Menkul kıymetler






Kişilerin yatırım amacı ile edindikleri ortaklık
ve alacak hakkı sağlayan ve çıkarılması için
sermaye piyasası kurulundan izin alınan
kıymetli evraklara menkul kıymet denir. Menkul
kıymetlerin özellikleri,
Yatırım amacı ile alınır
Belirli şekil şartlarını taşıması gerekir.
Sahibine ortaklık ve alacak hakkı sağlar
Nama ve hamiline düzenlenmiş olabilir.
Menkul kıymetlerin üzerinde nominal değerleri
ve piyasa değerleri vardır.
bilgisayar
Hisse Senedi
Sermaye şirketlerinin ortaklarına sermaye
paylarını belgelendirmek amacı ile verdikleri
kıymetli evraklara hisse senedi denir.
Hisse senedi çıkarma yetkisi olan kurum ve
kuruluşlar
 Anonim şirketler
 Sermayesi paylara bölünmüş komandit
şirketler
 Özel kanunla kurulmuş kurumlar
Hisse senedi türleri





Hamiline ve nama yazılı hisse senetleri
Adi ve imtiyazlı hisse senetleri
Primli ve primsiz hisse senetleri
Bedelli ve bedelsiz hisse senetleri
Kurucu ve intifa hisse senetleri
Hamiline ve nama yazılı hisse
senetleri
Kıymetli evrak üzerinde sahibinin ismi belirtiliyorsa
nama yazılı, ismi belirtilmeden elinde bulunduran
kişiye alacak hakkı tanıyorsa hamiline yazılı hisse
senedidir. Kıymetli evrak üzerindeki alacak hakkının
başkasına devredilmesine ciro denir. İki şekilde olur
 Tam ciro: devir edilen kişinin ad ve soyadı yazılarak
“ödeyiniz” yazılır devreden kişi tarafından imzalanır
 Beyaz ciro: isim belirtilmeden ödeyiniz yazılır ve
devreden kişi tarafından imzalanır
Adi ve imtiyazlı hisse senetleri

Sahiplerine eşit haklar tanıyan hisse
senetlerine adi hisse senetleri, sahibine
sözleşme ile özel haklar tanıyan hisse
senetlerine imtiyazlı hisse senetleri
denir
Primli ve primsiz hisse senetleri

Senedin üzerinde yazılı olan değere
nominal değer denir. Nominal değer
üzerinden çıkarılıyorsa primsiz,
üzerinde yazılı değerden daha yüksek
bir bedel ile çıkarılıyorsa primli hisse
senedi denir.
Bedelli ve bedelsiz hisse
senetleri

Kuruluş yada sermaye artırımı
esnasında çıkarılan senetlere bedelli,
işletmenin bazı varlıklarındaki değer
artışlarının sermayeye eklenmesi ile
çıkarılan hisse senetlerine bedelsiz
hisse senetleri denir.
Kurucu ve intifa hisse senetleri

Kuruluşta emeği geçenler için çıkarılan
ortaklık ve şirket yönetimine katılma
hakkı vermeyen senetler kurucu hisse
senetleri, bazı kişiler için alacak yada
hizmetleri karşılığı çıkarılan ve ortaklık
hakkı sağlamayan hisse senetleri ise
intifa hisse senetleridir.
Hisse senedinin getirileri ve
Sorumlulukları







Temettü (kar payı) hakkı
Rüçhan hakkı
Yönetime katılma ve oy hakkı
Bilgi alma hakkı
Sır saklama sorumluluğu
Taahhütleri yerine getirme sorumluluğu
Sözleşme şartlarına uyma sorumluluğu
Kar payı hakkı

İşletme kar ettiği zaman hisse senedi
sahibi olan ortak bu kardan hissesi
oranında pay almak hakkına sahiptir
Rüçhan hakkı


İşletmenin bedelli sermaye artırımına
gitmesi halinde mevcut ortakların
artırımdan öncelikle pay alma hakkına
rüçhan hakkı denir
Yönetime katılma ve oy hakkı
işletmelerde oy hakkı hisse ile orantılı
olduğu için hissesi fazla olan daha fazla
oy hakkına sahiptir.
Bilgi alma hakkı




Pay sahipleri her zaman şirket sırları
dışındaki bilgileri alma hakkına sahiptir.
Pay sahipleri hem ortaklıkları devam ederken
hem de ortaklıktan ayrıldıktan sonra şirket
sırlarını saklamak zorundadırlar.
Pay sahipleri taahhüt ettikleri tutarı
zamanında ödemek zorundadırlar
Pay sahipleri sözleşmede belirtilen şartlara
uymak ve sorumlulukları yerine getirmek
zorundadırlar
Hisse senedinde fiyat ve değer








Hisse senedinin üzerinde yazılı olan değere nominal değer denir.
Hisse senedinin satışa sunulduğu fiyata ihraç fiyatı denir
Hisse senedinin arz ve talep piyasasında işlem gördüğü fiyata piyasa
fiyatı denir
Borsada işlem gören hisse senetlerinin bu piyasadaki arz ve talep
durumuna göre oluşan fiyata borsa fiyatı denir
İşletmenin öz sermaye toplamının hisse senedi sayısına bölünmesiyle
bulunan tutara defter Değeri denir
Şirketin dağılması halinde tüm varlıklardan borçlar düşüldükten sonra
kalan tutarın hisse sayısına bölünmesiyle bulunan değere tasfiye
değeri denir.
işletmenin çalışır halde devri durumunda sağlayacağı gelir
hesaplanarak bulunan değere işleyen teşebbüs değeri denir.
Yatırımcının tüm koşulları dikkate alarak hisse senedi için belirlediği
değere gerçek değer denir.
TTK göre hisse senedi üzerinde bulunması
gereken zorunlu şartlar





Şirket unvanı ve yetkili imzalar
Esas sermaye miktarı
Şirketin tescil tarihi
Senet türü
Senedin nominal değeri
TTK göre hisse senedi üzerinde
bulunması zorunlu olmayan şartlar





Senet çıkış tarihi
Şirket sözleşmesinin önemli maddeleri
Pay adedi
Kuruluşu onaylayan mahkeme kararının
tarih ve numarası
Senetlerin seri ve sıra numarası
Hisse senedi piyasası
Belli kurallara göre ve bir düzen içinde menkul
kıymet alım satımının yapıldığı organize edilmiş
piyasalara borsa denir
Borsanın özellikleri
 Ekonomiye kaynak yaratır
 Sermayeyi tabana yayar
 Likidite sağlar
 Ekonominin göstergesidir
 Tasarrufların değerlendirilmesin sağlar
 Güven sağlar
 Bilgilere kolay ulaşmayı sağlar

Birincil ve ikincil piyasalar


Birincil piyasalarda şirketler ile tasarruf
sahipleri doğrudan karşı karşıya gelir ve
alım satım yaparlar.
İkincil piyasalar ise birincil piyasalardan
alınan menkul kıymetlerin el
değiştirmesi ile oluşan piyasalardır
İkincil piyasa işlemleri





Ulusal Pazar İMKB’nin temel pazarı olup istikrarlı şirketlerin
işlem gördüğü pazardır.
İkincil ulusal Pazar gelişmekte ve büyümekte olan küçük ve
orta ölçekli işletmelerin hisse senetlerinin işlem gördüğü
pazarlardır.
Yeni ekonomi pazarı Bilişim elektronik, telekomünikasyon,
bilgisayar, internet vb şirketlerin hisse senetlerinin işlem
gördüğü pazarlardır.
Gözaltı pazarı bilgilendirme görevlerini yerine getirmeyen
düzenlemelere uyum sağlamayan şirketlerin hisse senetlerinin
işlem gördüğü pazarlardır.
Fon pazarı yatırım fonlarının işlem gördüğü pazarlardır.
Değerlendirme


Konumuzla ilgili herhangi bir banka
şubesine giderek hisse senedi ile ilgili
bilgileri araştırınız
Bu konularla ilgili doğru yanlış, çoktan
seçmeli, boşluk doldurma şeklinde 5 er
tane soru hazırlayarak cevaplayınız.
Download

Menkul kıymetler