Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması
Kadir Has Üniversitesi
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması
Kantitatif Araştırma Özeti
5 Şubat 2014
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 1
GENEL ÇERÇEVE
Amaç
Yöntem
Araştırma Amacı
: Türkiye’de gündeme ilişkin toplumun bakış
açısını belirlemek.
Araştırma Yöntemi
Veri Toplama Tekniği
: Kantitatif Araştırma
: Önceden hazırlanmış soru formuna bağlı yüz yüze
görüşmeler
Evren
Örneklem
: Türkiye geneli temsiliyet; 18 yaş ve üzeri,
İstanbul, Ankara, Konya, Bursa, Kocaeli, İzmir,
Aydın, Manisa, Tekirdağ, Balıkesir, Adana,
Antalya, Hatay, Zonguldak, Samsun,
Kastamonu, Kayseri, Kırıkkale, Trabzon,
Gaziantep, Diyarbakır, Mardin, Malatya, Bitlis,
Erzurum ve Ağrı illeri kent merkezlerinde
ikamet eden kamuoyu
: 1.000
Güven Düzeyi
: %95
Hata Payı
: ±3,0
Saha Çalışması
: 26 Aralık 2013 – 13 Ocak 2014
Veri Kontrol ve
Analizleri
: 10 Ocak 2014 – 14 Ocak 2014
Raporlama
: 15 Ocak 2014 – 23 Ocak 2014
Örneklem
Takvim
2
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 2
Siyasi ve
Görüş
ve Tanımlama
Etnik Tanımlama
Siyasi Görüş
Etnik
Türk Halkının Siyasi Yelpazedeki Yeri
Kendinizi siyasi açıdan nasıl tanımlarsınız?
39,2
Muhafazakar
37,3
33,2
19,2
Cumhuriyetçi/Kemalist
15,9
20,0
Halkın %2,8’i
17,8
Milliyetçi
siyasi açıdan
17,5
19,3
kendini apolitik
9,2
Sosyal Demokrat
olarak
12,1
15,8
tanımlamaktadır.
3,6
Sosyalist
4,8
6,4
1,9
Ulusalcı
2,9
2,9
2013
Baz
2011
1000
2012
1000
2012
2013
1000
2011
2013 yılındaki ilk 6 siyasi kimliğe göre
sıralanmıştır.
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 3
ve Etnik
Tanımlama
SiyasiSiyasi
GörüşGörüş
ve Etnik
Tanımlama
Türk Halkının Üst Kimlik Tanımlaması
Kendinizi etnik olarak nasıl tanımlarsınız?
51,3
Türk
54,8
67,7
9,3
Kürt
6,3
9,2
Etnik kökeni ile ilgili fikir
1,1
Arap
belirtmeyenlerin oranı %15,6,
1,1
1
etnik kökenin ne anlam ifade
0,4
Laz
ettiğini bilmeyenlerin oranı ise
0,9
%19,2’dir.
0,3
Mezhep Bazlı
Tanımlama
1,6
1,4
6,9
1,5
Diğer
4
5,3
Alevi ve Caferi yanıtlarını
kapsamaktadır.
Çerkez, Yörük, Türkmen, Arnavut, Azeri
Avşar,Arap ve Göçmen yanıtlarını
kapsamaktadır.
2013
2012
Baz
2011
1000
2012
1000
2011
2013
1000
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 4
Türkiye ve Sorunları
Türkiye ve Sorunları
Türkiye’nin Gündemdeki En Önemli Sorunu
Türkiye’nin şu anki en önemli sorunu size sayacaklarımdan hangisidir?
29,3
32,6
33,6
İşsizlik
14,2
Yolsuzluk
Ekonomik kriz
Hayat pahalılığı
5,4
4,4
5,7
4,6
5,0
5,0
1,8
1,5
4,7
Gelir dağılımındaki eşitsizlik
Yargı sistemi
Terör
27,4
28,8
3,5
5,3
4,3
3,2
Kürt sorunu
İç politikadaki sorunlar
3,0
1,3
1,0
Dış politikadaki sorunlar
Baz
12,3
13,7
12,2
10,9
2011
1000
2012
1000
2013
2013
1000
2012
2013 yılındaki ilk 10
2011
soruna göre sıralanmıştır.
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 5
Ekonomi
Ekonomi
Hükümetin Ekonomi Politikalarının Değerlendirilmesi
Genel olarak değerlendirdiğinizde, hükümetin ekonomi politikalarını ne derecede başarılı buluyorsunuz?
9,0
Kesinlikle Başarılı
%33,5
6,0
%31,5
6,8
%34,5
24,5
Başarılı
25,5
27,7
18,4
Ne Başarılı Ne Başarısız
26,5
24,8
%48,1
25,9
Başarısız
26,6
%42,0
27,3
%40,7
22,2
Kesinlikle Başarısız
15,4
13,4
2013
Baz
2012
2011
2012
2013
1000
1000
1000
2011
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 6
Ekonomi
Ekonomi
Son Bir Yılda Yaşanan Ekonomik Gelişmelerin Etkisi
Son bir yılda yaşanan ekonomik gelişmeler sizi nasıl etkiledi?
33,7
Kendimi / ailemi
geçindiremedim
31,1
9,6
Ekonomik olarak daha iyi
durumdayım
Eşyalarımı / Mallarımı
satmak zorunda kaldım
Ekonomik olarak kötü
durumdayım
Çocuklarımı okula
gönderemedim
8,5
3,6
8,9
Son bir yılda yaşanan
ekonomik gelişmelerden
etkilenmediğini
belirtenlerin oranı
%43,7’dir.
2,5
1,6
1,4
%2,5’iin altındaki
değerler grafiğe dahil
edilmemiştir.
1,9
2013
2012
Baz
2012
1000
2013
1000
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 7
Terör
Türkiye’deki Terör Sorununun Çözümü İçin En Etkili Yol
Sizce terör sorununu çözmede en etkili yol size sayacaklarımdan hangisidir?
Kültürel
Politikalar
Sosyal
Politikalar
Ekonomik
Önlemler
7,2
16
9,6
20,4
6,9
6,8
8
13,2
9,3
Siyasi
Yöntemler
26,1
35,8
29,5
35,9
Askeri
Yöntemler
44,2
2013
2012
2011
50,1
2011
2012
2013
1000
1000
1000
BAZ
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 8
Terör
Terör
Hükümetin Terörle Mücadele Politikalarındaki
Performans Değerlendirilmesi
Hükümetin terörle mücadele konusundaki performansını nasıl değerlendiriyorsunuz?
%33,3
8,5
Kesinlikle Başarılı
3,3
%24,3
4,7
%30,6
24,8
Başarılı
21,0
25,9
20,6
Ne Başarılı Ne Başarısız
27,7
31,0
%46,1
26,7
Başarısız
34,4
%48,0
23,6
%38,4
19,4
Kesinlikle Başarısız
13,6
14,8
2013
Baz
2011
1000
2012
1000
2013
1000
2012
2011
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 9
Terör
Terör
Türkiye’yi Bölünme Tehlikesi Altında Algılama Durumu
Sizce Türkiye bölünme tehlikesi altında mı?
Siyasi Görüş
2013
41,5
43,6
Cumhuriyetçi/Kemalist
14,9
Milliyetçi
Sosyal Demokrat
2012
46,9
34,9
18,2
Muhafazakar
Sosyalist
2011
44,5
Evet
43,8
Hayır
11,7
Yıl
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
Evet(%)
65,1
59,7
60,0
49,4
46,9
52,8
35,9
49,6
43,7
28,3
38,4
39,5
33,3
75,0
35,9
Hayır(%)
22,4
21,4
27,5
37,6
32,6
35,2
47,8
24,0
46,8
54,3
43,8
51,2
66,7
20,8
51,6
Fikrim Yok(%)
12,5
18,9
12,5
12,9
20,6
11,9
16,3
26,4
9,5
17,3
17,9
9,3
4,2
12,5
Cumhuriyetçi/Kemalist kesimde Türkiye’nin bölünme
tehlikesi altında olduğuna dair algı artmış iken;
muhafazakar ve sosyalist kesim Türkiye’nin bölünme
tehlikesi altında olmadığını düşünmektedir.
Fikrim Yok
Baz
2011
1000
2012
1000
2013
1000
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 10
Terör
Terör
Etnik Köken Bazında
Türkiye’yi Bölünme Tehlikesi Altında Algılama Durumu
2013
42,3
45,4
12,3
Kendisini Kürt
olarak
Kendisini
Türk Olarak
Tanımlayanlar
2012
48,4
29,7
21,9
tanımlayanların
içinde Türkiye’nin
2011
44,8
43,1
12,1
bölünme tehlikesi
altında olduğunu
2013
Kendisini
Kürt Olarak
Tanımlayanlar
23,7
61,3
15,1
düşünenlerin
oranında 2012
2012
2011
41,3
22,8
22,2
60,9
Evet
Baz
36,5
Kendisini Türk Olarak
Tanımlayanlar
2011
2012
2013
694
661
513
Hayır
Kendisini Kürt Olarak
Tanımlayanlar
2011
2012
2013
93
92
94
16,3
Fikrim Yok
yılına göre
%17,6’lık bir düşüş
gerçekleşmiştir.
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 11
Kürt Sorununa
Yaklaşım
Kürt Sorununa
Yaklaşım
Hükümetin Kürt Sorununa Yönelik
Politikalarının Değerlendirilmesi
Genel olarak değerlendirdiğinizde, hükümetin Kürt sorunu konusundaki politikalarını ve
yaklaşımlarını ne kadar başarılı veya başarısız bulduğunuzu söyleyebilir misiniz?
%30,8
6,6
Kesinlikle Başarılı
3,3
%22,6
3,1
%27,9
24,2
Başarılı
19,3
24,8
19,8
Ne Başarılı Ne Başarısız
26,9
32,4
%49,4
29,4
Başarısız
% 50,5
34,6
25,6
% 39,7
20,0
Kesinlikle Başarısız
15,9
14,1
2013
Baz
2011
1000
2012
1000
2013
1000
2012
2011
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 12
Sorununa Yaklaşım
Kürt SorununaKürt
Yaklaşım
BDP’nin Türkiye’de Yaşayan
Kürtleri Temsiliyeti
PKK’nın Türkiye’de Yaşayan
Kürtleri Temsiliyeti
Sizce BDP, Türkiye’de yaşayan Kürtleri ne derecede temsil
edebilmektedir?
Kesinlikle temsil
etmektedir
5,0
Sizce PKK, Türkiye’de yaşayan Kürtleri ne derecede temsil
edebilmektedir?
%24,7
6,6
Kesinlikle temsil
etmektedir
% 24,1
% 31,7
5,7
% 23,3
5,9
% 36,1
7,4
17,9
19,7
Temsil etmektedir
%22,7
4,8
Temsil etmektedir
17,5
17,4
28,7
26,0
23,3
Ne temsil etmektedir
ne temsil
etmemektedir
22,6
27,1
29,6
Temsil etmemektedir
24,2
% 53,3
17,8
Temsil etmemektedir
%57,4
% 56,5
27,6
%46,1
19,4
27,0
Kesinlikle temsil
etmemektedir
29,1
19,8
2012
20,2
30,4
22,4
2013
19,9
%52,0
% 41,2
21,4
Kesinlikle temsil
etmemektedir
Ne temsil etmektedir
ne temsil
etmemektedir
2011
28,9
26,7
2013
2012
2011
BDP’nin Türkiye’de yaşayan Kürtleri temsil etmediğini düşünenlerin oranı 2011 yılına göre artış gösterirken,
aynı şekilde PKK’nın Türkiye’de yaşayan Kürtleri temsil etmediğini düşünenlerin oranı da artmıştır.
Baz
2011
1000
2012
1000
2013
1000
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 13
Kürt
Sorununa Yaklaşım
Kürt Sorununa
Yaklaşım
Kürtlerin, BDP’nin
Türkiye’de Yaşayan Kürtleri
Temsiliyeti Hakkındaki
Düşünceleri
Kesinlikle temsil
etmektedir
15,1
Kürtlerin, PKK’nın
Türkiye’de Yaşayan Kürtleri
Temsiliyeti Hakkındaki
Düşünceleri
%52,7
23,8
Kesinlikle temsil
etmektedir
% 58,7
8,7
% 42,4
16,1
%52,7
3,2
% 22,2
9,8
% 39,1
36,6
37,6
Temsil etmektedir
Temsil etmektedir
34,9
19,0
29,3
33,7
Ne temsil etmektedir
ne temsil
etmemektedir
22,6
12,7
22,8
12,7
Temsil etmemektedir
34,9
% 34,8
19,6
9,7
Kesinlikle temsil
etmemektedir
15,9
16,3
2013
20,7
17,2
% 28,6
18,5
Kesinlikle temsil
etmemektedir
28,6
%24,8
15,1
Temsil etmemektedir
21,5
Ne temsil etmektedir
ne temsil
etmemektedir
2012
Baz
2011
92
2012
63
2013
93
% 49,2
%40,3
8,6
14,3
20,7
2013
2011
%25,8
2012
2011
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 14
Sorununa Yaklaşım
Kürt SorununaKürt
Yaklaşım
Abdullah Öcalan’nın
PKK ve BDP Üzerinde Etkisi Olduğunu Düşünme Durumu
Sizce Abdullah Öcalan’ın PKK üzerinde ne kadar etkisi vardır?
Sizce Abdullah Öcalan’ın BDP üzerinde ne kadar etkisi vardır?
2013
PKK
Üzerinde
Etkisi
38,0
2012
48,7
2011
2013
BDP
Üzerinde
Etkisi
39,9
12,7
39,2
40,1
34,7
46,3
2011
45,9
9,5
37,4
51,9
2012
9,4
37,4
Tamamen kontrol ediyor
Baz
Çok etkisi var
2011
1000
2012
1000
2013
1000
7,7 2,7
17,0
40,6
Az etkisi var
2,3
8,2
8,4
11,2
4,4
5,4
Hiç etkisi yok
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 15
Kürt
Sorununa Yaklaşım
Kürt Sorununa
Yaklaşım
Kendini Kürt olarak tanımlayanlara göre
Kürtlerin istedikleri yönetim şekli
38,7
Bağımsız Kürt
Devleti
30,1
Özerk yönetim
28,6
Daha demokratik
bir
Türkiye
Cumhuriyeti
Federal devlet
yapısı
63,2
Bağımsız Kürt Devleti
73,7
44,4
Özerk yönetim
Mevcut yapının
devamı
Kendini Türk olarak tanımlayanlara göre
Kürtlerin istedikleri yönetim şekli
22,6
2,2
Mevcut yapının
devamı
5,4
2013
Baz
10,2
11,5
Daha demokratik bir
Türkiye Cumhuriyeti
23,8
3,2
12,9
2013
Kendisini Türk
Olarak
Tanımlayanlar
511
2012
2012
Federal devlet yapısı
2013
2012
Kendisini Türk Olarak Kendisini Kürt Olarak Kendisini Kürt Olarak
Tanımlayanlar
Tanımlayanlar
Tanımlayanlar
500
93
63
13,4
7,4
3,1
2,6
2013 döneminde
katılımcıların %1,8’1
herhangi bir fikir
belirtmemektedir.
2013
2012
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 16
Siyaset
Hükümet/Muhalefet
Değerlendirmesi
Hükümet / Muhalefet
Değerlendirmesi
Genel Olarak Parti ve Liderlerinin Başarı Oranları
38,7
35,8
AKP
Recep Tayyip
Erdoğan
38,9
42,4
45,0
36,5
19,0
19,6
CHP
Kemal Kılıçdaroğlu
18,4
17,0
25,4
23,4
9,6
10,6
MHP
Devlet Bahçeli
11,8
12,7
12,5
8,8
8,1
BDP
Selahattin DemirtaşGülten Kışanak
7,4
6,9
8,7
7,8
2013
10,9
2012
Baz
2013
2011
2011
2012
2013
1000
1000
1000
2012
2011
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 17
Siyaset
Hükümet/Muhalefet Değerlendirmesi
Hükümet / Muhalefet Değerlendirmesi
Recep Tayyip Erdoğan’ın
Başarı Derecesi
Hükümetin Başarı Derecesi
Hükümetin icraatlarını genel olarak düşündüğünüzde,
hükümeti ne kadar başarılı veya başarısız bulduğunuzu
söyleyebilir misiniz?
%35,8
10,2
Kesinlikle Başarılı
Genel olarak değerlendirdiğinizde, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ı ne
kadar başarılı veya başarısız bulduğunuzu söyleyebilir misiniz?
%38,9
8,9
Kesinlikle Başarılı
%36,5
9,8
%42,4
11,0
24,3
Başarılı
30,0
31,4
26,7
Ne Başarılı Ne
Başarısız
28,2
17,7
Ne Başarılı Ne
Başarısız
23,3
24,6
26,1
Başarısız
23,9
27,5
14,5
21,7
19,3
24,5
%46,4
Başarısız
% 37,8
% 38,9
20,3
Kesinlikle Başarısız
%46,8
22,2
%35,9
22,4
%35,7
22,3
Kesinlikle Başarısız
13,9
11,4
2013
%45,0
16,8
25,7
Başarılı
%38,7
14,4
13,7
13,3
2012
2013
2011
Baz
2011
1000
2012
1000
2013
1000
2012
2011
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 18
Hükümet/Muhalefet Değerlendirmesi
Hükümetin İcraat/Faaliyet Veya Politikalarının Değerlendirilmesi
Size sayacağım hükümet icraatlarını/faaliyetlerini veya politikalarını ne derece başarılı bulduğunuzu veya bulmadığınızı söyler misiniz?
2013 ortalama düzeyi : %37,8
2013
Sağlık sistemi
Ulaşım hizmetleri
Konut politikaları
Toki yardımları
Sosyal güvenlik
ve yardım politikaları
Terörle mücadele
Eğitim politikası
Dış politika
11,0
2012 ortalama düzeyi
38,0
2012
13,6
2013
12,7
35,4
2012
11,5
2013
10,4
37,9
27,8
2012
10,6
30,9
2013
11,2
2012
9,4
2013
9,8
24,9
2013
9,7
24,8
2012
11,3
2013
10,4
15,6
18,1
43,6
15,0
18,8
21,1
10,9
14,7
18,5
21,2
21,3
11,0
19,3
24,5
22,6
20,6
32,9
17,3
16,9
18,4
26,0
Pozitif Değerler
Toplamı (%)
%40,7
22,0
22,3
11,4
20,2
22,8
18,1
22,5
12,6
24,7
49,0
57,2
48,1
49,4
38,2
41,5
37,2
42,3
34,7
2012
2012
2013
Demokratik açılım
2012
Ekonomi politikaları 2013
2012
7,1
9,2
7,1
9,2
16,7
28,5
23,9
20,6
21,5
22,1
7,4
25,5
Kesinlikle Başarılı
Başarısız
Sıralama 2013 yılı pozitif değerler toplamına göre verilmiştir. 2012
yılında “Terörle mücadele “ kriteri değerlendirmeye alınmamıştır.
25,0
27,3
24,1
29,1
23,0
24,6
Başarılı
14,3
23,0
26,2
20,2
16,7
20,9
24,6
20,2
16,1
25,5
27,1
15,4
Ne Başarılı Ne Başarısız
Kesinlikle Başarısız
Baz
25,9
22,9
19,8
26,7
23,5
22,9
2012
1000
19
2013
1000
34,5
39,8
34,3
33,8
32,7
28,6
31,3
32,9
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 19
Siyaset
Hükümet/Muhalefet
Değerlendirmesi
Hükümet / Muhalefet Değerlendirmesi
Kemal Kılıçdaroğlu’nu
Başarılı Bulma Derecesi
CHP’yi Başarılı Bulma
Derecesi
Genel olarak değerlendirdiğinizde, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nu
ne kadar başarılı veya başarısız bulduğunuzu söyleyebilir misiniz?
Genel olarak değerlendirdiğinizde, CHP’yi ne kadar başarılı veya
başarısız bulduğunuzu söyleyebilir misiniz?
Kesinlikle Başarılı
Başarılı
Ne Başarılı Ne
Başarısız
%19,6
3,2
2,7
6,2
%18,4
%23,4
16,4
15,7
17,2
2013
Başarılı
16,0
Ne Başarılı Ne
Başarısız
24,1
21,1
37,1
35,9
36,5
Başarısız
Kesinlikle Başarısız
Kesinlikle Başarılı
%17,0
%25,4
15,5
13,6
18,0
15,1
22,3
18,9
34,9
34,3
33,1
%64,4
Başarısız
%57,5
%55,5
27,3
21,6
19,0
2012
%19,0
3,5
3,4
7,4
31,0
26,4
22,6
Kesinlikle Başarısız
2013
2011
Baz
2011
1000
2012
1000
2013
1000
2012
2011
%65,9
%60,7
%55,7
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 20
Siyaset
Hükümet/Muhalefet
Değerlendirmesi
Hükümet / Muhalefet Değerlendirmesi
Devlet Bahçeli’yi
Başarılı Bulma Derecesi
MHP’yi Başarılı Bulma
Derecesi
Genel olarak değerlendirdiğinizde, MHP lideri Devlet Bahçeli’yi ne
kadar başarılı veya başarısız bulduğunuzu söyleyebilir misiniz?
Genel olarak değerlendirdiğinizde,MHP’yi ne kadar başarılı veya
başarısız bulduğunuzu söyleyebilir misiniz?
Kesinlikle Başarılı
Başarılı
Ne Başarılı Ne
Başarısız
2,5
1,6
3,8
%10,6
%12,5
8,1
10,2
8,7
Başarılı
19,5
23,1
22
Ne Başarılı Ne
Başarısız
39,3
40,4
40,1
Başarısız
2012
%10,9
%12,7
7,1
8,9
8,3
17,7
22,8
21,4
37,7
38,5
39,2
%69,9
Başarısız
%65,1
%65,5
30,6
24,7
25,4
Kesinlikle Başarısız
2013
Kesinlikle Başarılı
%11,8
%9,6
2,5
2,0
4,4
35,0
27,8
26,7
Kesinlikle Başarısız
2011
Baz
2013
2011
1000
2012
1000
2013
1000
2012
2011
%72,7
%66,3
%65,9
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 21
Siyaset
Hükümet/Muhalefet Değerlendirmesi
Hükümet / Muhalefet Değerlendirmesi
BDP’yi Başarılı Bulma
Derecesi
Genel olarak değerlendirdiğinizde,BDP’yi ne kadar başarılı
veya başarısız bulduğunuzu söyleyebilir misiniz?
Kesinlikle Başarılı
Başarılı
Ne Başarılı Ne
Başarısız
1,9
1,2
1,8
Genel olarak değerlendirdiğinizde,BDP eş başkanları Gülten Kışanak ve Selahattin
Demirtaş’ı ne kadar başarılı veya başarısız bulduğunuzu söyleyebilir misiniz?
%8,1
Kesinlikle Başarılı
%7,4
%7,8
6,2
6,2
6,0
Başarılı
10,7
8,4
11,0
Ne Başarılı Ne
Başarısız
31,6
29,1
31,0
Başarısız
2012
2,3
1,9
1,5
%8,8
%6,9
%8,7
6,5
5,0
7,2
12,2
7,5
10,9
30,5
27,7
29,0
%81,2
Başarısız
%84,2
%81,2
2013
2011
1000
%85,6
%80,4
Kesinlikle Başarısız
2011
Baz
%79,0
48,5
49,6
55,1
50,2
Kesinlikle Başarısız
2013
Gülten Kışanak ve Selahattin
Demirtaş’ı Başarılı Bulma Derecesi
2012
1000
2013
1000
57,9
51,4
2012
2011
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 22
Kurum DeğerlendirmeleriPolitika
Kurum Değerlendirmeleri
Türk Ordusunun Siyasetteki Gücünde Olan Değişimin
Değerlendirilmesi
Sizce, son dönemlerde, Türk ordusunun siyasetteki gücü ve etkisi ne ölçüde değişmiştir?
Kesinlikle Artmıştır
1,5
2,4
2,1
%13,4
%12,7
%13,6
11,9
10,3
11,5
Artmıştır
31,7
36,5
33,1
Ne Azalmıştır Ne Artmıştır
41,9
38,2
41,9
Azalmıştır
%54,9
%50,8
%53,3
13,0
12,6
11,4
Kesinlikle Azalmıştır
2013
Baz
2011
1000
2012
1000
2012
2013
1000
2011
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 23
Kurum Değerlendirmeleri Politika
Kurum Değerlendirmeleri
Kurumlara Güven Derecesi
Pozitif
Değerler
Toplamı
Size sayacağım kurumlara güven derecenizi söyler misiniz?
2013 Güven Düzeyi :%35,2
Ordu
Cumhurbaşkanı
Polis/kolluk güçleri
Hükümet
Sivil toplum örgütleri
Meclis Başkanı
TBMM
Yargı
YÖK/ÖSYM
Siyasi Partiler
Medya
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2013
2012
2011
2013
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2012 Güven Düzeyi: %37,3
10,0
14,1
13,5
29,9
10,8
14,7
13,5
6,4
28,9
12,8
11,6
9,5
24,0
4,8
27,9
6,1
26,7
4,5
36,1
5,9
25,3
4,7
23,6
4,9
25,6
4,8
31,7
3,9
22,6
7,1
25,6
5,9
32,9
3,1
20,2
4,7
20,3
2,9
25,4
3,0
18,7
4,4
20,4
3,3
21,7
1,9
17,1
4,2
18,0
2,4
19,7
2011 Güven Düzeyi: %39,8
41,7
42,2
46,4
16,4
11,7
19,8
16,9
7,0
20,5
13,2
6,4
18,7
22,6
18,0
39,0
20,1
15,6
10,6
34,8
20,5
20,9
10,3
20,9
24,5
19,3
34,5
21,3
19,5
11,9
41,1
21,0
17,1
9,2
17,2
22,4
26,9
29,8
24,7
12,8
36,6
20,5
10,1
31,0
19,1
9,3
23,0
27,1
18,7
23,8
30,0
17,9
29,9
25,3
14,3
28,7
22,0
12,8
23,1
29,4
21,0
26,6
25,6
15,1
26,7
21,4
13,1
24,1
28,8
23,8
30,0
26,1
18,9
22,3
24,7
24,7
24,0
35,7
18,6
27,3
30,0
17,9
31,7
30,9
12,4
21,3
35,6
24,1
26,8
26,8
24,2
29,2
30,4
18,3
Kesinlikle güveniyorum
Ne güveniyor ne güvenmiyorum
Kesinlikle güvenmiyorum
Sıralama 2013 yılı pozitif değerler
toplamına göre verilmiştir.
Baz
2011
1000
2012
1000
Güveniyorum
Güvenmiyorum
2013
1000
20,2
51,7
56,3
59,9
40,7
53,7
48,3
35,3
47,3
52,7
33,5
32,7
32,8
40,6
31,2
28,3
30,5
36,5
26,5
32,7
38,8
23,3
25,0
28,3
21,7
24,8
25,0
19,0
22,2
22,1
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 24
YargıYargı
Sistemi
- Anayasa
Sistemi-Anayasa
Türkiye’de Yargının
Siyasallaşma Durumu
Türk Yargısının
Bağımsız Olma Durumu
Türkiye’de yargının siyasallaştığını düşünüyor musunuz?
Türk yargısının bağımsız olduğunu düşünüyor musunuz?
2013
58,4
24,8
16,8
Evet
%24,2
2012
52,5
21,4
26,1
Hayır
%59,7
2011
49,6
30
20,4
Fikrim yok
%16,1
Evet, siyasallaşıyor
Hayır, siyasallaşmıyor
Baz : 1000
Baz
2011
1000
2012
1000
2013
634
Fikrim yok
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 23
YargıYargı
Sistemi
- Anayasa
Sistemi-Anayasa
Olası Bir Anayasa Değişikliğinde Olması Gerektiği Düşünülen
Ülkenin Yönetim Tarzı
Olası bir anayasa değişikliğinde, ülkenin yönetim tarzının nasıl olması gerektiğini düşünüyorsunuz?
76,7
Parlamenter demokrasi
65,8
14,4
Başkanlık
21,2
Diğer;
Komünizm, Sosyalizm,
Saltanat, Sosyal Demokrasi ve
Demokratik Özerk Yapı yanıtlarından
oluşmaktadır.
5,2
Yarı başkanlık
4,4
2,4
Diğer
2013
Baz : 1000
2012
Katılımcıların %3,0’ı
herhangi bir fikir
belirtmemektedir.
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 24
Dış Politika
Dış Politika
Hükümetin Dış Politika Performans Değerlendirilmesi
Genel olarak değerlendirdiğinizde, hükümetin dış politikasını ne derecede başarılı buluyorsunuz?
%33,1
9,2
Kesinlikle Başarılı
%34,7
5,7
%35,8
7,3
23,9
Başarılı
29,0
28,5
21,5
Ne Başarılı Ne Başarısız
27,1
30,7
24,3
Başarısız
25,2
21,7
%45,4
%38,2
%33,5
21,1
Kesinlikle Başarısız
13,0
11,8
2013
2012
Baz
2011
1000
2012
1000
2011
2013
1000
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 25
Dış Politika
Türkiye’nin AB Üyeliğini
Destekleme Durumu
Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğini destekliyor musunuz?
2013
51,8
2012
Türkiye’nin AB’ye Üye
Olabileceğini Düşünme Durumu
Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üye olabileceğini düşünüyor musunuz?
48,2
50,4
2011
Dış Politika
2013
35,3
64,7
2012
34,4
65,6
49,6
58,1
41,9
Evet
Evet, destekliyorum
Baz
2011
1000
Hayır, desteklemiyorum
2012
1000
2013
1000
Baz
2012
1000
2013
1000
Hayır
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 26
Dış Politika
Dış Politika
Türkiye’nin Mısır’da Askeri Müdahale Sonrasında İzlediği
Politikanın Değerlendirilmesi
Mısır’da askeri müdahale sonrasında Türkiye’nin izlediği politikayı nasıl değerlendiriyorsunuz?
2013
Aralık
27,9
2013
Kasım
29,8
Başarılı
46,8
48,0
Başarısız
25,3
22,2
Fikrim Yok
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 27
Dış Politika
Dış Politika
Türkiye’nin Mısır’a Yönelik İzlemesi Gereken Politikalar
Sizce Türkiye Mısır konusunda nasıl bir politika izlemelidir?
31,1
Yeni yönetimi tanımalı
46,4
39,4
Yeni yönetimi tanımamalı
30,6
19,4
Yeni yönetimi tanıyıp,
ticari ve ekonomik ilişkileri dondurmalı
14,4
10,1
Yeni yönetimin devrilmesine
destek vermeli
8,6
2013 Aralık
Baz
2013 Aralık
1000
2013 Kasım
2013Kasım
1000
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 28
Dış Politika
Dış Politika
Türkiye’nin Suriye Konusunda İzlediği Politikaların
Değerlendirilmesi
Hükümetin Suriye konusunda izlediği politikayı başarılı buluyor musunuz?
2013 Aralık
2013 Kasım
25,9
52,0
24,1
49,0
Başarılı
Başarısız
Baz
2013 Aralık
1000
2013Kasım
1000
22,1
26,9
Fikrim Yok
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 29
Dış Politika
Dış Politika
Ülkelerin Türkiye İçin Tehdit Oluşturma Durumları
Sizce sayacağım devletler Türkiye için tehdit oluşturmakta mıdır?
İsrail
ABD
AB Ülkeleri
Ermenistan
Suriye
İran
Yunanistan
Irak
Rusya
Güney Kıbrıs
Rum
Cumhuriyeti
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
2013
2012
2011
72,3
66,1
69,3
68,0
13,8
18,4
15,9
18,1
52,8
58,4
54,2
36,0
40,5
42,7
38,7
53,6
46,3
53,0
52,0
47,3
41,0
50,6
46,6
42,3
44,0
37,6
39,7
43,9
41,4
41,1
40,3
30,9
29,2
39,6
34,2
41,1
Evet
42,6
46,4
2011
1000
28,9
32,3
28,0
31,8
33,4
38,2
31,7
34,0
38,0
38,1
42,1
39,2
37,0
39,0
38,8
38,5
40,9
40,5
37,7
Hayır
Baz
30,5
25,1
29,1
2012
1000
2013
1000
Bilmiyorum
13,9
15,5
14,8
13,9
16,7
16,5
16,7
21,3
20,8
17,5
21,4
19,0
16,2
19,3
20,8
17,7
19,4
19,7
17,9
20,3
21,1
19,1
19,6
20,1
21,2
26,5
24,4
19,5
25,3
21,2
İsrail hala Türkiye
için tehdit olarak
görülen ülkeler
sıralamasında ilk
sırada yer
almaktadır. Bununla
birlikte Suriye, İran
ve Rusya’nın
oranlarında 2011
yılından itibaren
artış görülmektedir.
2013 yılına göre
sıralanmıştır.
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 30
Dış Politika
Dış Politika
ABD’nin Türkiye’nin Müttefiki / Dostu Olduğunu
Düşünme Durumu
ABD’nin Türkiye’nin müttefiki/dostu olduğuna inanıyor musunuz?
2013
14,4
85,6
2012
26,5
73,5
2011
25,0
75,0
Evet
ABD’nin Türkiye’nin
müttefiki / dostu olduğunu
düşünenlerin oranı, 2012
yılına göre %12,1 azalış
göstermiştir.
Hayır
Baz
2011
1000
2012
1000
2013
1000
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 31
Dış Politika
Dış Politika
Türkiye’nin Dış Politikada İşbirliği Yapması Gerektiği
Düşünülen Ülkeler
Sizce, Türkiye dış politika konularında en yakın kiminle işbirliği yapmalıdır?
49,4
46,8
44,1
Kimseyle ittifak kurmamalı/
Yalnız hareket etmeli
18,2
13,9
22,7
Müslüman ülkeler
10,8
9,8
11,2
Türki Cumhuriyetler
ABD
Ortadoğu ülkeleri
Çin
AB ülkeleri
Rusya
5,5
12,9
9,9
3,8
1,7
3,7
1,5
2,1
3,3
4,6
6,1
2011
1000
2012
1000
2013 yılına göre
sıralanmıştır.
2,4
2,7
3,3
2013
Baz
Dış politikada kimseyle
ittifak kurulmamalı
görüşünde artış devam
etmektedir.
%2,4’ün altındaki
değerler grafiğe dahil
edilmemiştir.
2012
2013
1000
2011
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 32
Gezi Olayları
2013 Yazında Çıkan Protesto
Gösterilerinin Türkiye’de Siyaset
Yapma Tarzına Etki Durumu
Sizce 2013 yazında Türkiye çapında ortaya çıkan protesto gösterileri,
Türkiye’de siyaset yapma tarzını etkiledi mi?
Gezi Olayları
Hükümetin Gösteriler Sırasında
İzlediği Politikaları Başarılı
Bulma Durumu
Bu gösteriler sırasında hükümetin izlediği politikaları başarılı buluyor
musunuz?
%27,6
Kesinlikle Başarılı
Fikrim yok
%17,0
Evet,
etkiledi
%60,1
Hayır,
etkilemedi
%22,9
Başarılı
19,3
Ne Başarılı Ne
Başarısız
19,6
Başarısız
Kesinlikle Başarısız
Baz : 1000
8,3
%52,8
29,8
23,0
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 33
Gezi Olayları
Gezi Olayları
Yapılan Gösterilerin Temel Nedeni
Sizce bu gösterilerin yapılmasının temel nedeni neydi?
Hükümet politikalarına tepki
30,2
Uluslararası güçlerin kışkırtması
29,8
Temel hak ve özgürlük talepleri
Çevre duyarlılığı
Siyasi partilerin destekleri
21,8
11,6
8,9
Baz : 1000
%8,9’unun altındaki
değerler grafiğe dahil
edilmemiştir.
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 34
Medya ve Demokrasi
Medya ve Demokrasi
Medya ve Demokrasi
Pozitif
Değerler
Toplamı
(%)
2013
Türiye
demokratik
bir ülkedir
Türkiye’de
düşünce
özgürlüğü
vardır
Türkiye’de
basın
özgürdür
2012
2011
8,4
6,3
25,6
27,9
9,0
6,9
23,9
2012
6,6
23,3
2011
5,7
2013
4,5
5,9
2011
5,5
Kesinlikle katılıyorum
Katılıyorum
25,8
25,5
19,2
17
23,9
23,3
15,8
26,9
16,5
23,3
Ne katılıyorum ne katılmıyorum
Baz : 1000
19,3
19,1
19,7
14,3
23,3
20,9
34,0
17,5
28,9
37,0
23,9
21,4
22,8
41,7
2013
2012
18,8
23,3
26,5
17,3
18,5
27,2
26,2
Katılmıyorum
21,7
Kesinlikle katılmıyorum
34,0
34,2
50,7
30,8
29,9
42,7
38,5
29,8
28,8
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 35
Medya ve Demokrasi
Medya ve Demokrasi
Güncel Gelişmelerin Takip Edildiği Mecralar
Güncel gelişmeleri nereden takip ediyorsunuz?
Televizyon
88,4
Gazete
47,8
İnternet gazetesi
25,1
Sosyal medya araçları
20,3
Radyo
Yakın çevre
Diğer internet siteleri
10,8
9,0
%4,2’nin altındaki
değerler grafiğe dahil
edilmemiştir.
4,2
Baz : 1000
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 36
Medya ve Demokrasi
Medya ve Demokrasi
2013 Yazında Türkiye’de Gelişen Gösterilerde
Medyanın Tutumu
2013 yazında ülke çapında gelişen gösterilerde medyanın tutumunu nasıl değerlendiriyorsunuz? Değerlendirmenizi“1 -Kesinlikle başarısız ve 5Kesinlikle başarılı” olacak şekilde 1 ile 5 arasında puanlayarak değerlendiriniz.
%22,3
Kesinlikle Başarılı
2,6
Başarılı
19,7
Ne Başarılı Ne Başarısız
30,3
%47,4
Başarısız
33,4
Kesinlikle Başarısız
14,0
Baz : 1000
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 37
Medya ve Demokrasi
Medya ve Demokrasi
2013 Yazında Yaşanan Olayların Medyaya Bakış Açısına Etkisi
2013 yazında yaşanan olaylar medyaya bakış açınızı değiştirdi mi?
Zaten güvenmiyordum,
bir değişiklik olmadı
48,8
Güveniyordum,
güvenim sarsıldı
Değiştirmedi,güveniyordum
ve hala güveniyorum
27,4
13,2
Baz : 1000
Fikri olmadığını
belirtenlerin oranı
%10,6’dır.
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 38
Toplumsal İlişkiler
Toplumsal İlişkiler / Türkiye’de
Yaşam
Türkiye’de
Yaşam
Türkiye’de İyiye Giden Değişimler
Türkiye’nin yaşadığı değişim sonunda daha iyiye gittiğini belirttiniz.
Türkiye en çok hangi değişim nedeniyle iyiye gitmektedir?
33,1
Ekonomik büyüme
Ulaşım alanındaki yenilikler
Siyasi istikrar olması
Sağlık reformları
İnanç/düşünce özgürlüğü
Kültürel değerlere sahip
çıkma
Hükümetin çalışmalarının
olumlu yansımaları
Eğitim alanındaki yenilikler
22,2
4,9
4,9
4,0
3,7
Ülkedeki huzursuzluk
1,8
Her konuda olumlu
gelişmeler yaşandığını
düşünenlerin oranı
%20,5’tir
3,7
1,5
3,8
Herhangi bir fikri
olmadığını
belirtenlerin oranı
%7,8’dir.
3,6
2,6
9,3
334
347
22,4
11,5
7,0
9,3
5,2
İşsizlik
12,6
2013
12,5
Ekonomik kriz
Kutuplaşmaya gidilmesi
2,7
2012
Türkiye’nin yaşadığı değişim sonunda daha kötüye gittiğini belirttiniz.
Türkiye en çok hangi değişim nedeniyle kötüye gitmektedir?
Yolsuzluk
1,8
2013
Baz
Türkiye’de Kötüye Giden Değişimler
2013 yılı verilerine
göre sıralanmıştır.
9,3
4,9
Herkonuda
konuda olumsuz
Her
olumsuz
gelişmeler
yaşandığını
gelişmeler
düşünenlerin
oranı
yaşandığını
düşünenlerin%6,3’dır.
4,5
Siyasi istikrar
4,3
Hükümet / Yönetim şekli
Dış ülkelerle ilişkiler
4,8
oranı
%6,3’dür.
4,3
4,9
6,8
2013
2012
Baz
2012
161
2013
287
2013 yılı verilerine
göre sıralanmıştır.
2012
Türkiye’de Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 39
Toplumsal İlişkiler
Toplumsal İlişkiler / Türkiye’de
Türkiye’deYaşam
Yaşam
Türkiye’de Yaşamaktan Mutlu Olma Durumu
Türkiye’de yaşamaktan duyduğunuz memnuniyet seviyenizi öğrenebilir miyim?
%67,2
20,0
Çok mutluyum
%65,0
15,8
%62,1
18,6
47,2
Mutluyum
49,2
43,5
16,8
Ne mutluyum ne mutsuzum
20,3
23,7
11,7
Mutsuzum
%16,0
11,3
%14,7
11,8
%14,2
4,3
Çok mutsuzum
3,4
2,4
2013
2012
Baz
2011
1000
2012
1000
2013
1000
2011
Türkiye’de Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 40
Demografi
Görüşülen Kişilerin
Cinsiyet Dağılımı
Demografi
Görüşülen Kişilerin
Medeni Durumu
Diğer
%7,3
Erkek;
%50,7
Kadın
%49,3
Bekar
%32,0
Baz : 1000
Evli
%60,7
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 41
Demografi
Görüşülen Kişilerin
Yaş Dağılımı
Yaş
Ortalaması
Görüşülen Kişilerin
Toplam Hane Büyüklüğü
Hane
Ortalaması
41,1
11,6
90%
70%
65 Yaş ve üzeri
90%
12,0
22,1
5 Kişi ve daha
fazla
80%
55 - 64 Yaş
4 Kişi
70%
17,2
45 - 54 Yaş
60%
50%
3,7
100%
100%
80%
Demografi
60%
32,5
3 Kişi
50%
21,4
35 - 44 Yaş
40%
40%
30%
30%
24,3
25 - 34 Yaş
2 Kişi
15,2
Yalnız
20%
20%
10%
24,7
18 - 24 Yaş
10%
13,5
0%
0%
Baz : 1000
5,5
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 42
Demografi
Demografi
Görüşülen Kişilerin
Ortalama Hane Geliri
Ortalama
Hane Geliri
(TL)
100
90
1887,4
0,9
3,0
3,1
9,3
80
70
Görüşülen Kişilerin
Sosyo Ekonomik Statüsü
A
3,1
Belirtmek
istemedi
5.000 TL ve üzeri
B
16
29,3
4.000 - 4.999 TL
60
50
3.000-3.999 TL
C1
21,6
C2
30,3
40
30
42,4
D
20
10
2.000-2.999 TL
25,6
1000-1999 TL
12,0
E
1000 TL altı
0
Baz : 1000
3,4
Türkiye’de Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması 43
Demografi
Görüşülen Kişilerin
Eğitim Durumu
Meslek Dağılımı
Çalışma Durumu
İlköğretim
49,2
Kendi
Hesabına
Çalışanlar
%13,7
Lise
31,0
19,5
Üniversite
Lisans
Üstü
0,3
Demografi
Ücretli
Çalışanlar
%49,6
Çalışmayanlar
%36,7
Meslekler
n
%
Tek başına çalışan, dükkan sahibi, esnaf
58
5,8
İşyeri sahibi- 1-5 çalışanlı tüccar
24
2,4
Seyyar
21
2,1
Çiftçi
19
1,9
Serbest nitelikli uzman (avukat, mühendis, mali müşavir vs.)
7
0,7
İşyeri sahibi -11-20 çalışanlı (Tic, Tarım, İmalat)
Ordu mensubu
İsyeri sahibi- 6-10 çalışanlı tüccar
İşçi/hizmetli
Yönetici olmayan memur / teknik eleman / uzman vs
5
2
1
330
116
0,5
0,2
0,1
33,0
11,6
Yönetici (1-5 çalışanı olan)
Ustabaşı/kalfa - kendine bağlı işçi çalışan
17
17
1,7
1,7
Ücretli Nitelikli uzman (avukat, doktor, mimar, mühendis vs)
9
0,9
Yönetici (6-10 çalışanı olan)
5
0,5
Yönetici (11-20 çalışanı olan)
Ev Kadını
Öğrenci
Geçici İşsiz
Emekli
Toplam
2
244
69
52
2
1000
0,2
24,4
6,9
5,2
0,2
100,0
Baz : 1000
Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması
Teşekkürler...
İletişim İçin
Kadir Has Üniversitesi
Kadir Has Caddesi, Cibali, 34083 İSTANBUL
Tel: +90 (212) 533 65 32
www.khas.edu.tr
Khasedutr
Khasedutr
Download

Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması