Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
Ãâàòåìàëàíûí Àçÿðáàéúàíäà
éåíè òÿéèí îëóíìóø ñÿôèðèíèí
åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
Òàèëàíäûí Àçÿðáàéúàíäà
éåíè òÿéèí îëóíìóø ñÿôèðèíèí
åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 26-äà Ãâàòåìàëà Ðåñïóáëèêàñûíûí þëêÿìèçäÿ éåíè òÿéèí îëóíìóø ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Ùåðáåðò Åñòóàðäî Ìåíåñåñ Êîðîíàäîíóí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá. Ñÿôèð Ùåðáåðò Åñòóàðäî Ìåíåñåñ Êîðîíàäî ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ãàðøûñûíäàí êå÷èá. Ùåðáåðò Åñòóàðäî Ìåíåñåñ Êîðîíàäî åòèìàäíàìÿñèíè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿãäèì åäèá...
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 26-äà Òàèëàíä Êðàëëûüûíûí þëêÿìèçäÿ éåíè
òÿéèí îëóíìóø ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Òùàðèò
×àðóíýâàòûí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá. Ñÿôèð Òùàðèò
×àðóíýâàò ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ãàðøûñûíäàí êå÷èá.
Òùàðèò ×àðóíýâàò åòèìàäíàìÿñèíè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿãäèì åäèá. Ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ ñÿôèðëÿ ñþùáÿò åäèá...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 27 íîéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 216 (4375). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ôèëèïïèíèí Àçÿðáàéúàíäà éåíè
òÿéèí îëóíìóø ñÿôèðèíèí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 26-äà Ôèëèïïèí Ðåñïóáëèêàñûíûí þëêÿìèçäÿ éåíè òÿéèí îëóíìóø
ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Ìàðèà Ðîâåíà Ìåíäîçà Ñàí÷åçèí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá.
Ñÿôèð Ìàðèà Ðîâåíà Ìåíäîçà Ñàí÷åç
ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ãàðøûñûíäàí êå÷èá.
Ìàðèà Ðîâåíà Ìåíäîçà Ñàí÷åç åòèìàäíàìÿñèíè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿãäèì
åäèá.
Ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ ñÿôèðëÿ ñþùáÿò åäèá.
Ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèð Ìàðèà
Ðîâåíà Ìåíäîçà Ñàí÷åç Ôèëèïïèí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè ÛÛÛ Áåíèãíî Àêèíîíóí
ñàëàìëàðûíû äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ÷àòäûðûá.
Þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû äîñòëóã ÿëàãÿëÿðèíäÿí äàíûøàí ñÿôèð õàëãëàðûìûçûí öìóìè äÿéÿðëÿðÿ ìàëèê îëäóüóíó ìÿìíóíëóãëà ãåéä
åäèá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ôèëèïïèí àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíû éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÿëàãÿëÿðèìèçèí
ìöõòÿëèô èñòèãàìÿòëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí ñèéàñè,
èãòèñàäè, ùóìàíèòàð âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí éàõøû èìêàíëàðûí îëäóüóíó äåéèá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Ïðåçèäåíò ÛÛÛ Áåíèãíî Àêèíîíóí ñàëàìëàðûíà ýþðÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá, Îíóí äà ñàëàìëàðûíû Ôèëèïïèíèí
äþâëÿò áàø÷ûñûíà ÷àòäûðìàüû õàùèø åäèá.
Àçÿðáàéúàíäà èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðû ñåêòîðóíóí öñòöí èíêèøàôû òÿìèí åäèëèð
Ìóëòèêóëòóðàëèçì
Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò
ñèéàñÿòèíèí ÿí þíÿìëè
èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí
Áàø íàçèðè Àçÿðáàéúàíà
ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëèá
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè ×óíã Ùîíã-âîí
íîéàáðûí 26-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëèá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ùÿð èêè þëêÿíèí äþâëÿò áàéðàãëàðûíûí äàëüàëàíäûüû Ùåéäÿð ßëèéåâ Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíäà Áàø íàçèð ×óíã Ùîíã-âîíóí øÿðÿôèíÿ ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñè äöçöëöá...
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû (ÀÌÅÀ) âÿ Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí
(ÔÙÍ) áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû
èëÿ íîéàáðûí 26-äà...
...Ìóëòèêóëòóðàëèçì Àçÿðáàéúàíäà ÿñðëÿðäÿí áÿðè ôîðìàëàøàí, åéíè çàìàíäà, áÿäèè, ïñèõîëîæè-ìÿíÿâè ìöñòÿâèäÿí êÿíàðà ÷ûõìàéàí äÿéÿðëÿð òîïëóñó êèìè ìþâúóä
îëóá. Ùàçûðäà èñÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì þëêÿìèçäÿ àëòåðíàòèâè
îëìàéàí ùÿéàò òÿðçèäèð. Àçÿðáàéúàí òàðèõÿí ìöõòÿëèô
õàëãëàðûí âÿ äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ñöëù, äîñòëóã øÿðàèòèíäÿ éàøàäûüû ìÿêàí îëóá. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí äöíéàäà òÿêúÿ åíåðæè ðåñóðñëàðû èëÿ çÿíýèí îëàí þëêÿ êèìè
äåéèë, ùÿì äÿ ùóìàíèçì ïðèíñèïëÿðèíÿ ñàäèã, òîëåðàíò
âÿ ìóëòèêóëòóðàë þëêÿ êèìè òàíûíûð. Õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè èðàäÿñè íÿòèúÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí òàðèõÿí ñàùèá îëäóüó òîëåðàíòëûã âÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì ÿíÿíÿëÿðèíè ùöãóãè âÿ ñèéàñè ìöñòÿâèäÿ éåíèäÿí áÿðïà åòäè. Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿê
óüóðëó èíêèøàôû ö÷öí äÿãèã èäåîëîæè ùÿäÿô ñå÷äè âÿ þç
óçàãýþðÿí, ìöäðèê ñèéàñÿòè èëÿ ÿñðëÿð áîéó ôîðìàëàøàí
÷îõìÿäÿíèééÿòëèëèê ÿíÿíÿñèíè èíêèøàô åòäèðÿðÿê îíó êåéôèééÿòúÿ éåíè ìÿðùÿëÿéÿ ãàëäûðäû...
Áàõ ñÿh. 4
Ëè Éîíý: Áàêû Áåéíÿëõàëã
ñÿíàéå êîíôðàíñû ìöàñèð
éàíàøìàëàðûí ìöçàêèðÿñè
áàõûìûíäàí ÷îõ ìöùöì
ïëàòôîðìàäûð
Ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð, îíëàðûí
èíêèøàô äèíàìèêàñû âÿ
èäàðÿ îëóíìàñûíûí
åëìè-ïðàêòèê àñïåêòëÿðè
Áàõ ñÿh. 2
Áàêû Áåéíÿëõàëã ñÿíàéå êîíôðàíñû ìöàñèð éàíàøìàëàðûí ìöçàêèðÿñè áàõûìûíäàí ÷îõ ìöùöì ïëàòôîðìàäûð...
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ “ÕÕÛ ÿñðäÿ ñÿíàéåëÿøìÿ: ñÿíàéå ñèéàñÿòèíäÿ ÿñàñ òðåíäëÿð, ìöàñèð éàíàøìà âÿ òÿúðöáÿëÿð” ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí èøòèðàê÷ûëàðûíà ìÿêòóá ýþíäÿðèá. Ìÿêòóáäà äåéèëèð: “Ùþðìÿòëè êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðû!
Ñèçè ñàëàìëàéûð âÿ “ÕÕÛ ÿñðäÿ ñÿíàéåëÿøìÿ: ñÿíàéå ñèéàñÿòèíäÿ ÿñàñ òðåíäëÿð, ìöàñèð éàíàøìà âÿ òÿúðöáÿëÿð”
Áåéíÿëõàëã Êîíôðàíñûíûí þç èøèíÿ áàøëàìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèðÿì.
Ùàçûðêû äþâðäÿ ñÿíàéå ñèéàñÿòè ðÿãàáÿòãàáèëèééÿòëèëèê,
ñÿìÿðÿëèëèê âÿ åêîëîæè òÿùëöêÿñèçëèê ìåéàðëàðûíà óéüóí
éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàðûí òÿòáèãèíÿ éþíÿëìÿëè, åëìè àðàøäûðìàëàðëà öçâè ñóðÿòäÿ áàüëû îëìàëû, ìöàñèð ÷àüûðûøëàðà
úàâàá âåðìÿëè âÿ éåíè éàíàøìàëàðà ÿñàñëàíìàëûäûð.
Êîíôðàíñûíûçûí çÿíýèí ñÿíàéå ÿíÿíÿëÿðè èëÿ ñå÷èëÿí,
áþéöê èãòèñàäè ïîòåíñèàëà ìàëèê Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëìÿñè òÿñàäöôè äåéèë. Ñöðÿòëÿ ìîäåðíëÿøÿí þëêÿìèçäÿ ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíà õöñóñè äèããÿò éåòèðèëèð âÿ 2014-úö èë ðåñïóáëèêàìûçäà “Ñÿíàéå èëè” åëàí åäèëìèøäèð.
Çàìàíûí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí îëàðàã àïàðûëàí èñëàùàòëàð,
óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äþâëÿò ïðîãðàìëàðû, ýåíèøìèãéàñëû èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðè, áèçíåñ âÿ èíâåñòèñèéà ìöùèòèíèí
äàâàìëû ñóðÿòäÿ éàõøûëàøäûðûëìàñû, þçÿë ñåêòîðà äþâëÿò
äÿñòÿéè âÿ ñèéàñè, ìàêðîèãòèñàäè ñàáèòëèê þëêÿäÿ ýöúëö ñÿíàéåíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû ö÷öí ÿëâåðèøëè øÿðàèò éàðàäûð.
Èãòèñàäèééàòûí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè èíäèêè ìÿðùÿëÿäÿ èãòèñàäè ñèéàñÿòèìèçèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿíäèð. Áó âÿçèôÿíèí ðåàëëàøäûðûëìàñû ñÿíàéåíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíè, áó
ñàùÿäÿ ãàáàãúûë òÿúðöáÿíèí þéðÿíèëìÿñè âÿ òÿòáèãèíè òÿëÿá åäèð.
ßìèíÿì êè, êîíôðàíñûíûç ñÿíàéå ñèéàñÿòèíäÿ ÿñàñ
ìåéèëëÿðëÿ áàüëû ñÿìÿðÿëè ôèêèð ìöáàäèëÿñèíèí àïàðûëìàñûíà âÿ éåíè ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí ãóðóëìàñûíà òÿêàí
âåðÿúÿêäèð”.
Áàõ ñÿh. 3
Äöíéàíûí êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðû èëÿ çÿíýèí îëàí áèð
ñûðà þëêÿëÿðèíèí àúû òÿúðöáÿñè ðåàëëûãäûð-íåôò àìèëèíäÿí àñûëûëûã àéðû-àéðû þëêÿëÿðèí èãòèñàäèééàòû ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð ñàðñûäûúû îëóá. Àçÿðáàéúàíûí òèìñàëûíäà èñÿ òàìàì áàøãà ìÿíçÿðÿíèí øàùèäè îëóðóã. Ãëîáàë ìàëèééÿ-èãòèñàäè áþùðàíûí ÿí
ñÿðò èëëÿðèíäÿ áåëÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòû éöêñÿê äàéàíûãëûëûã íöìàéèø åòäèðèá. Äöíéà ö÷öí ÷ÿòèí èëëÿðäÿ äÿ Àçÿðáàéúàíäà ìöñáÿò ìàêðîèãòèñàäè ìöùèòèí...
Áàõ ñÿh. 6
Àçÿðáàéúàí-ÍÀÒÎ ìöíàñèáÿòëÿðè
ìöàñèð ýåîñèéàñè
÷àüûðûøëàðà úàâàá âåðèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, áó ýöíëÿðäÿ ÍÀÒÎ Ïàðëàìåíò
Àññàìáëåéàñûíûí (ÏÀ) Íèäåðëàíäûí Ùààãà øÿùÿðèíäÿ
60-úû ïàéûç ñåññèéàñû êå÷èðèëèá. Ñåññèéàäà Ìèëëè Ìÿúëèñèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èøòèðàê åäèá. Àçÿðáàéúàíûí ãóðóìäàêû íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâö Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû áèëäèðèá êè, òÿäáèðäÿ ïðåçèäåíòëÿðèí...
Áàõ ñÿh. 8
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàô
ïåðñïåêòèâëÿðèíäÿí äàíûøûëûá
Íîéàáðûí 26-äà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí
ìöàâèíè ßëè Ùÿñÿíîâ Èðàí Èñëàì
Ðåñïóáëèêàñûíà ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áó þëêÿíèí áèðèíúè âèòñåïðåçèäåíòè Èñùàã Úàùàíýèðè èëÿ
ýþðöøöá. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí...
ÀÁØ êîíãðåñìåíëÿðè
Ïðåçèäåíò Áàðàê
Îáàìàíû Àçÿðáàéúàíû
äÿñòÿêëÿìÿéÿ ÷àüûðûáëàð
“Áàêû-2015” èëê Àâðîïà
Îéóíëàðûíà 200 ýöí ãàëìàñû
ìöíàñèáÿòèëÿ ìþùòÿøÿì
øîó òÿøêèë îëóíóá
ÀÁØ Êîíãðåñèíèí öçâëÿðè Åë Ãðèí, Ëåîíàðä Ëàíñ,
Ìàéê Ôèòñïàòðèê, Ïèò Ãàëëåãî âÿ Ñêîòò Ïåððè Ïðåçèäåíò
Áàðàê Îáàìàéà ìÿêòóáëàðëà ìöðàúèÿò åäÿðÿê...
“Áàêû-2015” èëê Àâðîïà
Îéóíëàðûíûí áàøëàìàñûíà
200 ýöí ãàëìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ íîéàáðûí 26-äà ïàéòàõòäà ìþùòÿøÿì øîó òÿøêèë åäèëèá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè...
Áàõ ñÿh. 3
Áàõ ñÿh. 2
Áàõ ñÿh. 2
2
www.yeniazerbaycan.com
27 íîéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 216 (4375)
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ãâàòåìàëàíûí Àçÿðáàéúàíäà éåíè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Òàèëàíäûí Àçÿðáàéúàíäà éåíè
òÿéèí îëóíìóø ñÿôèðèíèí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá
òÿéèí îëóíìóø ñÿôèðèíèí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 26-äà Ãâàòåìàëà Ðåñïóáëèêàñûíûí þëêÿìèçäÿ éåíè
òÿéèí îëóíìóø ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè
ñÿôèðè Ùåðáåðò Åñòóàðäî Ìåíåñåñ Êîðîíàäîíóí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá.
Ñÿôèð Ùåðáåðò Åñòóàðäî Ìåíåñåñ Êîðîíàäî ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ãàðøûñûí-
äàí êå÷èá.
Ùåðáåðò Åñòóàðäî Ìåíåñåñ Êîðîíàäî åòèìàäíàìÿñèíè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿãäèì åäèá.
Ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ ñÿôèðëÿ ñþùáÿò åäèá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Àçÿðáàéúàí èëÿ
Ãâàòåìàëà àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿò-
ëÿðèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ö÷öí éàõøû ïîòåíñèàëûí îëäóüóíó âóðüóëàéûá. Þëêÿëÿðèìèçèí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
óüóðëà ÿìÿêäàøëûã åòäèéèíè äåéÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí
ìöõòÿëèô èñòèãàìÿòëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí èãòèñàäè ñàùÿäÿ ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí äÿ
èìêàíëàðûí àðàøäûðûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè
ãåéä åäèá. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ñÿôèðèí
áó ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èøèíÿ þç
òþùôÿñèíè âåðÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá.
Ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèð Ùåðáåðò Åñòóàðäî Ìåíåñåñ Êîðîíàäî Ãâàòåìàëà Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Îòòî
Ôåðíàíäî Ïåðåç Ìîëèíàíûí ñàëàìëàðûíû
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ÷àòäûðûá. Î, þëêÿñèíèí Ïðåçèäåíòèíèí Àçÿðáàéúàí èëÿ èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíÿ áþéöê þíÿì âåðäèéèíè äåéèá. Ñÿôèð äèïëîìàòèê ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èøèíäÿ
ñÿéëÿðèíè ÿñèðýÿìÿéÿúÿéèíè áèëäèðèá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Ïðåçèäåíò Îòòî
Ôåðíàíäî Ïåðåç Ìîëèíàéà ñàëàìëàðûíà
ýþðÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá, Îíóí äà
ñàëàìëàðûíû Ãâàòåìàëà Ðåñïóáëèêàñûíûí
äþâëÿò áàø÷ûñûíà ÷àòäûðìàüû õàùèø åäèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 26-äà Òàèëàíä Êðàëëûüûíûí þëêÿìèçäÿ éåíè òÿéèí
îëóíìóø ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè
Òùàðèò ×àðóíýâàòûí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿ-
áóë åäèá.
Ñÿôèð Òùàðèò ×àðóíýâàò ôÿõðè ãàðîâóë
äÿñòÿñèíèí ãàðøûñûíäàí êå÷èá.
Òùàðèò ×àðóíýâàò åòèìàäíàìÿñèíè
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿãäèì åäèá.
Ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ ñÿôèðëÿ ñþùáÿò åäèá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Òàèëàíä àðàñûíäà
äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ìþâúóä îëäóüóíó âóðüóëàéàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí áóíäàí ñîíðà äà
óüóðëà èíêèøàô åäÿúÿéèíÿ öìèäâàð îëäóüóíó áèëäèðèá. Þëêÿëÿðèìèçèí áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ éàõøû ÿìÿêäàøëûã åòäèéèíè ãåéä åäÿí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû èãòèñàäèééàòûí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðèíäÿ
ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè
ö÷öí äÿ áþéöê èìêàíëàðûí îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Òàèëàíä Êðàëëûüûíûí þëêÿìèçäÿ éåíè
òÿéèí îëóíìóø ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðèíäÿí þòÿí
äþâð ÿðçèíäÿ þëêÿìèçäÿ ýåäÿí éöêñÿê
èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíèí îíäà äÿðèí òÿÿññöðàò éàðàòäûüûíû äåéèá âÿ ÿëäÿ îëóíàí
óüóðëàð ìöíàñèáÿòèëÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíû òÿáðèê åäèá. Î, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà òèúàðÿò äþâðèééÿñèíèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó ìÿìíóíëóãëà ãåéä
åäèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Éåíè Çåëàíäèéàíûí Àçÿðáàéúàíäà
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àâñòðàëèéàíûí Àçÿðáàéúàíäà éåíè éåíè òÿéèí îëóíìóø ñÿôèðèíèí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá
òÿéèí îëóíìóø ñÿôèðèíèí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 26- äà Éåíè Çåëàíäèéàíûí þëêÿìèçäÿ éåíè òÿéèí
îëóíìóø ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Úîíàòàí Åíäðéó Êàððûí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá.
Ñÿôèð Úîíàòàí Åíäðéó Êàðð ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ãàðøûñûíäàí êå÷èá.
Úîíàòàí Åíäðéó Êàðð åòèìàäíàìÿñèíè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿãäèì
åäèá.
Ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ ñÿôèðëÿ ñþùáÿò åäèá.
Éåíè Çåëàíäèéàíûí þëêÿìèçäÿ éåíè
òÿéèí îëóíìóø ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Úîíàòàí Åíäðéó Êàðð Àçÿðáàéúàíäà äèïëîìàòèê ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìàñûíäàí ìÿìíóí îëäóüóíó äåéèá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Éåíè Çåëàíäèéà àðàñûíäà ÷îõ éàõøû ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèí îëäóüóíó äåéÿí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû áó
ÿëàãÿëÿðèí èãòèñàäè ñàùÿäÿ äÿ èíêèøàô
åòäèðèëìÿñè ö÷öí ýöúëö ãàðøûëûãëû ñèéàñè
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 26- äà Àâñòðàëèéà Èòòèôàãûíûí þëêÿìèçäÿ éåíè òÿéèí îëóíìóø ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Úåéìñ Ìàðòèí Ëàðñåíèí åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá.
Ñÿôèð Úåéìñ Ìàðòèí Ëàðñåí ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ãàðøûñûíäàí êå÷èá.
Úåéìñ Ìàðòèí Ëàðñåí åòèìàäíàìÿñèíè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿãäèì åäèá.
Ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ ñÿôèðëÿ ñþùáÿò
åäèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Àâñòðàëèéà Èòòèôàãû àðàñûíäà éàõøû
ÿëàãÿëÿðèí ìþâúóä îëäóüóíó âóðüóëàéàí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Àâñòðàëèéàíûí Áàø íàçèðè èëÿ ýþðöøöíö âÿ èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí
èíêèøàôû èëÿ áàüëû àïàðäûãëàðû ìöçàêèðÿëÿðè ìÿìíóíëóãëà õàòûðëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ïåðñïåêòèâëÿðè, ãàðøûëûãëû áèçíåñ âÿ èíâåñòèñèéà èìêàíëàðûíûí þéðÿíèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ èøëÿðèí àïàðûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè ãåéä åäèá.
Àâñòðàëèéà Èòòèôàãûíûí þëêÿìèçäÿ éåíè òÿéèí îëóíìóø ôþâãÿëàäÿ
âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Úåéìñ Ìàðòèí Ëàðñåí þëêÿñèíèí Àçÿðáàéúàí
èëÿ èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðè ìöõòÿëèô èñòèãàìÿòëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí èãòèñàäè,
òÿùñèë âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ èíêèøàô åòäèðìÿêäÿ ìàðàãëû îëäóüóíó äåéèá. Î, èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè èøèíäÿ ñÿéëÿðèíè ÿñèðýÿìÿéÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè èôàäÿ åäèá.
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè
Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëèá
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè ×óíã Ùîíã-âîí íîéàáðûí 26-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ùÿð èêè þëêÿíèí äþâëÿò áàéðàãëàðûíûí äàëüàëàíäûüû Ùåéäÿð ßëèéåâ Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíäà
Áàø íàçèð ×óíã Ùîíã-âîíóí øÿðÿôèíÿ ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñè
äöçöëöá.
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
äþâëÿò ùèìíëÿðè ñÿñëÿíäèðèëèá.
Áàø íàçèð ×óíã Ùîíã-âîíó ùàâà ëèìàíûíäà Àçÿðáàéúàíûí Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè ßëè ßùìÿäîâ âÿ äèýÿð ðÿñìè øÿõñëÿð ãàðøûëàéûáëàð.
Äþâëÿò Òîðïàã âÿ Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ
Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ýþé÷àé øÿùÿðèíäÿ
âÿòÿíäàøëàðû ãÿáóë åäÿúÿê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûã âÿ òþâñèéÿëÿðèíÿ ÿñàñÿí ìÿðêÿçè èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè áþëýÿëÿðäÿ âÿòÿíäàøëàðû ãÿáóë åäèð, îíëàðûí ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëèíÿ
êþìÿê ýþñòÿðèðëÿð.
Ìÿðêÿçè èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè òÿðÿôèíäÿí âÿòÿíäàøëàðûí ãÿáóëó ãðàôèêèíÿ óéüóí îëàðàã, Äþâëÿò
Òîðïàã âÿ Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ãÿðèá Ìÿììÿäîâ
äåêàáðûí 2-äÿ ñààò 10-äà Ýþé÷àé øÿùÿðèíäÿ ÿòðàô áþëýÿëÿðäÿ
ÿùàòÿ åäèëìÿêëÿ âÿòÿíäàøëàðûí ãÿáóëóíó êå÷èðÿúÿê.
Êîìèòÿäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, Ýþé÷àé øÿùÿðèíäÿêè
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ êå÷èðèëÿúÿê ãÿáóëäà Àüäàø, Ýþé÷àé, Óúàð, Çÿðäàá âÿ Êöðäÿìèð ðàéîíëàðûíäàí îëàí âÿòÿíäàøëàð èøòèðàê åäÿ áèëÿðëÿð.
Àçÿðáàéúàí-Ôèëèïïèí ÿëàãÿëÿðèíèí
èíêèøàôûíà äàèð ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá
Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâóí
Ôèëèïïèíèí þëêÿìèçäÿ òÿéèí îëóíìóø ñÿôèðè Ìàðèà Ðîâåíà
Ìåíäîçà Ñàí÷åç èëÿ ýþðöøöíäÿ èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëûá.
Íàçèðëèéèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèëèá êè,
ñþùáÿò çàìàíû, ùÿì÷èíèí, ìöãàâèëÿ-ùöãóã áàçàñûíûí âÿ èãòèñàäè-òèúàðÿò ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí âÿ ãàðøûëûãëû
ñÿôÿðëÿðèí òÿøêèëèíèí âàúèáëèéè âóðüóëàíûá.
Ñÿôèð äèïëîìàòèê ôÿàëèééÿòè ìöääÿòèíäÿ þëêÿñè èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ ñÿéëÿðèíè
ÿñèðýÿìÿéÿúÿéèíè äåéèá.
èðàäÿíèí îëäóüóíó âóðüóëàéàðàã áèçíåñ, ñÿðìàéÿ ãîéóëóøó âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ èìêàíëàðûí àðàøäûðûëìàñûíûí çÿðóðèëèéèíè ãåéä åäèá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðèíäÿí äàíûøûëûá
Íîéàáðûí 26-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø
íàçèðèíèí ìöàâèíè ßëè Ùÿñÿíîâ Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíà ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
áó þëêÿíèí áèðèíúè âèòñåïðåçèäåíòè Èñùàã Úàùàíýèðè
èëÿ ýþðöøöá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâèí ñàëàìëàðûíû
Èðàí Ïðåçèäåíòè Ùÿñÿí Ðóùàíèéÿ ÷àòäûðìàüû õàùèø
åäÿí ßëè Ùÿñÿíîâ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäàí äàíûøûá. Î, Ïðåçèäåíò Ùÿñÿí Ðóùàíèíèí
Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðèíèí þëêÿìèçäÿ éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëäèéèíè áèëäèðèá. Ãåéä îëóíóá
êè, áó ñÿôÿð çàìàíû ÷îõ ìöùöì ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá âÿ èêè äþâëÿò àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿðè ìþùêÿìëÿíäèðÿúÿê âàúèá
ñÿíÿäëÿð èìçàëàíûá.
Èðàíäà êå÷èðäèéè ýþðöøëÿð âÿ äàíûøûãëàð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿí Áàø íàçèðèí
ìöàâèíè áèëäèðèá êè, Èìàì Õîìåéíè Èìäàä Êîìèòÿñèíèí, Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíèí ðÿùáÿðëÿðè èëÿ ôàéäàëû ñþùáÿòëÿð àïàðûá. Èðàí èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà èãòèñàäè, òèúàðÿò âÿ ùóìàíèòàð ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã öçðÿ Äþâëÿò Êîìèññèéàñûíûí ùÿìñÿäðè, ðàáèòÿ âÿ èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû íàçèðè Ìàùìóä Âàèçè âÿ êîîïåðàñèéà, ÿìÿê âÿ ñîñèàë ðèôàù íàçèðè ßëè Ðÿáèè
èëÿ ýþðöøëÿðèí õöñóñèëÿ ÿùÿìèééÿòëè îëäó-
üó âóðüóëàíûá. Áó ýþðöøëÿðäÿ ãàðøûëûãëû
ìàðàã äîüóðàí ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá, êîíêðåò òÿêëèôëÿð èðÿëè
ñöðöëöá, áó òÿêëèôëÿðèí ìöøòÿðÿê êîìèññèéàíûí íþâáÿòè èúëàñûíäà ìöçàêèðÿñè ìÿãñÿäÿóéüóí ñàéûëûá.
Àçÿðáàéúàíûí áàøëûúà ïðîáëåìèíèí
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè îëäóüóíó äåéÿí ßëè Ùÿñÿíîâ áó ìöíàãèøÿ íÿòèúÿñèíäÿ äîüìà
éóðäëàðûíäàí äèäÿðýèí äöøìöø èíñàíëàðà
ýþñòÿðäèéè éàðäûìà ýþðÿ Èðàí äþâëÿòèíÿ
âÿ îíóí Àçÿðáàéúàíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ùóìàíèòàð òÿøêèëàòëàðûíà òÿøÿêêöðöíö
áèëäèðèá.
Èðàíûí Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö äÿñòÿêëÿäèéèíÿ ýþðÿ òÿøÿêêöðöíö áèë-
äèðÿí ßëè Ùÿñÿíîâ ðÿñìè
Áàêûíûí Òåùðàíëà èìçàëàäûüû áöòöí ñÿíÿäëÿðäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí èøëÿðèí èúðà îëóíàúàüûíà ÿìèíëèéèíè èôàäÿ
åäèá.
Èðàíûí áèðèíúè âèòñå-ïðåçèäåíòè Èñùàã Úàùàíýèðè
öìèäâàð îëäóüóíó áèëäèðèá
êè, ñÿôÿð çàìàíû àïàðûëàí
äàíûøûãëàð âÿ ìöçàêèðÿ åäèëÿí òÿêëèôëÿð ùÿð èêè õàëãûí âÿ
äþâëÿòèí ìÿíàôåéèíÿ õèäìÿò åäÿúÿê, þëêÿëÿð àðàñûíäà áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà èíêèøàôûíà
ìöñáÿò òÿñèð ýþñòÿðÿúÿê.
Àçÿðáàéúàí âÿ Èðàí ïðåçèäåíòëÿðè òÿðÿôèíäÿí íöìàéèø åòäèðèëÿí ñèéàñè èðàäÿ ãàðøûëûãëû ÿìÿêäàøëûüûí äàùà
äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ ìöíáèò øÿðàèò éàðàäàúàã.
Èñùàã Úàùàíýèðè Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Ùÿñÿí Ðóùàíèíèí âÿ
þçöíöí ñàëàìëàðûíû Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ
÷àòäûðìàüû õàùèø åäèá.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Àçÿðáàéúàíûí Èðàíäàêû ñÿôèðè Úàâàíøèð Àõóíäîâ, Íàçèðëÿð Êàáèíåòè Àïàðàòûíûí øþáÿ ìöäèðè Ãóðáàí Ñàäûãîâ, Èðàíûí
êîîïåðàñèéà, ÿìÿê âÿ ñîñèàë ðèôàù íàçèðè
ßëè Ðÿáèè âÿ äèýÿð ðÿñìè øÿõñëÿð ýþðöøäÿ
èøòèðàê åäèáëÿð.
Ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð, îíëàðûí èíêèøàô äèíàìèêàñû âÿ èäàðÿ îëóíìàñûíûí åëìè-ïðàêòèê àñïåêòëÿðè
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû (ÀÌÅÀ) âÿ Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí (ÔÙÍ) áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ íîéàáðûí 26-äà
“Ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð, îíëàðûí èíêèøàô äèíàìèêàñû âÿ èäàðÿ îëóíìàñûíûí åëìèïðàêòèê àñïåêòëÿðè” ìþâçóñóíäà åëìèïðàêòèê êîíôðàíñ êå÷èðèëèá.
ÔÙÍ-èí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, êîíôðàíñûí
èøèíäÿ ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ, ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð
íàçèðèíèí ìöàâèíè, òèáá õèäìÿòè ýåíåðàë-ëåéòåíàíòû Ôàèã Òàüûçàäÿ, íàçèðëèéèí âÿ Àêàäåìèéàíûí ÿìÿêäàøëàðû èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿäáèðè à÷àí ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè,
àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ ãåéä åäèá êè, áåëÿ êîíôðàíñëàðûí êå÷èðèëìÿñèíäÿ ìÿãñÿä
òÿáèè âÿ òåõíîýåí õàðàêòåðëè ôþâãÿëàäÿ
ùàëëàðûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû âÿ íÿòèúÿëÿðèíèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíäà ìþâúóä åëìè
íàèëèééÿòëÿðèí òÿòáèãè, áó èñòèãàìÿòäÿ åëìè
èøëÿðèí àïàðûëìàñûíà òÿêàí âåðìÿêäèð.
Òÿäáèðäÿ “Ùåéäÿð ßëèéåâ âÿ Àçÿðáàéúàíäà ôþâãÿëàäÿ ùàëëàðëà ìöáàðèçÿíèí òÿøêèëè òÿúðöáÿñèíäÿí”, “Ôþâãÿëàäÿ
ùàëëàðäàí ãîðóíìà ìÿãñÿäè èëÿ èíñàí
ùöãóãëàðû êîíòåêñòèíäÿ ïðåâåíòèâ òÿäáèðëÿð”, “Áþéöê Ãàôãàçûí øèìàë-ãÿðá ðàéîíëàðûíäà è÷ìÿëè àðòåçèàí ñóëàðûíûí ìöàñèð
ðàäèîåêîëîæè âÿçèééÿòè”, “Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð àòëàñûíûí
âÿ èíôîðìàñèéà áàçàñûíûí éàðàäûëìàñû”, “Éàíüûíñþíäöðìÿ ö÷öí éåíè ðåàýåíò - “Íàôòàïåí”, “Ýÿðýèíëèê âÿçèééÿòëÿðèíèí àøêàð åäèëìÿñè âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçèñè, Ãàôãàçûí âÿ Õÿçÿðèí ñÿðùÿäéàíû ñàùÿëÿðè
ö÷öí ñåéñìèê òÿùëöêÿíèí ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè”, “Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíäÿ
ðàäîí ãàçûíûí ñÿâèééÿñèíèí òÿäãèãè âÿ
îíà òÿñèð åäÿí ôàêòîðëàð”, “Åòèáàðëûëûã
íÿçÿðèééÿñèíèí ìåòîäëàðû èëÿ ãÿçà
ðèñêëÿðèíèí ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè”, “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ôþâãÿëàäÿ
ùàëëàðëà ìöáàðèçÿíèí öìóìè âÿçèééÿòè”
âÿ äèýÿð ìþâçóëàðäà ìÿðóçÿëÿð äèíëÿíèëèá, ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Ñîíäà ÿí ìöùöì åëìè àðàøäûðìàëàð
áàðÿäÿ åëìè èúòèìàèééÿòÿ ýåíèø ìÿëóìàò
âåðèëìÿñèíäÿ, îíëàðûí íÿòèúÿëÿðèíè ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð îðãàíëàðûíûí ýöíäÿëèê ôÿàëèééÿòè íþãòåéè-íÿçÿðèíäÿí ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñèíäÿ áåëÿ òÿäáèðëÿðèí âàúèáëèéè ãåéä
îëóíóá.
Ýþðöøäÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè èëÿ
áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
“Áàêû-2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíà
200 ýöí ãàëìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ
ìþùòÿøÿì øîó òÿøêèë îëóíóá
“Áàêû-2015” èëê Àâðîïà
Îéóíëàðûíûí áàøëàìàñûíà
200 ýöí ãàëìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ íîéàáðûí 26-äà ïàéòàõòäà ìþùòÿøÿì øîó òÿøêèë åäèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð
êè, àõøàì ñààòëàðûíäà È÷ÿðèøÿùÿðäÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðäÿ ëàçåð åôôåêòëÿðè èëÿ Ãûç ãàëàñûíûí öçÿðèíäÿ “Áàêû-2015”èí
ëîãîñó, ðÿñìè ðÿìçëÿðè - úåéðàí âÿ íàð, åëÿúÿ äÿ Îéóíëàðëà áàüëû âèäåî÷àðõ íöìàéèø îëóíóá. Âèäåî÷àðõäà èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ïðîãðàìûíà äàõèë îëàí èäìàí íþâëÿðè èëÿ
áàüëû ýþðöíòöëÿð éåð àëûá.
“Áàêû-2015” ßìÿëèééàò Êîìèòÿñèíèí êîììåðñèéà øþáÿñèíèí äèðåêòîðó ×àðëè Âèúåðàòíà æóðíàëèñòëÿðÿ à÷ûãëàìàñûíäà
áèëäèðèá: “Èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí áàøëàíìàñûíà 200 ýöí
ãàëìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ áó ìþùòÿøÿì èäìàí òÿäáèðèíèí
ðÿìçëÿðèíè òÿãäèì åäèðèê. Îéóíëàðûí à÷ûëûø ìÿðàñèìèíèí
áàøëàìàñûíà ãàëàí ýöíëÿðèí ýåðè ñàéûìû äàâàì åòäèêúÿ
áåëÿ òÿäáèðëÿð äÿ ìöíòÿçÿì êå÷èðèëÿúÿê”.
×.Âèúåðàòíà äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, áèç áóýöíêö òÿäáèðëÿ
2015-úè èëäÿ êå÷èðèëÿúÿê Àâðîïà Îéóíëàðûíû âÿ ýþçÿë ìåìàðëûã àáèäÿëÿðè èëÿ çÿíýèí îëàí Áàêûíû Ãûç ãàëàñûíûí òèìñàëûíäà áöòöí äöíéàéà íöìàéèø åòäèðìÿê èñòÿéèðèê. Î, ýÿëÿí èë êå÷èðèëÿúÿê “Áàêû-2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã èøëÿðèíèí ñöðÿòëÿ àïàðûëäûüûíû áèëäèðèá.
Èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ðÿñìè ðÿìçëÿðèíèí - úåéðàí âÿ
íàðûí ùàçûðëàíìàñûíäà “Áàêû-2015”èí, ùÿì÷èíèí õàðèúäÿí
úÿëá îëóíìóø äèçàéíåðëÿðèí èøòèðàê åòäèêëÿðèíè âóðüóëàéàí
×.Âèúåðàòíà áó ðÿìçëÿðèí áþéöê ìàðàãëà ãàðøûëàíäûüûíû
âóðüóëàéûá.
Ìþùòÿøÿì øîó ïàéòàõò ñàêèíëÿðèíèí âÿ ãîíàãëàðûí ìàðàüûíà ñÿáÿá îëóá.
Àçÿðáàéúàí î íàäèð þëêÿëÿðäÿíäèð êè,
áóðàäà äèíè àéðû-ñå÷êèëèéÿ éîë âåðèëìèð
Àçÿðáàéúàíûí
òîëåðàíòëûã ìîäåëè
áöòöí äöíéà, õöñóñÿí Øÿðã þëêÿëÿðè ö÷öí íöìóíÿ
ñàéûëà áèëÿð. Àçÿðáàéúàí î íàäèð
þëêÿëÿðäÿíäèð êè,
áóðàäà ìÿçùÿá âÿ äèíè àéðû-ñå÷êèëèéÿ éîë âåðèëìÿäÿí èíñàíëàð èáàäÿòëÿðèíè òàì ðàùàòëûãëà ùÿéàòà êå÷èðèðëÿð.
Áó ôèêèðëÿðè Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû èëÿ ýþðöøäÿ Áþéöê Áðèòàíèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Èðôàí Ñèääèã ñÿñëÿíäèðèá.
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à âåðèëÿí ìÿëóìàòà
ýþðÿ, ýþðöøäÿ äèíèí ìöàñèð Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíäÿ
ðîëó âÿ ãëîáàëëàøàí äöíéàäà ìöñÿëìàí þëêÿëÿðèíèí òóòäóüó ìþâãå ìöçàêèðÿ îëóíóá. Ãåéä åäèëèá êè, äþâëÿò âÿ
äèí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí òÿíçèìëÿíìÿñè äþâëÿòèí ÿñàñ âÿçèôÿëÿðèíäÿí áèðèäèð.
3
www.yeniazerbaycan.com
27 íîéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 216 (4375)
ÀÁØ êîíãðåñìåíëÿðè Ïðåçèäåíò Áàðàê Îáàìàíû
Àçÿðáàéúàíû äÿñòÿêëÿìÿéÿ ÷àüûðûáëàð
ÀÁØ Êîíãðåñèíèí öçâëÿðè Åë Ãðèí, Ëåîíàðä Ëàíñ, Ìàéê Ôèòñïàòðèê, Ïèò Ãàëëåãî
âÿ Ñêîòò Ïåððè Ïðåçèäåíò Áàðàê Îáàìàéà
ìÿêòóáëàðëà ìöðàúèÿò åäÿðÿê Àçÿðáàéúàíû äÿñòÿêëÿìÿéÿ ÷àüûðûáëàð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, êîíãðåñìåíëÿð ÀÁØ-ûí Àçÿðáàéúàí èëÿ òÿðÿôäàøëûüûíû
äàâàì åòäèðìÿñèíèí ÷îõ âàúèá îëäóüóíó
áèëäèðèáëÿð. Ãåéä îëóíóá êè, Àçÿðáàéúàí
ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòäèêäÿí áÿðè ñòðàòåæè
áàõûìäàí þíÿìëè áèð ðåýèîíäà Áèðëÿøìèø
Øòàòëàðûí ñûíàíìûø âÿ âàúèá ìöòòÿôèãèäèð.
Áèëäèðèëèá êè, ÀÁØ-ûí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí òÿùäèäëÿðëÿ öçëÿøäèéè áèð ìÿãàìäà áó þëêÿíèí þç ìöòòÿôèãëÿðèíèí äîñòëóüóíà âÿ äÿñòÿéèíÿ åùòèéàúû âàð. ÀÁØ Àâðîïà âÿ Àñèéà
àðàñûíäà ÿëâåðèøëè úîüðàôè ìþâãåäÿ éåðëÿøÿí Àçÿðáàéúàí èëÿ òåððîðèçìÿ ãàðøû ìöáàðèçÿäÿí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèíèíÿ ãÿäÿð ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ýöúëö òÿðÿôäàøëûã ãóðóá. 2001-úè èë ñåíòéàáðûí 11-äÿ
ÀÁØ-äà áàø âåðìèø ùàäèñÿëÿðäÿí ñîíðà
Àçÿðáàéúàí òåððîðèçìÿ ãàðøû ãëîáàë ìöáàðèçÿäÿ ðÿñìè Âàøèíãòîíà êþìÿéèíè òÿêëèô åäÿí èëê þëêÿëÿð àðàñûíäà îëóá.
Ìÿêòóáëàðäà Àçÿðáàéúàíûí ÀÁØ-ûí âÿ
ÍÀÒÎ-íóí ßôãàíûñòàíäà âÿ Èðàãäà ùÿéàòà êå÷èðäèéè ÿìÿëèééàòëàðà ùÿðòÿðÿôëè äÿñòÿê ýþñòÿðäèéè, áó þëêÿíèí Àëéàíñûí “Ñöëù
íàìèíÿ Òÿðÿôäàøëûã” Ïðîãðàìûíûí ôÿàë èøòèðàê÷ûñû îëäóüó äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá.
Êîíãðåñìåíëÿð áèëäèðèáëÿð êè, ðåýèîíäà
ÀÁØ-ûí òÿùëöêÿñèçëèê ìàðàãëàðûíû äÿñòÿêëÿéÿí, ãëîáàë åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíäÿ âàúèá òÿðÿôäàø îëàí Àçÿðáàéúàíûí ðÿñìè Âà-
øèíãòîí èëÿ ÿëàãÿëÿðè
Õÿçÿðèí åíåðæè ðåñóðñëàðûíûí Àìåðèêà øèðêÿòëÿðè òÿðÿôèíäÿí èøëÿíìÿñè èëÿ äàùà äà
ìþùêÿìëÿíèá. Îíëàð
áó áàõûìäàí 1994-úö
èëäÿ èìçàëàíìûø “ßñðèí
ìöãàâèëÿñè”íèí
ÿùÿìèééÿòèíè õöñóñè
ãåéä åäèáëÿð. Âóðüóëàíûá êè, “Áàêû-ÒáèëèñèÚåéùàí” íåôò êÿìÿðè
Õÿçÿðèí êàðáîùèäðîýåí
åùòèéàòëàðûíûí
ÀÁØ-ûí Àâðîïàäàêû
ìöòòÿôèãëÿðèíÿ ÷àòäûðûëìàñû, Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíóí èíêèøàôû áàõûìûíäàí ìöùöì ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð. Êîíãðåñìåíëÿð Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñèíÿ áþéöê òþùôÿëÿð âåðÿúÿê
“Úÿíóá” ãàç äÿùëèçèíèí ðåàëëàøìàñûíäà
äà Àçÿðáàéúàíûí ìöùöì ñÿéëÿðèíè ãåéä
åäèáëÿð. Áèëäèðèáëÿð êè, áó ëàéèùÿíèí ùÿéàòà
êå÷ìÿñè èëÿ Àçÿðáàéúàí ÀÁØ-ûí Àâðîïàäàêû ìöòòÿôèãëÿðèíèí òÿáèè ãàçëà òÿúùèçàòûíäà ÿñàñ ðîë îéíàéàúàã.
Ìÿêòóáëàðäà Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè
áàõûìäàí äöíéàíûí ÿí ñöðÿòëÿ èíêèøàô
åäÿí þëêÿëÿðèíäÿí áèðè îëäóüó, öìóìè äàõèëè ìÿùñóëóí àðòäûüû, Úÿíóáè Ãàôãàçûí
èãòèñàäèééàòûíûí 80 ôàèçèíè áó þëêÿíèí èãòèñàäèééàòûíûí òÿøêèë åòäèéè, éîõñóëëóüóí ñÿâèééÿñèíèí 5 ôàèçÿ äöøäöéö äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá. Âóðüóëàíûá êè, Àçÿðáàéúàí Úÿíóáè
Ãàôãàçäà ÀÁØ-ûí ÿí áþéöê òèúàðÿò òÿðÿôäàøëàðûíäàí áèðèäèð.
Àçÿðáàéúàíûí ãÿäèì åòíèê âÿ äèíè òîëåðàíòëûã òàðèõèíèí îëäóüóíó áèëäèðÿí êîíãðåñìåíëÿð ÿùàëèñèíèí ÿêñÿðèééÿòèíè ìöñÿëìàíëàðûí òÿøêèë åòäèéè áó äöíéÿâè þëêÿäÿ
ÿñðëÿðäèð õðèñòèàí âÿ éÿùóäè èúìàëàðûíûí
ñöëù øÿðàèòèíäÿ éàøàäûãëàðûíû ãåéä åäèáëÿð. Êîíãðåñìåíëÿð åêñòðåìèçìÿ ãàðøû
ìöáàðèçÿäÿ äÿ ÀÁØ-ûí âàúèá òÿðÿôäàøû
îëàí Àçÿðáàéúàíû òîëåðàíòëûã áàõûìûíäàí
áèð ÷îõ þëêÿëÿð ö÷öí íöìóíÿ êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèáëÿð.
Êîíãðåñ öçâëÿðè Ïðåçèäåíò Áàðàê Îáàìàíû ÀÁØ èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà òÿðÿôäàøëûüûí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ
äÿñòÿê âåðìÿéÿ ÷àüûðûáëàð.
Ëè Éîíý: Áàêû Áåéíÿëõàëã ñÿíàéå êîíôðàíñû ìöàñèð
éàíàøìàëàðûí ìöçàêèðÿñè áàõûìûíäàí ÷îõ ìöùöì ïëàòôîðìàäûð
Áàêû Áåéíÿëõàëã ñÿíàéå êîíôðàíñû ìöàñèð éàíàøìàëàðûí ìöçàêèðÿñè áàõûìûíäàí ÷îõ ìöùöì
ïëàòôîðìàäûð. Áó ôèêèð ÁÌÒ-íèí Ñÿíàéå Èíêèøàôû Òÿøêèëàòûíûí áàø êàòèáè Ëè Éîíýóí íîéàáðûí 26-äà Áàêûäà èøÿ áàøëàéàí êîíôðàíñûí èøòèðàê÷ûëàðûíà öíâàíëàíìûø âèäåî ìöðàúèÿòèíäÿ ñÿñëÿíèá.
“ÕÕÛ ÿñðäÿ ñÿíàéåëÿøìÿ: Ñÿíàéå ñèéàñÿòèíäÿ
ÿñàñ òðåíäëÿð, ìöàñèð éàíàøìà âÿ òÿúðöáÿëÿð” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí òÿøêèëàò÷ûëàðû Èãòèñàäèééàò âÿ Ñÿíàéå Íàçèðëèéè, ÁÌÒ-íèí Ñÿíàéå Èíêèøàôû Òÿøêèëàòû âÿ Àëìàíèéà Áåéíÿëõàëã ßìÿêäàøëûã Úÿìèééÿòèäèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûø
åäÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí èãòèñàäèééàò âÿ
ñÿíàéå íàçèðè Øàùèí Ìóñòàôàéåâ 21 þëêÿíèí äþâëÿò
ãóðóìëàðûíû, àðàøäûðìà ìÿðêÿçëÿðèíè, ñÿíàéå ñàùÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí øèðêÿòëÿðè, 22 áåéíÿëõàëã òÿøêèëàò âÿ ìàëèééÿ èíñòèòóòóíó òÿìñèë åäÿí 300-äÿí ÷îõ
èøòèðàê÷ûíûí ãàòûëäûüû áåéíÿëõàëã êîíôðàíñäà ìöàñèð
ñÿíàéå ñèéàñÿòèíäÿ éåíè éàíàøìàëàðûí ìöçàêèðÿ îëóíàúàüûíû áèëäèðèá. Íàçèð ñÿíàéåíèí Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí ÿñàñ ïðèîðèòåòëÿðèíäÿí áèðè îëäóüóíó âóðüóëàéàðàã, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí 2014úö èëèí þëêÿìèçäÿ “Ñÿíàéå èëè” åëàí îëóíäóüóíó õàòûðëàäûá, êîíôðàíñûí èøèíÿ óüóðëàð àðçóëàéûá.
Ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâèí êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíà òÿáðèê ìÿêòóáó îõóíóá.
ÁÌÒ-íèí Ñÿíàéå Èíêèøàôû Òÿøêèëàòûíûí Áèçíåñ Èíâåñòèñèéàëàð âÿ Òåõíîëîæè Õèäìÿòëÿð öçðÿ äèðåêòîðó
Ìÿùÿììÿä-Ëàìèí Äàîè áó àëè ãóðóìóí Ñÿíàéå Èíêèøàôû Òÿøêèëàòûíûí áàø êàòèáè Ëè Éîíýóí òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíà öíâàíëàíìûø âèäåî ìöðàúèÿòèíè òÿãäèì åäèá.
Äàùà ñîíðà ÷ûõûø åäÿí ÁÌÒ-íèí ðåçèäåíò ÿëàãÿëÿíäèðèúèñè Àíòîíèóñ Áðîåê äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, Àçÿðáàéúàí ñîí èëëÿðäÿ ÷îõ óüóðëó òÿðÿããè ÿëäÿ åäèá. Èãòèñàäè
àðòûì, èíñòèòóñèîíàë òÿñèñàò âÿ åêîëîýèéà ñàùÿëÿðèíäÿ
äÿ èíêèøàô ýþç þíöíäÿäèð. Àçÿðáàéúàí îðòà ýÿëèðëè þëêÿäÿí áèëèê èãòèñàäèééàòûíà êå÷èä êèìè ïðèîðèòåò èñòèãàìÿò
ñå÷èá. Äöíéàäà åëÿ áèð þëêÿ éîõäóð êè, ñîñèàë èãòèñàäè
èíêèøàôà êè÷èê âÿ îðòà ñàùèáêàðëûüû, ñÿíàéåíè èíêèøàô åòäèðìÿäÿí êå÷ÿ áèëñèí. Áó áàõûìäàí Àçÿðáàéúàíûí êè÷èê âÿ îðòà ñàùèáêàðëûüû èíêèøàô åòäèðìÿê, ìöàñèð òåõíîëîýèéàëàðû òÿòáèã åòìÿê ñèéàñÿòè àëãûøëàíìàëûäûð.
Àëìàíèéàíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè õàíûì Ùàéäðóí
Òåìïåë ÷ûõûøûíäà âóðüóëàéûá êè, Àçÿðáàéúàí èãòèñàäè
øàõÿëÿíäèðìÿíè, ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíû þçöíöí ïðèîðèòåòè åëàí åäèá. Áó èñÿ êè÷èê âÿ îðòà ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôû áàõûìûíäàí õöñóñè ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð.
Ñîíðà èãòèñàäèééàò âÿ ñÿíàéå íàçèðè Øàùèí Ìóñòàôàéåâ âÿ ÁÌÒ-íèí Ñÿíàéå Èíêèøàôû Òÿøêèëàòûíûí
Áèçíåñ Èíâåñòèñèéàëàð âÿ Òåõíîëîæè Õèäìÿòëÿð öçðÿ äèðåêòîðó Ìÿùÿììÿä-Ëàìèí Äàîè “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè âÿ ÁÌÒ-íèí Ñÿíàéåíèí Èíêèøàôû
Òÿøêèëàòû àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà ×ÿð÷èâÿ
Ïðîãðàìû”íû èìçàëàéûáëàð.
Ôàñèëÿäÿí ñîíðà Áàêû Áåéíÿëõàëã ñÿíàéå êîíôðàíñû “Ìöàñèð ñÿíàéå ñèéàñÿòè âÿ ñÿíàéåíèí äàéàíûãëû èíêèøàôû” ìþâçóñóíäà ïàíåë ñåññèéàñû èëÿ èøèíè
äàâàì åòäèðèá. Ñåññèéàäà èãòèñàäèééàò âÿ ñÿíàéå
íàçèðè Øàùèí Ìóñòàôàéåâ Àçÿðáàéúàí ñÿíàéåñè, ÿëäÿ
îëóíìóø óüóðëàð, þëêÿìèçèí ñÿíàéå ïîòåíñèàëû âÿ èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Àçÿðáàéúàíûí ðåàëëàøäûðäûüû áåéíÿëõàëã ëàéèùÿëÿð
áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿí Ø.Ìóñòàôàéåâ þëêÿìèçäÿ
ÿíÿíÿâè èñòåùñàë ñàùÿëÿðèíèí ôÿàëèééÿòèíèí ýåíèøëÿíäèéèíè, éåíè èñòåùñàë ñàùÿëÿðèíèí éàðàäûëäûüûíû, ÿñàñ
ãèäà ìÿùñóëëàðû âÿ èíøààò ìàòåðèàëëàðû èëÿ þçöíöòÿìèíàò ñÿâèééÿñèíèí éöêñÿëäèéèíè âóðüóëàéûá. Ñòàòèñòèê
ýþñòÿðèúèëÿðè à÷ûãëàéàí èãòèñàäèééàò âÿ ñÿíàéå íàçèðè
áèëäèðèá êè, ñÿíàéåíèí öìóìè äàõèëè ìÿùñóë èñòåùñàëûíäà õöñóñè ÷ÿêèñè 2003-úö èëäÿêè 38 ôàèçäÿí 2013-
úö èëäÿ 48 ôàèçÿ éöêñÿëèá. Öìóìèëèêäÿ, ñîí 10 èëäÿ
ñÿíàéå èñòåùñàëû 2,7 äÿôÿ, î úöìëÿäÿí òèêèíòè ìàòåðèàëëàðû èñòåùñàëû 2,5 äÿôÿ, åëåêòðèê àâàäàíëûãëàðû èñòåùñàëû 2,1 äÿôÿ, ìåòàëëóðýèéà ñÿíàéåñè 2,2 äÿôÿ, ýåéèì
èñòåùñàëû 2,5 äÿôÿ àðòûá.
Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí ñÿíàéå, ìÿäÿí âÿ òèúàðÿò íàçèðè Ìÿùÿììÿä Ðçà Íåìÿòçàäÿ, Ìîíòåíåãðî Ðåñïóáëèêàñûíûí èãòèñàäèééàò íàçèðè Âëàäèìèð
Êàâàðè÷, Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí ñÿíàéå âÿ òèúàðÿò
íàçèðèíèí ìöàâèíè Ýåîðýè Êàëàìàíîâ, Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíûíûí Èíâåñòèñèéà Áàø Èäàðÿñèíèí äèðåêòîð
ìöàâèíè Ãàäà Àëñóáàè, ÁÌÒ-íèí Ñÿíàéå Èíêèøàôû
Òÿøêèëàòûíûí Áèçíåñ Èíâåñòèñèéàëàð âÿ Òåõíîëîæè Õèäìÿòëÿð öçðÿ äèðåêòîðó Ìÿùÿììÿä-Ëàìèí Äàîè, Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí Áàø êàòèáè Øàìèë ßëÿñýÿðîâ, ÌÄÁ-íèí èúðà÷û êàòèáèíèí ìöàâèíè Ñåðýåé Èâàíîâ ÷ûõûøëàðûíäà òÿìñèë åòäèêëÿðè þëêÿëÿðèí âÿ ãóðóìëàðûí ñÿíàéå ñèéàñÿòè, ÿëäÿ îëóíàí óüóðëàð, èíêèøàô èñòèãàìÿòëÿðè âÿ ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ïåðñïåêòèâëÿðè áàðÿäÿ äàíûøûáëàð.
Ñîíðà Ôðàíñàíûí “Àëñòîí” øèðêÿòè èëÿ “Ñóìãàéûò
Êèìéà Ñÿíàéå Ïàðêû” ÌÌÚ àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüà
äàèð Àíëàøìà Ìåìîðàíäóìó èìçàëàíûá.
“Ñÿíàéå ïàðêëàðû âÿ êëàñòåðëÿðè: äàéàíûãëû ñÿíàéå
ñèéàñÿòèíäÿ áåéíÿëõàëã òÿúðöáÿëÿð” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí èêèíúè ïàíåë ñåññèéàñûíäà Òöðêèéÿ, Àëìàíèéà
âÿ äèýÿð þëêÿëÿðäÿí îëàí øèðêÿòëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè
ñÿíàéå ïàðêëàðû âÿ êëàñòåðëÿðÿ äàèð áåéíÿëõàëã òÿúðöáÿäÿí áÿùñ åäèáëÿð. Èãòèñàäèééàò âÿ Ñÿíàéå Íàçèðëèéèíèí Èãòèñàäè Èñëàùàòëàð Åëìè-Òÿäãèãàò Èíñòèòóòóíóí
äèðåêòîðó Âèëàéÿò Âÿëèéåâ âÿ “Ñóìãàéûò Êèìéà Ñÿíàéå Ïàðêû” ÌÌÚ-íèí äèðåêòîð ìöàâèíè Çàóð Ìÿììÿäîâ èñÿ Àçÿðáàéúàíäà áó ñàùÿäÿ ýþðöëÿí èøëÿð âÿ
íÿçÿðäÿ òóòóëàí òÿäáèðëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèáëÿð.
Áàêû Áåéíÿëõàëã ñÿíàéå êîíôðàíñû èøèíè áó ýöí
äàâàì åòäèðÿúÿê.
“Åðìÿíèñòàí-Òöðêèéÿ íîðìàëëàøìà äþâðöíÿ äÿñòÿê
ïðîãðàìû” âÿ Àâðîïà Èòòèôàãûíûí èêèëè ñòàíäàðòëàðû...
Áàøûìûç Áàòóìèäÿ åðìÿíèëÿðëÿ
ñàâàøà î ãÿäÿð ãàðûøäû êè, åðìÿíèëÿðèí Àíêàðàäà à÷äûãëàðû íþâáÿòè úÿáùÿíèí ôÿðãèíÿ áåëÿ âàðìàäûã. Òÿÿññöô êè, áèð-èêè ìåäèà îðãàíûíäà “Àíêàðàäà Åðìÿíèñòàí-Òöðêèéÿ ñÿðùÿäèíèí à÷ûëìàñû ìÿñÿëÿñèíÿ äàèð êîíôðàíñ êå÷èðèëìÿñè” áàðÿäÿ èíôîðìàñèéà éàéìàãëà êèôàéÿòëÿíäèê. Áó, òÿñàäöôäöðìö? Ìÿíèì àíëàäûüûì ãÿäÿðè
èëÿ ùÿéàòäà ùå÷ íÿ òÿñàäöôÿí áàø
âåðìèð. Õöñóñÿí äÿ åðìÿíè ìÿñÿëÿñèíäÿ...
Êîíôðàíñûí Àíêàðà Óíèâåðñèòåòèíèí Èãòèñàä Äåïàðòàìåíòèíèí “Ïîëèòîëîýèéà” ôàêöëòÿñèíäÿ êå÷èðèëìÿñè áèçèì ö÷öí òÿÿññöô äîüóðìàéà áèëìÿç. Áó êîíôðàíñ ùÿð ùàíñû áèð ùîòåëäÿ âÿ éàõóä äà åðìÿíè èúìàñûíà
ìÿõñóñ äàùà áþéöê ñàëîíäà äà òÿøêèë åäèëÿ áèëÿðäè. Ëàêèí åðìÿíèëÿðèí
áèëàâàñèòÿ Àíêàðà Óíèâåðñèòåòèíè ñå÷ìÿëÿðè áó êîíôðàíñûí “ÿùàòÿ äàèðÿñè”íèí äàùà ýåíèø îëìàñûíû ùÿì òöðê
èúòèìàèééÿòèíÿ, ùÿì äÿ áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàðà ýþñòÿðìÿêäÿí èáàðÿò èäè.
Áóíó áàúàðäûëàð äåñÿê, ùå÷ äÿ éàíûëìàðûã. Ùÿð ùàëäà êîíôðàíñûí åêñïåðòëÿðèíèí Òöðêèéÿ âÿ äöíéàäà éàøàéàí íöôóçëó øÿõñëÿðäÿí èáàðÿò îëäóüóíó íÿçÿðÿ àëñàã, áó åëÿ áÿñäèð.
Îíëàðûí ñûðàñûíäà Àñàô Ñàâàø Àêàò
(Áèëýè Óíèâåðñèòåòè, Òöðêèéÿ), Àëåêñàíäð Èñýÿíäÿðéàí (ïîëèòîëîã, Åðìÿ-
íèñòàí), ßùìÿä Èíñåë
(Ãàëàòàñàðàé Óíèâåðñèòåòè, Òöðêèéÿ), Ðàéìîíä
Ýåôîðêéàí
(Ïàðèñ Óíèâåðñèòåòè,
Ôðàíñà), Ôóàò Êåéìàí (Ñàáàíúû Óíèâåðñèòåòè, Òöðêèéÿ),
Æèðàéð
Ëèïàðèäéàí
(Ìè÷èãàí Óíèâåðñèòåòè, ÀÁØ), Ù. Íåøå
Þçýåí (Ìèìàð Ñèíàí
Óíèâåðñèòåòè, Òöðêèéÿ), Âîëêàí Âóðàë
(ÒÖÑÈÀÄ, Òöðêèéÿ) Àéäûí Äîüàíûí êþìÿê÷èñè, Òîìàñ äå Âààë (Êîðíåýè
Ôîíäóíóí àïàðûúû åêñïåðòè, “Ãàðà
Áàü” êèòàáûíûí ìöÿëëèôè, ÀÁØ) âÿ áàøãàëàðû âàð.
Éàõøû, áÿñ, Òöðêèéÿ ùàêèìèééÿòèíèí áó êèìè ìþâçóëàðäà åðìÿíèëÿðÿ
“éàøûë èøûã” éàíäûðìàëàðûíûí ñÿáÿáè
íÿäèð? Îëìàéà Àçÿðáàéúàíûí âÿ éàõóä äà Òöðêèéÿäÿ éàøàéàí àçÿðáàéúàíñåâÿðëÿðèí íÿáçèíè éîõëàìàã èñòÿéèðëÿð. Îëà áèëñèí êè, Òöðêèéÿ ùþêóìÿòè áó êîíôðàíñû âÿ éà òÿøÿááöñö
ñàäÿúÿ îëàðàã ìöñòÿãèë ÃÙÒ-ëÿðèí
ôÿàëèééÿòè èëÿ ÿëàãÿëÿíäèðñèí. Áó
èíàíäûðûúû àðãóìåíò îëàðäû, ÿýÿð Áàø
íàçèðèí ìÿñëÿùÿò÷èñè Åòéåí Ìàù÷óïéàí áÿùñ îëóíàí êîíôðàíñäà èøòèðàê
åòìÿñÿéäè. Ùÿð ùàëäà Áàø íàçèðèí
ìÿñëÿùÿò÷èñè þíúÿäÿí ðàçûëûã àëìàñàéäû, òÿáèè êè, áó úöð ãàëìàãàë éàðàäàúàã êîíôðàíñäà èøòèðàê åòìÿçäè.
Ùÿëÿ áèð íå÷ÿ èë ÿââÿë Áàðàê Îáàìàíûí Òöðêèéÿéÿ ñÿôÿðè âÿ îðàäà
âåðäèéè à÷ûãëàìàëàð, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí Òöðêèéÿ ñÿôÿðèíäÿí èìòèíà
áàðÿäÿ ãÿðàðû âÿ áó ãÿðàðûí äÿéèøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ßðäîüàí, Ýöë
âÿ ÿí íÿùàéÿò ÀÁØ äþâëÿò êàòèáè, õàíûì Êëèíòîíóí ýþñòÿðäèéè ÷àáàëàð,
Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ñÿðùÿäëÿðèíèí
à÷ûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ÀÊÏ ùþêóìÿòèíÿ éàíäàø ìåäèàíûí ýþñòÿðäèéè
úàíôÿøàíëûüû ýþðÿíäÿ åðìÿíè ÃÙÒëÿðèí Òöðêèéÿäÿ íåúÿ ôÿàë èøëÿäèéèíÿ
áèð äàùà ÿìèí îëìóøäóì. Áó ýöí äÿ
éàøàäûãëàðûìûç áåëÿ äåìÿéÿ ÿñàñ
âåðèð êè, î ýöíäÿí áó ýöíÿ åðìÿíèëÿð
âÿ îíëàðûí èúòèìàè òÿøêèëàòëàðû ö÷öí
ùå÷ íÿ äÿéèøìÿéèá. Î çàìàí áó ëàéèùÿ ðåàëëàøìàäû, Àçÿðáàéúàíûí
ùàãëû åòèðàçûíà ãîøóëàí Òöðêèéÿ èúòèìàèééÿòè ùþêóìÿòè ýåðè àääûì àòìàüà âàäàð åòäè.
Åðìÿíèëÿðèí íîéàáð ðåâàíøûíäà
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû áó òÿùäèäëÿðèí
ìÿùç Àâðîïà Èòòèôàãûíûí ïðîãðàìû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ôîðóìäàí ãàéíàãëàíäûüûíû íÿçÿðÿ àëñàã,
Àíêàðàäàêû ïðîñåñëÿðèí äÿ àðõàñûíäà åëÿ áèð çàìàíëàð éóõàðûäà àäûíû
÷ÿêäèéèìèç ãóðóìóí äóðäóüóíó ýþðìÿìÿê ìöìêöí äåéèë.
“Åðìÿíèñòàí-Òöðêèéÿ íîðìàëëàøìà äþâðöíÿ äÿñòÿê ïðîãðàìû” àäëàíàí, Òöðêèéÿ âÿ Åðìÿíèñòàíäàí 8
ÃÙÒ-íèí áèð àðàéà ýÿëÿðÿê éàðàòäûüû,
Àâðîïà Èòòèôàãû òÿðÿôèíäÿí ìàëèééÿëÿøÿí ïðîãðàìûí ìÿãñÿäè, Òöðêèéÿ âÿ
Åðìÿíèñòàí àðàñûíäàêû äîíäóðóëìóø
äèàëîãó áÿðïà åòìÿê, ãàðøûëûãëû øÿêèëäÿ èø àäàìëàðûíû ñÿðìàéÿ éàòûðìàüà
ñòèìóëëàøäûðìàã, òÿùñèë âÿ ìÿäÿíè
ñàùÿäÿ îðòàã ëàéèùÿëÿð ðåàëëàøäûðìàã, ìþâçó öçðÿ ìààðèôëÿíäèðèúè
êîíôðàíñëàð òÿøêèë åòìÿê, ùÿð èêè òÿðÿôèí áèð-áèðè ùàããûíäà îáéåêòèâ õÿáÿð
àëìàñûíà øÿðàèò éàðàòìàãäûð. Ïðîãðàìû ùàçûðëàéûá ùÿéàòà êå÷èðÿí ÃÙÒëÿðèí áàøûíäà áó ýöíëÿðäÿ Àíêàðàäà
êå÷èðèëÿí êîíôðàíñûí áèëàâàñèòÿ òÿøêèëàò÷ûñû “Ùðàíò Äèíê Âÿãôè”äèð
(ùòòï://ùðàíòäèíê.îðý/ïèúòóðå_ëèáðàðé/ÑåàëåäÝàòå-åíýëèñùïðîýðàììå.ïäô).
“Òöðêèéÿ Åêîíîìè Ïîëèòèêàëàðû
Àðàøäûðìà Âàêôû”, “Àíàäîëó Êöëòöð”,
“Ùåëñèíêè Éóðòòàøëàð Äÿðíÿéè”, “Úèâèëèòàñ Ôîóíäàòèîí”, “Åóðàñèà Ïàðòíåðñùèï”, “Ïóáëèú Æîóðíàëèñì Úëóá”, “Ðåýèîíàë Ñòóäèåñ Úåíòåð” êèìè ÃÙÒ-ëÿð
äÿ “Ùðàíò Äèíê Âÿãôè”íÿ áó âÿ éà äèýÿð ìÿíàäà äÿñòÿê âåðèðëÿð. Áó áàðÿäÿ áèç ùÿëÿ 7-8 àé áóíäàí ÿââÿë
ùÿéÿúàí ñèãíàëû âåðìèøäèê. Àììà
áèçèì úÿìèééÿò, õöñóñÿí äÿ ÃÙÒëÿð âÿ ìåäèà éåíÿ äÿ ñóñãóíëóã íöìàéèø åòäèðÿðÿê ïðîáëåìèí öçÿðèíÿ
ýåòìÿäè. Åðìÿíèëÿð èñÿ áèçèì áöòöí
äèããÿòèìèçè “Áàòóìè úÿáùÿñè”íÿ éþíÿëäÿðÿê âÿ Àçÿðáàéúàíäàêû úàñóñ
øÿáÿêÿñèíèí ìåäèà ãîëóíóí êþìÿéè
èëÿ áèçëÿðè øöóðëó øÿêèëäÿ äèýÿð ïîëåìèêàëàðà éþíÿëäÿðÿê, Àíêàðàäà ñÿññèç-ñÿìèðñèç éåíè áèð ëàéèùÿéÿ ñòàðò
âåðäèëÿð.
Éàõøû, áÿñ, Àâðîïà Èòòèôàãûíûí äà
ìàëèééÿëÿøäèðäèéè “Åðìÿíèñòàí-Òöðêèéÿ íîðìàëëàøìà äþâðöíÿ Äÿñòÿê
Ïðîãðàìû” íÿäèð? ßëáÿòòÿ, ïðîãðàìûí
ãàðøûñûíäà äóðàí âÿçèôÿëÿðäÿí áèðè
Òöðêèéÿ âÿ Åðìÿíèñòàí àðàñûíäàêû
ìöíàñèáÿòëÿðèí íîðìàëëàøìàñû, ñÿðùÿäëÿðèí à÷ûëìàñû âÿ ñ. êèìè èðÿëè ñöðöëÿí èäåéàëàð ÿòðàôûíäà äàùà ÷îõ
ÃÙÒ-íèí áèðëÿøìÿñèíè òÿìèí åòìÿê,
áåëÿ äåìÿê ìöìêöíäöðñÿ, òÿøÿááöñö êöòëÿâèëÿøäèðìÿê âÿ áóíóíëà
äà äþâëÿòÿ òÿñèð èìêàíû ÿëäÿ åòìÿêäèð. Àâðîïà Èòòèôàãû áó ìÿãñÿäëÿ 200300 ìèí àâðîñóíäàí äà êå÷ÿðÿê,
ùÿëÿ 8 àé áóíäàí þíúÿ Àíêàðà êîíôðàíñûíûí
“òÿìÿëèíè
ãîéóá”
(ùòòï://www.àâðóïà.èíôî.òð/òð/áèëýèêàéíàêëàðè/ùàáåð-àðñèâè/íåwñ-ñèíýëå-âèåw/àðòèúëå/-4àôåô29úäå.ùòìë).
Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí íîðìàëëàøìàñûíà òþùôÿ âåðÿ
áèëÿúÿê, ùÿð èêè þëêÿíèí èíñàíëàðû àðàñûíäà êþðïö ðîëóíó îéíàéà áèëÿúÿê
áöòöí ëàéèùÿëÿð ö÷öí ìöâàôèã îëàðàã
30 ìèí àâðîëóã ãðàíòëàð äà íÿçÿðäÿ
òóòóëóá. Ùÿòòà ïðîãðàì ö÷öí ö÷ äèëäÿ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ñàéò äà éàðàäûëûá
(ùòòï://www.àðìåíèà-òóðêåé.íåò/òê/ùîìå).
Àíêàðà Óíèâåðñèòåòèíäÿ êå÷èðèëÿí
êîíôðàíñ äà 30 ìèí àâðîëóã òÿäáèðëÿðèí ñûðàñûíäàäûð. Åðìÿíèëÿð èíäè äÿ
àøàüûäàí éóõàðûéà äîüðó þç òÿñèð
äàèðÿëÿðèíè ýåíèøëÿíäèðìÿê, ÒöðêèéÿÅðìÿíèñòàí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí íîðìàëëàøìàñûíà úÿìèééÿòè ùàçûðëàìàã
èñòÿéèðëÿð. Îíëàð Òöðêèéÿ èëÿ Åðìÿíèñòàí àðàñûíäà ÷îõòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí
ãóðóëìàñû ö÷öí ïëàíëû âÿ ïðîãðàìëû
øÿêèëäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèðëÿð. Áó ÿëàãÿëÿð ðÿññàìëûãäàí ôîëêëîðà, ìåìàðëûãäàí êèíî ñåêòîðóíà, òóðèçìäÿí
òÿùñèëÿ âÿ ñ. êèìè èñòèãàìÿòëÿðäÿ ãóðóëóð. Àøàüûäàêû ëèíêëÿðÿ äèããÿò
åäÿê:
ùòòï://www.àðìåíèà-òóðêåé.íåò/òê/åâåíòñ-ôðîì-éåðåâàí-òî-âàí-èñòàíáóë
ùòòï://www.àðìåíèà-òóðêåé.íåò/òê/åâåíò-éàâàñ-ýàìàòñ
ùòòï://www.àðìåíèà-òóðêåé.íåò/òê/Ìåäèà-áóñ-èí-ìåäèà-úåíòåð
ùòòï://www.àðìåíèà-òóðêåé.íåò/òê/îóòðåàúù-ìååòèíý-éåðåâàí
ùòòï://www.àðìåíèà-òóðêåé.íåò/òê/1404906595
ùòòï://www.àðìåíèà-òóðêåé.íåò/òê/Úèíåìà-ïëàòôîðì-àwàðä
ßñëèíäÿ, ìöÿééÿí äÿðÿúÿäÿ áóíà íàèë îëóáëàð äà. Ñîí äþâðëÿðäÿ
ðÿñìè Àíêàðàíûí åðìÿíèëÿðÿ ãàðøû
“ùóìàíèñò” ìþâãå ýþñòÿðìÿñè äåéèëÿíëÿðÿ áàðèç íöìóíÿäèð. Âàíäàêû
åðìÿíè êèëñÿñèíèí áÿðïàñû, âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí åðìÿíèëÿðèí óøàãëàðûíà
òÿùñèë ùöãóãóíóí âåðèëìÿñè, ßðäîüàíûí åðìÿíèëÿðÿ áàøñàüëûüû âåðìÿñè, Øèìàëè Êèïðäÿêè åðìÿíè êèëñÿñèíèí
èáàäÿò ö÷öí åðìÿíèëÿðèí öçöíÿ à÷ûëìàñû, Åòéåí Ìàùúóïéàíûí ìÿñóë âÿçèôÿéÿ òÿéèí îëóíìàñû âÿ áó êèìè
ôàêòëàðûí ñàéûíû àðòûðìàã äà îëàð. Àíëàøûëàí îäóð êè, Åðìÿíèñòàíëà ñÿðùÿäëÿðèí à÷ûëìàñû ö÷öí ÷àëûøàíëàð
Ôÿòóëëà Ýöëÿíèí äÿ õåéèð-äóàñûíû
àëûáëàð. Ìÿùç Ýöëÿíÿ ìÿõñóñ ãÿçåòèí íöìàéÿíäÿñè åðìÿíèëÿðèí ôÿõðè
ãîíàüû âÿ òÿáëèüàò÷ûëàðûíäàíäûð
(ùòòï://www.àðìåíèà-òóðêåé.íåò/òê/Ìåäèà-áóñ-èí-ìåäèà-úåíòåð).
ßëáÿòòÿ êè, Òöðêèéÿ äþâëÿòè âÿ úÿìèééÿòèíèí åðìÿíèëÿðÿ ãàðøû ìöíàñèáÿòèíèí áó äÿðÿúÿäÿ äÿéèøìÿñèíäÿ
Òöðêèéÿäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí åðìÿíè
âÿ åðìÿíèéþíöìëö ÃÙÒ-ëÿðèí ðîëó
äàíûëìàçäûð.
Áèð ìöääÿò ÿââÿë Ãàðàáàüà ñÿôÿð
åäÿí Àðèñ Íàëúè äÿ Àâðîïàäàí ãðàíò
àëàí áó êèìè Òöðêèéÿ åðìÿíèëÿðèíäÿíäèð. Ãàðàáàüà ñÿôÿð åòìÿêäÿ âÿ
áó ñÿôÿðè áàëëàíäûðà-áàëëàíäûðà ãÿëÿìÿ àëìàãäà ìÿãñÿäè èñÿ ìÿùç áó
ýöíëÿðäÿ êå÷èðèëÿí Àíêàðà òîïëàíòûñûíà “òþùôÿ” âåðìÿê, çÿìèí ùàçûðëàìàã èäè (ùòòï://ïëàòôîðì24.îðý/îáæåúòèâå/470/îáæåúòèâå-äåí-èêè-ýàçåòåúèëèê-ïðîæåñèíå-äåñòåê).
Ýþðöíöð, Åðìÿíèñòàíäà Òöðêèéÿíèí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíû éàõûíäàí
òÿãèá âÿ äÿðèíäÿí òÿùëèë åäÿí áåéèí
ìÿðêÿçëÿðè âàð êè, ìÿùç îíëàðûí ýþíäÿðäèêëÿðè òåçèñëÿð áó ÃÙÒ-ëÿðèí ôÿàëèééÿòèíèí ñÿìÿðÿëèëèéèíè òÿìèí åäèð.
Áèçèì áÿçè ÃÙÒ-ëÿð èñÿ Àçÿðáàéúàíû
íöôóçäàí ñàëìàã ö÷öí Àâðîïàíûí
áÿçè äàèðÿëÿðèíèí “øèíåëè”íÿ áöðöíöá
ùÿð úöð äÿéÿðè ãóðáàí âåðèðëÿð. ßñàñ
îäóð êè, ëàéèùÿ àëûá, ïóë ãàçàíñûíëàð...
Ìàðàãëûäûð êè, Åðìÿíèñòàíëà Òöðêèéÿ àðàñûíäà íîðìàëëàøìà ïðîñåñèíÿ äÿñòÿê âåðÿí Àâðîïà äàèðÿëÿðè åëÿ
ùÿìèí Àçÿðáàéúàí ÃÙÒ-ëÿðèíÿ ãðàíò
àéûðàíëàðäûð. ßìèíëèêëÿ äåéÿ áèëÿðèê,
ùàçûðäà Òöðêèéÿäÿ ñòàðò âåðèëÿí Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí íîðìàëàøìà äþâðö
àäëû ïðîñåñ Àçÿðáàéúàíäà áÿçè åðìÿíèïÿðÿñò èíñàíëàðûí èðÿëè ñöðäöêëÿðè, Åðìÿíèñòàí äþâëÿòèíèí ìÿíàôåéèíÿ õèäìÿò åäÿí “õàëã äèïëîìàòèéàñû”
àäëû òÿøÿááöñöí ìÿíòèãè äàâàìûäûð.
×îõ ìàðàãëû ìÿãàìëàðäàí áèðè äÿ
áóäóð êè, Òöðêèéÿ èëÿ Åðìÿíèñòàí
àðàñûíäà áàüëû ãàïûëàðûí à÷ûëìàñû
ö÷öí ÷àëûøàí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäàí áèð ÷îõó Àçÿðáàéúàíäà áÿçè
ÃÙÒ-ëÿðÿ äÿ éàðäûì åäÿðÿê, ùÿòòà
èíòåðíåò òåëåâèçèéàñû (Îáéåêòèâ ÒÂ)
ãóðàðàã, ýóéà êè, èíñàí ùöãóãëàðûíûí
âÿ ñþç àçàäëûüûíûí ïîçóëìàñûíû äöíéàéà òèðàæëàéûð (Ìàääè ãàéíàüû Äàíèìàðêà Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéè íÿçäèíäÿ
Äàíèìàðêà Áåéíÿëõàëã Èíêèøàô
Àýåíòëèéèäèð). Äèýÿð òÿðÿôäÿí èñÿ, Ãàðàáàüäàêû ãàíóíñóç ðåæèìèí ëåýèòèìëÿøäèðèëìÿñè ö÷öí ïóë âÿ ÷àáà õÿðúëÿéèð. Àë ñÿíÿ íþâáÿòè èêèëè ñòàíäàðò...
Íèéàç ÍÈÔÒÈÉÅÂ
4
www.yeniazerbaycan.com
27 íîéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 216 (4375)
Ìóëòèêóëòóðàëèçì Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò
ñèéàñÿòèíèí ÿí þíÿìëè èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð
Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè âÿ äèíè àçëûãëàðëà
áàüëû àïàðûëàí äþâëÿò ñèéàñÿòè ùÿð çàìàí
ìöâàôèã áåéíÿëõàëã ãóðóìëàð òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá. Þëêÿìèçèí
áó ñàùÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿò âÿ
ÿëäÿ åòäèéè òÿúðöáÿ áàøãà äþâëÿòëÿð
ö÷öí äÿ íöìóíÿ ýþñòÿðèëèð. Ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ùÿéàò òÿðçèíÿ ÷åâðèëäèéè Àçÿðáàéúàíûí äöíéàéà òîëåðàíòëûã íöìóíÿñè
îëàðàã äàùà ýåíèø òàíûäûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè, åëÿúÿ äÿ àéðû-àéðû þëêÿëÿðäÿêè
ìöõòÿëèô ìóëòèêóëòóðàë ìîäåëëÿðÿ õàñ ôÿëñÿôè, ñîñèàë, ñèéàñè âÿ äèýÿð àñïåêòëÿðèí
Àçÿðáàéúàí ðåàëëûüûíäà òÿùëèëè âÿ òÿøâèãèíèí ÿùÿìèééÿòèíè íÿçÿðÿ àëàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ôÿðìàíû èëÿ Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçè éàðàäûëûá. Ìÿðêÿçèí èúðà÷û äèðåêòîðó Àçàä
Ìÿììÿäîâ ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ
áó ìÿñÿëÿëÿðäÿí äàíûøûá.
- Àçÿðáàéúàíäà ìóëòèêóëòóðàëèçì ÿíÿíÿëÿðè ùàããûíäà íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Ìóëòèêóëòóðàëèçì Àçÿðáàéúàíäà ÿñðëÿðäÿí áÿðè ôîðìàëàøàí, åéíè çàìàíäà, áÿäèè,
ïñèõîëîæè-ìÿíÿâè ìöñòÿâèäÿí êÿíàðà ÷ûõìàéàí äÿéÿðëÿð òîïëóñó êèìè ìþâúóä îëóá.
Ùàçûðäà èñÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì þëêÿìèçäÿ àëòåðíàòèâè îëìàéàí ùÿéàò òÿðçèäèð.
Àçÿðáàéúàí òàðèõÿí ìöõòÿëèô õàëãëàðûí
âÿ äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ñöëù, äîñòëóã
øÿðàèòèíäÿ éàøàäûüû ìÿêàí îëóá. Áó ýöí
Àçÿðáàéúàí äöíéàäà òÿêúÿ åíåðæè ðåñóðñëàðû èëÿ çÿíýèí îëàí þëêÿ êèìè äåéèë, ùÿì äÿ
ùóìàíèçì ïðèíñèïëÿðèíÿ ñàäèã, òîëåðàíò âÿ
ìóëòèêóëòóðàë þëêÿ êèìè òàíûíûð.
- Ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòäèêäÿí ùàçûðêû äþâðÿäÿê þëêÿìèçäÿ ìóëòèêóëòóðàë âÿçèééÿòè íåúÿ äÿéÿðëÿíäèðÿðäèíèç?
- Õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ñèéàñè èðàäÿñè íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí òàðèõÿí ñàùèá îëäóüó òîëåðàíòëûã âÿ
ìóëòèêóëòóðàëèçì ÿíÿíÿëÿðèíè ùöãóãè âÿ ñèéàñè ìöñòÿâèäÿ éåíèäÿí áÿðïà åòäè. Ùåéäÿð
ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿê óüóðëó èíêèøàôû ö÷öí äÿãèã èäåîëîæè ùÿäÿô ñå÷äè âÿ þç
óçàãýþðÿí, ìöäðèê ñèéàñÿòè èëÿ ÿñðëÿð áîéó
ôîðìàëàøàí ÷îõìÿäÿíèééÿòëèëèê ÿíÿíÿñèíè
èíêèøàô åòäèðÿðÿê îíó êåéôèééÿòúÿ éåíè ìÿðùÿëÿéÿ ãàëäûðäû. Áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ ãåéä åòìÿê îëàð êè, Óëó þíäÿð Àçÿðáàéúàí ìóëòèêóëòóðàëèçìèíèí ñèéàñè áàíèñèäèð. Ùåéäÿð
ßëèéåâèí òÿøÿááöñö âÿ ýþñòÿðèøè èëÿ ìèëëè àçëûãëàðûí ÿäÿáèééàò, ìÿäÿíèééÿò, äèë, òàðèõ,
àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèíèí ãîðóíóá ñàõëàíìàñûíà,
èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíÿ ãàíóíè çÿìèí éàðàäûëäû. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóñèéàñûíûí 25-úè ìàääÿñè èëÿ ìÿíøÿéèíäÿí, èðãèíäÿí, äèíèíäÿí âÿ äèëèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã ùÿð êÿñèí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíà ùþðìÿò òÿìèí îëóíäó. Áóíóíëà éàíàøû, Óëó þíäÿðèí ùàêèìèééÿòÿ ýÿëìÿñèíäÿí ñîíðà ãÿáóë åäèëÿí áèð ÷îõ ãàíóíëàðäà Àçÿðáàéúàí
ÿðàçèñèíäÿ éàøàéàí áöòöí ìèëëè àçëûãëàðûí
ìÿäÿíè êèìëèéèíÿ òÿìèíàò âåðèëäè. Öìóììèëëè ëèäåðèí Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè àçëûãëàðëà
áàüëû ñèéàñÿòè áåéíÿëõàëã ãóðóìëàð òÿðÿôèíäÿí äÿ ùÿð çàìàí ìöñáÿò ãàðøûëàíûá.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè
èëÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìóëòèêóëòóðàë ÿíÿíÿëÿðèíèí ãîðóíìàñû ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñè èñòèãàìÿò ùàçûðäà Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí äàâàì âÿ èíêèøàô
åòäèðèëèð. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí ÛÂ Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíäà äåäèéè
êèìè “Ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ìöàñèð äöíéàäà àëòåðíàòèâè éîõäóð. ×öíêè äöíéà þëêÿëÿðèíèí ìöòëÿã ÿêñÿðèééÿòè ÷îõìèëëÿòëè þëêÿëÿðäèð. ßýÿð ìóëòèêóëòóðàëèçì èôëàñà
óüðàéûáñà, îíäà áóíóí àëòåðíàòèâè íÿ
îëà áèëÿð? Áó äà ÷îõ àéäûíäûð. Áó, àéðûñå÷êèëèêäèð, èðã÷èëèêäèð, êñåíîôîáèéàäûð,
èñëàìîôîáèéàäûð, àíòèñåìèòèçìäèð”.
Þëêÿìèçèí âÿ õàëãûìûçûí ñàùèá îëäóüó
ìóëòèêóëòóðàë äÿéÿðëÿðèí, òîëåðàíòëûã ÿíÿíÿëÿðèíèí áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòÿ òÿãäèì
åäèëìÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè èëÿ éàíàøû, äöíéàäà ìàääè âÿ ãåéðè-ìàääè èðñèí
ãîðóíìàñûíäà âÿ òÿáëèüèíäÿ ìöùöì èøëÿð
ýþðÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äà áþéöê
ÿìÿéè âàð. Áó ýöí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó
Àçÿðáàéúàí ìóëòèêóëòóðàë ÿíÿíÿëÿðèíèí ãîðóíóá ñàõëàíìàñû, òÿáëèüè èëÿ áàüëû îëäóãúà
ÿùÿìèééÿòëè ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèð. Áó ëàéèùÿëÿð Àçÿðáàéúàí ìóëòèêóëòóðàëèçìèíèí
áèð þëêÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ãàïàëû èíêèøàôûíû äåéèë, äöíéàäà äèíëÿðèí âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðèí
ìöõòÿëèôëèêëÿðè øÿðàèòèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñèíè ðåàëëàøäûðûð.
- Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíèí éàðàíìà ñÿáÿáëÿðè âÿ ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ ôèêèðëÿðèíèçè áèëìÿê ìàðàãëû îëàðäû...
- Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíèí éàðàäûëìàñûíäà ìÿãñÿä òîëåðàíòëûüûí áèð ùÿéàò òÿðçèíÿ ÷åâðèëäèéè Àçÿðáàéúàí
ýåð÷ÿêëèéèíèí ìÿäÿíè, ñîñèàë, ñèéàñè ìàùèééÿòèíè þéðÿíìÿê, åòíèê-ìÿäÿíè, äèíè
ìöõòÿëèôëèéèí òîëåðàíò ÿñàñëàðûíûí åëìè òÿùëèëèíè àïàðìàã âÿ ãîðóíóá ñàõëàíìàñû éîëëàðûíû ìöÿééÿíëÿøäèðìÿê, òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò, åëì âÿ äèýÿð ñîñèàë ñàùÿëÿðäÿ þçöíö
ýþñòÿðÿí ÷àòûøìàçëûãëàðûí ñèñòåìëè øÿêèëäÿ
àðàäàí ãàëäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðìÿêäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì
äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ÿí þíÿìëè èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèá. Àðòûã ïàéòàõò Áàêû
ãëîáàë ÿùÿìèééÿòëè ùóìàíèòàð ìÿñÿëÿëÿðèí
þç ùÿëëèíè òàïäûüû ìÿêàíäûð. Òÿñàäöôè äåéèë
êè, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí Ñÿðÿíúàìû èëÿ
2014-úö èë ôåâðàëûí 28-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò Ìöøàâèðëèéè Õèäìÿòè òÿñèñ åäèëäè. Åéíè çàìàíäà,
ìóëòèêóëòóðàëèçìèí äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ
êîìïîíåíòëÿðèíäÿí áèðè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëìÿñèíèí íÿòèúÿñèäèð êè, 2014-úö èë ìàéûí
15-äÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí Ôÿðìàíû
èëÿ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçè éàðàäûëäû. Ìÿðêÿçèí ÿñàñ ìÿãñÿäè òîëåðàíòëûüûí âÿ ìÿäÿíè, äèíè, ëèíãâèñòèê ìöõòÿëèôëèéèí ãîðóíìàñûíû òÿìèí åòìÿê, ùàáåëÿ
Àçÿðáàéúàíû äöíéàäà ìóëòèêóëòóðàëèçì
ìÿðêÿçè êèìè òàíûòìàã âÿ ìþâúóä ìóëòèêóëòóðàë ìîäåëëÿðè òÿäãèã âÿ òÿøâèã åòìÿêäèð. Ìÿðêÿçèí éàðàíìàñû èëÿ áàüëû Ôÿðìàí
ìàé àéûíäà âåðèëñÿ äÿ, ôàêòèêè îëàðàã ñòðóêòóðóí ôîðìàëàøìàñû îêòéàáð àéûíäàí áàøëàéûá. Àììà áó ãûñà ìöääÿòäÿ Ìÿðêÿç
õåéëè òÿäáèðëÿð êå÷èðìÿéÿ ìöâÿôôÿã îëóá.
Áåëÿ êè, 16 íîéàáð Áåéíÿëõàëã Òîëåðàíòëûã
Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ þëêÿìèçèí áöòöí áþëýÿëÿðèíäÿ ñèëñèëÿ òÿäáèðëÿð, Áàêûäà èñÿ éåêóí
êîíôðàíñ êå÷èðèëèá. “Ìÿí ôÿõð åäèðÿì êè,
àçÿðáàéúàíëûéàì” ìþâçóñóíà ùÿñð åäèëÿí
âÿ ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòëÿðè èëÿ áèðëèêäÿ
êå÷èðèëÿí ðåýèîí òîïëàíòûëàðûíäà ìèëëè àçëûãëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè, äèíè èúìà ðÿùáÿðëÿðè,
çèéàëûëàð èøòèðàê åäÿðÿê ìöçàêèðÿëÿð àïàðûá,
ìàðàãëû òÿêëèôëÿð èðÿëè ñöðöáëÿð. Ìÿðêÿç, åéíè çàìàíäà, Áåéíÿëõàëã Òîëåðàíòëûã Ýöíö
èëÿ ÿëàãÿäàð þëêÿìèçèí, åëÿúÿ äÿ äöíéàíûí
áó ñàùÿ öçðÿ àïàðûúû ìöòÿõÿññèñëÿðèíèí ãàòûëäûüû “âèðòóàë äÿéèðìè ìàñà” òÿøêèë åäèá.
Áàêûäà êå÷èðèëÿí éåêóí “äÿéèðìè ìàñà”äà
Àçÿðáàéúàíäàêû ìóëòèêóëòóðàë úÿìèééÿòèí
öñòöí ìÿçèééÿòëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá.
- Ìÿðêÿçèí ýÿëÿúÿê ôÿàëèééÿòè, ùÿéàòà
êå÷èðÿúÿéè ëàéèùÿëÿð áàðÿäÿ ïëàíëàðûíûçû áèëìÿê ìàðàãëû îëàðäû.
- Ìÿðêÿçèí ýÿëÿúÿê èø ïëàíûíà Àçÿðáàéúàíäàêû âÿ õàðèúäÿêè óíèâåðñèòåòëÿðäÿ “Ìóëòèêóëòóðàëèçìÿ ýèðèø” âÿ “Àçÿðáàéúàí ìóëòèêóëòóðàëèçìè” ôÿíëÿðèíèí òÿäðèñèíèí òÿøêèëè
ö÷öí ïðîãðàì äÿñòÿéèíèí âåðèëìÿñè, ùÿì
þëêÿ äàõèëèíäÿí, ùÿì äÿ õàðèúäÿí ìöâàôèã
ìöòÿõÿññèñëÿðèí áó ôÿííèí òÿäðèñè ïðîñåñèíÿ úÿëá îëóíìàñûíûí òÿøêèëèíÿ éàðäûì åäèëìÿñè âÿ áó ñàùÿäÿ Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòè èëÿ ÿìÿêäàøëûã äàõèëäèð. Áó èñòèãàìÿòäÿ
àðòûã áèð ñûðà õàðèúè óíèâåðñèòåòëÿðëÿ, î úöìëÿäÿí Ýöðúöñòàíäàêû âÿ Áîëãàðûñòàíäàêû
óíèâåðñèòåòëÿðëÿ èëêèí ðàçûëàøìà äà ÿëäÿ åòìèøèê. Ýÿëÿí èë þëêÿìèçäÿ êå÷èðèëìÿñè ïëàíëàøäûðûëàí Ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû Äèàëîã Ôîðóìó âÿ  Áàêû Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíà ùàçûðëûã èøëÿðèíäÿ ìöâàôèã äþâëÿò ãóðóìëàðû èëÿ
ÿìÿêäàøëûã åäÿúÿéèê. Áèç, ùÿì÷èíèí “Äöíéà þëêÿëÿðèíäÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì: ìîäåëëÿð,
íþâëÿð âÿ ñèéàñÿòëÿð” àäëû ìÿãàëÿëÿð òîïëóñóíóí ùàçûðëàíìàñû, áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ
òàíûíàí àëèìëÿðèí éàçûëàðûíûí òîïëàíìàñû âÿ
íÿøðÿ ùàçûðëàíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ äÿñòÿê
ýþñòÿðÿúÿéèê. Åéíè çàìàíäà, Ìÿðêÿç
Àçÿðáàéúàí âÿ äöíéà ìóëòèêóëòóðàë íàèëèééÿòëÿðèíèí áåéíÿëõàëã ìöòÿõÿññèñëÿð òÿðÿôèíäÿí þéðÿíèëìÿñè, ìóëòèêóëòóðàëèçì öçðÿ
äöíéà ìöòÿõÿññèñëÿðèíèí, åéíè çàìàíäà,
ïîïóëéàð ñèéàñè, èúòèìàè, åëì, ìÿäÿíèééÿò,
èíúÿñÿíÿò õàäèìëÿðèíèí øÿõñè òÿúðöáÿëÿðèíè
òÿùëèë åòìÿê âÿ éàéìàã êèìè íÿúèá ôÿàëèééÿòëÿðè äÿ þç âÿçèôÿëÿðè ñûðàñûíà äàõèë åäèá.
Áó èñòèãàìÿòëÿðäÿ äöíéàíûí ìöõòÿëèô ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðÿí ìÿøùóð óíèâåðñèòåòëÿðè, åëì îúàãëàðû èëÿ áèðýÿ ìèëëè, äèíè, åëìè,
ñîñèàë ìàùèééÿò êÿñá åäÿí, ýÿëÿúÿê äöíéà
äöçÿíèíäÿ ÿñàñ ñþç ñàùèáè îëàúàã áóýöíêö ýÿíú íÿñëèí äöçýöí ôîðìàëàøäûðûëìàñû
ö÷öí ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè äÿ Ìÿðêÿçèí ìÿãñÿä âÿ ìÿðàìûíà äàõèëäèð. Ìÿðêÿç, ùÿì÷èíèí Àçÿðáàéúàíäàêû åòíèê àçëûãëàðà àèä ôîëêëîð íöìóíÿëÿðè òîïëóñóíóí ùàçûðëàíìàñû, õàðèúè äèëëÿðÿ òÿðúöìÿ åäèëìÿñè
âÿ õàðèúäÿ íÿøðèíèí òÿøêèëè ìÿãñÿäèëÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿúÿê.
Ïëàíëàðûìûç, ëàéèùÿëÿðèìèç ÷îõäóð âÿ áèçèì áóíëàðû ùÿéàòà êå÷èðìÿéèìèç ö÷öí êîëëåêòèâèìèç äÿ òÿäðèúÿí ôîðìàëàøûð. Öìèä
åäèðèê êè, Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì
Ìÿðêÿçè ãàðøûñûíà ãîéóëàí ìÿãñÿä âÿ âÿçèôÿëÿðèí þùäÿñèíäÿí ëàéèãèíúÿ ýÿëÿúÿê. Áó
èøäÿ áèçÿ þëêÿ èúòèìàèééÿòèíèí äÿ äÿñòÿê
îëàúàüûíà ÿìèíèê.
“Ýöðúö àðçóñó” âÿ ýöðúöëÿðèí àðçóñó...
Úàâàíøèð ÔÅÉÇÈÉÅÂ
Ôÿëñÿôÿ äîêòîðó, ìèëëÿò âÿêèëè
Ýöðúöñòàíäà
ùàêèìèééÿòäÿ
îëàí êîàëèñèéà ùþêóìÿòèíäÿ “Ìèëëè
Ùÿðÿêàò” ïàðòèéàñûíû òÿìñèë åäÿí
ìöäàôèÿ íàçèðè Àëàñàíèéàíûí èñòåôàñû âÿ îíóí àðäûíúà õàðèúè èøëÿð íàçèðè õàíûì Ïàíúèêèäçåíèí äþðä ìöàâèíè èëÿ áèðëèêäÿ èñòåôà âåðìÿñè ùþêóìÿòäÿí äàùà ÷îõ, ÿùàëè àðàñûíäà
÷àøãûíëûã éàðàäûá. Ýöðúöñòàí Àâðîèíòåãðàñèéà éîëóíó ñå÷ìèø, þç ýÿëÿúÿéèíè Àâðîïà àèëÿñèíäÿ ýþðäöéöíö ÷îõäàí åëàí åòìèø âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ìöÿééÿí àääûìëàð àòìûø
ìöñòÿãèë áèð äþâëÿòäèð. Ìèõåèë Ñààêàøâèëèíèí ùàêèìèééÿòÿ ýÿëèøè èëÿ áó
ìþâãåéèí äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ ðÿñìÿí òÿñäèã åäèëìÿñè îíñóç äà Ðóñèéàíû íàðàùàò åäèð âÿ îíó ãàáàãëàéûúû òÿäáèðëÿð ýþðìÿéÿ òÿëÿñäèðèðäè. 2008-úè èëäÿ ÍÀÒÎ-íóí Áóõàðåñò ñàììèòèíäÿ Ýöðúöñòàíûí áó
ãóðóìà öçâ ãÿáóë îëóíàúàüû áàðÿäÿ à÷ûã ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿðäÿí ñîíðà Ðóñèéà àðòûã ãÿòè ùÿðÿêÿòÿ êå÷ÿðÿê Ýöðúöñòàíû äàùà àüûð àñûëûëûüà
ñàëìàüà ìöâÿôôÿã îëäó. Ñîíðàêû
ñå÷êèëÿðäÿ ùàêèìèééÿòÿ ýÿëÿí ñèéàñè ãöââÿëÿð “ñòàòóñ-êâî”íó Ýöðúöñòàíûí õåéðèíÿ äÿéèøÿ áèëìÿñÿëÿð äÿ,
éåíèúÿ ãÿäÿì ãîéäóãëàðû ñèéàñè
ñÿùíÿäÿ åùòèéàòëû äàâðàíìàã, õöñóñèëÿ äÿ Ðóñèéà èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðè
éåíè ñÿùèôÿäÿí áàøëàìàüà ìåéèëëè
îëäóãëàðû áàðÿäÿ ñèãíàëëàð ýþíäÿðìÿéÿ áàøëàäûëàð. Þçöíÿ “Ýöðúö àðçóñó” êèìè ðîìàíòèê áèð àä ñå÷ìèø
ñèéàñè ïàðòèéà âÿ ñå÷êèëÿðäÿ îíó
äÿñòÿêëÿéÿí ýöðúöëÿð àç ñîíðà ñè-
éàñÿòèí ðîìàíòèêà èëÿ áèð àðàéà ñûüìàäûüûíû ùèññ åòäèëÿð. “Ýöðúö àðçóñó”íóí Ýöðúöñòàí ö÷öí åäÿ áèëÿúÿéè ÿí çÿðóðè àääûì, ÿëáÿòòÿ, èëê íþâáÿäÿ, öìóìõàëã êîíñîëèäàñèéàñûíà íàèë îëìàã èäè. Ëàêèí ïðåçèäåíò
ñå÷êèëÿðèíäÿí àç ñîíðà Ì.Ñààêàøâèëè áàðÿñèíäÿ úèíàéÿò èøèíèí à÷ûëìàñûíà ãÿðàð âåðèëìÿñè “Ýöðúö àðçóñó”íóí ùå÷ äÿ ýöðúöëÿðèí àðçóñó
îëìàäûüûíû ýþñòÿðäè. Ùàêèìèééÿòèí
áèðèíúè àðçóñó ýÿëÿúÿê ñå÷êèëÿðäÿ
ïîòåíñèàë ðÿãèá êèìè ýþðöíÿí “Ìèëëè
Ùÿðÿêàò” ïàðòèéàñûíû âÿ îíóí ëèäåðèíè ñèéàñè ñÿùíÿäÿí óçàãëàøäûðìàã
îëäó. Òÿÿññöô êè, ùàêèìèééÿò áöòöí
ñèéàñè ãöââÿëÿðè þëêÿ ö÷öí òàëåéöêëö ïðîáëåì ÿòðàôûíäà áèðëÿøäèðìÿê
ÿâÿçèíÿ äèããÿòèíè, èëê íþâáÿäÿ,
ãàðøûäàêû èëëÿðäÿ þç ùàêèìèééÿòëÿðèíè ìþùêÿìëÿäèá îíóí óçóíþìöðëöëöéöíö òÿìèí åòìÿê èñòèãàìÿòèíäÿ
ñèéàñè ðÿãèáëÿðè ñûðàäàí ÷ûõàðìàã
öçÿðèíäÿ úÿìëÿøäèðäè. Àçñàéëû âÿ
ìèëëè òÿÿññöáêåøëèéÿ ñàäèã îëàí
ýöðúöëÿð ö÷öí âÿ åëÿúÿ äÿ, ÿùàëèñèíèí ÿùÿìèééÿòëè ùèññÿñèíè àçÿðáàéúàíëûëàðûí òÿøêèë åòäèéè áöòöí Ýöðúöñòàí âÿòÿíäàøëàðû ö÷öí ïðèîðèòåò
èñÿ ñèéàñè ãàðøûäóðìà äåéèë, èëê
íþâáÿäÿ, þëêÿíèí ÿðàçè áöòþâëöéöíö áÿðïà åòìÿê ìÿñÿëÿñè èäè. Îí èë
ùàêèìèééÿòäÿ îëìóø, Ýöðúöñòàíäà
äþâëÿò÷èëèéèí âÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí
ìöùöì àääûìëàð àòìûø “Ìèëëè Ùÿðÿêàò” ïàðòèéàñûíà âÿ îíóí ëèäåðèíÿ
ãàðøû ÿäàëÿòñèç äàâðàíûø äèýÿð ñèéàñè ãöââÿëÿðè äÿ ùàêèì ïàðòèéà èëÿ
ìöíàñèáÿòäÿ äàùà åùòèéàòëû ìþâãå
òóòìàüà ñþâã åòäè. Áàø íàçèð Ãàðèáàøâèëèíèí íîéàáðûí 12-äÿ Ãàçàõûñòàíà ñÿôÿðè âÿ Í.Íàçàðáàéåâëÿ
ýþðöøö ùàêèì ïàðòèéàíûí þëêÿíè
Ðóñèéàíûí òÿñèð äàèðÿñèíÿ ñàëìàüà
÷àëûøìàñû áàðÿäÿ øöáùÿëÿðè äàùà
äà àðòûðäû âÿ íÿòèúÿäÿ úÿìèééÿòäÿ
ìöõàëèôëèê ðóùó áèð àç äà àðòìûø îëäó.
Áó àðàäà ÍÀÒÎ-íóí éåíè ñå÷èëìèø Áàø êàòèáè Èéåíñ Ñòîëíòîíáåðãèí
Ýöðúöñòàíûí ìöòëÿã ÍÀÒÎ-éà öçâ
îëàúàüû áàðÿäÿ âåðäèéè áÿéàíàòûí
ÿêñ-ñÿäàñû èñÿ Ýöðúöñòàíäàí äàùà
÷îõ Àçÿðáàéúàíäà åøèäèëìÿêäÿäèð.
Ãîíøó äþâëÿòèí ÍÀÒÎ-éà öçâ îëàúàüû ùàëäà Úÿíóáè Ãàôãàç ÐóñèéàÃÿðá ãàðøûäóðìàñûíûí äþéöø ñÿù-
íÿñèíÿ ÷åâðèëÿ áèëÿðìè âÿ áåëÿ áèð
âÿçèééÿò Àçÿðáàéúàíà íÿ âÿä åäèð?
Þëêÿìèçäÿ ùàäèñÿëÿðèí ýåäèøèíè
äèããÿòëÿ èçëÿéÿí ñèéàñè øÿðù÷èëÿð áó
ñóàë ÿòðàôûíäà ùå÷ äÿ áèðìÿíàëû îëìàéàí ïðîãíîçëàð ñÿñëÿíäèðèðëÿð.
Ëàêèí ÍÀÒÎ Áàø êàòèáèíèí áÿéàíàòûíûí ðåàëëûãäàí äàùà ÷îõ Ðóñèéàéà
öíâàíëàíìûø ñèéàñè ìåñàæ îëäóüóíó ñåçìÿê î ãÿäÿð äÿ ÷ÿòèí äåéèë.
ßñëèíäÿ, ÍÀÒÎ-éà ìöíàñèáÿòäÿ
Ýöðúöñòàíûí íèééÿòè âÿ ÍÀÒÎ-íóí
äà áó ìÿñÿëÿ áàðÿñèíäÿ ìþâãåéè
ùå÷ êèì ö÷öí ñèðð äåéèë. Ëàêèí ùÿì
ÍÀÒÎ, ùÿì äÿ Ýöðúöñòàí ìþâúóä
øÿðàèòäÿ áóíóí ìöìêöí îëìàäûüûíû
éàõøû àíëàéûð.
Áèðèíúèñè, áó ýöí ÍÀÒÎ-íó ÿí
÷îõ ìÿøüóë åäÿí ìÿñÿëÿ ÐóñèéàÓêðàéíà ìöùàðèáÿñèäèð. Òàðèõÿí
ñëàâéàíëàðûí èëêèí “àíà” äþâëÿòè ùåñàá îëóíàí Óêðàéíàíûí íÿùàéÿò êè,
Ðóñèéàíûí òÿñèð äàèðÿñèíäÿí ÷ûõàðàã Àâðîïà àèëÿñèíÿ ãîøóëìàñû Ðóñèéà ö÷öí òÿêúÿ ìÿíÿâè ñàðñûíòû
äåéèë. Áó, ùÿì äÿ Ðóñèéà ñèéàñÿòèíäÿ 200 èëäÿí ÷îõ àïàðûúû îëàí
Àâðàñèéà÷ûëûã èäåéàñûíûí áèðäÿôÿëèê
ìÿüëóáèééÿòè âÿ áóíóíëà äà Ðóñèéàíûí Àâðàñèéà ùþêìðàíëûüûíûí âÿ
íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ ãëîáàë ùþêìðàíëûã
èääèàëàðûíûí ñîíó äåìÿêäèð. Îíà
ýþðÿ äÿ, Ðóñèéà áó ñàâàøà “îëóì
éà þëöì” ìÿñÿëÿñè êèìè éàíàøûð.
Óêðàéíà-Ðóñèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíèí
ùàíñû ìÿúðàéà éþíÿëÿúÿéè ÍÀÒÎíóí ýÿëÿúÿê ïëàíëàðûíû øÿðòëÿíäèðÿí
ÿñàñ àìèëäèð. Óêðàéíàíûí ìèíèìóì
èòêè èëÿ Ðóñèéàíûí úàéíàüûíäàí ÷ûõûá Àâðîïà Èòòèôàãûíà ãîøóëàúàüû
ùàëäà, Ðóñèéà þçöíöí ðåýèîíàë âÿ
ãëîáàë ùàêèìëèê èääèàñûíû áèðäÿôÿëèê
äÿôí åòìÿëè îëàúàã âÿ íÿùàéÿò, ñîíóí áàøëàíüûúû åðàñûíà ãÿäÿì ãîéàúàã.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, Éàõûí Øÿðãäÿí
äöíéàéà ìåéäàí îõóéàí òåððîð÷ó
ÈØÈÄ-ÿ ãàðøû èëê ÿêñ-ùöúóìó ÀÁØ
áàøëàñà äà, ùàë-ùàçûðäà ÍÀÒÎ þëêÿëÿðèíèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè áó ùÿðáè àêñèéàéà ãîøóëóá âÿ ðåàë ìöùàðèáÿ âÿçèééÿòèíäÿäèðëÿð. Áåëÿ áèð øÿðàèòäÿ Ýöðúöñòàíûí ÍÀÒÎ-éà öçâëöê ìÿñÿëÿñè îíëàðûí ýöíäÿëèéèíäÿ
ÿí ñîíóíúó éåðäÿ îëà áèëÿð. Áèð
ãàéäà îëàðàã, ÿðàçè ìöáàùèñÿëÿðè
îëàí þëêÿëÿðèí áó ïðîáëåìëÿð ùÿëë
îëóíìàäàí ÍÀÒÎ öçâëöéöíÿ ãÿáó-
ëóíóí ìöìêöí îëìàìàñû âÿ äèýÿð
àìèëëÿð Ýöðúöñòàíûí ÍÀÒÎ ïåðñïåêòèâèíè âàõò áàõûìûíäàí äàùà äà
óçàãëàøäûðûð.
Áó ìÿñÿëÿíèí áèçèì ö÷öí äàùà
÷îõ ìàðàã êÿñá åäÿí òÿðÿôè èñÿ ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèêëÿ áàüëû îëàí
ýåîñèéàñè ôàêòîðäóð. Áåëÿ êè, Àçÿðáàéúàí âÿ Ýöðúöñòàí òÿêúÿ åéíè
úîüðàôè êîîðäèíàòëàðäà äåéèë, ùÿì
äÿ åéíè “ñèéàñè êîîðäèíàòëàð”äà éåðëÿøèð. Ãàôãàç êèìè ùÿññàñ áèð áþëýÿäÿ ãîíøó þëêÿëÿðäÿí áèðèíèí ÍÀÒÎ êèìè âàúèá áèð ãóðóìà öçâ îëìàñû äèýÿð ãîíøó äþâëÿòëÿðëÿ ìöâàôèã ðàçûëàøìàëàð îëìàäàí ìöìêöí
äåéèë. Õöñóñèëÿ, Àçÿðáàéúàíûí ñÿéëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ éàðàíìûø Àçÿðáàéúàí-Ýöðúöñòàí-Òöðêèéÿ ÿìÿêäàøëûã âåêòîðó ùÿð ö÷ þëêÿíèí ñèéàñè òàëåéèíèí ìÿùç áèðëèêäÿ áàõûëìàñû çÿðóðÿòèíè ìåéäàíà ýÿòèðèá. Îíà ýþðÿ
äÿ, ðåýèîí þëêÿëÿðèíèí - õöñóñèëÿ,
Òöðêèéÿ âÿ Àçÿðáàéúàíûí ðàçûëûüû
îëìàäàí áåëÿ ùàäèñÿëÿðèí áàø òóòìàñû ãåéðè-ìöìêöíäöð. Ñîí îí èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí Ýöðúöñòàíà éàòûðäûüû ñÿðìàéÿëÿðèí, ÿí ÷ÿòèí çàìàíëàðäà Ýöðúöñòàíà ýþñòÿðèëÿí ñèéàñè
âÿ èãòèñàäè äÿñòÿéèí ôîíóíäà ãîíøó
þëêÿíèí áåëÿ ìöùöì áèð ìÿñÿëÿäÿ
Àçÿðáàéúàíëà ðàçûëàøäûðûëìàäàí
ùÿð ùàíñû áèð àääûì àòìàñû ìöìêöí äåéèë.
ßñëèíäÿ, ÍÀÒÎ-éà öçâ îëóá-îëìàìàã ýöðúö õàëãû ö÷öí øèìàë
ãîíøóñóíäàí âÿ îíóí “ôîð-ïîñòó”
ñàéûëàí õÿéàíÿòêàð ãîíøóñóíäàí
ýþçëÿíèëÿí òÿùëöêÿëÿð ãàðøûñûíäà
þçöíöìöäàôèÿ âàñèòÿñè êèìè òàêòèêè
ìÿñÿëÿäèð. “Ýöðúö àðçóñó” ïàðòèéàñûíûí ÍÀÒÎ âÿ Ðóñèéà àðàñûíäà åòäèéè ìàíåâðëÿðèí ìÿíàñû âÿ ìÿãñÿäè àéäûí îëìàäûüûíäàí áàø âåðÿíëÿð
ýöðúö õàëãûíû íàðàùàò åäèð. Áó äà
áàøàäöøöëÿíäèð, ÷öíêè ýöðúöëÿðèí
ÿñë àðçóñó - äöíéàíûí ïðîãðåññèâ
úÿìèééÿòëÿðèíÿ ãîøóëàðàã þç þëêÿñèíè ìÿíòèãè òÿêàìöë éîëó èëÿ èíêèøàô
åòäèðèá ÷è÷ÿêëÿíäèðìÿê, ñàüëàì ùÿéàò âÿ éöêñÿê ðèôàù úÿìèééÿòèíÿ íàèë îëìàãäûð. Áó ýöí ùàêèìèééÿòäÿ
îëàí “Ýöðúö àðçóñó” ïàðòèéàñûíûí
ýÿëÿúÿê ñèéàñè ýåäèøëÿðèíèí ýöðúöëÿðèí âÿ áöòþâëöêäÿ Ýöðúöñòàí âÿòÿíäàøëàðûíûí àðçóëàðûíà íÿ äÿðÿúÿäÿ
óéüóí îëóá-îëìàìàñûíû èñÿ çàìàí
ýþñòÿðÿúÿê.
Áÿñ åðìÿíèïÿðÿñò íåúÿ îëóð, ßôãàí Ìóõòàðëû?
Áÿëêÿ äÿ, âàõòû èëÿ ñÿùâÿí åðìÿíèëÿðÿ òÿðÿô áèð ýöëëÿ àòäûüûí ö÷öí îíëàðäàí ìèí äÿôÿ öçð äÿ èñòÿìèñÿí!
Þòÿí ùÿôòÿ Ýöðúöñòàíûí Áàòóìè
øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëÿí Àâðîïà Èòòèôàãû (ÀÈ)
“Øÿðã Òÿðÿôäàøëûüû” Ïðîãðàìû Âÿòÿíäàø Úÿìèééÿòè Ôîðóìóíóí 6-úû èëëèê
òîïëàíòûñûíäà Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí åðìÿíèëÿð öçÿðèíäÿ ãÿëÿáÿñè ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíÿ
íåúÿ îä ãîéóáñà, äöç áèð ùÿôòÿäèð êè,
òöñòöñö ùÿëÿ äÿ áàúàëàðûíäàí ÿñêèëìèð. Éàüûøäàí ñîíðà àðòàí ýþáÿëÿêëÿð
êèìè, ùÿð ýöí áèðèñè ìÿòáóàò ñÿùèôÿëÿðèíäÿ ïåéäà îëóð, þç ñÿâèééÿñèíÿ óéüóí úÿôÿíýèéàòëàð óéäóðóð. Òÿáèè, áöòöí áóíëàð ìÿãñÿäëè øÿêèëäÿ, þçö äÿ
ìÿùç åðìÿíèëÿðèí âÿ àíòè-Àçÿðáàéúàí
ìþâãåéèíäÿ îëàí ìÿðêÿçëÿðèí ñèôàðèøè
èëÿ àïàðûëûð. ×öíêè Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòèíèí éöðöòäöéö ñèéàñÿò áó ýöí
þëêÿìèçè íÿèíêè Úÿíóáè Ãàôãàçûí ëèäåð
äþâëÿòèíÿ ÷åâèðèá, åëÿúÿ äÿ þëêÿìèç áèð
ñûðà ýþñòÿðèúèëÿðè èëÿ Øÿðãè Àâðîïàíûí
ÿêñÿð äþâëÿòëÿðèíè öñòÿëÿéèð. Áàõ åðìÿíèëÿðè, åëÿúÿ äÿ, áó èøäÿ îíëàðëà ùÿìðÿé îëàí “ñàïû þçöìöçäÿí îëàí áàëòàëàð”û äà íàðàùàò åäÿí åëÿ áóäóð!
Áàòóìè Ôîðóìó, îðàäà Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí åðìÿíèëÿð
öçÿðèíäÿ ãÿëÿáÿñè þòÿí ýöíëÿð ÿðçèíäÿ
ùÿì ìöõàëèôÿò ìÿòáóàòûíäà, ùÿì äÿ
äèýÿð ìöñòÿãèë ìÿòáó îðãàíëàðûíäà ÿòðàôëû èøûãëàíäûðûëäûüûíäàí, áó ìþâçóíó
àðòûã ãàïàòìàã äà îëàðäû. Ëàêèí
ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí íÿçàðÿòèíäÿ îëàí
áÿçè ìÿòáóàò îðãàíëàðûíûí ùÿð ýöí éåíè áèð åðìÿíèïÿðÿñò öíñöðö “êÿøô” åäÿðÿê, Ôîðóìäà èøòèðàê åäÿí íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèìèçèí, åëÿúÿ äÿ, Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí öíâàíûíà ùÿäéàíëàð éàüäûðìàñû áó ìþâçóéà éåíèäÿí ãàéûòìàüûìûçà ñÿáÿá îëäó. Äàíûøäûðìàüà àäàì
òàïìàäûãëàðû ö÷öí áó äÿôÿ ßôãàí
Ìóõòàðëû àäëû “ìöùàðèáÿ âåòåðàíû”íû òàïûáëàð. Î äà ôöðñÿòè ÿëäÿí âåðìÿéÿðÿê,
Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòèíèí öíâàíûíà
ñÿðñÿì ôèêèðëÿðèíè ñþéëÿéèá, äåéèá êè,
ýóéà, îíà ãàðøû èãòèäàð ãÿçåòëÿðèíäÿ
ãÿðÿçëè êàìïàíèéà àïàðûëûð. Áóíóíëà
äà “Áàòóìèäÿ Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòèíèí òþðÿòäèéè áèàáûð÷ûëûüû àðõà ïëàíà
ñàëìàüà ÷àëûøûðëàð”. Ñîðóøìàã èñòÿðäèì, ßôãàí Ìóõòàðëû, ùàíñû áèàáûð÷ûëûãäàí ñþùáÿò ýåäèð? Î áèàáûð÷ûëûãäàí êè,
äîñòëàðûí - Õàëèä Áàüûðîâ, Àðçó Àáäóëëàéåâà, Ëåéëà ßëèéåâà, Àéòÿêèí ßñýÿðîâà, Øÿùëà Èñìàéûë, Ôóàä Ùÿñÿíîâ,
ßâÿç Ùÿñÿíîâ Ôîðóìäà Àçÿðáàéúàí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ö÷öí àéðûëìûø ñåêòîðäà äåéèë, åðìÿíèëÿðëÿ åéíè ñåêòîðäà
âÿ éàíàøû îòóðìóøäóëàð? Î áèàáûð÷ûëûãäàí êè, Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðè þëêÿìèçÿ ãàðøû òÿõðèáàòûí
ãàðøûñûíû àëìàüà ÷àëûøàðêÿí, îëàéà Ôîðóì ðÿùáÿðëèéè òÿðÿôèíäÿí ðÿñìè ìöíàñèáÿò áèëäèðèëìÿéèíúÿ òîïëàíòûéà ãàòûë-
ìàéàúàãëàðûíà èñðàð åäÿðêÿí, ñÿíèí
äîñòëàðûí - Àðçó Àáäóëëàéåâà âÿ Øÿùëà
Èñìàéûë òðèáóíàéà ãàëõàðàã Ôîðóì èøòèðàê÷ûëàðûíà èøëÿðèíäÿ óüóðëàð àðçóëàéûðäûëàð? Âÿ áåëÿëèêëÿ äÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí òÿëÿáèíèí Ôîðóìóí Èäàðÿ Ùåéÿòè òÿðÿôèíäÿí ãóëàã àðäûíà âóðóëìàñûíà
øÿðàèò éàðàòäûëàð? Áÿëêÿ, Åðìÿíèñòàíäàí îëàí ìèëëè êîîðäèíàòîð Áîðèñ Íàâàñàðäéàíûí ÷åõèéàëû “ÃÙÒ-÷è”ëÿðÿ íåúÿ
äÿñòÿê âÿ èñòèãàìÿò âåðìÿñèíäÿí äàíûøàã? Âèúäàíûí âàðñà, äöçöíö ñþéëÿ,
áóäóðìó áèàáûð÷ûëûã?! Éîõñà ìÿðàìíàìÿñèíäÿ éàçûëäûüû êèìè, ÿñàñ ìÿãñÿäè ×åõèéàäà èòëÿðèí âÿ ïèøèêëÿðèí ùöãóãëàðûíû ìöäàôèÿ åòìÿê îëàí “ÍÅÑÅÙÍÓÒÈ” ñîñèàë-åêîëîæè ùÿðÿêàòûíûí “Ïåîïëå èí
Íååä”ëÿ áèðëèêäÿ Àçÿðáàéúàíäà èíñàí
ùöãóãëàðûíûí ïîçóëìàñûíà äàèð “èôøàåäèúè” ñÿðýè ùàçûðëàìàñû? Äîüðóäóð, Ôîðóìäà áèàáûð÷ûëûã îëàúàãäû, àììà îë-
ìàíäàòû äîíäóðóëñóí. Éåíè òÿðêèá ìöÿééÿíëÿøÿíÿäÿê èñÿ Àçÿðáàéúàíû Ôîðóìäà ñèç åðìÿíèïÿðÿñòëÿð òÿìñèë åäÿñèíèç. Áàõ ÿñë áèàáûð÷ûëûã áó îëàúàãäû!
Ñàäÿúÿ, àíëàìàã èñòÿéèðÿì, ñèç åðìÿíèïÿðÿñòëÿð ö÷öí Âÿòÿí, îíóí øÿðÿôè,
éàõóä âèúäàí êÿëìÿëÿðè íÿéè èôàäÿ
åäèð? ßôãàí Ìóõòàðëû, áÿëêÿ, åëÿ ñÿí
äÿ åðìÿíèëÿðëÿ åéíè ëàéèùÿäÿ èøòèðàê åòäèéèí ö÷öí 20 èë áóíäàí ÿââÿë ùÿìêàðëàðûíûí àòàëàðûíà, éàõóä þçëÿðèíÿ ýöëëÿ
àòäûüûí ö÷öí îíëàðäàí ìèí äÿôÿ öçð èñòÿìèñÿí?! Èíàíìûðàì êè, ÿêñ òÿãäèðäÿ
åðìÿíèëÿð áèð êèìñÿíè þçëÿðèíÿ áåëÿ éàõûí áóðàõñûíëàð! Ùÿð íåúÿ ãÿáóë åäèðñèç, ùÿð íåúÿ øÿðù åäèðñèç, åäèí! Áÿëè,
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Áàòóìèäÿ åðìÿíèëÿð, åëÿúÿ äÿ, îíëàðû äÿñòÿêëÿéÿíëÿð öçÿðèíäÿ áþéöê ãÿëÿáÿ ãàçàíäû. Ùÿëÿ áó ãÿëÿáÿëÿðèìèçèí ñàéû
äàùà äà àðòàúàã. Ýÿëÿí èë Âÿòÿíèìèç
ìàäû! Íÿäÿí? ×öíêè Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Ïëàòôîðìàñû òÿðÿôèíäÿí Ôîðóìà ñå÷èëìèø íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè öçâëÿðèíèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè ñÿíèí êèìè “âÿòÿíïÿðâÿðëÿð” äåéèëäèëÿð. Ìÿùç íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèìèçèí ýÿðýèí ÿìÿéè íÿòèúÿñèíäÿ åðìÿíèëÿðèí, ñèç åðìÿíèïÿðÿñò ãöââÿëÿðèí,
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí
óüóðëàðûíà ãûñãàíúëûãëà éàíàøàí àíòèìèëëè öíñöðëÿð âÿ àíòè-Àçÿðáàéúàí ìÿðêÿçëÿðèíèí àðçóñó öðÿêëÿðèíäÿ ãàëäû.
Ýÿðÿê êè, àíëàäûíûç ñþùáÿò íÿäÿí âÿ
ùàíñû ïëàíëàðäàí ýåäèð! Ñèçëÿðèí éåýàíÿ àðçóíóç î èäè êè, áó Ôîðóìäà Àçÿðáàéúàíëà áàüëû òÿíãèäè ãÿðàðëàð ãÿáóë
îëóíñóí. Íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèìèçèí
Àçÿðáàéúàí òàðèõäÿ èëê äÿôÿ êå÷èðèëÿúÿê Àâðîïà Îéóíëàðûíà åâ ñàùèáëèéè
åäÿúÿê. Ùå÷ áèëèðñèç áó, íÿ äåìÿêäèð?
Áóíóíëà þëêÿìèç äöíéà Îëèìïèéà ùÿðÿêàòûíûí òàðèõèíÿ äöøÿúÿê. Èëëÿð þòÿúÿê, ÿñðëÿð êå÷ÿúÿê, íÿñèëëÿð äÿéèøÿúÿê, àììà äîüìà Àçÿðáàéúàíûìûçûí
àäû òàðèõèí éàääàøûíà êþ÷ÿúÿê, äàèì
õàòûðëàíàúàã. Áàõ áóíà äîñòëàðûìûç ñåâèíÿúÿê, ñèçëÿð - åðìÿíèëÿð âÿ îíëàðûí
ùàâàäàðëàðû èñÿ êÿäÿðëÿíÿúÿêäèð. Áóíó
óíóòìà, ßôãàí Ìóõòàðëû!
Ñÿëèì ÁÀËÀÉÅÂ,
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Ïëàòôîðìàñûíûí öçâö
5
www.yeniazerbaycan.com
27 íîéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 216 (4375)
Åðìÿíèñòàíà ëàéèã îëäóüó ìöíàñèáÿò ýþñòÿðèëìÿëèäèð
Òöðêèéÿ èøüàë÷û þëêÿ èëÿ ñÿðùÿäëÿðèíè à÷ìàìàãäà òàì ùàãëûäûð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè,
ñîí âàõòëàð áÿçè ìàðàãëû
äàèðÿëÿð òÿðÿôèíäÿí Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ñÿðùÿäëÿðèíèí à÷ûëìàñû ìÿñÿëÿñè éåíèäÿí ýöíäÿìÿ ýÿòèðèëèð. Áèð íå÷ÿ
ýöí þíúÿ Òöðêèéÿäÿ
Àíêàðà Óíèâåðñèòåòè èëÿ
“Ùðàíò Äèíê Âÿãôè”íèí
áèðýÿ êå÷èðäèéè “Ìþùöðëö
ãàïû: Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ñÿðùÿäëÿðèíèí ýÿëÿúÿéè” àäëû áåéíÿëõàëã
êîíôðàíñûí êå÷èðèëìÿñè
áóíà ñöáóòäóð. Ùÿìèí
êîíôðàíñäà ñÿðùÿäëÿðèí
à÷ûëìàñûíà äàèð ÷àüûðûøëàð ñÿñëÿíèá. Êîíôðàíñà Òöðêèéÿ,
Åðìÿíèñòàí, ÀÁØ âÿ Ôðàíñàíûí
ìöõòÿëèô óíèâåðñèòåòëÿðèíäÿí íöìàéÿíäÿëÿð ãàòûëûá.
Òÿáèè êè, áó ìÿñÿëÿ, Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíäÿ ùàãëû îëàðàã åòèðàçëà ãàðøûëàíûð. Åéíè çàìàíäà, Åðìÿíèñòàí òÿðÿôèíäÿí èøüàë îëóíìóø
òîðïàãëàðûìûç àçàä åäèëìÿéèíúÿ,
Òöðêèéÿ äþâëÿòè òÿðÿôèíäÿí ñÿðùÿäëÿðèí à÷ûëìàéàúàüûíà èíàì èôàäÿ
îëóíóð. Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö, ìèëëÿò âÿêèëè Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû áèëäèðèá êè, Òöðêèéÿ áþéöê äþâëÿòäèð âÿ äåìîêðàòèê úÿìèééÿòäÿí èáàðÿòäèð. Îíà ýþðÿ äÿ, áó úÿìèééÿòäÿ ôÿðãëè ôèêèðëÿð îëà áèëÿð. Áóíóíëà áåëÿ, Ì.Èáðàùèìãûçû ùåñàá åäèð êè, Òöðêèéÿ
èøüàë÷û äþâëÿò îëàí Åðìÿíèñòàíëà ñÿðùÿäëÿðè à÷ìàìûëäûð. Î õàòûðëàäûá êè, 1993-úö
Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû:
Åðìÿíèñòàí ùÿð ôöðñÿòäÿ
Òöðêèéÿíèí áåéíÿëõàëã
èìèúèíÿ çÿðáÿ
âóðìàüà ÷àëûøûð
“Êàø êè îðàäà òöðê õàëãëàðûíû äà äÿñòÿêëÿéÿí âÿãôëÿð äàùà ÷îõ îëñóí. Âàõòèëÿ Ùðàíò Äèíê þëäöðöëÿíäÿ “ùàìûìûç
åðìÿíèéèê” äåéÿí òöðêëÿðè ãûíàéûðàì. Êàø êè áóíó äåìÿéÿéäèëÿð. Áèç åðìÿíèëÿð êèìè êèí, äöøìÿí÷èëèê ìþâãåéè ñàõëàéàí
ìèëëÿò äåéèëèê”.
ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö
ãåéä åäèá êè, òîðïàãëàðûìûçû èøüàë åäÿí, äèíú èíÑàùèá Àëûéåâ:
ñàíëàðû ýèðîâ ýþòöðÿí, ãîÒöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí
úàëàðû, óøàãëàðû, ãàäûíëàðû
ñÿðùÿäëÿðèíèí à÷ûëìàñû
ãÿòëÿ éåòèðÿí ÅðìÿíèñòàÀçÿðáàéúàíûí ìàðàãëàðûíà íà ëàéèã îëäóüó ìöíàñèáÿò ýþñíÿ ãÿäÿð úàâàá âåðìèðñÿ, òÿðèëìÿëèäèð. Îíóí ôèêðèíúÿ, Òöðêèéÿ äþâëÿòè èøüàë÷û þëêÿ èëÿ ñÿðÒöðêèéÿíèí ìàðàãëàðûíà
ùÿäëÿðè à÷ìàéàúàã: “Áèëèðèê êè,
äà î ãÿäÿð úàâàá âåðìèð áó ìÿñÿëÿéÿ ýþðÿ Òöðêèéÿéÿ
òÿçéèãëÿð ÷îõäóð. Àììà áó
ýöíëÿðäÿ Áàø íàçèð ßùìÿä Äàâóèëäÿ Åðìÿíèñòàí Àçÿðáàéúàíûí Êÿëáÿúÿð
äîüëó äåéèá êè, Åðìÿíèñòàí Àçÿðáàéðàéîíóíó èøüàë åòäèéèíÿ ýþðÿ Òöðêèéÿ áó
úàí òîðïàãëàðûíû èøüàë åòäèéè ö÷öí ðåþëêÿ èëÿ ñÿðùÿäëÿðè áàüëàéûá, äèïëîìàòèê
ýèîíàë ëàéèùÿëÿðäÿí êÿíàðäà ãàëûá.
ìöíàñèáÿòëÿð äàéàíäûðûëûá. Ñÿðùÿäëÿðèí
Ùåñàá åäèðÿì êè, òîðïàãëàðûìûç èøüàë
èíäèêè øÿðàèòäÿ à÷ûëìàñûíûí ìöìêöí îëàëòûíäàäûðñà, Òöðêèéÿéÿ ãàðøû óéäóðìàäûüûíû äåéÿí ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí
ìà “ñîéãûðûìû” èääèàñû âàðñà, áó þëöçâö ãåéä åäèá êè, Åðìÿíèñòàí ùÿð ôöðêÿ Åðìÿíèñòàíëà ñÿðùÿäëÿðè à÷ìàéàñÿòäÿ Òöðêèéÿíèí áåéíÿëõàëã èìèúèíÿ
úàã. Ìÿí èíäèêè øÿðàèòäÿ Òöðêèéÿ-Åðçÿðáÿ âóðìàüà ÷àëûøûð: “Åðìÿíèëÿð ãîíìÿíèñòàí ñÿðùÿäëÿðèíèí à÷ûëàúàüûíà
äàðìà åðìÿíè “ñîéãûðûìû” èääèàëàðû èëÿ
èíàíìûðàì âÿ áóíó ãÿáóë åäÿ áèëìèáàüëû Òöðêèéÿíèí èìèúèíÿ çÿðáÿ âóððÿì”.
ìàãëà ìÿøüóëäóðëàð, îíà áþùòàí àòûðÌèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ñàùèá Àëûéåâ
ëàð, äèïëîìàòèê ùöúóì åäèðëÿð. Àéðû-àéèñÿ Ãÿðáèí Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ñÿðùÿäðû þëêÿëÿðäÿ áó éþíäÿ èø àïàðûëûð êè, áÿëÿðèíèí à÷ûëìàñû ö÷öí ÷îõäàíäûð úÿùäëÿð
çè äþâëÿòëÿð óéäóðìà “åðìÿíè ñîéãûðûýþñòÿðäèéèíè áèëäèðèá. Îíóí ôèêðèíúÿ, Òöðìû”íû òàíûéûá. Áóíäàí ÿëàâÿ, Åðìÿíèñêèéÿíèí è÷ÿðèñèíäÿ äÿ áóíó èñòÿéÿíëÿð
òàí Êîíñòèòóñèéàñûíäà Òöðêèéÿéÿ ãàðâàð. Ñ.Àëûéåâ õàòûðëàäûá êè, ùÿëÿ 2009-úó
øû ÿðàçè èääèàëàðû âàð, èøüàë÷û þëêÿíèí
èëäÿ áó áàðÿäÿ Òöðêèéÿíèí áèð ñûðà äèïëîýåðáèíäÿ Òöðêèéÿíèí ÿðàçèñèíäÿ îëàí
ìàòèê íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ ôèêèð áèëäèðèáëÿð:
Àüðûäàüûí ôîòîñó ÿêñèíè òàïûð. Áó ýö“Ìÿñÿëÿí, Òöðêèéÿíèí Àçÿðáàéúàíäàíÿ ãÿäÿð äÿ åòèðàçëàð îëñà äà, Åðìÿêû êå÷ìèø ñÿôèðè Öíàë ×åâèêþç 2009-úó
íèñòàí þç ìþâãåéèíäÿ ùå÷ áèð äÿéèøèêèëäÿ áèð ìÿãàëÿñèíäÿ ñÿðùÿäëÿðèí à÷ûëëèêëÿð åòìÿéèá. 2015-úè èëäÿ Åðìÿíèñìàìàñûíäàí äÿðèí òÿÿññöô ùèññè êåòàí ñàõòà “ñîéãûðûìû”íûí 100 èëëèéè èëÿ
÷èðäèéèíè éàçìûøäû. Òÿáèè êè, ùÿð áèð
áàüëû áþéöê òÿäáèðëÿð êå÷èðìÿéè íÿäþâëÿòèí þç ìàðàãëàðû âàð âÿ áó ìàçÿðäÿ òóòóð. Ùÿòòà ìöõòÿëèô äþâëÿòëÿðèí
ðàãëàð þíäÿ äóðìàëûäûð. Áó úÿùÿòäÿí,
ðÿùáÿðëÿðèíè äÿ ùÿìèí òÿäáèðëÿðÿ äÿâÿò
Òöðêèéÿíèí ãÿðàðëàðûíà ùþðìÿòëÿ éàíàåäèðëÿð. Åðìÿíèñòàí òöðêëÿðè ñîéãûðûìû
øûðûã. Ëàêèí êèìëÿðñÿ ôèêèðëÿøèðñÿ êè,
òþðÿäÿí ìèëëÿò êèìè òÿãäèì åòìÿéÿ ÷àñÿðùÿäëÿðèí à÷ûëìàñû èëÿ åðìÿíèëÿð óéëûøûð. Áó, ÷îõ ìÿêðëè ìÿãñÿääèð”.
äóðìà “ñîéãûðûìû” èääèàëàðûíäàí ÿë
Ì.Èáðàùèìãûçû ùåñàá åäèð êè, Òöðêè÷ÿêÿúÿêëÿð, îíëàð éàíûëûðëàð. Åðìÿíèëÿð
éÿíèí ìöòÿðÿããè çèéàëûëàðû äà ñÿðùÿäëÿáóíà ýåòñÿëÿð áåëÿ, áó ýöí îíëàðûí àððèí à÷ûëìàñûíûí òÿðÿôäàðû äåéèëëÿð. Îíóí
õàëàðûíäà äóðóá ñÿðùÿäëÿðèí à÷ûëìàñûôèêðèíúÿ, “Ùðàíò Äèíê Âÿãôè”íèí åðìÿíèíû èñòÿéÿíëÿðèí þçëÿðè áóíóíëà ðàçûëàøëÿðè äÿñòÿêëÿìÿñè àéäûí ìÿñÿëÿäèð:
ìàéàúàãëàð. ×öíêè óéäóðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû” ìÿñÿëÿñè Òöðêèéÿéÿ ãàðøû áèð òÿçéèã
âàñèòÿñèäèð”.
Ìèëëÿò âÿêèëè äàùà áèð
õàòûðëàòìà åäÿðÿê áèëäèðèá êè, þòÿí ùÿôòÿ Úÿíóáè
Êèïðèí ïàðëàìåíòàðèëÿðè
Åðìÿíèñòàíäà ñÿôÿðäÿ
èäèëÿð âÿ îíëàð áèð ÷îõ
ìÿñÿëÿëÿðè
ìöçàêèðÿ
åäÿðÿê, ùÿì Àçÿðáàéúàí, ùÿì äÿ Òöðêèéÿ
ùàããûíäà òÿíãèäè ôèêèðëÿð
ñÿñëÿíäèðèáëÿð: “Ùÿìèí
ýþðöø ÿñíàñûíäà Éóíàí Êèïðè èëÿ åðìÿíèëÿð
àðàñûíäà Òöðêèéÿéÿ ãàðøû áèðýÿ ôÿàëèééÿò ùàããûíäà ðàçûëûüà ýÿëèíèá. Áó, áèð
äàùà îíó ýþñòÿðèð êè, ñÿðùÿäëÿðèí à÷ûëìàñû èëÿ Òöðêèéÿ ùå÷ íÿéÿ íàèë îëà áèëìÿéÿúÿê. Éåýàíÿ äþâëÿò Àçÿðáàéúàíäûð êè, áó ìÿñÿëÿäÿ Òöðêèéÿ èëÿ ÷èéèí-÷èéèíÿ ÷àëûøûð. Áó áàõûìäàí, Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ñÿðùÿäëÿðèíèí à÷ûëìàñû Àçÿðáàéúàíûí ìàðàãëàðûíà íÿ ãÿäÿð úàâàá
âåðìèðñÿ, Òöðêèéÿíèí ìàðàãëàðûíà äà î
ãÿäÿð úàâàá âåðìèð”.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ðàóô ßëèéåâ
äÿ äåéèá êè, 1993-úö èëäÿ Åðìÿíèñòàí
Êÿëáÿúÿð ðàéîíóíó èøüàë åòäèêäÿí ñîíðà
Ðàóô ßëèéåâ:
Èíàíûðûã êè, Åðìÿíèñòàíûí
èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíÿ
ñîí ãîéóëìàéûíúà,
Òöðêèéÿ äþâëÿòè
ñÿðùÿäëÿðè à÷ìàéàúàã
ùàãëû îëàðàã Òöðêèéÿ èøüàë÷û äþâëÿòëÿ ñÿðùÿäëÿðèíè áàüëàéûá. Òöðêèéÿíèí Àçÿðáàéúàíûí òÿáèè ìöòòÿôèãè, ñòðàòåæè òÿðÿôäàøû âÿ
äîñò-ãàðäàø þëêÿ îëäóüóíó õàòûðëàäàí
Ð.ßëèéåâèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ñÿðùÿäëÿðèí
áàüëàíìàñûíûí ñÿáÿáè Åðìÿíèñòàíûí òÿúàâöçêàðëûüûäûð: “Åðìÿíèñòàíûí òÿúàâöçêàðëûüûíûí ùÿääè-ùöäóäó éîõäóð.
Áó òÿúàâöçêàðëûã éàëíûç Àçÿðáàéúàíà
ãàðøû äåéèë, Åðìÿíèñòàí ùàçûðäà ôàêòèêè
îëàðàã Ýöðúöñòàíà âÿ Òöðêèéÿéÿ ãàðøû
äà ÿðàçè èääèàëàðû èëÿ ÷ûõûø åäÿí þëêÿäèð. Åðìÿíèëÿð ùàðàäà âàðñà, îðàäà Åðìÿíèñòàíûí èääèàëàðûíû òÿìèí åòìÿéÿ
÷àëûøûðëàð. Äåìÿê èñòÿéèðÿì êè, Òöðêèéÿ
òÿúàâöçêàðà ãàðøû ÁÌÒ-íèí Íèçàìíàìÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ àääûì àòàðàã ñÿðùÿäëÿðè áàüëàéûá, äèïëîìàòèê ÿëàãÿëÿðè
äàéàíäûðûá. Òöðêèéÿ èëÿ éàíàøû Ïàêèñòàí, Þçáÿêèñòàí êèìè þëêÿëÿð äÿ Åðìÿíèñòàíëà ÿëàãÿëÿð ãóðìàäûëàð. ×îõ òÿÿññöô êè, áèð ÷îõ äþâëÿòëÿð èøüàë÷û äþâëÿòëÿ ÿìÿêäàøëûã åäèð. ßýÿð äèýÿð þëêÿëÿð äÿ òÿúàâöçêàðà ãàðøû ÷ûõûø åòñÿéäèëÿð, òÿúàâöçêàð éåðèíäÿ îòóðäóëàðäû. Àììà èøüàë÷ûíûí øèðíèêëÿíäèðèëìÿñèíè, îíà ùàâàäàðëûã åäèëìÿñèíè ýþðöðöê. Áó úöð àääûìëàð áþëýÿ ö÷öí
áþéöê òÿùëöêÿ éàðàäûð”.
Ìèëëÿò âÿêèëè äåéèá êè, ìöÿééÿí áåéíÿëõàëã ãöââÿëÿð Åðìÿíèñòàíà ùèìàéÿäàðëûã åäÿðÿê îíóí Òöðêèéÿ èëÿ ñÿðùÿäëÿðèíèí à÷ûëìàñûíà âÿ Åðìÿíèñòàíà èãòèñàäè
áàõûìäàí éåíè íÿôÿñ âåðèëìÿñèíÿ ÷àëûøûð.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ñÿðùÿäëÿðèí à÷ûëìàñû èëÿ áàüëû òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè äÿ
áó ìÿãñÿäÿ õèäìÿò åäèð: “Èíàíûðûã êè,
Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíÿ
ñîí ãîéóëìàéûíúà Òöðêèéÿ äþâëÿòè
ñÿðùÿäëÿðè à÷ìàéàúàã”.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
ÀÌÈ-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè
éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí òÿãäèìàòû êå÷èðèëèá
Íîéàáðûí 25-äÿ Àçÿðáàéúàí Ìöÿëëèìëÿð Èíñòèòóòóíäà (ÀÌÈ) Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí òÿãäèìàòû êå÷èðèëèá. Áèëèê
Ôîíäóíóí èúðà÷û äèðåêòîðó Îêòàé Ñÿìÿäîâ âÿ ãóðóìóí ÿìÿêäàøëàðû Àçÿðáàéúàí Ìöÿëëèìëÿð Èíñòèòóòóíóí ðåêòîðó ïðîôåññîð Àãèéÿ Íàõ÷ûâàíëû, ùÿì÷èíèí, èíñòèòóòóí ïðîôåññîð-ìöÿëëèì âÿ òÿëÿáÿ ùåéÿòè
èëÿ ýþðöøöáëÿð. Èíñòèòóòóí ðåêòîðó Àãèéÿ
Íàõ÷ûâàíëû ðÿùáÿðëèê åòäèéè òÿùñèë îúàüûíûí ïðîôåññîð-ìöÿëëèì ùåéÿòè âÿ òÿëÿáÿëÿðèíèí Áèëèê Ôîíäó èëÿ áèðýÿ ñÿìÿðÿëè ëàéèùÿëÿð ýåð÷ÿêëÿøäèðÿ áèëÿúÿêëÿðèíÿ ÿìèí
îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Îêòàé Ñÿìÿäîâ Áèëèê Ôîíäóíóí ôÿà-
ëèééÿòè, ùÿéàòà êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿð áàðÿäÿ
ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðÿðÿê áèëäèðèá êè, ÿñàñ
ìÿãñÿä Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
ÿùàëèñèíè ìààðèôëÿíäèðìÿê, äþâëÿòèí äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòèíèí, èúòèìàè-ñèéàñè âÿ
ñîñèàë-èãòèñàäè ïðîñåñëÿðèí ìàùèééÿòèíè
èúòèìàèééÿòÿ ÷àòäûðìàãäûð. Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû ÿùàëèñèíèí åëìè-òåõíèêè, ñèéàñè-èúòèìàè, ñîñèàë-èãòèñàäè, åêîëîæè âÿ
ùóìàíèòàð áèëèêëÿðèíè àðòûðìàã ìÿãñÿäè
èëÿ òÿøêèëàòè âÿ òÿáëèüàò õàðàêòåðëè òÿäáèðëÿð
ùÿéàòà êå÷èðìÿê, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ÿùàëèñèíÿ ãëîáàëëàøìà øÿðàèòèíäÿ
úÿðÿéàí åäÿí ïðîñåñëÿð ùàããûíäà äîëüóí áèëèêëÿð ÷àòäûðìàã, ýÿíúëÿðèí áèëèê âÿ
áàúàðûãëàðûíûí, ïåøÿêàðëûã ñÿâèééÿëÿðèíèí
âÿ äöíéàýþðöøëÿðèíèí èíêèøàôûíà äÿñòÿê
ýþñòÿðìÿêäèð. Î ëàéèùÿëÿðèí èúðàñûíäà
òÿùñèë èø÷èëÿðèíè, òÿëÿáÿëÿðè éàõûíäàí èøòèðàê åòìÿéÿ äÿâÿò åäèá. Ñîíðà Áèëèê Ôîíäóíóí ÿìÿêäàøû òÿðÿôèíäÿí ñëàéäëàðëà
òÿãäèìàò íöìàéèø åòäèðèëèá, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èøëÿð, óüóðëó íÿòèúÿëÿð áàðÿñèíäÿ ýåíèø ìÿëóìàò âåðèëèá.
Òÿäáèðäÿ ïðîôåññîð-ìöÿëëèì ùåéÿòè
âÿ òÿëÿáÿëÿð Áèëèê Ôîíäóíóí ëàéèùÿëÿðèíäÿ èøòèðàê åòìÿéÿ ùàçûð îëäóãëàðûíû áèëäèðèáëÿð. Òÿäáèðäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá,
áèð ñûðà ñóàëëàð úàâàáëàíäûðûëûá, òÿêëèôëÿð
äèíëÿíèëèá.
ÏßÐÂÈÇ
Èíòåðíåò ìåäèàñûíûí àêòóàë ïðîáëåìëÿðè
ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá
Íîéàáðûí 26-äà “Èíòåðíåò öçÿðèíäÿí éàéûëàí èíôîðìàñèéàëàðà
ýþðÿ åòèê âÿ ùöãóãè
ìÿñóëèééÿò” êèòàáûíûí
òÿãäèìàòû îëóá. Êèòàá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè
Ôîíäóíóí
ìàëèééÿ
äÿñòÿéè èëÿ “ÊÈ òÿìñèë÷èëÿðèíèí ìààðèôëÿíäèðèëìÿñè” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ íÿøð åäèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ìåäèà
öçðÿ åêñïåðòëÿð âÿ ÊÈ ðåäàêòîðëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðèí òÿøêèëàò÷ûñû ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí Æóðíàëèñòëÿðèí Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãûíûí ñÿäðè
Ìöøôèã ßëÿñýÿðëè ðåñïóáëèêàäà áó
ìþâçóäà èëê äÿôÿ ùàçûðëàíìûø âÿñàèò
áàðÿäÿ ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá. Ãåéä
îëóíóá êè, þëêÿìèçäÿ ñöðÿòëè âÿ àøàüû ãèéìÿòëè èíòåðíåò õèäìÿòèíèí òÿøêèë
åäèëìÿñè èíòåðíåò èñòèôàäÿ÷èëÿðèíèí
ñàéûíûí ñöðÿòëÿ àðòìàñûíû ñòèìóëëàøäûðûá. Ëàêèí áó èíêèøàô ìöñáÿò òåíäåíñèéàëàðëà éàíàøû, ýöíäÿìÿ úèääè
ïðîáëåìëÿð äÿ ýÿòèðèá. Áåëÿ êè, øÿõñè
ùÿéàòûí òîõóíóëìàçëûüû
ïðèíñèïèíäÿí, òÿùãèð âÿ
áþùòàíûí éîëâåðèëìÿçëèéèíäÿí, äþâëÿò ñèððè
ùàããûíäà ãàíóíäàí
õÿáÿðñèç îëàíëàð ùöãóãè ìÿñóëèééÿòè íÿçÿðÿ
àëûíìàäàí éàéäûãëàðû
ãåéðè-äÿãèã, ÿñàñëàíäûðûëìàìûø èíôîðìàñèéàëàðëà ùÿì èíôîðìàñèéà îáéåêòëÿðè, ùÿì äÿ
þçëÿðè ö÷öí úèääè ïðîáëåì éàðàòìûø îëóðëàð.
Òÿäáèðäÿ âóðüóëàíûá êè, áó âÿñàèò ìààðèôëÿíäèðèúèëèê
ìèññèéàñû èëÿ éàíàøû, ãåéä åäèëÿí
ïðîáëåìëÿðèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíà
éàðäûì ýþñòÿðìÿê ìÿãñÿäè äàøûéûð.
Ñîíðà ÊÈÂ íöìàéÿíäÿëÿðè âÿ
åêñïåðòëÿð èíòåðíåò ìåäèàñûíûí àêòóàë ïðîáëåìëÿðè ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûáëàð.
Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿð âåðýè áîðúëàðûíûí
àçàëìàñûíà þç ìöñáÿò òÿñèðèíè ýþñòÿðèá
Òóðàë Ãóëèéåâ: Áó èëèí 10 àéû ÿðçèíäÿ âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ
îëàí áîðú ìÿáëÿüè þòÿí èëèí ìöâàôèã äþâðö èëÿ ìöãàéèñÿäÿ 7,4 ôàèç àçàëûá
Ñîí èëëÿð þëêÿìèçäÿ ãàíóíëà ìöÿééÿí îëóíìóø âåðýèëÿðèí êþíöëëö þäÿíèëìÿñè ñèñòåìèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè,
âåðýèäÿí éàéûíìà ùàëëàðû èëÿ ìöáàðèçÿíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè âÿ âåðýè áîðúëàðûíûí éàðàíìàñûíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû,
áîðúëàðûí àëûíìàñûíäà ôÿðäè éàíàøìà
ïðèíñèïèíèí òÿòáèãè èëÿ áàüëû áèð ñûðà
ÿùÿìèééÿòëè èøëÿð ýþðöëöá. Áöòöí áóíëàð âåðýè þùäÿëèêëÿðèíèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñèíÿ âÿ âåðýè áîðúëàðûíûí àçàëìàñûíà äà þç òÿñèðèíè ýþñòÿðèá, 2010-úó èëëÿ
ìöãàéèñÿäÿ âåðýè áîðúëàðûíûí öìóìè
ìÿáëÿüè 2,5 äÿôÿéÿ ãÿäÿð àçàëäûëûá.
Òÿêúÿ úàðè èëèí 10 àéû ÿðçèíäÿ âåðýè
þäÿéèúèëÿðèíèí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ îëàí
áîðú ìÿáëÿüè þòÿí èëèí ìöâàôèã äþâðö
èëÿ ìöãàéèñÿäÿ 7,4 ôàèç àçàëûá,
209.988 âåðýè þäÿéèúèñèíèí áîðúëàðû òàìàìèëÿ ëÿüâ åäèëèá. Ùàçûðäà áîðúëó
âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí ñàéûíûí öìóìè
âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí ñàéûíäà õöñóñè
÷ÿêèñè úÿìè 8,4 ôàèç òÿøêèë åäèð. Áóíó
Âåðýèëÿð Íàçèðëèéè Âåðýè áîðúëàðûíûí
àëûíìàñû èøèíèí òÿøêèëè èäàðÿñèíèí ðÿèñè,
áèðèíúè äÿðÿúÿëè ìöôÿòòèø Òóðàë Ãóëèéåâ
äåéèá.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, âåðýè áîðúëàðûíûí àëûíìàñû ïðîñåäóðëàðû, ÿñàñÿí,
Âåðýè Ìÿúÿëëÿñè (ÂÌ) èëÿ ìöÿééÿíëÿøäèðèëèð. Áóíóíëà éàíàøû, ùÿìèí ïðîñåäóðëàð ùÿéàòà êå÷èðèëÿðêÿí Ìöëêè, Ìöëêè-Ïðîñåññóàë, Úèíàéÿò ìÿúÿëëÿëÿðèíÿ,
“Èúðà ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ãàíóíóíà âÿ äèýÿð ãàíóíâåðèúèëèê àêòëàðûíà äà èñòèíàä åäèëèð.
Òóðàë Ãóëèéåâ áèëäèðèá êè, âåðýè
áîðúëàðû âàõòûíäà þäÿíèëìÿäèêäÿ âåðýè îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí áèð ñûðà èíçèáàòè òÿäáèðëÿð äÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð: “Áóíëàðäàí áèðè þäÿíèëìÿìèø âåðýè ìÿáëÿüëÿðèíÿ ôàèçëÿðèí ùåñàáëàíìàñûäûð. ÂÌ-èí 59.1-úè ìàääÿñèíÿ ÿñàñÿí, âåðýè âÿ éà úàðè âåðýè þäÿìÿñè
ìöÿééÿí åäèëìèø ìöääÿòäÿ þäÿíèëìÿäèêäÿ þäÿìÿ ìöääÿòèíäÿí ñîíðàêû ùÿð áèð þòìöø ýöí ö÷öí âåðýè
þäÿéèúèñèíäÿí âÿ éà âåðýè àýåíòèíäÿí þäÿíèëìÿìèø âåðýè âÿ éà úàðè
âåðýè þäÿìÿñè ìÿáëÿüèíèí 0,1 ôàèçè
ìÿáëÿüèíäÿ ôàèç òóòóëóð. Áóíäàí
áàøãà, âåðýè þäÿéèúèñè âåðýè þùäÿëèéèíè éåðèíÿ éåòèðìÿäèêäÿ âåðýè îðãàíû ÂÌ-ÿ ìöâàôèã îëàðàã ùåñàáëàíìûø âÿ éà éåíèäÿí ùåñàáëàíìûø
âåðýèëÿðèí, ôàèçëÿðèí âÿ òÿòáèã åäèëìèø ìàëèééÿ ñàíêñèéàëàðûíûí 5 ýöí
ìöääÿòèíäÿ þäÿíèëìÿñè áàðÿäÿ
âåðýè þäÿéèúèñèíÿ áèëäèðèø ýþíäÿðèð.
ÂÌ-èí 65.1-úè âÿ 65.2.1-úè ìàääÿëÿðèíÿ ÿñàñÿí, âåðýè áîðúëàðû áèëäèðèøäÿ ýþñòÿðèëÿí ìöääÿòäÿ þäÿíèëìÿäèêäÿ âåðýè îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí
âåðýèëÿð, ôàèçëÿð âÿ ìàëèééÿ ñàíêñèéàëàðû öçðÿ áîðúëàðûí âåðýè þäÿéèúèñèíèí ìèëëè âÿ éà õàðèúè âàëéóòàäà
úàðè âÿ éà äèýÿð ùåñàáëàðûíäàí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ àëûíìàñû ö÷öí êðåäèò
âÿ éà áàíê ÿìÿëèééàòëàðû àïàðàí
øÿõñÿ èúðà (þäÿíèø) ñÿíÿäè îëàí ñÿðÿíúàìëàð âåðèëèð. Áîðúëó âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí áàíê ùåñàáëàðûíà ñÿðÿíúàìëàðûí ãîéóëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ
2013-úö èëäÿ 22,4 ìèëéîí ìàíàò, úàðè èëèí þòÿí äþâðö ÿðçèíäÿ èñÿ 27,1
ìèëéîí ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ áîðúóí
äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿíèëìÿñè òÿìèí
åäèëèá”.
Èäàðÿ ðÿèñè äåéèá êè, ÂÌ-èí 89.1-úè
ìàääÿñèíÿ ÿñàñÿí, âåðýè þäÿéèúèñè
âåðýè þùäÿëèéèíè éåðèíÿ éåòèðìÿäèêäÿ
éàðàíìûø âåðýè áîðúëàðûíûí, ùàáåëÿ ùÿìèí þùäÿëèéèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿìÿñè èëÿ
ÿëàãÿäàð âåðýè áîðúó öçðÿ ùåñàáëàíìûø ôàèçëÿðèí âÿ òÿòáèã îëóíìóø ìàëèééÿ ñàíêñèéàëàðûíûí þäÿíèëìÿñèíè òÿìèí
åòìÿê öñóëó êèìè îíóí ÿìëàêû ñèéàùûéà àëûíûð. Ìÿúÿëëÿíèí 89.4-úö ìàääÿñèíÿ ýþðÿ, âåðýè þäÿéèúèñè îëàí ùöãóãè
øÿõñèí áöòöí ÿìëàêû, âåðýè þäÿéèúèñè
îëàí ôèçèêè øÿõñèí èñÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ãàíóíâåðèúèëèéèíÿ ÿñàñÿí
òÿëÿá éþíÿëäèëÿ áèëìÿéÿí ÿìëàêûíäàí
áàøãà äèýÿð ÿìëàêû ñèéàùûéà àëûíûð.
Âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ
éàðàíìûø áîðúëàðûíûí þäÿíèëìÿñèíèí
òÿìèí åäèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ 2014-úö èëèí
10 àéû ÿðçèíäÿ âåðýè îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí ÿìëàêûí ñèéàùûéà àëûíìàñû áàðÿäÿ
67.404 ñàéäà ãÿðàð à÷ûëûá, áó ãÿðàðëàðäàí 72,6 ôàèçè âåðýè áîðúó ëÿüâ åäèëäèéè
ö÷öí áàüëàíûëûá, ñèéàùûéà àëûíìûø ÿìëàêëàðûí èõòèñàñëàøäûðûëìûø à÷ûã ùÿððàúëàðäà ñàòûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ ìÿùêÿìÿëÿðÿ âåðèëìèø èääèà ÿðèçÿëÿðè öçðÿ 1 ìèëéîí 478,7 ìèí ìàíàò áîðú ìÿáëÿüèíè
ÿùàòÿ åäÿí 693 ìÿùêÿìÿ ãÿòíàìÿñè
ãÿáóë îëóíóá. Öìóìèëèêäÿ, ÿìëàêûí ñèéàùûéà àëûíìàñû áàðÿäÿ à÷ûëìûø ãÿðàðëàð öçðÿ 52,3 ìèëéîí ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ âÿñàèòèí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿíèëìÿñè òÿìèí åäèëèá.
Ò.Ãóëèéåâèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ÂÌ-èí
23.1.15-1-úè âÿ 23.1.16-úû ìàääÿëÿðèíÿ ÿñàñÿí, áîðú ìÿáëÿüèíèí âåðýè
þäÿéèúèñèíäÿí ìÿúáóðè ãàéäàäà àëûíìàñû ìÿãñÿäè èëÿ àèäèééÿòè ìÿùêÿìÿ
îðãàíëàðûíà ìöðàúèÿòëÿð åäèëèð. Úàðè
èëèí 10 àéû ÿðçèíäÿ âåðýè îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí 154.040,6 ìèí ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ âåðýè áîðúó îëàí 5785 âåðýè
þäÿéèúèñè öçðÿ ìÿùêÿìÿëÿðÿ åäèëìèø
ìöðàúèÿòëÿð ÿñàñûíäà 128.922,5 ìèí
ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ âåðýè áîðúó îëàí
4785 âåðýè þäÿéèúèñè áàðÿñèíäÿ èääèàëàð òÿìèí åäèëèá, 208 âåðýè þäÿéèúèñè
öçðÿ èñÿ 809,9 ìèí ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ
âåðýè áîðúó þäÿíèëäèéè ö÷öí áîðúóí
þäÿíèëìÿñèíÿ äàèð ãÿðàðäàäëàð ãÿáóë
îëóíóá.
Áóíäàí áàøãà, ÂÌ-èí 23.1.16-úû
ìàääÿñèíÿ ÿñàñÿí, áîðúëó ôèçèêè øÿõñëÿðÿ èíçèáàòè ùÿáñ òÿòáèã îëóíìàñû
ö÷öí ìÿùêÿìÿëÿðÿ òÿãäèìàò âåðèëìÿñè
ìÿãñÿäè èëÿ ìöâàôèã èúðà ìÿìóðëàðûíà
ìöðàúèÿòëÿð åäèëèð. Åéíè çàìàíäà,
áîðúëó âåðýè þäÿéèúèëÿðè úèíàéÿò ìÿñóëèééÿòèíÿ úÿëá îëóíà áèëÿð. Áåëÿ êè, ÂÌèí 23.1.12-úè ìàääÿñèíÿ âÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Âåðýèëÿð Íàçèðëèéè
ùàããûíäà ßñàñíàìÿ”íèí 11.16-úû
áÿíäèíÿ ÿñàñÿí, úèíàéÿò òÿðêèáè éàðàäàí âåðýè áîðúó ìàòåðèàëëàðû èáòèäàè èñòèíòàã ãàéäàñûíäà àðàøäûðûëìàñû ìÿãñÿäè èëÿ Âåðýèëÿð Íàçèðëèéè éàíûíäà Âåðýè Úèíàéÿòëÿðèíèí Èáòèäàè Àðàøäûðûëìàñû
Äåïàðòàìåíòèíÿ ýþíäÿðèëèð. Úèíàéÿò
Ìÿúÿëëÿñèíèí 213-úö ìàääÿñèíÿ ÿñàñÿí, õåéëè ìèãäàðäà (èêè ìèí ìàíàòäàí
ÿëëè ìèí ìàíàòàäÿê îëàí ìÿáëÿü) âÿ
éà êöëëè ìèãäàðäà (ÿëëè ìèí ìàíàòäàí
éóõàðû îëàí ìÿáëÿü) âåðýèëÿðè âÿ éà
ìÿúáóðè äþâëÿò ñîñèàë ñûüîðòà ùàãëàðûíû
þäÿìÿêäÿí éàéûíìà úèíàéÿò ÿìÿëè
ùåñàá åäèëèð.
Èäàðÿ ðÿèñè îíó äà äåéèá êè, Âåðýèëÿð Íàçèðëèéèíèí ÿñàñ ìÿãñÿäè âåðýèäÿí éàéûíàí øÿõñëÿðèí úèíàéÿò ìÿñóëèééÿòèíÿ úÿëá åäèëìÿñè äåéèë, éàéûíäûðûëìûø âåðýè ìÿáëÿüëÿðèíèí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿòäèðèëìÿñèäèð. Ìÿñÿëÿí, 3,2
ìèëéîí ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ âåðýèëÿðèí
äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿìÿêäÿí éàéûíäûðûëìàñûíà ýþðÿ “Àçÿðèíøààòñåðâèñ”
ÌÌÚ-íèí ðÿùáÿðè âÿ áàø ìöùàñèáè áàðÿñèíäÿ úèíàéÿò èøè à÷ûëûá, éàéûíäûðûëìûø âåðýè ìÿáëÿüè òàìàìèëÿ þäÿíèëäèéèíäÿí âÿ ùÿìèí øÿõñëÿð úèíàéÿò ÿìÿëèíè èëê äÿôÿ òþðÿòäèêëÿðèíäÿí áàøëàíûëìûø úèíàéÿò èøèíÿ õèòàì âåðèëèá. Öìóìèééÿòëÿ, úàðè èëèí 10 àéû ÿðçèíäÿ 145
èø öçðÿ 1 ìèëéîí 411,6 ìèí ìàíàò
ìÿáëÿüèíäÿ éàéûíäûðûëìûø âåðýè ìÿáëÿüè äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿíèëäèéè ö÷öí
ùÿìèí øÿõñëÿð áàðÿñèíäÿ úèíàéÿò èøè
áàøëàíûëìàéûá âÿ éà áàøëàíûëìûø úèíàéÿò èøëÿðèíÿ õèòàì âåðèëèá. Éàéûíäûðûëìûø âåðýè ìÿáëÿüëÿðèíè þäÿìÿéÿí âåðýè þäÿéèúèëÿðè áàðÿñèíäÿ èñÿ ãàíóíâåðèúèëèêäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí äàùà ñÿðò
òÿäáèðëÿð ýþðöëöð.
Áóíäàí áàøãà, ÂÌ-èí 23.1.16-úû
ìàääÿñèíÿ ÿñàñÿí, áîðúëó ôèçèêè øÿõñëÿðèí þëêÿäÿí ýåòìÿê ùöãóãóíóí ìöâÿããÿòè ìÿùäóäëàøäûðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ ìöâàôèã èúðà ìÿìóðëàðûíà ìöðàúèÿòëÿð åäèëèð. “Èúðà ùàããûíäà” Ãàíóíóí 841.1-úè ìàääÿñèíäÿ èñÿ ýþñòÿðèëèð êè,
ìÿùêÿìÿ ãÿðàðëàðû ÿñàñûíäà âåðèëìèø
èúðà ñÿíÿäëÿðè êþíöëëö èúðà ö÷öí ìöÿééÿí îëóíìóø âàõòäà áîðúëó òÿðÿôèíäÿí
öçðñöç ñÿáÿáäÿí èúðà åäèëìÿäèêäÿ,
áîðúëóíóí þëêÿäÿí ýåòìÿê ùöãóãó èúðà ìÿìóðóíóí ÿñàñëàíäûðûëìûø òÿãäèìàòû ÿñàñûíäà ìÿùêÿìÿíèí ãÿðàðû èëÿ
ìöâÿããÿòè ìÿùäóäëàøäûðûëà áèëÿð.
Áîðúëóíóí þëêÿäÿí ýåòìÿê ùöãóãóíóí ìöâÿããÿòè ìÿùäóäëàøäûðûëìàñû
áàðÿäÿ èúðà ìÿìóðó òÿðÿôèíäÿí äÿðùàë
áîðúëóíóí þçöíÿ, òÿëÿáêàðà âÿ ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíûíà ìÿëóìàò
âåðèëèð. Þëêÿäÿí ýåòìÿê ùöãóãó ìÿùäóäëàøäûðûëìûø âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí ñèéàùûñû Âåðýèëÿð Íàçèðëèéèíèí ðÿñìè èíòåðíåò ñàéòûíäà äà éåðëÿøäèðèëèð.
Èäàðÿ ðÿèñè ñîíäà îíó äà äåéèá êè,
Âåðýèëÿð Íàçèðëèéèíèí Âåðýè áîðúëàðûíûí
àëûíìàñû èøèíèí òÿøêèëè èäàðÿñè òÿðÿôèíäÿí áîðúëó âåðýè þäÿéèúèëÿðè áàðÿäÿ
ìÿëóìàò áàçàñû éàðàäûëûá âÿ ùÿìèí
âåðýè þäÿéèúèëÿðè ìöâàôèã ìåéàðëàð íÿçÿðÿ àëûíìàãëà ðèñê ãðóïëàðû öçðÿ òÿñíèôëÿøäèðèëèá. Áîðúëó âåðýè þäÿéèúèëÿðè
áàðÿäÿ ìÿëóìàò áàçàñûíûí éàðàäûëìàñû âåðýè áîðúóíóí þäÿíèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ äàùà òåç íÿòèúÿ âåðÿ áèëÿúÿê
ìåòîäëàðûí ñå÷èëìÿñèíÿ, áîðúëó âåðýè
þäÿéèúèëÿðèíèí ìöâàôèã ðèñê ãðóïëàðûíà
àéðûëìàñû èñÿ ùÿìèí þäÿéèúèëÿð öçðÿ
ýþðöëìöø âÿ ýþðöëÿúÿê èøëÿðÿ íÿçàðÿòèí äàùà ñÿìÿðÿëè øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ êþìÿê åäèð. Ìÿëóìàòëàð Âåðýèëÿð Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí ùÿð àé éåíèëÿíÿðÿê éåðëè âåðýè îðãàíëàðûíà òÿãäèì
åäèëèð âÿ îíëàðà áîðúëàðûí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ àëûíìàñû èëÿ áàüëû ëàçûìè ÿìÿëè êþìÿêëèê ýþñòÿðèëèð.
ÍÀÄÈÐ
6
www.yeniazerbaycan.com
27 íîéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 216 (4375)
Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ýåíäåð
Àçÿðáàéúàíäà èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà
ñèéàñÿòè óüóðëó íÿòèúÿëÿð âåðìÿêäÿäèð òåõíîëîýèéàëàðû ñåêòîðóíóí öñòöí èíêèøàôû òÿìèí åäèëèð
Ùå÷ äÿ òÿñàäöôè äåéèë êè, áó ýöí
ÿñàñ áåéíÿëõàëã ñÿíÿäëÿðäÿ úèíñëÿð
àðàñûíäà áÿðàáÿðëèê èíñàíûí áàøëûúà
ùöãóãëàðûíäàí áèðè êèìè òÿñáèò åäèëèð.
Áåéíÿëõàëã ùöãóãäà ùàãëû îëàðàã,
ãàäûíëàð õöñóñè ñóáéåêò êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëèð, îíëàðà ùöãóãëàðûíûí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè ö÷öí ýåíèø òÿìèíàòëàð
ìöÿééÿí îëóíóð. Ìèëëè äþâëÿòëÿð èñÿ
áó òÿìèíàòëàðûí ðåàëëàøäûðûëìàñû, íÿçÿðè úÿùÿòäÿí ìþâúóä îëàí éöêñÿê
äÿéÿðëÿðèí ïðàêòèêàäà òÿòáèã îëóíìàñû ö÷öí ñÿéëÿðèíè èëäÿí-èëÿ äàùà äà
ýöúëÿíäèðìÿëèäèð. Íÿçÿðÿ àëìàã ëàçûìäûð êè, ãàäûíëàð ö÷öí áÿéàí åäèëÿí
áÿðàáÿð ùöãóãëàð ðåàë áÿðàáÿð èìêàíëàðûí îëìàìàñû öçöíäÿí ÷îõ âàõò
ýåð÷ÿêëÿøÿ áèëìèð. Îíà ýþðÿ äÿ,
ìöàñèð äþâðäÿ ãàäûíëàðûí èúòèìàè ùÿéàòà äàùà ÷îõ èíòåãðàñèéà îëóíäóüó
áèð çàìàíäà çÿðèô úèíñèí íöìàéÿíäÿëÿðèíÿ äàùà ýåíèø ùöãóãëàðûí âåðèëìÿñè, îíëàðûí áöòöí ñàùÿëÿðäÿ òÿìñèë÷èëèêëÿðèíèí àðòûðûëìàñû, ôÿàëèééÿò
ñôåðàëàðûíûí òÿùñèë, ñÿùèééÿ êèìè ÿíÿíÿâè èñòèãàìÿòëÿðäÿí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, èãòèñàäè, ñîñèàë ñôåðàëàðäà ãàäûíëàðûí ïîòåíñèàëûíäàí ñÿìÿðÿëè ôàéäàëàíìàñû êèìè òÿäáèðëÿð áó
ýöí äàùà áþéöê íàèëèééÿòëÿðèí ÿëäÿ
îëóíìàñûíà øÿðàèò éàðàäà áèëÿð. Ùÿð
ùàëäà Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí áó èñòèãàìÿòäÿ àòäûüû àääûìëàð âÿ ÿëäÿ
îëóíìóø íàèëèééÿòëÿð áó ôèêðè äàùà äà
ãöââÿòëÿíäèðèð.
Áèëäèéèìèç êèìè, Àçÿðáàéúàí 23 èëäèð ìöñòÿãèë äþâëÿòäèð. Òÿáèè êè, áó,
äþâëÿò÷èëèê òàðèõè áàõûìûíäàí î ãÿäÿð
äÿ ÷îõ îëìàéàí çàìàí êÿñèéèäèð.
Àììà áóíà áàõìàéàðàã, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû áó 23 èëëèê äþâð ÿðçèíäÿ áèð ÷îõ äþâëÿòëÿðèí ÿñðëÿðëÿ ÿëäÿ
åäÿ áèëìÿäèéè éöêñÿëèøÿ, èíêèøàôà íàèë îëóá. Èãòèñàäèééàò, ñîñèàë ùÿéàò, ñèéàñÿò âÿ áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ ìöùöì
íàèëèééÿòëÿð ãàçàíûëûá. Î úöìëÿäÿí,
èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí ìöäàôèÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ äÿ ÷îõ úèääè íàèëèééÿòëÿð ãàçàíûëûá êè, áó äà áöòöí
áåéíÿëõàëã âÿ éåðëè ìöøàùèäÿ÷èëÿð,
ìöòÿõÿññèñëÿð òÿðÿôèíäÿí åòèðàô îëóíìàãäàäûð. Þëêÿìèçäÿ ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ àïàðûëàí èñëàùàòëàð, âÿòÿíäàø
úÿìèééÿòèíèí ôîðìàëàøìàñûíäà âÿòÿíäàøëàðûí ôÿàëëûüûíûí àðòûðûëìàñû éîëóíäà ýþðöëÿí èøëÿð ãàäûíëàðûí úÿìèééÿòäÿêè ðîëóíóí àðòûðûëìàñûíû äà òÿìèí åäèá.
Áåëÿ êè, äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòäèêäÿí ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ãàäûí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû öçðÿ ÷îõ ìöùöì àääûìëàð
àòûëûá, ìöâàôèã ãÿðàðëàð ãÿáóë îëóíóá.
Èëê îëàðàã, Àçÿðáàéúàí áöòöí ìöùöì
áåéíÿëõàëã ñÿíÿäëÿðÿ, î úöìëÿäÿí
1992-úè èëäÿ ÁÌÒ-íèí “Ãàäûíëàðûí ñèéàñè ùöãóãëàðû”, 1995-úè èëäÿ “Ãàäûíëàðà ãàðøû àéðû-ñå÷êèëèéèí áöòöí ôîðìàëàðûíûí ëÿüâ îëóíìàñû” öçðÿ Êîíâåíñèéàñûíà, 2000-úè èëäÿ èñÿ îíóí
ßëàâÿ Ïðîòîêîëóíà ãîøóëóá. Ýåíäåð
ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Ïðåçèäåíòèíèí 1998-úè èë 14 éàíâàð òàðèõëè Ôÿðìàíû èëÿ Ãàäûí ïðîáëåìëÿðè
öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè éàðàäûëûá.
(2006-úû èë ôåâðàëûí 6-äàí Àèëÿ, Ãàäûí
âÿ Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè àäëàíûð). Êîìèòÿíèí ãàäûíëàðûí
ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû âÿ þëêÿìèçèí ñîñèàë-ñèéàñè ùÿéàòûíäà îíëàðûí
èøòèðàêûíûí àðòûðûëìàñûíäà ìöñòÿñíà
ðîëó âàð. 2000-úè èëèí ìàðòûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà äþâëÿò
ãàäûí ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè”
ùàããûíäà Ôÿðìàí èìçàëàéûá. Áó ñÿíÿä Ðåñïóáëèêàìûçûí áöòöí äþâëÿò
ñòðóêòóðëàðûíäà ãàäûí âÿ êèøèëÿð àðàñûíäà áÿðàáÿðëèéèí òÿìèí îëóíìàñû,
ìöâàôèã Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí ùàçûðëàíìàñû èëÿ ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí ãàäûíëàðûí èøëÿ òÿìèí îëóíìàñû,
ýåíäåð íþãòåéè-íÿçÿðèíäÿí ãàíóí-
âåðèúèëèéÿ éåíèäÿí áàõûëìàñûíû íÿçÿðäÿ òóòóð.
2000-úè èëèí èéóí àéûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Íàçèðëÿð Êàáèíåòè “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà
ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ 2000-2005-úè
èëëÿð ö÷öí Ìèëëè Ôÿàëèééÿò Ïëàíû” ãÿáóë
åäèá. Áó ïðîãðàì ìèëëè ïðèîðèòåòëÿðè
íÿçÿðÿ àëàðàã, Ïåêèí Ñòðàòåýèéàñû
ÿñàñûíäà ùàçûðëàíûá. Ïðîãðàì ñèéàñÿò, èãòèñàäèééàò, ñîñèàë, ìÿäÿíèééÿò,
òÿùñèë âÿ ñÿùèééÿ ñàùÿëÿðèíè, åëÿúÿ äÿ
ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí ãàäûíëàðûí
ïðîáëåìëÿðèíè ÿùàòÿ åäèð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, Àèëÿ, Ãàäûí âÿ
Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ùèúðàí Ùöñåéíîâà áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíäà ãàäûí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýöúëö ùöãóãè áàçà ìþâúóääóð. Îíóí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, þëêÿìèçäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ÿñàñû ãîéóëàí ãàäûí ñèéàñÿòè ùàçûðäà
óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Ãàäûíëàð äþâëÿò èäàðÿ÷èëèéèíäÿ, ïàðëàìåíòäÿ ýåíèø
òÿìñèë îëóíóðëàð.
Ùèúðàí Ùöñåéíîâà ãåéä åäèá êè,
Àçÿðáàéúàíäà ãàäûíëàð ùÿìèøÿ úÿìèééÿòäÿ þç ôÿàë ðîëëàðû èëÿ ñå÷èëèáëÿð:
“Þëêÿìèçèí áó ñàùÿäÿ òÿúðöáÿñè
àðòûã êèôàéÿò ãÿäÿðäèð. Àçÿðáàéúàí
ìöàñèð òîëåðàíò âÿ ãàäûí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû ñàùÿñèíäÿ òÿúðöáÿëè áèð þëêÿéÿ ÷åâðèëìèøäèð. Àðòûã
þëêÿìèç áó èñòèãàìÿòäÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà áèðýÿ ëàéèùÿëÿð ðåàëëàøäûðûð”.
Õöñóñè îëàðàã âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè, ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíäÿ
áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûã ùÿìèøÿ ìöùöì ðîë îéíàéûá. Î úöìëÿäÿí, þëêÿìèçäÿ äöçýöí ýåíäåð ñèéàñÿòèíèí
ðåàëëàøäûðûëìàñû ö÷öí áåéíÿëõàëã
òÿúðöáÿäÿí éàðàðëàíìàã âÿ áó ñàùÿäÿ ýåíèø ÿìÿêäàøëûüà èìçà àòìàã áó ýöí ñàäàëàäûüûìûç óüóðëàðûí
ÿëäÿ îëóíìàñûíäà ìöñòÿñíà ðîë îéíàéûá. Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè ýåíäåðèí òÿøâèãè ñàùÿñèíäÿ ÁÌÒ, ÀÒßÒ/ÄÒÈÙÁ (Äåìîêðàòèê Òÿñèñàòëàð âÿ
Èíñàí Ùöãóãëàðû Áöðîñó), Àâðîïà
Øóðàñû êèìè áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà
ñûõ ÿìÿêäàøëûã åäèð. Ùàçûðäà, Áàêûäà âÿ Àçÿðáàéúàíûí äèýÿð áþëýÿëÿðèíäÿ ãàäûíëàðûí ñèéàñÿòÿ úÿëá îëóíìàñû âÿ ãÿðàð ãÿáóë åòìÿ ïðîñåñëÿðèíäÿ èøòèðàêû ñàùÿñèíäÿ ìöõòÿëèô ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Ýåíäåð áÿðàáÿðëèéèíèí òÿøâèãè ñàùÿñèíäÿ þëêÿìèçèí éàõûíäàí ÿìÿêäàøëûã åòäèéè
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäàí áèðè äÿ
ÁÌÒ-íèí Ãàäûíëàð ö÷öí Èíêèøàô Ôîíäóäóð (ÓÍÈÔÅÌ). Þëêÿìèçèí ÓÍÈÔÅÌ-ëÿ ÿìÿêäàøëûüû “Ãàäûíëàð Úÿíóáè Ãàôãàçäà ìöíàãèøÿëÿðèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû âÿ ñöëù éàðàäûëìàñû
óüðóíäà” àäëû ðåýèîíàë ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Ëàéèùÿ
ÿñàñÿí ùþêóìÿòëÿð, ãàäûí êîàëèñèéà
âÿ øÿáÿêÿëÿðè èëÿ òÿðÿôäàøëûã øÿðàèòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèá âÿ ýåíäåð áÿðàáÿðëèéè âÿ ãàäûíëàðûí ñÿëàùèééÿòëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäè äàøûéûð. Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí
ùþêóìÿòè áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ äÿ
ãàäûí ùöãóãëàðûíûí òÿøâèãèíäÿ ôÿàë
èøòèðàê åäèð. Áóíóí ýþñòÿðèúèñè îëàðàã, 2008-úè èë èéóíóí 10-11-äÿ
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè,
ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè, ìèëëÿò âÿêèëè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ Áàêûäà “Ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãäà
ãàäûíëàðûí ðîëóíóí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè” àäëû áåéíÿëõàëã ôîðóì êå÷èðèëèá.
2010-úó èë 24-25 ìàé òàðèõèíäÿ Áàêûäà Àâðîïà Øóðàñûíà öçâ îëàí þëêÿëÿðèí ýåíäåð ìÿñÿëÿëÿðèíÿ ìÿñóë íàçèðëÿðèíèí “Ýåíäåð áÿðàáÿðëèéèíèí äåéóðå âÿ äå-ôàêòî òÿìèí åäèëìÿñè”
ìþâçóñóíà ùÿñð åäèëìèø ÂÛÛ êîíôðàíñû êå÷èðèëèá êè, ùÿìèí êîíôðàíñäà
Àâðîïà Øóðàñûíûí öçâ äþâëÿòëÿðèíÿ
òþâñèéÿëÿð âÿ ôÿàëèééÿòëÿð öçðÿ Òÿäáèðëÿð Ïëàíû ãÿáóë åäèëèá. Ùÿì÷èíèí,
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè Àâðîïà Øóðàñû
èëÿ äÿ ìöòÿðÿããè ÿìÿêäàøëûã ãóðóá,
ïàðëàìåíòàðèëÿðèìèç ãóðóìóí Êèøè
âÿ ãàäûíëàð ö÷öí áÿðàáÿð èìêàíëàð
êîìèòÿñèíèí èúëàñëàðûíäà ôÿàë èøòèðàêëàðû èëÿ ìöñáÿò ìÿíàäà ñå÷èëèá.
Òàì ìÿñóëèééÿòëÿ ñþéëÿéÿ áèëÿðèê
êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàí ãàäûíû èúòèìàè
ùÿéàòûí ùÿð áèð ñàùÿñèíäÿ ôÿàëëûã ýþñòÿðèð. Ñòàòèñòèê ðÿãÿìëÿð äÿ áó ôèêðè
þçöíäÿ åùòèâà åäèð. Áåëÿ êè, Àçÿðáàéúàíäà ãàäûíëàðûí öñòöíëöê òÿøêèë åòäèéè ñàùÿëÿð è÷ÿðèñèíäÿ ñÿùèééÿ (78,6
ôàèç), òÿùñèë (71 ôàèç) âÿ ìÿäÿíèééÿò
(75 ôàèç) þí ñûðàëàðäàäûð. Ùÿì÷èíèí,
ñÿùèééÿ ñèñòåìèíäÿ ðÿùáÿð âÿçèôÿäÿ
÷àëûøàíëàðûí 37 ôàèçèíè, òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ 44 ôàèçèíè, ìÿäÿíèééÿò âÿ òóðèçì ãóðóìëàðûíäà 23 ôàèçèíè ãàäûíëàð
òÿøêèë åäèð. Áó ìÿãàìëàð Àçÿðáàéúàí
ùþêóìÿòè òÿðÿôèíäÿí èìêàíëàðûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, ãàäûíëàðûí úÿìèééÿòäÿ ôÿàëëûüûíûí àðòûðûëìàñû âÿ öìóìèééÿòëÿ, îíëàðûí âÿçèééÿòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû ìÿñÿëÿëÿðèíÿ ýþñòÿðèëÿí éöêñÿê ãàéüûíûí ÿéàíè òÿçàùöðöäöð. Ëàêèí ñîí èëëÿð ãàäûíëàðûí ùÿì äÿ ñèéàñè
âÿ èúòèìàè ãÿðàð ãÿáóëåòìÿ ñÿâèééÿñèíäÿ, èãòèñàäè ñôåðàäà èøòèðàêû íÿçÿðÿ ÷àðïàúàã äÿðÿúÿäÿ àðòûá. Òÿáèè êè,
áó, ýþðöëÿí èøëÿðèí íÿòèúÿñèíäÿ ìöìêöí îëóá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí öçâö, Àâðîïà Øóðàñû Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí Àëò
êîìèòÿñèíèí ñÿäðè, ïðîôåññîð Ñàùèáÿ
Ãàôàðîâà äà âóðüóëàéûá êè, áó ýöí
Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè ãàäûíëàðûí èãòèñàäè ñôåðàäà þç ïîòåíñèàëëàðûíû àðòûðìàñû ö÷öí ìöõòÿëèô ùÿâÿñëÿíäèðèúè
âÿ òÿøâèãåäèúè òÿäáèðëÿð ýþðöð. Ãàäûíëàðûí áèçíåñ ñàùÿëÿðè éàðàòìàñû
ö÷öí äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ýöçÿøòëè êðåäèòëÿðèí âåðèëìÿñè, ìöõòÿëèô âàêàíñèéàëàðà ãàäûíëàðûí úÿëá îëóíìàñû êèìè
òÿäáèðëÿð áóíëàðäàí ñàäÿúÿ áèð íå÷ÿñèäèð: “Áèëäèéèìèç êèìè, Àçÿðáàéúàí òàðèõèíäÿ õàëãûíûí, äþâëÿòèíèí
òàëåéèíäÿ ìöñòÿñíà ðîë îéíàìûø,
þç ãÿðàðëàðû âÿ àòäûãëàðû àääûìëàðëà õàëãûìûçûí ýÿëÿúÿéèíÿ èøûã òóòìóø ýþðêÿìëè ãàäûíëàðûìûç îëìóøäóð. Àçÿðáàéúàí õàíûìëàðû
áöòöí äþâðëÿðäÿ þç èñòåäàäû, çÿêàñû, àüëû âÿ èðàäÿñè èëÿ ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñû âÿ éàøàäûëìàñûíäà ìöñòÿñíà õèäìÿòëÿð ýþñòÿðìèøäèð. Òàðèõèìèçèí âÿ ìÿäÿíèééÿòèìèçèí áèð
÷îõ ïàðëàã ñÿùèôÿëÿðè äÿ ìÿùç
Àçÿðáàéúàí ãàäûíûíûí àäû èëÿ áàüëûäûð. ×îõ ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, áó
ýöí äÿ áöòöí ôÿàëèééÿòèíè õàëãûìûçûí, äþâëÿòèìèçèí äàùà äà èíêèøàôûíà ùÿñð åäÿí áåëÿ èøýóçàð, úÿñàðÿòëè, âÿòÿíïÿðâÿð õàíûìëàð âàðäûð.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè,
ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí
õîøìÿðàìëû ñÿôèðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí
öçâö Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ÷îõøàõÿëè ôÿàëèééÿòè ùÿì äÿ ùÿð áèð àçÿðáàéúàíëû ãàäûí ö÷öí ôÿõð, ãöðóð
ìÿíáÿéèäèð”.
ßëáÿòòÿ êè, Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâàíûí ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí
ãîðóíìàñû, õàëãûìûçûí çÿíýèí èðñèíèí
òÿáëèüè, Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí
äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñû,
ýÿíú íÿñëèí ñàüëàì ìöùèòäÿ áþéöìÿñè âÿ òÿðáèéÿ îëóíìàñû, ñÿùèééÿíèí, òÿùñèëèìèçèí, ìÿäÿíèééÿòèìèçèí
èíêèøàôû ñàùÿñèíäÿ ÿâÿçñèç õèäìÿòëÿðè éöêñÿê àëè èäåàëëàðà âÿ éàëíûç ìèëëè
ìàðàãëàðûìçà ñþéêÿíèð. Áó ýöí ùÿð
áèð Àçÿðáàéúàí ãàäûíû þç ôÿàëèééÿòèíäÿ Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâàíûí úÿñàðÿòëè àääûìëàðûíû, éîðóëìàç ôÿàëèééÿòèíè þðíÿê ñàéûð.
Áåëÿëèêëÿ, áèð äàùà âóðüóëàìàã
ëàçûìäûð êè, áó ýöí èãòèñàäè ãöäðÿòè,
ýåîñòðàòåæè ÷ÿêèñè èëÿ Úÿíóáè Ãàôãàç
ðåýèîíóíóí ÿí ýöúëö äþâëÿòè îëàí
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí ìöùöì òÿðêèá
ùèññÿñè îëàí ãàäûí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû, äöçýöí ýåíäåð ñèéàñÿòèíèí
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè áàõûìûíäàí äà
þðíÿê òÿøêèë åäèð. Þëêÿìèçäÿ úèíñèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, ùÿð áèð âÿòÿíäàøûìûçûí úÿìèééÿòèí ùÿéàòûíäà ôÿàë
èøòèðàêûíà éàðàäûëàí ÿëâåðèøëè øÿðàèò
íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ ùÿì äÿ äþâëÿòèìèçèí
èíêèøàôûíà ìöñáÿò òÿñèð ýþñòÿðìÿêäÿäèð.
Àãøèí ØÀÙÈÍÎÜËÓ,
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè
Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí
Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè
Ôîíäóíóí êå÷èðäèéè ìöñàáèãÿéÿ
òÿãäèì åòìÿê ö÷öí”
23 èëëèê ìöñòÿãèëëèê
òàðèõèíÿ ìàëèê
Àçÿðáàéúàí äöíéà
êîñìèê àèëÿñèíèí öçâöäöð
Äöíéàíûí êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðû
èëÿ çÿíýèí îëàí áèð ñûðà þëêÿëÿðèíèí àúû
òÿúðöáÿñè ðåàëëûãäûð-íåôò àìèëèíäÿí àñûëûëûã àéðû-àéðû þëêÿëÿðèí èãòèñàäèééàòû
ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð ñàðñûäûúû îëóá. Àçÿðáàéúàíûí òèìñàëûíäà èñÿ òàìàì áàøãà
ìÿíçÿðÿíèí øàùèäè îëóðóã. Ãëîáàë ìàëèééÿ-èãòèñàäè áþùðàíûí ÿí ñÿðò èëëÿðèíäÿ
áåëÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòû éöêñÿê
äàéàíûãëûëûã íöìàéèø åòäèðèá.
Äöíéà ö÷öí ÷ÿòèí èëëÿðäÿ äÿ Àçÿðáàéúàíäà ìöñáÿò ìàêðîèãòèñàäè ìöùèòèí òÿìèí îëóíìàñû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè éåíè èíêèøàô
ñòðàòåýèéàñû èëÿ áàüëûäûð. Ìöàñèð äöíéà
÷àüûðûøëàðûíà óéüóí îëàðàã ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ïðåâàíòèâ òÿäáèðëÿð þëêÿìèçèí íåôò
àìèëèíäÿí àñûëûëûã ñèíäðîìóíäàí éàí
êå÷ìÿñèíè, ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôà èñòèãàìÿòëÿíìÿñèíè, ÿëÿëõöñóñ äà ðåñïóáëèêàäà èííîâàòèâ ÿñàñëû ñàùÿëÿðèí èíêèøàôûíû
òÿìèí åäèá.
Àçÿðáàéúàíûí éåíè
èíêèøàô ïàðàäèãìàëàðû
ñûðàñûíäà èíôîðìàñèéàêîììóíèêàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðû
ñåêòîðóíóí öñòöí
èíêèøàôûíûí òÿìèí
åäèëìÿñè õöñóñè éåð òóòóð
Èíäèêè äþâðäÿ ùÿð áèð þëêÿíèí èíêèøàôûíûí áó âÿ éà äèýÿð äÿðÿúÿäÿ èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû
ñàùÿñèíèí èíêèøàô âÿ òÿòáèã ñÿâèééÿñè èëÿ
áàüëû îëäóüó ùå÷ êÿñäÿ øöáùÿ äîüóðìóð. Áó ìÿíàäà Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿéèíÿ íèêáèí éàíàøìàüà úèääè ÿñàñëàð
âàð. Èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà ñåêòîðóíóí öñòöí èíêèøàôûíûí òÿìèí åäèëìÿñè ðåñïóáëèêàíûí éåíè èíêèøàô ïàðàäèãìàëàðûíäàí áèðè êèìè ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí âóðüóëàäûüû
êèìè, éåíè òåõíîëîýèéàëàðûí, î úöìëÿäÿí
ÈÊÒ ñôåðàñûíûí èíêèøàôû Àçÿðáàéúàíû
ôÿðãëÿíäèðÿí úÿùÿòëÿðäÿí áèðèäèð âÿ þëêÿìèçèí ýÿëÿúÿéèíè òÿìèí åäÿúÿê. Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìû èëÿ
2013-úö èëèí þëêÿìèçäÿ “Èíôîðìàñèéàêîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû èëè” åëàí
îëóíìàñû áó ñåêòîðóí èíêèøàôûíà ýþñòÿðèëÿí ñèéàñè èðàäÿíèí âÿ éöêñÿê äèããÿòèí
áàðèç íöìóíÿñèäèð.
Àçÿðáàéúàí Úÿíóáè Ãàôãàçäà èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíÿ êå÷èä ñòðàòåýèéàñû ãÿáóë åäÿí èëê âÿ éåýàíÿ äþâëÿòäèð. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
2003-úö èë 17 ôåâðàë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû
èëÿ òÿñäèãëÿíÿí “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí èíêèøàôû íàìèíÿ èíôîðìàñèéàêîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû öçðÿ
Ìèëëè Ñòðàòåýèéà (2003-2012-úè èëëÿð)”
ðåñïóáëèêàìûçäà ÈÊÒ ñàùÿñèíäÿ éåíè
áèð ìÿðùÿëÿíèí ÿñàñûíû ãîéäó.
Èííîâàñèéàëàðà ÿñàñëàíàí ÈÊÒ ñåêòîðóíóí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ñòðàòåýèéà Àçÿðáàéúàíû
ìöàñèð þëêÿéÿ ÷åâèðìÿéè ãàðøûéà ùÿäÿô ãîéàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí àðäûúûëëûãëà äàâàì åòäèðèëèð.
Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ìöâàôèã ñÿðÿíúàìëàðû èëÿ òÿñäèãëÿíÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ðàáèòÿ âÿ èíôîðìàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðûíûí èíêèøàôû öçðÿ 20052008-úè âÿ 2010-2012-úè èëëÿðè ÿùàòÿ
åäÿí Äþâëÿò ïðîãðàìëàðû þëêÿìèçäÿ
ÈÊÒ ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíà ýöúëö ùöãóãè áàçà éàðàäûá. Áóíäàí áàøãà, ðåñïóáëèêàìûçäà ÈÊÒ ñåêòîðóíóí äèíàìèê
èíêèøàôûíû ñòèìóëëàøäûðàí òÿêìèë ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñû ìþâúóääóð.
Äþâëÿòèí íöìàéèø åòäèðäèéè ýöúëö ñèéàñè èðàäÿ âÿ éàðàäûëàí ìöêÿììÿë ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñû þëêÿìèçäÿ ÈÊÒ ñåêòîðóíóí äèíàìèê èíêèøàôûíû òÿìèí åäèá.
Ñîí 10 èëäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû
ñåêòîðóíäà ùÿð èë 20-25 ôàèç úèâàðûíäà
àðòûì ìöøàùèäÿ åäèëèá, áó ñåêòîð ùÿð 3
èëäÿ 2 äÿôÿ ýåíèøëÿíèá. Ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà ÈÊÒ-íèí èíêèøàôûíà
3 ìèëéàðä ÀÁØ äîëëàðûíäàí àðòûã âÿñàèò
éàòûðûëûá. Íÿòèúÿäÿ, ñîí 10 èëäÿ èíôîðìàñèéà âÿ ðàáèòÿ ñàùÿñèíèí èíêèøàôû 8,2
äÿôÿ àðòûá.
Þëêÿíèí ÈÊÒ ñåêòîðóíäà àðòûì òåìïè úàðè èëäÿ äÿ äàâàì åäèá. Áåëÿ êè, úàðè èëèí þòÿí 9 àéû ÿðçèíäÿ ñåêòîðäà ÿëäÿ
îëóíàí ýÿëèðëÿðèí ùÿúìè þòÿí èëèí ìöâàôèã äþâðö èëÿ ìöãàéèñÿäÿ 13,1 ôàèç àðòàðàã 1205,1 ìèëéîí ìàíàòà ÷àòûá.
Ùàããûíäà áÿùñ îëóíàí äþâðäÿ ÈÊÒ
ñåêòîðóíà 96,1 ìèëéîí ìàíàò èíâåñòèñèéà éþíÿëäèëèá. Úàðè èëèí áèðèíúè éàðûñûíäà þëêÿìèçäÿ ùÿð 100 íÿôÿðÿ äöøÿí
ìîáèë àáóíÿ÷èëÿðèí ñàéû 110-à ÷àòûá.
Öìóìèééÿòëÿ, ñîí 10 èëäÿ þëêÿìèçäÿ
ìîáèë òåëåôîí àáóíÿ÷èëÿðèíèí ñàéû 7 äÿôÿ àðòûá. Ðåñïóáëèêàìûçäà èíòåðíåò
öçÿðèíäÿ áöòöí ìÿùäóäèééÿòëÿð àðàäàí
ãàëäûðûëûá, ÿùàëèíèí 70 ôàèçäÿí ÷îõó
éöêñÿê ñöðÿòëè èíòåðíåòÿ ÷ûõûø èìêàíûíà
ìàëèêäèð.
Ãåéä åòìÿê õîøäóð êè, Àçÿðáàéúàí
ÌÄÁ ìÿêàíûíäà ÈÊÒ ñàùÿñèíäÿ áèð ñûðà èëêëÿðÿ èìçà àòàí þëêÿäèð. Ðåñïóáëèêàìûçäà 2008-úè èëäÿ ÌÄÁ ðåýèîíóíäà
èëê äÿôÿ þëêÿ ÿðàçèñèíèí òàì òåëåôîíëàøäûðûëìàñû òÿìèí åäèëèá. Áóíäàí áàøãà,
2010-úó èëäÿ éåíÿ ÌÄÁ-äÿ èëê äÿôÿ îëàðàã þëêÿìèçäÿ òåëåôîí øÿáÿêÿñèíèí òàì
åëåêòðîíëàøäûðûëìàñû áàøà ÷àòäûðûëûá, åéíè çàìàíäà, þëêÿ ÿðàçèñèíäÿ òåëåôîí
øÿáÿêÿñèíèí òÿãðèáÿí 40 ôàèçè ÍÝÍ òåõíîëîýèéàñû ÿñàñûíäà éåíèäÿí ãóðóëóá.
Ðåñïóáëèêàìûçäà 2012-úè èëäÿí åòèáàðÿí ìîáèë øÿáÿêÿäÿ 4Ý õèäìÿòèíèí èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñè äÿ ÿùàëèéÿ ýþñòÿðèëÿí
ðàáèòÿ õèäìÿòëÿðèíèí éöêñÿëäèëìÿñèíäÿ
ìöùöì ùàäèñÿëÿðäÿíäèð.
Éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàð
ïàðêûíûí éàðàäûëìàñû
èëÿ þëêÿìèçäÿ ÈÊÒ
ñåêòîðóíäà éåíè
èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíèí
ÿñàñû ãîéóëóá
Àçÿðáàéúàíäà ìöàñèð äöíéà ÷àüûðûøëàðûíà óéüóí îëàðàã òåõíîïàðêëàðûí,
î úöìëÿäÿí äÿ éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàð
ïàðêûíûí éàðàäûëìàñû, åëÿúÿ äÿ ñòàðòàï
ëàéèùÿëÿðèíèí äÿñòÿêëÿíìÿñè þëêÿìèçäÿ ÈÊÒ ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíäà éåíè
ìÿðùÿëÿíèí áàøëàíüûúû êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëèð. 2012-úè èëäÿ Ðàáèòÿ âÿ Éöêñÿê Òåõíîëîýèéàëàð Íàçèðëèéèíèí òàáåëèéèíäÿ Èíôîðìàñèéà Òåõíîëîýèéàëàðûíûí
Èíêèøàôû Äþâëÿò Ôîíäó éàðàäûëûá. Ôîíäóí éàðàäûëìàñûíäà ÿñàñ ìÿãñÿä þëêÿäÿ ÈÊÒ ñàùÿñèíäÿ ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôûíà ìàëèééÿ äÿñòÿéèíè òÿìèí åòìÿêäÿí, ñàùÿéÿ èíâåñòèñèéà àõûíûíû
àðòûðìàãäàí, éåíè òåõíîëîýèéàëàðûí
éåðëè èãòèñàäèééàòà èíòåãðàñèéàñûíà, åëìè-òÿäãèãàò èøëÿðèíèí, èííîâàñèéàëàðûí
òÿòáèãèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ íàèë îëìàãäàí èáàðÿòäèð.
Àðòûã ðåñïóáëèêàìûçäà Éöêñÿê
Òåõíîëîýèéàëàð Ïàðêûíûí éàðàäûëìàñû
ùàããûíäà äþâëÿò áàø÷ûñûíûí 5 íîéàáð
2012-úè èë òàðèõèíäÿ èìçàëàäûüû Ôÿðìàíà ÿñàñÿí éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàð ïàðêûíûí éàðàäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ÿìÿëè
èøëÿðÿ ñòàðò âåðèëèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí 2013-úö èë 16 ñåíòéàáð òàðèõëè
ìöâàôèã Ôÿðìàíûíà ÿñàñÿí, Éöêñÿê
Òåõíîëîýèéàëàð Ïàðêûíûí Ïèðàëëàùû ðàéîíóíäà àéðûëìûø 50 ùåêòàð ÿðàçèäÿ
éàðàäûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Éöêñÿê
Òåõíîëîýèéàëàð Ïàðêûíäà íÿçÿðäÿ òóòóëàí ôÿàëèééÿò ñàùÿëÿðèíÿ ìîáèë òåõíîëîýèéàëàð, èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû,
åëåêòðîí áèçíåñ, àíèìàñèéà ãðàôèêàëàðû,
ïðîãðàì ìöùÿíäèñëèéè, òåëåêîììóíèêàñèéà âÿ êîñìîñ, ðîáîò âÿ ìåõàíèêà,
ËÅÄ òåõíîëîýèéàëàðû, áèîòåõíîëîýèéàëàð, òèááè ïðîãðàì òÿìèíàòëàðû, åíåðæè
ñÿìÿðÿëèëèéè ñàùÿëÿðèíäÿ òÿäãèãàòëàðûí
àïàðûëìàñû, àëòåðíàòèâ åíåðæè âÿ äèýÿð
èííîâàòèâ òåõíîëîýèéàëàð äàõèëäèð. Ïàðêûí èäàðÿ îëóíìàñû Ðàáèòÿ âÿ Éöêñÿê
Òåõíîëîýèéàëàð Íàçèðëèéèíèí òàáåëèéèíäÿ éàðàäûëìûø “Éöêñÿê Òåõíîëîýèéàëàð
Ïàðêû” ÌÌÚ-éÿ ùÿâàëÿ åäèëèá. Èíäèéÿäÿê “Éöêñÿê Òåõíîëîýèéàëàð Ïàðêû”
ÌÌÚ òÿðÿôèíäÿí èííîâàòèâ ëàéèùÿëÿðèí
äÿñòÿêëÿíìÿñè, êè÷èê âÿ îðòà ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ èëêèí ïèëîò ëàéèùÿ îëàðàã “ÏèÚàìïóñ”
Áèçíåñ Èíêóáàñèéà Ìÿðêÿçè éàðàäûëûá
âÿ ùàçûðäà ìÿðêÿçäÿ 25 “ñòàðòàï”÷û
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà êîñìèê ñÿíàéåíèí éàðàäûëìàñû âÿ òåëåêîììóíèêàñèéà ïåéêëÿðèíèí îðáèòÿ ÷ûõàðûëìàñû ùàããûíäà”, “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà êîñìèê ñÿíàéåíèí éàðàäûëìàñû âÿ èíêèøàôû öçðÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí
òÿñäèã åäèëìÿñè ùàããûíäà äþâëÿò áàø÷ûñûíûí èìçàëàäûüû ìöâàôèã ñÿðÿíúàìëàð
Àçÿðáàéúàíûí äöíéà êîñìèê àèëÿñèíÿ
èíàìëû èíòåãðàñèéàñûíû òÿìèí åäèá. Þëêÿìèçèí èëê ïåéêè îëàí “Àçåðñïàúå-1” 7
ôåâðàë 2013-úö èë òàðèõèíäÿ Ôðàíñàéà
ìÿõñóñ Êóðó êîñìîäðîìóíäàí îðáèòÿ
áóðàõûëûá. Àâðîïà, Àôðèêà, Ìÿðêÿçè Àñèéà, Ãàôãàç þëêÿëÿðè âÿ Éàõûí Øÿðã ðåýèîíóíó ÿùàòÿ åäÿí “Àçåðñïàúå-1”èí
îðáèòäÿ èñòèñìàð ìöääÿòè ÿí àç 15 èë
òÿøêèë åäÿúÿê. Àçÿðáàéúàíûí èëê ïåéêè
òåëåðàäèî éàéûìû âÿ òåëåêîììóíèêàñèéà
õèäìÿòëÿðèíèí ýþñòÿðèëìÿñè, åëÿúÿ äÿ
êîðïîðàòèâ âÿ ùþêóìÿò ìöøòÿðèëÿðèíèí
òÿëÿáëÿðèíÿ úàâàá âåðÿí êåéôèééÿòëè âÿ
äàéàíûãëû ðàáèòÿ ïëàòôîðìàëàðûíûí òÿìèí
åäèëìÿñè ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Ùàçûðäà “Àçåðñïàúå-1” ïåéêèíèí öçÿðèíäÿí
éåðëè âÿ áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿëè 129 òåëåâèçèéà âÿ 16 ðàäèî êàíàëû éàéûìëàíûð.
Àçÿðáàéúàíûí äöíéà êîñìîñ àèëÿñèíèí òÿðêèáèíäÿ ôÿàëèééÿòè éàëíûç “Àçåðñïàúå-1”ëÿ éåêóíëàøìûð. Þëêÿìèçäÿ
ïåéê èíôðàñòðóêòóðóíóí èíêèøàôû âÿ ìöõòÿëèô òÿéèíàòëû ïåéêëÿðèí îðáèòÿ ÷ûõàðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ àïàðûëàí àðäûúûë èøëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ úàðè èëèí ìàé àéûíäà “Àçÿðêîñìîñ” ÀÑÚ èëÿ “Àèðáóñ Äåôåíúå àíä
Ñïàúå” àðàñûíäà “Éåðèí ìöøàùèäÿ õèäìÿòëÿðè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüà äàèð”
Àíëàøìà Ìåìîðàíäóìó èìçàëàíûá.
Àçÿðáàéúàí ÷îõ éàõûí èëëÿðäÿ îðáèòÿ éåíè ïåéêëÿðèíè ÷ûõàðìàã íèééÿòèíäÿäèð.
“Àçåðñïàúå-2” èêèíúè òåëåêîììóíèêàñèéà ïåéêèíèí îðáèòÿ ÷ûõàðûëìàñû öçðÿ òåõíèêè-èãòèñàäè ÿñàñëàíäûðìà úàðè èëèí ñîíóíàäÿê ùàçûð îëàúàã.
ÈÊÒ ñåêòîðóíóí öñòöí
èíêèøàôû “åëåêòðîí
ùþêóìÿò” ëàéèùÿñèíèí
óüóðëà ðåàëëàøäûðûëìàñûíû
òÿìèí åäèð
Þëêÿìèçäÿ ÈÊÒ ñåêòîðóíóí öñòöí èíêèøàôûíûí òÿìèí åäèëìÿñèíèí êîíêðåò òÿçàùöðöíö, ùÿì÷èíèí, “åëåêòðîí ùþêóìÿò” ëàéèùÿñèíèí óüóðëà ðåàëëàøäûðûëìàñûíäà ýþðìÿê ìöìêöíäöð. Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ìöõòÿëèô èëëÿðäÿ èìçàëàäûüû ìöâàôèã Ôÿðìàí âÿ ñÿðÿíúàìëàðëà, Ìèëëè
Ìÿúëèñ òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë åäèëÿí ãàíóíëàðëà òÿòáèãèíÿ ìþùêÿì ùöãóãè áàçà éàðàäûëàí “åëåêòðîí ùþêóìÿò” ëàéèùÿñè þëêÿìèçäÿ “âàùèä ïÿíúÿðÿ” ïðèíñèïè èëÿ ðåàëëàøäûðûëûð. Àçÿðáàéúàíäà “åëåêòðîí ùþêóìÿò”èí ÿñàñ ïðèíñèïè éöêñÿê ñÿâèééÿëè èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòè ãóðóúóëóüóíà,
äþâëÿò îðãàíëàðûíûí èøèíèí ñÿìÿðÿëèëèéèíè
àðòûðìàüà, øÿôôàôëûüû òÿìèí åòìÿéÿ, êîððóïñèéà ùàëëàðûíûí ãàðøûñûíû àëìàüà íàèë
îëìàãäàí âÿ âÿòÿíäàø ìÿìíóíëóüóíó
òÿìèí åòìÿêäÿí èáàðÿòäèð.
Ñîí èëëÿðäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòè ãóðóúóëóüó ñàùÿñèíäÿ ÿëäÿ îëóíàí íàèëèééÿòëÿð “åëåêòðîí
ùþêóìÿò” ëàéèùÿñèíèí ýåíèø ïîïóëéàðëûã
ãàçàíìàñûíû òÿìèí åäèá. Òÿñàäöôè äåéèë êè, ÁÌÒ-íèí éàéäûüû ùåñàáàòäà
2014-úö èëäÿ “åëåêòðîí ùþêóìÿò”èí èíêèøàô ñÿâèééÿñèíÿ ýþðÿ äöíéà þëêÿëÿðèíèí
ðåéòèíã úÿäâÿëèíäÿ ðåñïóáëèêàìûç 193
þëêÿ àðàñûíäà 68-úè éåðäÿ ãÿðàð òóòóá.
Þëêÿìèçäÿ 2013-úö èëäÿ “åëåêòðîí ùþêóìÿò” ïîðòàëûíà 262 ìèí âÿòÿíäàø ìöðàúèÿò åäèá âÿ 730 ìèíäÿí ÷îõ åëåêòðîí
õèäìÿò àëûíûá. Ðàáèòÿ âÿ Éöêñÿê Òåõíîëîýèéàëàð Íàçèðëèéèíèí Ìÿëóìàò Ùåñàáëàìà Ìÿðêÿçèíèí éàéäûüû ìÿëóìàòà ÿñàñÿí, 2012-úè èëèí äåêàáðûíäàí úàðè èëèí áèðèíúè éàðûñû äà äàõèë îëìàãëà “åëåêòðîí ùþêóìÿò” ïîðòàëûíäà 2.157.077 äàõèëîëìà
ãåéäÿ àëûíûá. Ñòàòèñòèê ùåñàáàò àïàðûëàí
äþâðäÿ 852.585 íÿôÿð 3.735.355 åëåêòðîí
õèäìÿòÿ ìöðàúèÿò åäèá. Úàðè èëèí 9 àéû ÿðçèíäÿ äþâëÿò îðãàíëàðûíûí ÿìÿêäàøëàðûíà, ùöãóãè âÿ ôèçèêè øÿõñëÿðÿ âåðèëìèø
åëåêòðîí èìçàëàðûí ñàéû 6748 ÿäÿä àðòûðûëàðàã 24.386 ÿäÿäÿ ÷àòäûðûëûá.
Þëêÿìèçäÿ 2012-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Âÿòÿíäàøëàðà Õèäìÿò âÿ Ñîñèàë Èííîâàñèéàëàð öçðÿ Äþâëÿò Àýåíòëèéè âÿ “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðèíèí éàðàäûëìàñû äà ÈÊÒ
ñåêòîðóíóí äèíàìèê èíêèøàôûíà ÿñàñëàíûð.
Ùàçûðäà “ÀÑÀÍ õèäìÿò” áöòöí äöíéàäà
èííîâàñèéàëàð âÿ àëòåðíàòèâ éîëëàðëà äþâëÿò
õèäìÿòëÿðè òÿêëèô åäèëìÿñèíèí Àçÿðáàéúàí
áðåíäè êèìè øþùðÿò òàïûá.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ,
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè
Èíôîðìàñèéà Vàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà
Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäóíóí êå÷èðäèéè
ìöñàáèãÿéÿ òÿãäèì åòìÿê ö÷öí”
7
www.yeniazerbaycan.com
27 íîéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 216 (4375)
Ðåýèîíäà ñöëù âÿ òÿùëöêÿñèçëèê
ö÷öí ÿí áþéöê òÿùäèä Åðìÿíèñòàíûí
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ùÿðáè òÿúàâöçöäöð
Àçÿðáàéúàí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí
ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí ðÿùáÿðè Ùèêìÿò Ùàúûéåâ Åðìÿíèñòàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Åäâàðä Íàëáàíäéàíûí Ñòîêùîëì Ñöëù Àðàøäûðìàëàð Èíñòèòóòóíäà åòäèéè ÷ûõûøà øÿðù
âåðèá.
Ù.Ùàúûéåâ äåéèá êè, óüóðñóç äàõèëè âÿ
õàðèúè ñèéàñÿòÿ ýþðÿ þç þëêÿñèíèí èúòèìàèééÿòè ãàðøûñûíäà òàìàìèëÿ íöôóçóíó èòèðÿí, áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ èñÿ ãåéðè-úèääè
âÿ åòèáàðñûç áèð òÿðÿô êèìè ãÿáóë åäèëÿí
Åðìÿíèñòàí ðåæèìè õàðèúè èøëÿð íàçèðè
Å.Íàëáàíäéàíûí òèìñàëûíäà éàëàí âÿ
áþùòàíëàðëà þçöíÿ áÿðàÿò ãàçàíäûðìàüà
÷àëûøûð.
Ðåýèîíäà ñöëù âÿ òÿùëöêÿñèçëèê ö÷öí
ÿí áþéöê òÿùäèä Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ùÿðáè òÿúàâöçö âÿ Åðìÿíèñòàíûí ùÿðáè äèêòàòóðà ðåæèìèíèí ìèëèòàðèñò ñèéàñÿòèäèð.
Äèýÿð äþâëÿòÿ ãàðøû ùÿðáè òÿúàâöç âÿ
åòíèê òÿìèçëÿìÿ, èíñàíëûüà ãàðøû úèíàéÿò,
î úöìëÿäÿí Õîúàëû ôàúèÿñèíè òþðÿäÿí,
äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ òåððîð ùÿéàòà êå÷èðÿí áèð äþâëÿòèí - Åðìÿíèñòàíûí ñöëùäÿí
äàíûøìàüà âÿ þçöíö ñèâèë äþâëÿò àäëàíäûðìàüà ùå÷ áèð ÿñàñëà ùàããû éîõäóð.
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òþðÿòäèéè èøüàë âÿ òÿúàâöçÿ ýþðÿ Åðìÿíèñòàí ÁÌÒ Íèçàìíàìÿñè, áåéíÿëõàëã ùöãóãóí íîðìà âÿ
ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà áèëàâàñèòÿ ìÿñóëèééÿò äàøûéûð.
Ìöíàãèøÿíèí ñöëù éîëó èëÿ ùÿëëèíèí òÿðÿôäàðû îëìàñû ùàããûíäà éàëàí áÿéàíàòëàð
âåðÿí Åðìÿíèñòàí þç ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí
èøüàë îëóíìóø Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿí
÷ûõàðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ùå÷ áèð àääûì
àòìûð, ÿêñèíÿ Àâðîïàäà Àäè Ñèëàùëû Ãöââÿëÿð ùàããûíäà Ìöãàâèëÿ âÿ Âéàíà ñÿíÿäèíäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëìóø þùäÿëèêëÿðèíÿ
çèää îëàðàã, èøüàë åäèëìèø ÿðàçèëÿðäÿ ýèçëè
øÿêèëäÿ ùÿðáè òåõíèêà âÿ øÿõñè ùåéÿòèí
úÿìëÿøäèðèëìÿñèíè àïàðûð. 47 ìèí íÿôÿð
øÿõñè ùåéÿò âÿ 3 ìèíäÿí àðòûã ùÿðáè òåõíèêàíûí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëìèø ùÿðáè òÿëèì
áóíóí äàùà áèð ñöáóòó èäè.
Ñÿáÿá âÿ íÿòèúÿ êèìè ôÿëñÿôè-ìÿíòèãè
êàòåãîðèéàëàðûí éÿãèí êè, ôÿðãèíäÿ îëìàéàí Åðìÿíèñòàí õàðèúè èøëÿð íàçèðè éàëíûç
áÿùàíÿëÿðäÿí äàíûøìàüà öñòöíëöê âåðèð.
Ñÿáÿá-íÿòèúÿ êàòåãîðèéàëàðûíà ÿñàñÿí
Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí èøüàë
åäèëìèø Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿ
ìþâúóäëóüóíà ýþðÿ úÿáùÿäÿ
ñíàéïåðëÿð âàð âÿ ùÿðáè èíñèäåíòëÿð
áàø âåðèð. Åðìÿíèñòàíûí èøüàëû àðàäàí ãàëäûðàúàüû ùàëäà èñÿ ñíàéïåðëÿðÿ åùòèéàú ãàëìàéàúàã âÿ ùÿðáè
èíñèäåíòëÿð áàø âåðìÿéÿúÿê.
Äàíûøûãëàð ïðîñåñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéè ùÿìèøÿ àéäûí
âÿ ãÿòè îëóá. Åðìÿíèñòàíäàí ôÿðãëè
îëàðàã, Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéè
ÁÌÒ Íèçàìíàìÿñèíÿ, áåéíÿëõàëã
ùöãóãóí íîðìà âÿ ïðèíñèïëÿðèíÿ
âÿ Ùåëñèíêè Éåêóí Àêòûíà ÿñàñëàíûð. Äàíûøûãëàð ïðîñåñèíèí ìàùèééÿòè äÿ
îíäàí èáàðÿòäèð êè, áåéíÿëõàëã ùöãóã
ÿñàñûíäà Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö
âÿ ñóâåðåíëèéè òÿìèí îëóíñóí. Äàíûøûãëàð
èìèòàñèéàñû éàðàäàí, þùäÿëèê âåðÿí âÿ
ñîíðà îíäàí ãà÷àí âÿ öìóìèééÿòëÿ, äàíûøûãëàðà êðèìèíàë äàèðÿëÿðÿ ìÿõñóñ “ãóìàð îéóíó” êèìè áàõàí ìÿùç Åðìÿíèñòàíäûð.
ÁÌÒ Íèçàìíàìÿñèíÿ ÿñàñÿí þçöíö
ìöäàôèÿ ùöãóãó îëàí Àçÿðáàéúàíûí äàâàìëû ñóðÿòäÿ àðòàí èãòèñàäè ýþñòÿðèúèëÿðèíÿ âÿ öìóìè äàõèëè ìÿùñóëóí íèñáÿòèíÿ
ýþðÿ ùÿðáè áöäúÿñèíè äÿ àðòûðìàã ùöãóãó
âàð. Öìóìè äàõèëè ìÿùñóëóí 4.5 ôàèçè íèñáÿòèíäÿ âÿñàèòèí ùÿðáè õÿðúëÿðÿ ñÿðô åäèëìÿñè Åðìÿíèñòàí êèìè éîõñóë þëêÿíèí íÿ
äÿðÿúÿäÿ ùÿðáèëÿøìÿñèíäÿí õÿáÿð âåðèð.
ßùàëèñèíèí 40 ôàèçèíäÿí àðòûüû éîõñóëëóã
øÿðàèòèíäÿ éàøàéàí, èãòèñàäè-ñîñèàë ïðîáëåìëÿðÿ ýþðÿ êöòëÿâè ìèãðàñèéà èëÿ öçëÿøÿí âÿ õàðèúè áîðúó öìóìè äàõèëè ìÿùñóëóíó áèð íå÷ÿ äÿôÿ öñòÿëÿéÿí Åðìÿíèñòàí
ö÷öí áó, ìèëëè ôÿëàêÿòäèð.
Ùÿðáè ðèòîðèêàäàí äàíûøàí Åðìÿíèñòàí õàðèúè èøëÿð íàçèðè éåíÿ äÿ þç þëêÿñèíèí ïðåçèäåíòèíèí åðìÿíè ýÿíúëÿðèíè ãîíøó äþâëÿòëÿðëÿ ýÿëÿúÿê ìöùàðèáÿéÿ ñÿñëÿéÿí ÷ûõûøûíû, Àâðîïà Øóðàñû Ïàðëàìåíò
Àññàìáëåéàñûíäà Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíèí
äàùà 20 ôàèçèíèí èøüàë åäèëÿúÿéè âÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöëêè îáéåêòëÿðèíÿ ãàðøû áàëëèñòèê ðàêåòëÿðäÿí èñòèôàäÿ îëóíàúàüû áàðÿäÿ
à÷ûãëàìàëàðûíû éÿãèí êè, éåíÿ óíóäóð.
Õîúàëû ôàúèÿñèíèí òþðÿäèëìÿñèíäÿ èøòèðàê åòìèø Åðìÿíèñòàíûí ùÿðáè äèêòàòóðà
ðåæèìè èìêàíû îëñàéäû, áó ÿìÿëëÿðäÿí äÿ
÷ÿêèíìÿçäè. Àììà Àçÿðáàéúàí ñèëàùëû
ãöââÿëÿðèíèí ãöäðÿòè ãàðøûñûíäà þç èìêàíëàðûíû äÿðê åäÿðÿê, éàëíûç áþùòàí âÿ
éàëàíëàðëà ìÿùäóäëàøûð. Ýóéà “õöñóñè
ÿìÿëèééàò”ûí êå÷èðèëìÿñè áàðÿäÿ äöçÿëäèëìèø òåàòð ñÿùíÿñè äÿ Åðìÿíèñòàí ðåæèìèíèí àúèçëèéèíèí âÿ úÿìèééÿòäÿ èòèðèëìèø íöôóçóíóí áÿðïàñûíà éþíÿëìèø áèð óüóðñóç
úÿùä èäè.
Þëêÿíèí äÿðèíëÿøÿí ôÿëàêÿòèíèí ìöãàáèëèíäÿ Åðìÿíèñòàí ðåæèìè äàøûäûüû ìÿñóëèééÿòè äÿðê åòìÿëè, íÿùàéÿò, éàëàí âÿ
þçöíö àëäàòìàäàí ÿë ÷ÿêìÿëè, ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíäÿ ðåàë àääûìëàð àòìàëûäûð.
“Ïåîïëå èí Íååä” òÿøêèëàòûíûí åðìÿíèëÿðëÿ
èøáèðëèéèíäÿ îëìàñû ñöáóò åäèëäè
Áó òÿøêèëàòûí ÿñàñ ìÿãñÿäè åðìÿíè ñåïàðàòèçìèíÿ ùàãã ãàçàíäûðìàã, Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿõðèáàòëàð ùÿéàòà êå÷èðìÿêäèð
Òÿúàâöçêàð Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû àïàðäûüû èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòè
íÿòèúÿñèíäÿ 20 èëäÿí àðòûãäûð êè, þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö ïîçóëóá. Åéíè çàìàíäà, òÿúàâöç íÿòèúÿñèíäÿ 1 ìèëéîíà
éàõûí ñîéäàøûìûç ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè
êþ÷êöí äóðóìóíà äöøöá. Àðòûã èëëÿðäèð
êè, èøüàë÷û þëêÿ þçöíöí òåððîð÷óëóã ñèéàñÿòèíäÿí ÿë ÷ÿêìèð, áþëýÿíèí òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ ÿí áþéöê ìàíåÿ îëàí èøüàëà ñîí
âåðìèð.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèç ìöíàãèøÿ èëÿ áàüëû ùÿãèãÿòëÿðèí
äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñû, î
úöìëÿäÿí, Àçÿðáàéúàíûí èøüàëà ìÿðóç
ãàëìàñûíà äàèð ôàêòëàðûí éàéûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ìöùöì èøëÿð ýþðöá. Äèýÿð
òÿðÿôäÿí, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ ýöíäÿí-ýöíÿ àðòàí íöôóçó, ìöùöì áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ðÿùáÿð
ñòðóêòóðëàðûíäà òÿìñèë÷èëèéèìèç ìöíàãèøÿíèí ùöãóãè éîëëà òÿíçèìëÿíìÿñè éþíöíäÿ öñòöíëöéöìöçöí àðòìàñûíäà
ÿñàñëû ðîë îéíàéûá.
Èøüàë÷û Åðìÿíèñòàíà ùàâàäàðëûã åäÿí
äöíéà åðìÿíèëèéè âÿ åðìÿíèïÿðÿñò õàðèúè
äàèðÿëÿð èñÿ ìþâãåëÿðèíèí èëäÿí-èëÿ çÿèôëÿäèéèíèí ôÿðãèíäÿäèðëÿð. Îíëàð þëêÿìèçèí
àðòàí íöôóçóíäàí ÷ÿêèíÿðÿê áöòöí èñòèãàìÿòëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òîòàë ùöúóìëàð òÿøêèë åòìÿéÿ, òÿõðèáàòëàð òþðÿòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð. Ìÿñÿëÿí, áèð ìöääÿò þíúÿ þëêÿìèçäÿ áèð ñûðà øÿõñëÿðèí, î úöìëÿäÿí, àäûíû “âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè” èíñòèòóòó
ãîéìóø áÿçè ÃÙÒ-ëÿðèí åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëìàñû, åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðèí ñèôàðèøëÿðè ÿñàñûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèêëÿðè ìåéäàíà ÷ûõìûøäû. Áÿëëè îëìóøäó
êè, ìÿùç åðìÿíèïÿðÿñò, àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðäÿí àëûíàí ìàääè âÿñàèòëÿðèí ãàðøûëûüûíäà ùÿìèí ÃÙÒ-ëÿð Äàüëûã
Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíäÿ õÿéàíÿòêàð ìþâãå òóòóáëàð.
“Ïåîïëå èí Íååä” Äàüëûã
Ãàðàáàüäàêû åðìÿíè
ñåïàðàò÷ûëàðûíà éàðäûì
åòìÿê ö÷öí éàðàäûëìûø
òÿøêèëàòäûð
Þëêÿ äàõèëèíäÿêè õÿéàíÿòêàðëàðûí èôøàñûíäàí ñîíðà èñÿ åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿð þç òàêòèêàëàðûíäà ìöÿééÿí êîððåêòÿëÿðÿ åùòèéàú äóéóá. Áåëÿ êè, àðòûã õàðèúè
åðìÿíèïÿðÿñò òÿøêèëàòëàð âàñèòÿñèëÿ Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿõðèáàòëàðà ÿë àòûëûð. Ìÿñÿëÿí, áèð ìöääÿò þíúÿ Ýöðúöñòàíûí Áàòóìè øÿùÿðèíäÿ Àâðîïà Èòòèôàãûíûí “Øÿðã
Òÿðÿôäàøëûüû” Ïðîãðàìû Âÿòÿíäàø Úÿìèééÿòè Ôîðóìóíóí 6-úû èëëèê òîïëàíòûñûí-
äà åðìÿíèëÿðÿ éàõûíëûüû èëÿ ñå÷èëÿí ×åõèéàíûí “Ïåîïëå èí Íååä” òÿøêèëàòû Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿõðèáàòëàð òþðÿòìÿéÿ
úÿùä ýþñòÿðèá. Áåëÿ êè, ùÿìèí òÿøêèëàò
Äàüëûã Ãàðàáàü åðìÿíèëÿðèíè ÿñàñ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè êèìè ôîðóìà ñàëìàüà
÷àëûøûá. Áóíäàí áàøãà, þëêÿìèçëÿ áàüëû
éàëàí òÿáëèüàòëàð àïàðìàüà ñÿé ýþñòÿðÿí
áó òÿøêèëàòûí íöìàéÿíäÿëÿðè åðìÿíèëÿðèí
ìàðàãëàðûíäàí ÷ûõûø åäèáëÿð. Ãåéä åäÿê
êè, àäû÷ÿêèëÿí áó òÿõðèáàò úÿùäèíèí ãàðøûñû Àçÿðáàéúàíûí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè òÿðÿôèíäÿí àëûíûá. Äàùà ñîíðà èñÿ ùÿìèí
òÿøêèëàòûí åðìÿíèïÿðÿñò ìþâãåäÿí ÷ûõûø
åòìÿñèíèí ñÿáÿáëÿðè áÿëëè îëóá âÿ îíóí
óçóí èëëÿðäèð Äàüëûã Ãàðàáàüäàêû åðìÿíè
ñåïàðàò÷ûëàðûíà äÿñòÿê âåðäèéè îðòàéà ÷ûõûá.
“Ìöñàâàò.úîì” ñàéòûíäà áóíóíëà
áàüëû äÿðú åäèëÿí éàçûäà áèëäèðèëèð êè, Áàòóìèäÿ Äàüëûã Ãàðàáàü åðìÿíèëÿðèíè
ìöñòÿãèë äþâëÿòèí íöìàéÿíäÿñè êèìè
òÿãäèì åòìÿéÿ íèééÿòëÿíÿí ×åõèéàíûí
“Ïåîïëå èí Íååä” òÿøêèëàòûíûí åðìÿíè
ñåïàðàò÷ûëàðûíà áó ñÿâèééÿäÿ äÿñòÿéèíèí òàðèõè êþêëÿðè âàð. Ùÿìèí òÿøêèëàò
Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö òàíûìûð, ñåïàðàòèçìè äÿñòÿêëÿéèð. 1988-úè èëäÿ Åðìÿíèñòàíà, 1992-úè èëäÿ Äàüëûã
Ãàðàáàüà éàðäûì åäèá. Ãóðóìóí ðÿùáÿðè îëàí Ñèìîí Ïàíåê âÿ Éàðîìèð Øòåòèíà Åðìÿíèñòàíà âÿ Äàüëûã Ãàðàáàü
ñåïàðàò÷ûëàðûíà ñåâýèëÿðèíè ùÿëÿ î âàõò
à÷ûã øÿêèëäÿ èôàäÿ åäèáëÿð. 2003-úö èëäÿí èñÿ áó òÿøêèëàò Åðìÿíèñòàíäà ðÿñìÿí ôÿàëèééÿòäÿäèð, ùàçûðäà îðàäà îíëàðëà øþáÿñè âàð.
Ìÿãàëÿäÿ áèëäèðèëèð êè, áó òÿøêèëàòûí
äÿñòÿéè èëÿ ôèëì ÷ÿêÿí ãðóïëàðäàí áèðèíèí
ñàéòûíäà Ñèìîí Ïàíåêèí þçÿë ãåéäëÿðè
éåð àëûá. Ãåéäëÿðäÿ áèëäèðèëèð êè, êþùíÿ
äîñòó Éàðîìèð Øòåòèíà îíà (Ñèìîí Ïàíåêÿ) çÿíý âóðàðàã Äàüëûã Ãàðàáàüäàí
ýÿëäèéèíè äåéèá âÿ áèëäèðèá êè, îðàäà âÿçèééÿò àüûðäûð, éàðäûì òÿøêèë åòìÿê ëàçûìäûð. 2002-úè èëäÿ íÿøð îëóíàí ““Ïåîïëå èí Íååä” 10 éåàðñ îô ùåëïèíý” àäëû êèòàáäà èñÿ âóðüóëàíûð êè, Ñèìîí Ïàíåêèí
1988-úè èëäÿ 21 éàøû âàðäû. “Òÿëÿáÿ èäè.
Î, î âàõò Åðìÿíèñòàíäà çÿëçÿëÿ ãóðáàíëàðûíà éàðäûì êàìïàíèéàñû òÿøêèë
åòäè. 1992-úè èëäÿ èñÿ õåéëè òÿúðöáÿñè
îëàí Ñèìîí Ïàíåê ÿí ìöàñèð öñóëëàðäàí èñòèôàäÿ åäÿðÿê Ïðàãà òåëåâèçèéà
âÿ ðàäèîñóíäà “ÑÎÑ Ãàðàáàü” êàìïàíèéàñû áàøëàòäû. Äàüëûã Ãàðàáàüäà
ìöùàðèáÿ ãóðáàíëàðûíà éàðäûì ö÷öí
80 ìèí äîëëàð òîïëàäû, Ñèìîí Ïàíåê âÿ
òàíûøëàðû ÿðçàã àëäûëàð, ×åõèéàíûí òèáá
ìöÿññèñÿëÿðè äàâà-äÿðìàí àéûðäûëàð.
Òÿééàðÿ êèðàéÿ ýþòöðäöëÿð âÿ éöêö
Èðÿâàíà ÷àòäûðäûëàð. Îðàäàí èñÿ
ìàøûí êàðâàíû éöêö ïèñ âÿçèééÿòäÿ
îëàí ÿðàçèéÿ ýþíäÿðäè”.
Ñèìîí Ïàíåê
áó ÿìÿëèééàòäàí
ñîíðà éàçûá êè, îíëàð Äàüëûã Ãàðàáàüäàí ýåðè äþíäöêäÿí ñîíðà áó
èøèí äàâàì åòäèðèëìÿñèíÿ åùòèéàú îëäóüóíó äöøöíöáëÿð.
Ùàçûðäà èñÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçèñè îëàí
âÿ åðìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí èøüàë åäèëìèø
Äàüëûã Ãàðàáàüû ìöñòÿãèë äþâëÿò êèìè òàíûòìàüà ÷àëûøûðëàð.
Ýþðöíäöéö êèìè, áó òÿøêèëàòûí, ùÿòòà
éàðàíìà ñÿáÿáèíèí àðõàñûíäà Äàüëûã
Ãàðàáàüäàêû åðìÿíè ñåïàðàò÷ûëàðûíà
äÿñòÿê êàìïàíèéàñû äàéàíûá. “Ùóìàíèòàð” àäû àëòûíäà èøüàë÷ûéà, òåððîðà äÿñòÿê
âåðìÿéÿ ÷àëûøàí áåëÿ òÿøêèëàòëàð àðòûã
áàøãà âàñèòÿëÿðäÿ èñòèôàäÿ îëóíóð. Þëêÿìèçèí àïàðäûüû ýöúëö õàðèúè ñèéàñÿòèí
ãàðøûñûíäà äàéàíà áèëìÿéÿí åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿð “Ïåîïëå èí Íååä” êèìè ãóðàìà òÿøêèëàòëàðûí ÿëè èëÿ íöôóçóìóçà çÿðáÿ
åíäèðìÿéÿ, áèçÿ ãàðøû òÿõðèáàòëàð ùàçûðëàìàüà íèééÿòëÿíèðëÿð. Áÿëëè îëäóüó êèìè,
îíëàðûí áó íèééÿòëÿðè ÷èí îëìàäû.
Õÿéàíÿòêàð “áåøèíúè
êîëîí” íöìàéÿíäÿëÿðè
éåíèäÿí Àçÿðáàéúàíûí
ìèëëè ìàðàãëàðûíà ÿêñ
ìþâãåäÿäèðëÿð
Ãåéä åäèëäèéè êèìè, áó òÿøêèëàòûí éàðàíìà ñÿáÿáëÿðè, ïðîôèëè, èñòèãàìÿòè áÿëëèäèð. Éÿíè, ñûðô åðìÿíè ñåïàðàòèçìèíè
äÿñòÿêëÿìÿê ö÷öí éàðàíàí âÿ ôÿàëèééÿòèíè äÿ áó òÿëèìàò öçÿðèíäÿ ãóðàí “Ïåîïëå èí Íååä”èí ñèìàñû ùÿð êÿñÿ áÿëëè
îëóá. Àììà äåéÿñÿí áó òÿøêèëàòûí åðìÿíèïÿðÿñò àäëàíäûðûëìàñû þëêÿìèçäÿêè
áÿçè õÿéàíÿòêàðëàðûí íàðàùàòëûüûíà ñÿáÿá îëóá. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ ùÿìèí øÿõñëÿð èñòÿð ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ, èñòÿðñÿ äÿ
ÊÈÂ-ëÿðäÿ åðìÿíè ëîááèñèíèí äàéàüûíà
÷åâðèëìèø “Ïåîïëå èí Íååä”è ãîðóìàã
ö÷öí ÿëäÿí-àéàãäàí ýåäèðëÿð. Òÿáèè êè,
áó “ãîðóìà êàìïàíèéàñûíû” àïàðàí
øÿõñëÿðèí êèìëèéèíÿ íÿçÿð ñàëäûãäà äà
ùÿð øåé áÿëëè îëóð.
Ìÿñÿëÿí, ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ “Ïåîïëå èí Íååä”è åðìÿíèïÿðÿñò àäëàíäûðàíëàðà ãàðøû úÿáùÿ à÷àíëàðûí áàøûíäà
õÿéàíÿòêàð Éóíóñîâ-Áàðñåãéàí àèëÿñèíèí äàùà áèð ñàòãûí öçâö-Ðàìèç Éóíóñîâ-Áàðñåãéàí ýÿëèð. Áó øÿõñèí êèìëèéè,
ùàíñû àèëÿéÿ ìÿíñóá îëìàñû âÿ êå÷ìèøè îíóí åðìÿíèëÿðÿ èøëÿìÿñèíèí ÿñë ñöáóòëàðûäûð. Ìàðàãëûäûð êè, ãàðäàøû Àðèô
Éóíóñîâ-Áàðñåãéàíëà ýÿëèíëÿðè Ëåéëà
Éóíóñîâà-Áàðñåãéàíûí õÿéàíÿòêàð éîëóíó äàâàì åòäèðÿí Ð.Éóíóñîâ-Áàðñåãéàí óòàíìàäàí áó åðìÿíèïÿðÿñò
òÿøêèëàòà ùàãã ãàçàíäûðìàüà ÷àëûøûð.
Îíóí ÀÁØ âÿ áàøãà þëêÿëÿðäÿ åðìÿíèëÿðëÿ èñòè ìöíàñèáÿòè, åðìÿíè ëîááèñèíèí
ÿëè èëÿ ïóë ãàçàíìàñû, ãàðäàøûíûí âÿ
Ë.Éóíóñîâà-Áàðñåãéàíûí âàñèòÿñèëÿ åðìÿíè õöñóñè õèäìÿò îðãàíëàðûíà ìÿëóìàòëàð þòöðìÿñè êèìè ôàêòëàð çàìàí-çàìàí äþâðè ìÿòáóàòûí ýöíäÿìèíÿ ýÿëèá.
Äåìÿê êè, þç õÿéàíÿòêàð õèñëÿòèíè éåíèäÿí áöðóçÿ âåðÿí áó àèëÿ éåíÿ äÿ þç
ãîùóìëàðûíà ãàùìàð äóðìàüû þçëÿðèíèí
ÿñàñ âÿçèôÿëÿðè ñàéûðëàð.
Áóíäàí áàøãà, áó åðìÿíèïÿðÿñò òÿøêèëàòà ãóúàã à÷àíëàðûí ñûðàñûíäà ðàäèêàë
ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíèí òÿìñèë÷èñè ßëè
Êÿðèìëèíèí éàõûí àäàìû Çþùðàá Èñìàéûë
äà âàð. Âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè, áó øÿõñèí äÿ àäû áèð ìöääÿò þíúÿ åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðäÿí àëäûüû ãðàíòëàðëà ùàëëàíûðäû. Áåëÿ êè, Çþùðàá Èñìàéûë “úÿáùÿ÷è”
Ðþâøÿí Àüàéåâ âÿ Íåéìàí Ñÿôÿðÿëèéåâëÿ áèðýÿ 47 ìèí 760 àâðî ìÿáëÿüèíäÿ
3 ãðàíò àëûá. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, áó åðìÿíèïÿðÿñò òÿøêèëàò Ç.Èñìàéûëûí àéëàðëà ×åõèéàäà ãàëìàñûíûí ìàëèééÿ õÿðúëÿðèíè þäÿéèá.
Ýþðöíäöéö êèìè, áó úöð àíòèìèëëè òÿøêèëàòëàð âÿ îíëàðûí ÿëàëòûñû êèìè ïóë äöøýöíö “áåøèíúè êîëîí” íöìàéÿíäÿëÿðè Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ìàðàãëàðûíà çèää ìþâãåäÿ äóðìàã ö÷öí ìÿãàì àõòàðûðëàð. Àììà îíëàðûí àðçóëàðû éàëíûç àðçó îëàðàã
ãàëàúàã. ×öíêè õÿéàíÿòêàðëàð ýåú-òåç èñòÿð ãàíóí, èñòÿðñÿ äÿ õàëã ãàðøûñûíäà úàâàá âåðìÿëè îëóðëàð.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Åðìÿíèñòàí: ñèéàñè áþùðàí âÿ ãåéðè-ìöÿééÿí èñëàùàòëàð
Åðìÿíèñòàíûí äþâëÿò áàø÷ûñû Ñåðæ
Ñàðêèñéàíûí àòäûüû ñîí àääûìëàð úÿìèééÿòäÿ áèðìÿíàëû ãàðøûëàíìàéûá. Ñèéàñè ãöââÿëÿð éàðàíìûø âÿçèééÿòÿ åùòèéàòëà éàíàøûðëàð. Ôàêòèêè îëàðàã ãÿðáïÿðÿñò âÿ ðóñèéàïÿðÿñò ãðóïà áþëöíÿí åðìÿíè ñèéàñè ïàðòèéàëàðû àðàñûíäà ùÿëÿëèê
à÷ûã âÿ êÿñêèí ìöáàðèçÿ ýåòìèð. ßâÿçèíäÿ, Ñ.Ñàðêèñéàíûí Ðóñèéàéà ìåéèëëèëèéè èëÿ ñå÷èëÿí Ù.×àðóêéàíëà ýèçëè ýþðöøöá ðàçûëàøìà ÿëäÿ åòìÿñèíäÿí
áÿùñ îëóíóð. Áóíóí ôîíóíäà Åðìÿíèñòàíäà íþâáÿäÿíêÿíàð ïàðëàìåíò ñå÷êèñèíèí êå÷èðèëìÿñè âÿ êîíñòèòóñèéàäà
èñëàùàòëàðûí àïàðûëìàñû ùàããûíäà îðòàã
ãÿíàÿò ÿëäÿ åäèëäèéèíäÿí äàíûøûëûð.
Áóíäàí ñîíðà íÿëÿð îëà áèëÿúÿéèíè èñÿ
ùå÷ êÿñ ïðîãíîçëàøäûðà áèëìèð.
Ýÿðýèíëèê: ÷ûõûø
éîëó òàïûëìûð
Åðìÿíèñòàíäà äàõèëè ñèéàñè âÿçèééÿò õåéëè ýÿðýèíëÿøèá. Áóíóí ìöõòÿëèô
ñÿáÿáëÿðè ýþñòÿðèëèð. Áöòöí ïðîãíîçëàð
ïðîñåñëÿðèí áÿäáèí ññåíàðè öçðÿ èíêèøàô åäÿúÿéè öçÿðèíäÿ ãóðóëóð. Ñèéàñè
äàèðÿëÿðäÿ âÿ úÿìèééÿòäÿ ìÿíôè îâãàòûí éàðàíìàñû òÿñàäöôè äåéèë. Åêñïåðòëÿðèí ýÿòèðäèêëÿðè àðãóìåíòëÿð âÿçèééÿòèí êèôàéÿò ãÿäÿð úèääè îëäóüóíó
ýþñòÿðèð.
Áóðàäà ìàðàãëû ìÿãàìëàðäàí áèðè
Åðìÿíèñòàíäàêû ùàäèñÿëÿðèí Ýöðúöñòàíäà éàðàíìûø ñèéàñè áþùðàíëà äåìÿê îëàð êè, åéíè âàõòäà áàøëàìàñûäûð.
Òáèëèñèäÿ íàçèðëÿð èñòåôàéà ýåòäèëÿð, Èðÿâàíäà èñÿ ùàêèì êîìàíäàíûí äÿéèøìÿñè ìÿñÿëÿñè ýöíäÿìÿ ýÿëäè. Òÿùëèë÷èëÿð áóíó “Ñåðæ Ñàðêèñéàí êîìàíäàñûíû äÿéèøèð” êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèðëÿð
(áàõ: Айказн Гагриян. Серж Саркисян меняет “команду” / Ëðàýèð.àì, 6
íîéàáð 2014).
Áÿçè åêñïåðòëÿðèí ôèêèðëÿðèíÿ ýþðÿ,
ÿñëèíäÿ, Ñ.Ñàðêèñéàí þç ìþâãåéèíè
ìþùêÿìëÿòìÿê ö÷öí “àò ýåäèøè” åäèð
(áàõ: Айказн Гагриян. “Ход конем”
Сержа Саркисяна / Ëðàýèð.àì, 7 íîéàáð 2014). Ìÿñÿëÿíèí ìàùèééÿòè áóíäàäûð êè, åðìÿíè ìÿòáóàòû áèð òÿðÿôäÿí
ïðåçèäåíòèí ìöõàëèôÿò÷è “×è÷ÿêëÿíÿí
Åðìÿíèñòàí” ïàðòèéàñûíûí ðÿùáÿðè Ùàãèê ×àðóêéàíëà ýèçëè ýþðöøäöéöíö éàçûð, äèýÿð òÿðÿôäÿí èñÿ éåíè íàçèðëèêëÿðèí éàðàäûëàúàüûíû âóðüóëàéûð. Îíëàðäàí áèðè ÿðàçè èäàðÿåòìÿ, èêèíúèñè èñÿ
áåéíÿëõàëã èãòèñàäè èíòåãðàñèéà âÿ èñëàùàòëàðëà ÿëàãÿëèäèð.
Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ìöõàëèô ëèäåðëÿ
ýþðöøö èëÿ èäàðÿåòìÿ ñòðóêòóðëàðûíäà
äÿéèøèêëèê åäèëìÿñè àðàñûíäà ÿëàãÿ ñèéàñè áþùðàíûí ÿëàìÿòè êèìè õàðàêòåðèçÿ åäèëèð. Ìÿñÿëÿ áó àñïåêòäÿ Åðìÿíèñòàí ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð ìöðÿêêÿá
ïðîñåñëÿðÿ ðÿâàú âåðÿ áèëÿð. Ìÿùç ùÿìèí ìöñòÿâèäÿ åêñïåðòëÿð áÿäáèí
ïðîãíîçëàð âåðèðëÿð. ×öíêè, îíëàðûí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áóðàäà äàõèëè àìèëëÿðëÿ
éàíàøû, õàðèúè àìèëëÿð äÿ þç òÿñèðèíè
ýþñòÿðèð.
Åðìÿíèñòàí óçóí ìöääÿòäèð êè, äàõèëè ñîñèàë-ñèéàñè âÿ èãòèñàäè ÷ÿòèíëèêëÿð
è÷èíäÿ ÷àïàëàéûð. ßùàëèíèí ùÿéàò ñÿâèééÿñè àøàüû äöøöð. Þëêÿíè éöç ìèíëÿðëÿ àäàì òÿðê åäèð. Úÿìèééÿòäÿ ñàáàùà èíàì éîõ äÿðÿúÿñèíäÿäèð. Ñèéàñè
ìöáàðèçÿäÿ ìöøàùèäÿ åäèëÿí ñöíèëèê
âÿòÿíäàøëàðûí, öìóìèééÿòëÿ, äþâëÿòÿ
îëàí èíàìûíû ìèíèìóìà åíäèðèá. Ýþìðöê Èòòèôàãûíà öçâëöê ùàããûíäà ãÿðàð
ãÿáóë åäèëäèêäÿí ñîíðà Åðìÿíèñòàíäà
ïåññèìèñò ÿùâàë-ðóùèééÿ äàùà äà éöêñÿëèá. Ùÿëÿ äÿ åðìÿíè èø÷èëÿð íîðìàë
ÿìÿêùàããû àëà áèëìèðëÿð.
Áó êèìè èãòèñàäè âÿ ñîñèàë ÷ÿòèíëèêëÿð ÿéàëÿòëÿðäÿ ìöõàëèôÿòÿ èìèúèíè éàõøûëàøäûðìàüà èìêàí âåðèá. Îíëàðûí ñûðàñûíäà Ù.×àðóêéàí äàùà ÷îõ ñå÷èëèð.
Î, “ö÷ëöê” àäëàíàí (áóðàéà Åðìÿíèñòàí Ìèëëè Êîíãðåñè, “×è÷ÿêëÿíÿí Åðìÿ-
íèñòàí” âÿ “Èðñ” ïàðòèéàëàðû äàõèëäèð)
ìöõàëèô ãðóïëàøìàíûí ëèäåðè êèìè ãÿáóë
åäèëèð. Ñîí èëëÿð èãòèäàð “ö÷ëöê”ëÿ ùåñàáëàøìàëû îëóð. Áóíóí ÿñàñ ñÿáÿáè êèìè
ùÿìèí ãðóïëàøìàíûí Ìîñêâàéà éàõûí
îëìàñû ýþñòÿðèëèð. Ñ.Ñàðêèñéàíûí òåçòÿëÿñèê ñòðóêòóð äÿéèøèêëèéè åòìÿê âÿ
íþâáÿäÿíêÿíàð ïàðëàìåíò ñå÷êèñè êå÷èðìÿê ïëàíû ìÿùç áóíóíëà ÿëàãÿëÿíäèðèëèð (áàõ: Акоп Бадалян. Чрезвычайная ситуация в России и Армении / Ëðàýèð.àì, 8 íîéàáð 2014).
Ðóñèéàíûí ùàíñûñà êîíêðåò àääûìëàð àòìàüà ùàçûðëàøäûüû äà ãåéä îëóíóð . Áåëÿ êè, Ìîñêâàíûí Ýöðúöñòàíäà
éàðàíìûø ùàêèìèééÿò áþùðàíûíäàí èñòèôàäÿ åäÿðÿê Úàâàõåòèéà öçÿðèíäÿí
ãóðó éîëó à÷àúàüû ïðîãíîçëàøäûðûëûð.
Áó áàø âåðÿðñÿ, Åðìÿíèñòàíäà êèìèí
ùàêèìèééÿòäÿ ãàëàúàüû ìÿñÿëÿñèíè
Êðåìë ÷îõ àñàíëûãëà ùÿëë åäÿð (áàõ:
“Цель России - сухопутная дорога
через Грузию к базе в Гюмри” Шашкин / Грузия Îíëèíå, 8 íîéàáð
2014).
Èñëàùàòëàð âÿ ïðîãíîçëàð:
çèääèééÿòëÿð ãàëûð
Áÿñ áöòöí áóíëàðûí ôîíóíäà Ñ.Ñàð-
êèñéàíûí ñå÷êè âÿ ñòðóêòóð äÿéèøèêëèêëÿðè èëÿ áàüëû ìàíåâðëÿðè íÿéè èôàäÿ åäèð?
Åêñïåðòëÿðèí ôèêðèíúÿ, áóðàäà èëê îëàðàã
Åðìÿíèñòàíûí ýåîñèéàñè ìöñòÿâèäÿ
ãåéðè-ìöÿééÿí âÿçèééÿòÿ äöøìÿñè ðîë
îéíàéûð. Ðóñèéàäà áþùðàíûí äÿðèíëÿøìÿñè âÿ îíóí Ãÿðáëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèíèí êÿñêèíëÿøìÿñè Èðÿâàíû äèëåììà
ãàðøûñûíäà ãîéóá. Áó ýöíëÿðäÿ Àâðîïà Èòòèôàãûíûí îíà ìàëèééÿ éàðäûìû
ýþñòÿðèëìÿñè áàðÿäÿ ãÿðàðû ÿìÿêäàøëûüû èíêèøàô åòäèðìÿê øàíñûíûí ãàëìàñû
êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëèð. Âÿ áóíà ãàðøûëûã
îëàðàã ðÿñìè Èðÿâàí áåéíÿëõàëã èãòèñàäè èíòåãðàñèéà âÿ èñëàùàò íàçèðëèéè éàðàòìàã àðçóñóíà äöøöá.
Ëàêèí ìÿñÿëÿéÿ áàøãà òÿðÿôäÿí
áàõäûãäà áó, Ìîñêâàéà èíàìñûçëûüûí
èôàäÿñè êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëÿ áèëÿð. Èðÿâàí Ðóñèéà èëÿ ñòðàòåæè ÿìÿêäàøëûüûí
ïåðñïåêòèâëÿðèíÿ ìöÿééÿí äÿðÿúÿäÿ
øöáùÿ èëÿ éàíàøûð. Áóíóíëà éàíàøû,
ÿýÿð Åðìÿíèñòàí Àâðàñèéà Èãòèñàäè Èòòèôàãûíà öçâäöðñÿ, îíäà î, Ãÿðáÿ
ìöñòÿãèë îëàðàã íåúÿ èíòåãðàñèéà åäÿ
áèëÿð? Äåìÿëè, áóðàäà äà ãàðàíëûã
ìÿãàì âàðäûð. Ýþðöíöð, Ñ.Ñàðêèñéàí
êîñìåòèê àääûìëàð àòìàãëà èúòèìàèééÿòè àëäàòìàüà ÷àëûøûð. Áèëèð êè, Ðóñèéàíûí òÿñèðèíäÿí éàõà ãóðòàðà áèëìÿ-
éÿúÿê. Áóðàäà áàøãà áèð àìèë äÿ
ìþâúóääóð.
Áèç Ù.×àðóêéàíûí ñèéàñè êèìëèéèíè
íÿçÿðäÿ òóòóðóã. Áó àäàì åðìÿíè îëèãàðõûäûð âÿ áèçíåñè Ðóñèéàéà áàüëûäûð.
×îõäàíäûð êè, Ù.×àðóêéàíûí Êðåìëèí
ýþñòÿðèøëÿðèíè éåðèíÿ éåòèðäèéèíäÿí äàíûøûëûð. Äåéèëÿíëÿðÿ ýþðÿ, Ñ.Ñàðêèñéàí
Ðóñèéàéà éàõûí îëàí ñèéàñÿò÷è èëÿ ýþðöøÿðÿê Ìîñêâàíûí ìöìêöí ãÿçÿáèíäÿí ñûüîðòàëàíìàüà ÷àëûøûð. Þëêÿäÿ,
ùÿãèãÿòÿí äÿ, ãåéðè-ìöÿééÿí áèð âÿçèééÿò éàðàíûá.
Áó áàðÿäÿ ïàðëàìåíòèí ñïèêåðè Ãàëóñò Ñààêéàí äà õÿáÿðäàðëûã åäèð. Î,
æóðíàëèñòëÿðÿ áèëäèðèá: “Ùå÷ êÿñ áèëìèð
êè, ùàíñû áëîêëàð éàðàíàúàã, Åðìÿíèñòàíäà ñèòóàñèéà íåúÿ äÿéèøÿúÿê,
äöíéàäà ùàíñû äÿéèøèêëèêëÿð îëàúàã” (áàõ: Айказн Гагриян. Неожиданное решение / Ëðàýèð.àì, 8 íîéàáð 2014).
Áåëÿ ÷ûõûð êè, Åðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòè íÿ äàõèëäÿ, íÿ äÿ õàðèúäÿ ïðîñåñëÿðèí ùàíñû èñòèãàìÿòäÿ ýåäÿúÿéèíè
ïðîãíîçëàøäûðà áèëìèð. Ãàðøûéà ÷ûõà
áèëÿúÿê ìàíåÿëÿðè ýþðìÿê èãòèäàðûíäà
äåéèë. Áèð ñþçëÿ, ðÿñìè Èðÿâàí òàì ãåéðè-ìöÿééÿíëèê è÷èíäÿäèð âÿ áóíäàí ÷ûõûø éîëóíó ùÿëÿëèê òàïà áèëìÿéèá. Áåëÿ
îëàí ùàëäà Ñ.Ñàðêèñéàíûí ñòðóêòóð èñëàùàòëàðûíäà ìÿãñÿäè ãàðàíëûã ãàëûð.
Ìÿëóì îëàí éàëíûç ïðåçèäåíòèí
Ù.×àðóêéàíëà ðàçûëûüà ýÿëìÿñèäèð.
Ñîí ìÿëóìàòëàðà ýþðÿ, åðìÿíè îëèãàðõ äþâëÿò áàø÷ûñû îëìàã èääèàñûíäàí ÿë ÷ÿêèá. Áóðàäà èíúÿ ìÿãàì
áóíäàí èáàðÿòäèð êè, Ñ.Ñàðêèñéàí
êîíñòèòóñèéàäà äÿéèøèêëèêëÿð åòìÿê èñòÿéèð. Ñÿíÿääÿ ïàðëàìåíò èäàðÿåòìÿñè ÿñàñ éåð òóòìàëûäûð. Åéíè çàìàíäà,
ÿñàñ ãàíóíäà òÿñáèò îëóíàúàã éåíè
ìàääÿéÿ ÿñàñÿí Ñ.Ñàðêèñéàíûí âàõòûíäàí ÿââÿë èñòåôàéà ýåòìÿñè ìÿñÿëÿñè ÷ÿòèíëÿøèð.
“Ö÷ëöê” äÿ áó àñïåêòäÿ þçöíöí
òÿêëèôëÿðèíè âåðèá. Åêñïåðòëÿð ùåñàá
åäèðëÿð êè, êîíñòèòóñèéàäà èñëàùàòëàðûí
àïàðûëìàñû ìöãàáèëèíäÿ Ñ.Ñàðêèñéàí
ùÿìèí òÿêëèôëÿðè ãÿáóë åäèá (áàõ: Наира Айрумян. Гагик Царукян отказался от президентских амбиций? /
Ëðàýèð.àì, 11 íîéàáð 2014).
Åðìÿíèñòàíûí ñèéàñè åëèòàñûíäà ìöøàùèäÿ åäèëÿí áó úöð îéóíëàðûí þëêÿíè
ùàðà àïàðàúàüû ìÿëóì äåéèë. Èíäèäÿí
áÿëëèäèð êè, èãòèäàðëà ìöõàëèôÿòèí Ðóñèéàéà éàõûí îëàí êÿñèìè àðàñûíäà ãàðøûëûãëû àíëàøìà ïðîñåñè ýåäèð. Ýþðöíöð, Êðåìë Óêðàéíàäà áàø âåðÿíëÿðäÿí ìöÿééÿí íÿòèúÿ ÷ûõàðìàüà ÷àëûøûð. Àíúàã ìÿñÿëÿíèí äèýÿð òÿðÿôè Åðìÿíèñòàíûí äàõèëè âÿçèééÿòè èëÿ áàüëûäûð. Åéíè çàìàíäà, Èðÿâàíà úèääè ìàëèééÿ äÿñòÿéè âåðÿí Ãÿðáèí áó ïðîñåñëÿðÿ ðåàêñèéàñû äà ìÿëóì äåéèë.
Ùàçûðäà Åðìÿíèñòàí ùÿð àí ñîñèàë
ïàðòëàéûøûí áàø âåðÿ áèëÿúÿéè áèð þëêÿíè õàòûðëàäûð. Ñèéàñè ãöââÿëÿðèí ýåäèøëÿðè âÿçèééÿòè éöíýöëëÿøäèðìèð. Ñ.Ñàðêèñéàí èãòèñàäè âÿ ñîñèàë áþùðàí ôîíóíäà ùàêèìèééÿòèíè ñàõëàìàüà ÷àëûøûðñà, ìöõàëèôÿòèí ñå÷äèéè ñòðàòåýèéà
éàðàíìûø âÿçèééÿòäÿí éàðàðëàíìàãäûð. Èíäè äþâëÿò áó èêè ïðîñåñèí ìÿíýÿíÿñèíäÿ ñûõûëûð.
Åêñïåðòëÿð ùàãëû îëàðàã áöòþâëöêäÿ
èäàðÿåòìÿ ñèñòåìèíèí áþùðàí êå÷èðäèéèíè âóðüóëàéûðëàð. Äîüðóäàí äà, èäàðÿåòìÿ ñèñòåìè êþêëö ñóðÿòäÿ éåíèëÿøìÿñÿ, éàðûì÷ûã èñëàùàòëàðëà þëêÿíè õèëàñ åòìÿê ìöìêöí îëìàéàúàã. Ãëîáàë ìèãéàñäà úÿðÿéàí åäÿí ýåîñèéàñè ïðîñåñëÿðèí ôîíóíäà ìöòÿõÿññèñëÿðèí “Åðìÿíèñòàí ùàðà ýåäèð?” ñóàëû éåðèíÿ äöøöð (áàõ: Куда идет Армения
/ Ëðàýèð.àì, 11 íîéàáð 2014). Ìàðàãëûäûð êè, áóíóí úàâàáûíû ðÿñìè Èðÿâàí
þçö äÿ áèëìèð.
Íåwòèìåñ.àç
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí-ÍÀÒÎ ìöíàñèáÿòëÿðè ìöàñèð ýåîñèéàñè ÷àüûðûøëàðà úàâàá âåðèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, áó ýöíëÿðäÿ ÍÀÒÎ Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí (ÏÀ) Íèäåðëàíäûí Ùààãà øÿùÿðèíäÿ 60-úû ïàéûç
ñåññèéàñû êå÷èðèëèá. Ñåññèéàäà Ìèëëè Ìÿúëèñèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èøòèðàê åäèá.
Àçÿðáàéúàíûí ãóðóìäàêû íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí öçâö Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû áèëäèðèá êè, òÿäáèðäÿ ïðåçèäåíòëÿðèí Ïàðèñ ýþðöøöíöí àðäûíúà Åðìÿíèñòàíûí èøüàë
îëóíìóø Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿ ùÿðáè
òÿëèì êå÷èðìÿñè ïèñëÿíèëèá. Ì.Èáðàùèìãûçû
ãåéä åäèá êè, ïëåíàð èúëàñû àïàðàí ÍÀÒÎíóí éåíè áàø êàòèáè Éåíñ Ñòîëòåíáåðã åðìÿíèëÿðèí éåðñèç èðàäëàðûíû úàâàáñûç áóðàõàðàã, òÿëèìëÿðëÿ áàüëû Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ñóàëëàðûíû úàâàáëàíäûðûá: “Î, òÿëèìëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíè ïèñëÿéÿðÿê, áóíó ãåéðè-ãàíóíè àäëàíäûðäû.
Áèëäèðäè êè, ìÿñÿëÿ ñöëù éîëó èëÿ íèçàìëàíìàëû, äàíûøûãëàðûí ýåäèøèíÿ ùþðìÿò
îëóíìàëûäûð âÿ ÍÀÒÎ ö÷öí ÿðàçè áöòþâëöéö, ñóâåðåíëèê ÿñàñ ïðèíñèïäèð”.
Ì.Èáðàùèìãûçû îíó äà áèëäèðèá êè,
ñåññèéàäà ùÿì Àçÿðáàéúàí, ùÿì äÿ Åðìÿíèñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðè òÿðÿôèíäÿí òÿêëèôëÿð èðÿëè ñöðöëöá: “Åðìÿíèëÿðèí
òÿêëèôè - õàëãëàðûí þç ìöãÿääÿðàòûíû òÿéèí åòìÿñè ìþâçóñó ùå÷ ìöçàêèðÿéÿ
áåëÿ áóðàõûëìàäû. Àçÿðáàéúàíûí òÿêëèôè èñÿ ãÿáóë åäèëÿðÿê “ÍÀÒÎ òÿðÿôäàøëàðûíà òÿìèíàò âÿ äÿñòÿê” àäëû ãÿòíàìÿéÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö âÿ ñóâåðåíëèéèíè äÿñòÿêëÿéÿí ìàääÿ ÿëàâÿ åäèëäè. Ãÿòíàìÿíèí ãÿáóëó
çàìàíû Åðìÿíèñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè úèääè-úÿùäëÿ ãàðûøûãëûã éàðàòìàã
èñòÿñÿ äÿ, ÍÀÒÎ ÏÀ-éà öçâ þëêÿëÿð
ñÿíÿäÿ ñÿñ âåðäè”.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàíëà ÍÀÒÎ
àðàñûíäà ôÿàë òÿðÿôäàøëûã ìþâúóääóð.
Õàòûðëàäàã êè, ñåíòéàáðûí 4-äÿ Óåëñäÿ
ÍÀÒÎ-íóí íþâáÿòè ñàììèòè êå÷èðèëèá.
Ñàììèòäÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ èøòèðàê åäèá. ÍÀÒÎ-íóí Çèðâÿ òîïëàíòûñûíûí ßôãàíûñòàí öçðÿ ýþðöøöíäÿ
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ ÷ûõûø åäèá. ×ûõûøûíäà Àçÿðáàéúàí èëÿ ÍÀÒÎ àðàñûíäà òÿðÿôäàøëûüûí 20 èëè ÿðçèíäÿ
þëêÿìèçèí Àëéàíñûí áèð ÷îõ ôÿàëèééÿò ñàùÿñèíÿ òþùôÿ âåðÿí åòèáàðëû òÿðÿôäàøà
÷åâðèëäèéèíè áèëäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíûí äèããÿòèíè Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí ïîçóëìàñûíà éþíÿëäèá: “Àçÿðáàéúàí ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèê âÿ ñàáèòëèêäÿ ìö-
ùöì ðîë îéíàéûð. Áóíóíëà áåëÿ, áó
ýöí ðåýèîíóìóçäàêû òÿùëöêÿñèçëèéÿ
ÿí áþéöê ùÿäÿ Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíèí
20 ôàèçèíè òÿøêèë åäÿí Äàüëûã Ãàðàáàü
âÿ éåääè ÿòðàô ðàéîíó èøüàë àëòûíäà
ñàõëàéàí Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèäèð. Åðìÿíèñòàí àçÿðáàéúàíëûëàðà
ãàðøû åòíèê òÿìèçëÿìÿ ñèéàñÿòè ùÿéàòà
êå÷èðèá âÿ áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ 1 ìèëéîíäàí àðòûã èíñàí ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøöá. ÁÌÒ
Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí 4 ãÿòíàìÿñè
Åðìÿíèñòàí ãîøóíëàðûíûí èøüàë åäèëìèø ÿðàçèëÿðäÿí äÿðùàë âÿ ãåéä-øÿðòñèç ÷ûõàðûëìàñûíû òÿëÿá åäèð. ßôñóñëàð
îëñóí êè, Åðìÿíèñòàí îíëàðà ìÿùÿë
ãîéìàìàãäà äàâàì åäèð âÿ ìöíàãèøÿ ùÿëë îëóíìàìûø ãàëûð. Ìöíàãèøÿ
áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû âÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö ÿñàñûíäà
ùÿëë åäèëìÿëèäèð”.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÍÀÒÎ-íóí áó
ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ìþâãåéèíè, ùÿì÷èíèí, ÿââÿëêè ñàììèòëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö âÿ ñóâåðåíëèéèíÿ âåðäèéè òàì äÿñòÿéè éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðàðàã áó äÿñòÿéèí áóíäàí ñîíðà äà äàâàì åäÿúÿéèíÿ èíàìûíû èôàäÿ åäèá: “Áèç
ãÿòèééÿòëÿ èíàíûðûã êè, ÍÀÒÎ-íóí áåéíÿëõàëã ùöãóãóí áó úöð ìöùöì ùèññÿñèíÿ ñàäèãëèéè áóíäàí ñîíðà äà äàâàì
åäÿúÿê. Áåëÿëèêëÿ, î, ÿäàëÿòè áÿðïà åòìÿéÿ âÿ áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ òàíûíìûø ñÿðùÿäëÿðè ýöú ùåñàáûíà äÿéèøìÿê
êèìè ñÿùâ äöøöíúÿäÿí éàéûíäûðìàüà
áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ éàðäûì åäèð”.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ÷ûõûøûíäà Àçÿðáàéúàíûí ßôãàíûñòàíà óçóíìöääÿòëè èíêèøàôûí òÿìèí åäèëìÿñè ö÷öí ùÿðòÿðÿôëè
òþùôÿ âåðäèéèíè âóðüóëàéàðàã äåéèá:
“Àçÿðáàéúàí áó ñàììèòèí áöòöí ö÷
ñàùÿñèíÿ òþùôÿ âåðÿí ÍÀÒÎ-íóí 5 òÿðÿôäàøûíäàí áèðèäèð. Àçÿðáàéúàíûí
ùÿðáè êîíòèíýåíòè ëàï èëêèí âàõòëàðäàí
ÈÑÀÔ ãöââÿëÿðèíäÿ õèäìÿò åäèð. Àçÿðáàéúàíûí ìöõòÿëèô àêàäåìèéàëàðûíäà
ßôãàíûñòàíûí ùöãóã-ìöùàôèçÿ âÿ ùþêóìÿò ðÿñìèëÿðè ö÷öí ýåíèø òÿëèì
ïðîãðàìëàðû ùÿéàòà êå÷èðèëèð. ßôãàíûñòàíûí Ìèëëè Îðäóñóíóí Ãÿééóìëóã
Ôîíäóíà 3 ìèëéîí àâðî êå÷èðèëèá, äèýÿð
1 ìèëéîí èñÿ èñòåùêàì ÿìÿëèééàòëàðûíà
ñÿðô îëóíóá. ÈÑÀÔ ãöââÿëÿðè ö÷öí
ìÿùâåòìÿ ýöúöíÿ ìàëèê îëìàéàí
ìàëëàðûí òðàíçèòèíèí 40 ôàèçè Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíäÿí òÿìèí åäèëèð. Áóíäàí
Áåéëÿãàí øÿùÿðèíèí è÷ìÿëè
ñó òÿúùèçàòû éàõøûëàøäûðûëûð
“Àçÿðñó”
À÷ûã
Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè
ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò
Ïðîãðàìûíà óéüóí
îëàðàã áþëýÿëÿðäÿ è÷ìÿëè ñó òÿúùèçàòû âÿ
êàíàëèçàñèéà ñèñòåìëÿðèíèí éåíèäÿí ãóðóëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ òÿäáèðëÿðè äàâàì åòäèðèð. Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè âÿ Àñèéà
Èíêèøàô Áàíêûíûí áèðýÿ ìàëèééÿëÿøäèðäèéè “Ñó òÿúùèçàòû âÿ êàíàëèçàñèéà èíâåñòèñèéà ïðîãðàìû” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Áåéëÿãàí øÿùÿðèíèí ñó òÿúùèçàòû âÿ êàíàëèçàñèéà ñèñòåìëÿðèíèí éåíèäÿí
ãóðóëìàñû ëàéèùÿñèíèí èúðàñû éåêóíëàøìàã öçðÿäèð.
“Áåéëÿãàí øÿùÿðèíèí ñó òÿúùèçàòû âÿ êàíàëèçàñèéà ñèñòåìëÿðèíèí éåíèäÿí ãóðóëìàñû ëàéèùÿñè” 2035-úè èëÿ ãÿäÿð ïåðñïåêòèâ èíêèøàôû íÿçÿðÿ àëûíìàãëà Áåéëÿãàí øÿùÿðèíäÿ 25 ìèí
íÿôÿðèí è÷ìÿëè ñó òÿúùèçàòû âÿ êàíàëèçàñèéà õèäìÿòëÿðèíäÿí
èñòèôàäÿñèíèí éàõøûëàøìàñûíà ùåñàáëàíûá. Áó ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ðàéîíóí Àøûãëû, Øÿôÿã âÿ ßëèíÿçÿðëè êÿíäëÿðèíèí 5200,
ùÿì÷èíèí, áó ÿðàçèäÿ ìÿñêóíëàøìûø 800-äÿí àðòûã ìÿúáóðè
êþ÷êöíöí è÷ìÿëè ñó ïðîáëåìè äÿ þç ùÿëëèíè òàïàúàã.
Òÿìÿëè 2012-úè èë îêòéàáðûí 28-äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø ëàéèùÿéÿ óéüóí îëàðàã Áåéëÿãàí øÿùÿðèíè âÿ ÿòðàô êÿíäëÿðè è÷ìÿëè ñó èëÿ òÿìèí åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ
ßëèíÿçÿðëè êÿíäè éàõûíëûüûíäà 5 ÿäÿä ñóáàðòåçèàí ãóéóñó ãàçûëûá âÿ áóðàäàí øÿùÿðÿ 8,6 êì óçóíëóüóíäà ìàýèñòðàë ñó
õÿòòè ÷ÿêèëèá. Ãóéó ÿðàçèñèíäÿ ùÿð áèðèíèí òóòóìó 500 êóáìåòð îëàí 2 ÿäÿä àíáàð, íàñîñ ñòàíñèéàñû òèêèëèá.
Öìóìè óçóíëóüó 91 êì îëàí øÿùÿðäàõèëè ñó øÿáÿêÿñèíèí
81 êì-ëèê ùèññÿñè ÷ÿêèëèá, 4791 öíâàí øÿáÿêÿéÿ ãîøóëóá. Àðòûã éåíè øÿáÿêÿ èëÿ èñòåùëàê÷ûëàðà è÷ìÿëè ñóéóí âåðèëìÿñèíÿ
áàøëàíûëûá.
È÷ìÿëè ñó âÿ êàíàëèçàñèéà õèäìÿòëÿðèíäÿí èñòèôàäÿíèí äÿãèã ó÷îòóíóí àïàðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ ñìàðò-êàðò òèïëè ñàéüàúëàðûí ãóðàøäûðûëìàñû äàâàì åòäèðèëèð âÿ èíäèéÿ ãÿäÿð 5200äÿí ÷îõ àáóíÿ÷èíèí 2 ìèíÿ éàõûíû ñàéüàúëà òÿìèí îëóíìóøäóð. Éàíüûí òÿùëöêÿñèçëèéèíè òÿìèí åòìÿê ö÷öí 321 éàíüûí
ùèäðàíòû ãóðàøäûðûëûá.
Ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Áåéëÿãàí øÿùÿðèíèí êàíàëèçàñèéà
ñèñòåìëÿðè äÿ éåíèäÿí ãóðóëóð. Èíäèéÿäÿê 89,9 êì óçóíëóüóíäà êàíàëèçàñèéà õÿòëÿðèíèí 83 êì-ëèê ùèññÿñè èíøà åäèëèá,
2 ìèíäÿí ÷îõ áàõûø ãóéóñó òèêèëèá.
Ëàéèùÿíèí íþâáÿòè ìÿðùÿëÿñèíäÿ ìÿùñóëäàðëûüû ñóòêàäà
10 ìèí êóáìåòð îëàí ÷èðêàá ñóòÿìèçëÿéèúè ãóðüó èíøà åäèëÿúÿêäèð. Áóíóíëà äà Áåéëÿãàí øÿùÿðèíäÿ éàðàíàúàã òóëëàíòû
ñóëàðû áó ãóðüóäà òÿìèçëÿíÿðÿê çÿðÿðñèçëÿøäèðèëÿúÿê.
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
ÍÀÒÎ ÏÀ-íûí ïàéûç ñåññèéàñûíäà Àçÿðáàéúàíûí
ÿðàçè áöòþâëöéö äÿñòÿêëÿíèá
ÿëàâÿ, ýÿëÿúÿêäÿ èøòèðàê åäÿúÿéèìèç
“Ãÿòèééÿòëè äÿñòÿê” ÿìÿëèééàòû ö÷öí
ìöùöì òðàíçèò èìêàíëàðû éàðàäàúàã
Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ äÿìèðéîëó õÿòòèíèí
÷ÿêèëìÿñè ýÿëÿí áèð íå÷ÿ àé ÿðçèíäÿ
áàøà ÷àòäûðûëìàëûäûð. Õÿçÿð ðåýèîíóíäà ÿí áþéöê Àçÿðáàéúàí Áåéíÿëõàëã
Äÿíèç Ëèìàíû èëÿ áèðýÿ áó äÿìèð éîëó
õÿòòè ùÿì áöòöí ðåýèîí, ùÿì ßôãàíûñòàí ö÷öí áþéöê òèúàðè âÿ èãòèñàäè èìêàíëàð à÷àúàã”.
Ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð êè, ÍÀÒÎ
Àçÿðáàéúàíûí ñûõ ÿìÿêäàøëûã åòäèéè áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäàí áèðèäèð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ ÍÀÒÎ àðàñûíäà ýåíèø ìÿçìóíëó ÿìÿêäàøëûüûí ÿñàñû
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí 4
ìàé 1994-úö èë òàðèõèíäÿ Ñöëù Íàìèíÿ
Òÿðÿôäàøëûã (ÑÍÒ) ×ÿð÷èâÿ Ñÿíÿäèíè èìçàëàìàñû èëÿ ãîéóëóá. Þëêÿìèç 2004-úö
èëäÿí ãóðóìóí “Ôÿðäè òÿðÿôäàøëûã” ïðîãðàìëàðûíà ãîøóëóá. Àçÿðáàéúàí 1999-úó
èëäÿ ÍÀÒÎ ÏÀ-éà ìöøàùèäÿ÷è, 2002-úè
èëäÿí èñÿ àññîñèàòèâ öçâ ãÿáóë åäèëèá.
Àçÿðáàéúàíûí ÍÀÒÎ èëÿ òÿðÿôäàøëûüû
îíóí Àâðîàòëàíòèê ñòðóêòóðëàðà èíòåãðàñèéà ìÿãñÿäèíÿ õèäìÿò åäèð. ÀçÿðáàéúàíÍÀÒÎ òÿðÿôäàøëûüûíäà ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿð
ñèéàñè äèàëîã, ñöëùö äÿñòÿêëÿìÿ ÿìÿëèééàòëàðûíäà èøòèðàê âÿ ÿñàñ ìÿãñÿäè ìöäàôèÿ ìÿñÿëÿëÿðèíÿ éþíÿëÿí ýåíèø ñïåêò-
ðëè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ ïðàêòèêè ÿìÿêäàøëûãäàí èáàðÿòäèð. Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí Àâðîàòëàíòèê Òÿðÿôäàøëûã Øóðàñûíûí
èøèíäÿ äÿ ôÿàë èøòèðàê åäèð. Àçÿðáàéúàíûí
Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Êîíñåïñèéàñû áÿéàí
åäèð êè, “ÍÀÒÎ äþâëÿòëÿðèíèí ãöââÿëÿðè èëÿ
ãàðøûëûãëû óçëàøàí ùÿðáè ÿìÿëèééàò ãöââÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû, áþùðàíëàðûí àðàäàí
ãàëäûðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ ìöâàôèã áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ìàíäàòû ÿñàñûíäà àïàðûëàí ñöëùìÿðàìëû úàâàá ÿìÿëèééàòëàðûíäà èøòèðàê åòìÿê” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð. Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû
Ãöââÿëÿðè ùÿéàòà êå÷èðìÿê ö÷öí öçÿðèíÿ
äàùà ÷îõ òÿðÿôäàøëûã ìÿãñÿäëÿðè ýþòöðöð
âÿ áóíëàð “ÍÀÒÎ-íóí ùÿðáè, òÿëèì âÿ òåõíèêè ñòàíäàðòëàðûíû òÿòáèã åòìÿê âàñèòÿñèëÿ ÍÀÒÎ ãîøóíëàðû èëÿ ùÿðáè óçëàøìàéà
íàèë îëóíìàñûíà” éþíÿëèð. Àçÿðáàéúàí
õàðèúäÿ ñöëùìÿðàìëû ìÿãñÿäëÿð ö÷öí
õöñóñè áþëìÿëÿð ùàçûðëàéûá. 2008-úè èëäÿ
áó áþëìÿëÿð åéíè âàõòäà ö÷ ñöëùìÿðàìëû
ÿìÿëèééàòà úÿëá åäèëèá: ÊÔÎÐ (Êîñîâî
Ãöââÿëÿðè), ÛÑÀÔ (Áåéíÿëõàëã Òÿùëöêÿñèçëèéÿ Éàðäûì Ãöââÿëÿðè) âÿ ×îõìèëëÿòëè
Ãöââÿëÿð (Èðàã).
Áöòþâëöêäÿ ýþòöðäöêäÿ, Àçÿðáàéúàí
ÍÀÒÎ èëÿ îðòàã ìàðàã êÿñá åäÿí ýåíèø
ñïåêòðëè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ ñèéàñè äèàëîã
àïàðûð. Ìöõòÿëèô ôîðìàòëàðäà âÿ ñÿâèééÿ-
Àçÿðáàéúàí êÿëàüàéû ñÿíÿòè ÓÍÅÑÚÎ-íóí Ãåéðè-Ìàääè
Ìÿäÿíè Èðñ öçðÿ Ðåïðåçåíòàòèâ Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëèá
ÓÍÅÑÚÎ-íóí Ãåéðè-Ìàääè
Ìÿäÿíè Èðñ öçðÿ Ùþêóìÿòëÿðàðàñû Êîìèòÿñèíèí íîéàáðûí 26äà êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà Àçÿðáàéúàí êÿëàüàéû ñÿíÿòè “Êÿëàüàéû
ñèìâîëèçìè âÿ ÿíÿíÿâè ñÿíÿòè”
àäû èëÿ ÓÍÅÑÚÎ-íóí ÃåéðèÌàääè Ìÿäÿíè Èðñ öçðÿ Ðåïðåçåíòàòèâ Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëèá.
Êÿëàüàéû ôàéëû Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ
ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí äÿñòÿéè èëÿ Ìÿäÿíèééÿò âÿ Òóðèçì Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí ùàçûðëàíûá.
Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ñÿéëÿðè âÿ ÷îõøàõÿëè
ôÿàëèééÿòè íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ ÓÍÅÑÚÎ àðàñûíäà éöêñÿê åòèìàäà ÿñàñëàíàí
ÿìÿêäàøëûã ãóðóëóá. Áó ÿìÿêäàøëûüûí âÿ
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìûíûí ãàéüûñûíûí íÿòèúÿñè îëàðàã ÓÍÅÑÚÎ-íóí ìöâàôèã ñèéàùûëàðûíäà éåð àëàí ìÿäÿíè èðñ íöìóíÿëÿðèíèí ãîðóíìàñû âÿ èíêèøàôû ö÷öí þëêÿìèçäÿ ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó, Ìÿäÿíèééÿò âÿ Òó-
ðèçì Íàçèðëèéè, þëêÿìèçèí ÓÍÅÑÚÎ éàíûíäà äàèìè íöìàéÿíäÿëèéè, ÓÍÅÑÚÎ öçðÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìèëëè Êîìèññèéàñûíûí áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðäèêëÿðè
÷îõøàõÿëè ôÿàëèééÿò íÿòèúÿñèíäÿ
Êîìèòÿ êÿëàüàéû ñÿíÿòèíèí Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð ñèñòåìèíäÿ âÿ àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèçäÿ ÿí ìöùöì ìÿäÿíèééÿò íöìóíÿñè îëäóüóíó áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ òÿñäèã åòìèø îëäó.
Àçÿðáàéúàíûí ìÿäÿíèééÿò ùÿéàòûíäà áàø
âåðÿí áó òàðèõè ùàäèñÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí ãîðóíìàñûíà,
þëêÿìèçèí ìÿäÿíèééÿòèíèí èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèéè éöêñÿê äèããÿò âÿ ãàéüûíûí íÿòèúÿñèäèð.
Õàòûðëàäàã êè, êÿëàüàéûäàí áàøãà Àçÿðáàéúàíûí ìóüàì èôà÷ûëûã ñÿíÿòè, àøûã ñÿíÿòè, Íîâðóç áàéðàìû, Àçÿðáàéúàí õàë÷àñû, òàð èôà÷ûëûã
ñÿíÿòè ÓÍÅÑÚÎ-íóí Ãåéðè-Ìàääè Ìÿäÿíè Èðñ
öçðÿ Ðåïðåçåíòàòèâ Ñèéàùûñûíà, ×þâêÿí-Ãàðàáàü àòöñòö îéóí ÿíÿíÿñè èñÿ ãóðóìóí òÿúèëè
ãîðóíìàüà åùòèéàúû îëàí Ãåéðè-Ìàääè Ìÿäÿíè Èðñ Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëèá.
Àçÿðáàéúàí Àâðîïà Ýÿíúëÿð Ôîðóìóíóí
Áàø Àññàìáëåéàñûíäà òÿìñèë îëóíóá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Ýÿíúëÿð Òÿøêèëàòëàðû Ìèëëè Øóðàñûíûí (ÀÐÝÒÌØ) ñÿäðè Øàùèí Ñåéèäçàäÿ âÿ áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð
öçðÿ êàòèáè Ëåéëà Èñðàôèëîâà Àâðîïà Ýÿíúëÿð Ôîðóìóíóí (ÀÝÔ)
Áàø Àññàìáëåéàñûíäà èøòèðàê
åäèáëÿð. Ãèòÿíèí ÿí áþéöê ýÿíúëÿð ïëàòôîðìàñûíûí Áàø Àññàìáëåéàñûíà Ôîðóìäà òÿìñèë îëóíàí
ãóðóìëàðûí 300-ÿ éàõûí íöìàéÿíäÿñè ãàòûëûá.
ÀÐÝÒÌØ-äàí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, Àññàìáëåéàäà ÀÝÔ-èí 2014-úö èë öçðÿ ôÿàëèééÿò
âÿ ìàëèééÿ ùåñàáàòëàðûíà áàõûëûá, òÿøêèëàòûí
ïðåçèäåíòè, âèòñå-ïðåçèäåíòè âÿ èäàðÿ ùåéÿòèíèí
òÿðêèáè ñå÷èëèá. Ñÿñâåðìÿ ÿñàñûíäà Ôèíëàíäèéà
Ýÿíúëÿð Ìèëëè Øóðàñûíûí ñÿäðè Éîùàííà Íèìàí
Ôîðóìóí éåíè ïðåçèäåíòè ñå÷èëèá.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
Ñîíðà ÀÝÔ-èí 2015-2016-úû èëëÿð
öçðÿ ôÿàëèééÿò âÿ ìàëèééÿ ïëàíëàðû
ãÿáóë îëóíóá.
Ãèòÿ þëêÿëÿðèíèí ýÿíúëÿð ìèëëè øóðàëàðûíû âÿ áåéíÿëõàëã ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðûíäàí èáàðÿò 99 ãóðóìó áèðëÿøäèðÿí Àâðîïà Ýÿíúëÿð Ôîðóìó 10
ìèëéîíà éàõûí ýÿíúèí ìàðàãëàðûíû
òÿìñèë åäèð. ÀÐÝÒÌØ 1997-úè èëäÿí
Ôîðóìóí òàìùöãóãëó öçâö âÿ Àçÿðáàéúàíû áó ãóðóìäà ðÿñìè îëàðàã òÿìñèë åòìÿê ùöãóãóíà ìàëèê éåýàíÿ òÿøêèëàòäûð.
ÀÝÔ-èí 2015-úè èë öçðÿ Áàø Àññàìáëåéàñûíûí Ôîðóìóí öçâö îëàí áåéíÿëõàëã ýÿíúëÿð
òÿøêèëàòëàðû âÿ 47 þëêÿíèí ýÿíúëÿð ìèëëè øóðàëàðûíûí 300-ÿ éàõûí íöìàéÿíäÿñèíèí èøòèðàêû èëÿ
ÀÐÝÒÌØ-íèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Àçÿðáàéúàíäà
êå÷èðèëìÿñè ïëàíëàøäûðûëûð.
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
ëÿðäÿ àïàðûëàí äèàëîã ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òÿðÿôäàøëûã, ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèê, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè, ÿìÿëèééàòëàðäà èøòèðàê, ßôãàíûñòàíà òþùôÿ, ìåéäàíà ýÿëÿí òÿùëöêÿñèçëèê
òÿùäèäëÿðè âÿ ñ. áó êèìè àêòóàë ìÿñÿëÿëÿð
ìöçàêèðÿ îëóíóð, åëÿúÿ äÿ, ïðàêòèêè
ÿìÿêäàøëûüûí âÿçèééÿòèíÿ ãèéìÿò âåðèëèð.
Ãàðøûëûãëû àíëàéûøà ÿñàñëàíàí, éöêñÿê
ñÿâèééÿëè ñèéàñè äèàëîã ïðàêòèêè ÿìÿêäàøëûã ñàùÿñèíäÿ òÿðÿããèíè òÿøâèã åäèð. Òÿãäèðÿëàéèã ùàëäûð êè, Àçÿðáàéúàíäà äÿôÿëÿðëÿ ñÿôÿðäÿ îëàí ÍÀÒÎ ðÿñìèëÿðè ÿìÿêäàøëûãäàí ðàçûëûãëàðûíû èôàäÿ åäèáëÿð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíäàêû
ðîëóíóí âÿ ìþâãåéèíèí ýöúëÿíìÿñè Àëéàíñûí þëêÿìèçÿ îëàí ìàðàüûíû äàèì àðòûðûð. Àçÿðáàéúàíûí éåðëÿøäèéè áþëýÿäÿ
äàùà ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàìàñûíû ÍÀÒÎ
ðÿùáÿðëèéè äÿ éàõøû áèëèð âÿ îíà ýþðÿ þëêÿìèçëÿ ÿìÿêäàøëûüà áþéöê þíÿì âåðèð.
Ãåéä åäÿê êè, ùÿì Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí, ùÿì äÿ ÍÀÒÎ ðÿùáÿðëèéèíèí ãàðøûëûãëû ìöíàñèáÿòëÿðÿ úèääè þíÿì âåðìÿñèíèí íÿòèúÿñèíäÿ ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçëÿ
áó ãóðóì àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð äàùà äà äÿðèíëÿøèá. Ìöíòÿçÿì îëàðàã Àçÿðáàéúàíûí
âÿ ÍÀÒÎ-íóí éöêñÿê ñÿâèééÿëè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí ýþðöøëÿðè êå÷èðèëèð âÿ
éåíè ÿìÿêäàøëûã èìêàíëàðû ìöçàêèðÿ
åäèëèð. Úàðè èë éàíâàðûí 15-äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áðöññåëÿ èøýöçàð ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÍÀÒÎ-íóí Áàø êàòèáè Àíäåðñ
Ôîã Ðàñìóññåí èëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ ÍÀÒÎ-Àçÿðáàéúàí ÿëàãÿëÿðèíèí óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè äåéÿí Áàø
êàòèá ßôãàíûñòàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ñöëùéàðàòìà ÿìÿëèééàòëàðû çàìàíû Àçÿðáàéúàíûí òðàíçèò, ìàëèééÿ éàðäûìû âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ýþñòÿðäèéè äÿñòÿéÿ ýþðÿ
ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá. Äþâëÿò áàø÷ûñû
Èëùàì ßëèéåâ äÿ þç íþâáÿñèíäÿ, ÍÀÒÎÀçÿðáàéúàí ÿëàãÿëÿðèíèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè äåéèá, Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åòìÿñèíèí þíÿìèíè
âóðüóëàéûá. ÍÀÒÎ èëÿ ÿëàãÿëÿðèí Àçÿðáàéúàíûí Àâðîàòëàíòèê ñòðóêòóðëàðà èíòåãðàñèéàñûíûí ìöùöì òÿðêèá ùèññÿñè îëäóüóíó äåéÿí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ÿìÿêäàøëûüûí ýÿëÿúÿêäÿ äÿ ýåíèøëÿíäèðèëÿúÿéèíÿ öìèäâàð îëäóüóíó âóðüóëàéûá. Úàðè èëèí àïðåë àéûíäà èñÿ ÍÀÒÎ-íóí Áàø
êàòèáèíèí éåíè òÿéèí îëóíìóø ìöàâèíè
Ñîðèí Äóêàðó þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëóá.
Áàêûéà ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÍÀÒÎ ðÿñ-
ìèñèíè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ãÿáóë
åäèá. Ýþðöøäÿ ÍÀÒÎ èëÿ Àçÿðáàéúàí
àðàñûíäà òÿðÿôäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí àðòûã
20 èëëèê òàðèõÿ ìàëèê îëäóüóíó âóðüóëàéàí ãîíàã áó ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíûí
þíÿìèíè ãåéä åäèá. Ñîðèí Äóêàðó áèëäèðèá êè, þëêÿìèçÿ ñÿôÿðèíèí ÿñàñ ìÿãñÿäè
ÍÀÒÎ-íóí “Ñöëù Íàìèíÿ Òÿðÿôäàøëûã”
Ïðîãðàìûíûí 20 èëëèê éóáèëåéèíäÿ âÿ åëÿúÿ äÿ “Ñöëù âÿ Òÿùëöêÿñèçëèê íàìèíÿ
åëì” ïðîãðàìû öçðÿ êå÷èðèëÿúÿê èíôîðìàñèéà ýöíëÿðèíäÿ èøòèðàê åòìÿêäèð. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ÍÀÒÎ-íóí Áðöññåëäÿêè
ìÿíçèë-ãÿðàðýàùûíäà êå÷èðäèéè óüóðëó
ýþðöøëÿðè, àïàðûëàí ìöçàêèðÿëÿðè ìÿìíóíëóãëà õàòûðëàäûá. ßìÿêäàøëûüûìûçûí
áþéöê òàðèõÿ ìàëèê îëäóüóíó âóðüóëàéàí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôäàøëûã ÿëàãÿëÿðèìèçèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ, õöñóñè
èëÿ åíåðæè âÿ ßôãàíûñòàí èëÿ áàüëû ÿìÿêäàøëûüûí áóíäàí ñîíðà äà äàâàì åòäèðèëÿúÿéèíÿ öìèäâàð îëäóüóíó áèëäèðèá. Éåðè ýÿëìèøêÿí, òÿðÿôëÿð àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí 200 èëëèéè èëÿ ÿëàãÿäàð ìöõòÿëèô
òÿäáèðëÿð êå÷èðèëèá. Ìÿñÿëÿí, ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâóí
ÿìðèíÿ ÿñàñÿí íîéàáðûí 3-äÿ Áàêûäà
ÍÀÒÎ-íóí Ìöòòÿôèã Òðàíñôîðìàñèéà Êîìàíäàíëûüûíûí åêñïåðò ãðóïó òÿðÿôèíäÿí
Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðäÿ “ÍÀÒÎ Ýöíëÿðè” òÿäáèðè êå÷èðèëèá. ÍÀÒÎ-íóí Ùÿðáè Òÿðÿôäàøëûã Èäàðÿñèíèí ðÿèñè, ýåíåðàë-ëåéòåíàíò Àëè ×åòèíêàéàíûí (Òöðêèéÿ) ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí Ùÿðáè Àêàäåìèéàñû, Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà Àçÿðáàéúàí Àëè Ùÿðáè Ìÿêòÿáè âÿ Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí Òÿëèì Òÿäðèñ
Ìÿðêÿçèíäÿ ùÿðáè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí ôÿàëèééÿòè èëÿ òàíûø îëóá âÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðûá. Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðäÿ “ÍÀÒÎ
Ýöíëÿðè” íîéàáðûí 7-äÿ áàøà ÷àòûá.
Àçÿðáàéúàí-ÍÀÒÎ ÿìÿêäàøëûüû òÿêúÿ ùÿðáè äåéèë, ùÿì äÿ ùóìàíèòàð õàðàêòåð äàøûéûð. Òÿðÿôëÿð àðàñûíäà èúòèìàè äèïëîìàòèéà ôÿàëèééÿòèíèí áèð èñòèãàìÿòè êèìè, 2007-úè èëèí éàíâàð àéûíäà ÃÙÒ êèìè
ãåéäèééàòäàí êå÷ÿí Àçÿðáàéúàíäà ÍÀÒÎ Áåéíÿëõàëã Ìÿêòÿáèíèí (ÍÈÑÀ) ôÿàëèééÿòèíè ãåéä åòìÿê îëàð.
Áåëÿëèêëÿ, ýþðöíäöéö êèìè, Àçÿðáàéúàí-ÍÀÒÎ ÿëàãÿëÿðè ÷îõøàõÿëè õàðàêòåð
äàøûìàãëà òÿðÿôëÿðèí ìàðàãëàðûíà úàâàá
âåðèð. Áó ÿëàãÿëÿð áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà
òÿùëöêÿñèçëèê ìöùèòèíèí òÿìèí îëóíìàñû
ñÿéëÿðèíÿ òþùôÿëÿð âåðìÿêäÿäèð.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
“Àçåðúåëë” àáóíÿ÷èëÿðèíèí
ñàéû 4,6 ìèëéîíó þòäö
Àçÿðáàéúàíûí ìîáèë ðàáèòÿ áàçàðûíûí
51 ôàèçèíÿ íÿçàðÿò åäÿí, øÿáÿêÿñè þëêÿ
ÿùàëèñèíèí 99,8 ôàèçèíè ÿùàòÿ åäÿí “Àçåðúåëë Òåëåêîì” ÌÌÚ àáóíÿ÷èëÿðèíèí ñàéû
4,6 ìèëéîíó þòöá. Øèðêÿòäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòäà ãåéä îëóíóð êè, ùàçûðäà 4,6 ìëí.
àáóíÿ÷è èëÿ “Àçåðúåëë” Àçÿðáàéúàí ìîáèë
ðàáèòÿ áàçàðûíûí ëèäåðèäèð. Ôÿàëèééÿòÿ áàøëàäûüû ýöíäÿí åòèáàðÿí øèðêÿò þç àáóíÿ÷èëÿðèíè éàëíûç ÿí êåéôèééÿòëè âÿ ÿí éàõøû ìÿùñóëëàðà ëàéèã áèëèá. “Àçåðúåëë”èí àáóíÿ÷èëÿðè äàèì òåëåêîììóíèêàñèéà äöíéàñûíûí íÿáçèíè
òóòóð, ÿí ñîí òåõíîëîýèéàëàðäàí õÿáÿðäàð
îëóðëàð. “Àçåðúåëë”èí ëèäåð îëìàñû îíóí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéè áöòöí ñàùÿëÿðäÿ äàèì òÿêìèëëÿøìÿéÿ, éåíèëÿíìÿéÿ âÿ þíäÿ ýåòìÿéÿ ñþâã åäèð. “Àçåðúåëë” áó ìöääÿò ÿðçèíäÿ
áèð ÷îõ éåíèëèêëÿðè Àçÿðáàéúàíà ýÿòèðäè. Øèðêÿò ôàêòóðàñûç õÿòò ñèñòåì, ìîáèë èíòåðíåò,
ìîáèë áàíê, ìîáèë íàâèãàñèéà, àâòîìîáèëëÿðèí èäàðÿ îëóíìàñû, ÁëàúêÁåððé ùÿëëÿðè, 4Ý,
“ÀÑÀÍ Èìçà”, úèùàçäàí-úèùàçà (Ì2Ì), áèð
íþãòÿäÿ ö÷ õèäìÿò êîíñåïñèéàñû (Àçåðúåëë
Åêñïðåñ îôèñëÿðè), ôàñèëÿñèç ÷àëûøàí òåëåôîí
ìÿðêÿçè, ùÿôòÿäÿ 7 ýöí ÷àëûøàí Þí Ìàñà
ìöøòÿðè õèäìÿòëÿðè, êîðïîðàòèâ àáóíÿ÷èëÿð
ö÷öí ìöøòÿðè õèäìÿòëÿðè, òÿúèëè îíëàéí ìöøòÿðè õèäìÿòëÿðè âÿ ñ. èííîâàñèéàëàðû òÿãäèì
åäÿí èëê ìîáèë îïåðàòîð îëóá. Áó ýöí 4,6
ìèëéîíëóã àáóíÿ÷è àèëÿñè îëàí “Àçåðúåëë” þç
ôàéäàëû òÿêëèôëÿðè âÿ éöêñÿê êåéôèééÿòè èëÿ
ìöøòÿðèëÿð ö÷öí ÿí ÿëâåðèøëè ñå÷èìäèð.
Ìÿùç “Àçåðúåëë”äÿ 3 ìèëéîíäàí àðòûã àáóíÿ÷è, éÿíè ìöøòÿðè áàçàñûíûí 70 ôàèçè ö÷öíúö äÿãèãÿäÿí ñîíðà ñûôûð òàðèôëÿ äàíûøûð áóíëàðûí áèð ìèëéîíó “Áþëýÿ” òàðèôèíèí, äèýÿð
èêè ìèëéîíó èñÿ ýÿíú ñåãìåíòëÿð ö÷öí òàðèôÈíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
ëÿðèí èñòèôàäÿ÷èëÿðèäèð.
“ÒåëèàÑîíåðà” àèëÿñèíèí áèð öçâö
êèìè øèðêÿò éàëíûç Àçÿðáàéúàí äåéèë, ùÿì÷èíèí, áöòöí ðåýèîíäà èëê
äÿôÿ îëàðàã 4Ý òåõíîëîýèéàñûíû
ìöøòÿðèëÿðèí êîììåðñèéà èñòèôàäÿñèíÿ òÿãäèì åäèá. Þòÿí èëèí ñîíóíà ìþâúóä îëàí 5 ìèíÿ éàõûí áàçà ñòàíñèéàñûíäàí 261-è ìÿùç Áàêû âÿ Àáøåðîí éàðûìàäàñûíû ÿùàòÿ åäÿí ËÒÅ (4Ý) øÿáÿêÿñèíÿ
õèäìÿò åäèð. Äöíéàäà ìîáèë èíòåðíåòèí ñöðÿòèíè ÿí äÿãèã þë÷ÿí ñèñòåì - “Îîêëà Íåò
Ûíäåõ” ýþñòÿðèúèñèíÿ ÿñàñÿí “Àçåðúåëë”èí
òÿãäèì åòäèéè Ìîáèë Èíòåðíåò Àçÿðáàéúàíûí
ìîáèë îïåðàòîðëàðû àðàñûíäà ÿí ñöðÿòëèñèäèð.
Áåëÿ êè, ñèñòåì þë÷ìÿëÿðèíÿ ÿñàñÿí “Àçåðúåëë” ùàçûðäà ñàíèéÿäÿ 6,12 ÌÁ ñöðÿòëè Èíòåðíåòè òÿãäèì åäèð. “Àçåðúåëë” óçóí ìöääÿòäèð êè, ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí ÿí áþéöê
âåðýè þäÿéèúèñè âÿ ñÿðìàéÿäàðû êèìè äÿ òàíûíûð. Øèðêÿòèí áó èëëÿð ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí òåëåêîììóíèêàñèéà ñåêòîðóíà éàòûðäûüû ñÿðìàéÿíèí öìóìè ìÿáëÿüè 1 ìèëéàðä
ÀÁØ äîëëàðûíäàí àðòûãäûð. Øèðêÿòèí äþâëÿò
áöäúÿñèíÿ þäÿäèéè âåðýèëÿð èñÿ 1 ìèëéàðä
ÀÁØ äîëëàðûíäàí àðòûã ìÿáëÿüè òÿøêèë åäèð.
“Àçåðúåëë” þòÿí 18 èëÿ éàõûí ìöääÿò ÿðçèíäÿ òåëåêîììóíèêàñèéà áàçàðûíäàí êÿíàðäàêû ôÿàëèééÿòè èëÿ äÿ þíäÿ îëóá. Êîðïîðàòèâ Ñîñèàë Ìÿñóëèééÿò àíëàéûøûíû Àçÿðáàéúàíäà òàíûòäûðàí øèðêÿò èíäèéÿ ãÿäÿð
òÿùñèë, ñÿùèééÿ, èäìàí, ìÿäÿíèééÿò, ýÿíúëÿð âÿ óøàãëàðûí èíêèøàôû ñàùÿñèíäÿêè ñîñèàë ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ 18 ìëí.
ÀÁØ äîëëàðûíäàí àðòûã âÿñàèò ñÿðô åäèá. Ìÿëóìàòäà ñîíäà ãåéä îëóíóð êè, ñöðÿòëÿ äÿéèøÿí áó ìöùèòäÿ “Àçåðúåëë” äàèì ìöøòÿðèëÿðèí åùòèéàúëàðûíû àíëàìàüà ÷àëûøûð. ×åâèêëèéè âÿ éåíèëèê÷èëèéè ÿñàñ òóòàðàã, “Àçåðúåëë”
àáóíÿ÷èëÿðÿ ùÿì êåéôèééÿòëè, ùÿì äÿ ñÿðôÿëè ìÿùñóëëàð âÿ õèäìÿòëÿð òÿêëèô åäèð âÿ áó
èñòèãàìÿòäÿ þç ôÿàëèééÿòèíè äàâàì åòäèðèð.
Ñÿëèì ËÎÜÌÀÍÎÜËÓ
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

27-11-2014