû ãóðüóëàð”ëà ìöáàðèçÿ ìþâçóñóíäà òÿëèì áàøëàíûá.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, íàçèðëèéèí ìöùÿíäèñ õèäìÿòèíèí áèð ãðóï çàáèòè ö÷ýöíëöê òÿëèì êóðñóíà úÿëá îëóíóá. Òÿëèìèí èëê ýöíö
ùÿðáè òÿðÿôäàøëûã âÿ äèýÿð ìþâçóëàðûí òÿãäèìàòû èëÿ éàääà
ãàëûá.
Êå÷èðèëÿí êóðñäà ìöùÿíäèñ õèäìÿòèíÿ úàâàáäåù çàáèòëÿð ùÿðáè áèëèêëÿðèíè òÿêìèëëÿøäèðÿúÿêëÿð. Òÿëèì çàìàíû
“ßëäÿ ùàçûðëàíàí ïàðòëàéûúû ãóðüóëàðûí òþðÿòäèéè ôÿñàäëàð
âÿ áó ãóðüóëàðà ãàðøû ìöäàôèÿ ñèñòåìëÿðèíèí òÿùëèëè” âÿ äèýÿð ìþâçóëàð öçðÿ ñåìèíàðëàð êå÷èðèëÿúÿê.
ÈÒÌÈØÄÈÐ
Àçÿðòàø Áÿùðóç Ôèðóç îüëóíà Òåõíèêè Èíâåíòàðëàøäûðìà âÿ Ùöãóãëàðûí Ãåéäèééàòû Èäàðÿñè òÿðÿôèíäÿí
22.11.2001-úè èë òàðèõèíäÿ Íÿðèìàíîâ ðàéîíó Èíãèëàá êö÷ÿñè 92 ñàéëû 25,69 êâ.ì éàøàéûø ñàùÿñèíäÿí èáàðÿò 2
îòàãëû 15 ñàéëû ìÿíçèë ö÷öí âåðèëìèø ÞÌ ¹ 093999
íþìðÿëè Ãåéäèééàò Âÿñèãÿñè èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí!
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Íÿñèìè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâëÿðè òÿøêèëàòûí Øóðà öçâö ßëèðçà
Ñöëåéìàíîâà ãàðäàøû
Ðàìèç Ñöëåéìàíîâóí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí ùöçíëÿ
áàøñàüëûüû âåðèðëÿð.
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

20-08-2014