ORMER
PERSPEKTİF
SERİLERİ
ORMER PERSPEKTİF SERİLERİ Ağustos 2014 NO: 5
AĞUSTOS 2014, NO: 5
ORMER
SAMEC
Çözüm Sürecİ ve Yasal Düzenleme
Ne vaat edİldİ, neredeyİz,
ne hedeflenİyor?
Berkan Öğür
Lisans derecesini
2012 yılında
Sakarya Üniversitesi
Sosyoloji bölümünde
tamamladıktan sonra
ertesi yıl Sakarya
Üniversitesi Sosyoloji
Anabilim dalında
yüksek lisans eğitimine
başladı. Aynı yıl Sakarya
Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsü’nde
araştırma görevlisi
olarak çalışmaya
başlayan Berkan Öğür,
şu anda Sakarya
Üniversitesi Ortadoğu
Çalışmaları Merkezi’nde
Ortadoğu’da Kürt
Sorunu, Eleştirel
Jeopolitik ve Kürdistan
Coğrafyasının Jeopolitiği
üzerine çalışmaktadır.
Giriş
reç açısından önemli görülmekteydi.
Hükümetin yasal adım atmadığını
Bu bağlamda yasanın tam olarak ne-
gerekçe göstererek PKK’nın geri
yi hedeflediği, sürecin hangi aşama-
çekilmeyi durdurduğunu ilan ettiği
da seyredeceği gibi sorular yazının
9 Eylül 2013 tarihinden bu yana hü-
merkezini oluşturacaktır.
kümetten beklenen yasal düzenleme
geçtiğimiz ay meclisten geçerek
yasalaştı. “Bayrak indirme olayı”
ile gündemin ilk sırasına yerleşen
Lice’de yaşananların ardından gündeme gelen ve kamuoyunun ilk kez
Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay’ın
ağzından duyduğu yasal düzenleme “Terörün Sona Erdirilmesi ve
2013 Newroz’undan 2014
Newroz’una
Hiç kuşkusuz 2013’teki Newroz kutlaması öncekilerden çok farklıydı.
Farkı sadece öncekilerin aksine baskısız, çatışmasız gerçekleşmesi değil
Newroz’a katılanlara Öcalan’ın mektubunun okunmasıydı. Öcalan mek-
Toplumsal Bütünleşmenin Güçlen-
tupta artık Kürt sorununda önemli
dirilmesine Dair Kanun” adıyla 10
bir aşamaya gelindiğini duyuruyor,
Temmuz’da TBMM’de kabul edildi.
sorunun çözümü için gerekli olan
Söz konusu yasa 2013 Newroz’un-
adımların ne olduğunu açıklıyordu.
dan bu yana dile getirilmekte ve sü-
Buna göre ilk olarak dağdaki PKK
Çözüm Sürecİ ve Yasal Düzenleme Ne vaat edİldİ, neredeyİz, ne hedeflenİyor?
kadroları geri çekilmeye başlayacak
PKK’lıların silah bırakmasının ardın-
ardındansa hükümet sosyal, kültürel
dan haklarında cezai işlem yapılma-
ve kimlikle ilgili iyileştirmeler yapa-
sının önüne geçen bir düzenleme ol-
caktı. Hükümetin süreci hukuki bir
malıydı.
zemine oturtan yasal düzenleme yap-
Bu bağlamda PKK’nın ateşkes ilan
ması ile birlikte de çözüm sürecinde
önemli bir viraj dönüşmüş olacaktı.
1
Çekilmenin
başlamasından
bu yana Kürt
hareketinin iki
temel talebi öne
çıkmıştır. Bunlardan
birincisi devletin
bölgede karakol/
kalekol inşaatlarını
durdurması
ikincisiyse
hükümetin yasal
düzenleme
yapmasıydı.
2 2
ederek çekilmeye başlamasıyla birlikte Kürt hareketinin gözü yasal
Mektubun okunmasının hemen ar-
düzenleme yapacağı beklentisi için-
dından PKK, Öcalan’ın çağrısına
de oldukları hükümete dönmüştür.
uyacaklarını belirterek ateşkesi kabul
Ancak Erdoğan, PKK’lıların yalnızca
ettiğini ve çekilmenin 8 Mayısta baş-
yüzde 15’inin çekildiğini, yasal dü-
layacağını duyurdu.2 Ancak mektupta
zenlemenin ancak çekilmenin ta-
yer almamasına rağmen, çekilmenin
mamlanmasıyla ve silah bırakmayla
silahlı mı yoksa silahsız mı gerçekle-
gündemlerine geleceğini, şu aşamada
şeceği şeklindeki tartışma gündemi
yasal düzenleme yapmanın mümkün
bir hayli meşgul etti. PKK’yı da kapsa-
olmadığını ifade etmiştir.4
yan çatı örgütü KCK, silah bırakma-
Bu süreden itibaren gerek (heyetle-
nın mümkün olmadığını duyurarak
rinin İmralı ziyaretlerinin ardından)
silahlarıyla geri çekilen PKK’lıların
BDP’den gerekse Kürt hareketinin si-
sorun yaşamaması için hükümetin
yasi kanadından birçok kez hükümeti
yasal adım atması gerektiğini açık-
demokratikleşme adımlarını atması
ladı. Hükümetin “silahları bırakın”
ve yasal düzenleme yapması gerektiği
açıklamasına rağmen örgüt “silahları
şeklinde açıklamalar gelmiştir. Bu pa-
bırakıp çekilmenin gündemlerinde
ralelde hem Öcalan hem de PKK’nın
olmadığını” açıkladı. Silah bırakma-
dağ kadrosundaki liderler farklı ta-
nın ise ancak Öcalan’ın özgür kaldığı
rihlerde hükümete bu düzenlemeleri
bir süreçte, koruculuğun kaldırıldı-
yapmaları yönünde çağrıda bulunmuş
3
ğı taktirde gerçekleşeceğini belirtti.
aksi taktirde ateşkesin son bulacağı ya
Örgüt, Karayılan’ın duyurduğu gibi 8
da Öcalan’ın görüşmelerden çekile-
Mayıs’ta çekilmeyi başlattı.
ceği şeklinde açıklamaları olmuştur.
Çekilmenin başlamasından bu yana
Bu süre içerisinde hükümetten Kürt
Kürt hareketinin iki temel talebi öne
çıkmıştır. Bunlardan birincisi devletin
bölgede karakol/kalekol inşaatlarını
hareketinin beklentilerini karşılayan
bir adım gelmezken dikkat çeken tek
değişiklik Öcalan’ın tutukluluk koşul-
durdurması ikincisiyse hükümetin
larının kısmen düzeltilmesi olmuştur.
yasal düzenleme yapmasıydı. Bu ya-
Aynı süre içerisinde çözüm süreci-
sal düzenleme, Kürt hareketine göre
ne ilişkin Kürt hareketine yönelik
sosyal, kültürel, kimliğe ilişkin dü-
hükümetten de benzer tepkiler gel-
zenlemeleri içerdiği gibi dağdan inen
miştir. Başta Erdoğan olmak üzere,
ORMER PERSPEKTİF SERİLERİ Ağustos 2014 NO: 5
farklı tarihlerde hükümet sözcüleri
mokrasi paketi” olmuştur. Alevilerden
de PKK’nın tam olarak çekilmediği-
Rumenlere, azınlıklardan seçimlere,
ni, çekilmenin tamamlanmasını bek-
yürüyüş haklarına kadar birçok dü-
lediklerini ifade etmişlerdir. Bu süre
zenlemeyi kapsayan üçüncü demok-
içerisinde Kürt hareketi adına “yasa
ratikleşme paketinden Kürt sorununa
düzenleme”, hükümet adına ise “çekil-
ilişkin sadece ismi Türkçeleştirilen
menin tamamlanması” ve silah bırak-
yerleşim yerlerine eski isimlerini ver-
ma neredeyse kırmızı çizgi haline gel-
me hakkı, Kürtçenin uzun zaman-
mişti. Bu tartışma her ne kadar kimi
dır yasaklı olmasından ötürü artık
zaman yüksek gerilimli devam etse de
Kürt alfabesinin simgesi haline gelen
her iki taraf da ateşkesi sona erdire-
“q,w,x” harflerinin kullanılmasının
cek adımı atmamış, iplerin kopması-
serbest bırakılması ve özel okullarda
na müsaade etmemiştir. Otuz yıldan
Kürtçeyi de içeren farklı dil ve lehçe-
fazla süredir çatışmaların, ölümlerin,
lerin kullanılmasına imkan verilmesi
sıkıyönetimin eksik olmadığı bölgede
kararları çıkmıştır.7 Paketin beklenen-
çatışma ortamının oluşmaması gerili-
den geç gelmesi, açıklanana kadar ne
me rağmen ateşkesin sürmesi önemli
tür adımların atılacağı yönünde her-
bir ilerleme olarak kaydedilmiştir.
hangi bir açıklamanın yapılmaması
Ateşkes ortamının yarattığı tüm iyim-
ve hükümet kanadının beklentileri
serliğe rağmen çözüm sürecinde her
arttıran demeçlerinin ardından, de-
iki taraf da geri atmayınca PKK, ilk
mokrasi paketine yönelik büyük bir
olarak Öcalan’ın daha önce ifade et-
beklenti içine girilmişti. Ancak açık-
tiği 8 komisyonun kurulması için 1
lanan paket Kürt hareketini tatmin
Eylüle kadar süre verdiğini açıkladı.
etmemiştir.
Ardındansa komisyonların kurulma-
Paket beklentilerin uzağında kalınca
dığını, PKK’nın gerekli tüm adımları
Kürt hareketinin talepleri, sürecin
atmasına rağmen hükümetin gerek-
başladığı 2013 Newrozu sonrasındaki
li düzenlemeleri yapmadığını ifade
taleplerle aynı kalmıştır. Bu taleplerin
ederek 9 Eylül 2013 tarihinde geri çe-
en başında her zaman yasal zemin
6
kilmeyi durdurduğunu açıklamıştır.
ve demokratikleşme bulunmaktaydı.
Geri çekilmenin durmasının ardın-
KCK-PKK’nın önemli temsilcilerin-
dan gerek Kürt hareketinden gerekse
den gelen yasal adım atılması yönün-
de hükümet sözcülerinden gelen açık-
deki çağrı/talep en son Öcalan tara-
5
lamalar, sürecin sona ermediği sadece
tıkandığı şeklinde özetlenebilir.
Çekilmenin
durmasının ardından
çok uzun bir süre,
çözüm sürecine
ilişkin neredeyse
tek gelişme
hükümetin 30 Eylül
2013’te açıkladığı
“üçüncü demokrasi
paketi” olmuştur.
fından dile getirilmiş, ancak hemen
ertesi gününde Erdoğan tarafından
Çekilmenin durmasının ardından çok
“çok ciddi bir yanlış” olarak nite-
uzun bir süre, çözüm sürecine ilişkin
lenmişti.8 Erdoğan’ın açıklaması ile
neredeyse tek gelişme hükümetin 30
birlikte hem Kürt siyasi hareketinin
Eylül 2013’te açıkladığı “üçüncü de-
hem de Kandil’in ve hatta hükümetin
3
Çözüm Sürecİ ve Yasal Düzenleme Ne vaat edİldİ, neredeyİz, ne hedeflenİyor?
2013 Newrozundan
bu yana -üçüncü
demokratikleşme
paketini bir kenara
koyarsak- sürece
ilişkin herhangi bir
adım atılmadığı
şeklinde bir
manzara karşımıza
çıkmaktadır. Bu
manzarayı bozansa
2014 Haziran’ında
gerçekleşen iki
gelişme olmuştur.
onayladığı 2013 Newroz mektubunda
protesto eden gösteriler yaşanmıştır.
geçen (gerillanın geri çekilmesinin
Yol açılmasına rağmen gösteriler son
ardından) hükümetin yasal adımlar
bulmamış, neredeyse Kürt hareketi-
atacağı beklentisi bir buçuk yılın ar-
nin merkezi olarak sayabileceğimiz
dından son bulmuş oldu.
2013 Newrozundan bu yana -üçüncü
demokratikleşme paketini bir kenara
koyarsak- sürece ilişkin herhangi bir
adım atılmadığı şeklinde bir manzara
karşımıza çıkmaktadır. Bu manzarayı
bozansa 2014 Haziran’ında gerçekleşen iki gelişme olmuştur. Bunlardan
biri, çocuklarının PKK tarafından
kaçırıldığı
iddiasıyla
Diyarbakır
Büyükşehir Belediyesi önünde uzun
süre eylem yapan aileler olmuştur.
Ailelerin eyleminin AKP grup toplantısına taşınmasıyla birlikte de söz
konusu eylem ülke gündemini hatırı
lara dönüşmüştür. Olaylar belki de
“Lice Olayları” şeklinde literatürde
kendine yer bulacakken bir göstericinin yüksek güvenlikli bir askeri alana girerek Türk bayrağını indirmesi
sonucu, “bayrak indirme olayı” şeklinde anılmaya başlamıştır. Olayların
ardından önce Diyarbakır’da çözüm
sürecine ilişkin hükümet üyelerinin,
Kürt siyasi temsilcilerinin, gazetecilerin ve sivil toplum üyelerinin katıldığı
bir çalıştay düzenlenmiş ardındansa
hükümet yasal adım atma yönünde
harekete geçmiştir.
sayılır bir süre meşgul etmiş, gözle-
Yasa neyi hedefliyor?
rin tekrar uzun süredir ilerlemenin
Yaşanan tüm bu sürecin son adımı ise
olmadığı çözüm sürecine dönmesine neden olmuştur. Dağa kaçırılan
çocukların ailelerinin eylemleri sırasında, Kürt siyasi temsilcilerin ailelerle görüşmesine, çocuklarının geri
getirileceği sözü verilmesine rağmen
ailelerin
eylemlerinin,
Diyarbakır
Büyükşehir Belediyesi önünde olmasa bile, devam ettiği bilinmektedir.
2014 Haziranında yaşanan bir diğer
meclisten geçen yasa olmuş ve böylelikle Kürt hareketinin uzun zamandır
beklediği ve zaman içerisinde olmazsa olmaza dönüştüğü “hukuki zemin”
beklentisi gerçekleşmiş oldu. Yasa
AKP, BDP/HDP ve kimi maddelere
şeklen, muğlak olduğu ve bu sebepten
“hükümete keyfi davranabilme dayanağı verdiği” gerekçesiyle eleştirilerde bulunmasına rağmen CHP’nin de
önemli olay ise PKK’nın Diyarbakır-
desteğiyle çıkmış MHP ise beklenildi-
Bingöl karayolunu, yolun ortasına
ği üzere yasaya tümüyle karşı çıkmış-
hendek kazarak, trafiğe kapatması
tır.
olmuştur. Bir haftayı aşkın bir süre
6 maddeden oluşan yasanın iki mad-
trafiğe kapalı kalan yol, güvenlik
4 4
Diyarbakır/Lice’de uzun süren olay-
desi yürütme maddesidir. Diğer dört
güçlerince açılmaya çalışılmış ancak
madde ise sürecin geleceğine iliş-
güvenlik güçlerinin yolu açma giri-
kin düzenlemeleri ele almaktadır.
şimleri sırasında, yolun açılmasını
Maddelerden önce yasanın kendisi
ORMER PERSPEKTİF SERİLERİ Ağustos 2014 NO: 5
bir bütün olarak çözüm sürecinin
doğrudan bir açıklama gelmemiş-
TBMM tarafından tanınması anla-
ti. Bunun önemli bir sebebi devletin
mına gelmekte, daha da özü hükümet
PKK’yı terör örgütü, Öcalan’ı ise “te-
politikasının devlet politikası haline
rörist başı” olarak mahkum etmesidir.
geldiğinin göstergesidir. Bu bakım-
Bunun sonucu olarak da Öcalan ile
dan yasa, meclisin hükümete süreci
-yani devlet nazarında “terörist başı”
yürütmeye devam etmesi açısından
ile- görüşmenin hukuksal anlamda
yasal imkanı vermiştir.
sakıncaları bulunmaktaydı. Bu bağ-
Maddelere geçtiğimizde ise meclisin
lamda yasa, bu durumu suç olmaktan
hükümete ve bakanlar kuruluna süreci yönetme yetkisi vermesini kapsamaktadır. Bu bağlamda bakanlar
kurulu ve hükümet, çözüm süreci
çıkarmakta, ileride devletin sürece
ilişkin tutumu değiştiği taktirde, bugünkü görüşmeleri devlet adına yürütenlerin cezalandırılmasının önüne
kapsamında yurt içinde ya da dışın-
geçilmektedir.
da çözüm sürecine müdahil olan sivil
Yasayla gelen bir başka önemli dü-
toplum örgütleri, istihbarat örgütü ve
zenleme ise PKK’nın dağ kadrosunu
devlet kurumlarını, sürecin ilerletil-
ilgilendirmektedir.
mesi için devreye sokabilecek, arala-
şekliyle devlet, dağdan silah bırakarak
rındaki koordinasyonu sağlayacaktır.
inmek isteyen PKK’lı gerillaların “sos-
Yine aynı madde uyarınca hükümet,
yal yaşama dönmelerini kolaylaştır-
Kürt kanadının siyasi temsilcileriyle
mak için gerekli tedbirlerin alınacağı”
olduğu kadar silahlı temsilcileriyle de
garantisini vermektedir. Bu haliyle bu
görüşme yapabilir. Örneğin herhangi
yasa gerillanın dağdan inmesi duru-
bir devlet yöneticisinin Kandil’le gö-
munda herhangi bir cezai kovuştur-
rüşme yapması kanun dışı sayılma-
mayla karşılaşmamasını hedeflemek-
yacaktır. Bu sadece hükümeti değil
tedir. Yasanın getirdiği bu düzenleme,
tüm meclisi kapsamaktadır. Örneğin
devletin uzun süredir altını çizdiği
herhangi bir CHP’li milletvekilinin
silahsızlanmaya katkıda bulunması
Kandil’le ya da Kandil temsilcisiyle
beklenmektedir.
görüşme yapması suç olmaktan çık-
Öte yandan yasa kapsamında hükü-
mıştır.
Yasada
geçtiği
Bu bağlamda
bakanlar kurulu ve
hükümet, çözüm
süreci kapsamında
yurt içinde ya da
dışında çözüm
sürecine müdahil
olan sivil toplum
örgütleri, istihbarat
örgütü ve devlet
kurumlarını,
sürecin ilerletilmesi
için devreye
sokabilecek,
aralarındaki
koordinasyonu
sağlayacaktır.
mete yüklenen görev ise çözüm sü-
Bilindiği gibi bugüne dek PKK lideri
reci kapsamında yapılanlar hakkında
Öcalan ile yapılan görüşmeleri dev-
başta ve öncelikle meclis olmak üzere
let adına istihbarat örgütü yürütmüş
kamuoyunu bilgilendirmektir. Eğer
yasal gerekçelerden ötürü, çözüm sü-
yasanın bu maddesi de diğerleri gibi,
recinin devam etmesine ve Abdullah
yasada yazdığı gibi uygulanırsa, sü-
Öcalan ile görüşülmesine taraf olsa
rece destek verdiklerini ifade eden
da herhangi bir siyasetçiden ya da
ancak hükümetin kendilerini bilgi-
bürokrattan görüşme yapıldığına dair
lendirmediği hususunda hükümeti
5
Çözüm Sürecİ ve Yasal Düzenleme Ne vaat edİldİ, neredeyİz, ne hedeflenİyor?
Kürt sorununa
döndüğümüzde ise
karşımıza çıkan
ve yasada kendine
yer bulamayan
Kürt hareketinin en
başından beri talep
ettiği demokratik,
kültürel haklarla
karşılaşıyoruz.
Bu hakların en
başında ise yerel
yönetimlerin
güçlendirilmesi,
Kürt kimliğinin
anayasada güvence
altına alınması,
anadilde eğitime
imkan verecek
düzenlemenin
yapılması
gelmektedir.
6 6
eleştiren muhalefetin de eleştirileri
ilişkin hakları garanti altına alan yeni
dikkate alınmış olacak ve görüşmeler,
yasal düzenlemeler de beklenebilir.
istihbarat bilgileri olmaktan çıkarıla-
Bu bakımdan yasaya ilişkin olarak en
rak muhalefet partileri de bilgilendi-
önemli eleştiri kaynağını da tam ola-
rilecektir.
rak bu nokta oluşturmaktadır.
Kanunun meclis iç komisyonunda
Örneğin Kürt sorununa ilişkin yasa-
görüşülmeye başlamasıyla birlikte
nın hiçbir satırında “Kürt” kelimesi-
bir başka yasa teklifinin daha meclise
nin geçmemesi dikkati çeken bir hu-
geleceği konuşulmaya başlandı. Yeni
sustur. Zira yasanın ismine de baktı-
yasama döneminde gündeme gelme-
ğımızda (“Terörün Sona Erdirilmesi
si beklenen yasa teklifinin içeriği ise
ve
sürecin bir takvime bağlanması ve bu
Güçlendirilmesine Dair Kanun”) hü-
takvim uyarınca silahsızlanmanın ve
kümetin -ve tabii artık meclisin- Kürt
gerillanın dağdan inmesi sonrasında
sorununu, “terör sorunu” olarak gör-
haklarında herhangi bir suç duyuru-
düğüne işaret ediyor. Devlet naza-
sunun önüne geçmeyi hedefliyor.9
rında önemli bir sorun olan PKK’nın
Bu yönüyle çözüm süreci hükümetin,
silah bırakması yasanın asıl gündemi-
Toplumsal
Bütünleşmenin
istihbarat örgütünün tekelinden çık-
dir.
ması önemli bir ayrıntıdır. Bu şekilde
Kürt sorununa döndüğümüzde ise
olası hükümet değişikliğiyle çatışma
karşımıza çıkan ve yasada kendine
dolu günlere geri dönüleceği endişesi
yer bulamayan Kürt hareketinin en
açısından da önemlidir. Zira çözüm
başından beri talep ettiği demokratik,
sürecinin başladığı günden bu yana,
kültürel haklarla karşılaşıyoruz. Bu
sürece ısrarla mesafeli duran ana mu-
hakların en başında ise yerel yönetim-
halefet partisi CHP’nin süreç içerisin-
lerin güçlendirilmesi, Kürt kimliğinin
de geçirdiği değişim –ve kimi aykırı
anayasada güvence altına alınması,
seslerin aynı mesafeli siyaseti ısrarla
anadilde eğitime imkan verecek dü-
devam ettirdiği gerçeğini göz ardı et-
zenlemenin yapılması gelmektedir.
memekle birlikte- önemlidir.
Hükümetin ve Kürt hareketinin bu
Aslında yasa, tek başına arzu edilen-
eleştirilere yanıtları da birbirinden
den uzak olduğu gibi beklenen dü-
farklılaşmaktadır. Hükümet çevreleri,
zenlemenin sadece bir kısmını içer-
yasayı neredeyse meselenin çözüldü-
mektedir. Kürt hareketinin talep et-
ğü bir adım olarak sayarken benzer
tiği ve hükümetin de olumlu bulduğu
eleştiriler Demirtaş’a yöneltildiğinde
kültürel ve sosyal haklar kısmı yasada
Demirtaş, yasayı bir binaya benze-
bulunmamaktadır. Yasa, sadece Kürt
terek her bir katında sosyal, kültürel
hareketinin dağ kadrosunu ilgilendir-
ideolojik katlar olacağını ve bu yasa
mektedir. Bu bakımdan demokratik,
sayesinde bu katların da doldurula-
sosyal, kültürel ve en önemlisi kimliğe
rak takvime göre gecikilmiş de olsa
ORMER PERSPEKTİF SERİLERİ Ağustos 2014 NO: 5
çözüm sürecinde beklenilen yere ula-
ötesinde zorunluluk olarak karşımıza
şılacağını savunmuştur.10 Yani Kürt
çıkmaktadır.
hareketine göre önemli bir adım atıl-
İkinci önemli zafiyet ise sorunun na-
mış ancak daha yapılması gereken
adımlar olmalıdır. Ancak hükümet
açısından bakıldığındaysa hükümet,
gerekli düzenlemeleri yapmış ve çekilmenin/silahsızlanmanın başlaması
gerekmektedir.
Sonuç
Yasanın içeriği kimi eleştirilere göre
onlarca eksikle dolu olmuş olsa dahi
olumlu olarak işaret edebileceğimiz
ilk nokta aylardır “yasal/hukuki zemin” noktasında tıkanmış bir şekilde
duran süreçte bir şeylerin yerinden
oynaması, kalıplaşmış hale gelen siyasi söylemlerin de değişebilmesi için
önemli bir adım olduğudur.
Sürecin geleceğine ilişkin bir öngörüde bulunmaya çalıştığımızda ise
birçok sorunun, eksikliğin yanında
iki temel zafiyetin varlığından bahsedebiliriz. Bunlardan birincisi hala bir
programın ya da takvimin açıklanmamasıdır. Bu durum kamuoyunda bir
muğlaklık oluşturmakta bu da kimi
zaman beklentilerin ve sabırsızlığın
artmasına neden olmaktadır. Sürece
ilişkin bu muğlaklık, taraflar arasında ama en önemlisi halklar nazarında karşılıklı samimiyetsiz bir ortamın
oluşmasına neden olduğu gibi (Türk
ya da Kürt) müzakere karşıtı gruplara/çevrelere, sürecin önüne taş koya-
sıl görüldüğüdür. Bilindiği gibi Kürt
sorunu olarak isimlendirilen meselenin kökeni Osmanlı Devletine kadar
gitmektedir. Ancak PKK’nın varlığını
1980’lere kadar götürebiliriz. Bu nedenle sadece PKK’lı militanlara silah
bıraktırmak, Kürt sorununu değil
terör sorununu çözmeye yarar. Yasa
bu yönüyle önemli bir adımdır ancak
devamında Kürt sorununa ilişkin düzenlemeler, meselenin can damarını
oluşturmaktadır. Bahsi geçen demokratik, kimliğe ilişkin düzenlemeler
Kürt halkında aidiyet oluşturacak,
“biz” kimliğinin yerleşmesini sağlayacak gerekli adımların atıldığı anlamını
Yasa bu yönüyle
önemli bir
adımdır ancak
devamında Kürt
sorununa ilişkin
düzenlemeler,
meselenin
can damarını
oluşturmaktadır.
Bahsi geçen
demokratik, kimliğe
ilişkin düzenlemeler
Kürt halkında
aidiyet oluşturacak,
“biz” kimliğinin
yerleşmesini
sağlayacak
gerekli adımların
atıldığı anlamını
taşımaktadır.
taşımaktadır. Bu yapılmadığı taktirde
yani devlet sadece PKK’nın silah bırakmasına odaklandığı taktirde sorunu çözmek isteyen devletin gittiği
yerine eski devletin geri geldiği gerçeğiyle karşı karşıya kalacağız. Benzer
şekilde Başbakan Yardımcısı Beşir
Atalay’a sorulan “Hangi aşamada çözüm süreci başarıya ulaşmış olur?”
sorusuna “şiddetin bittiği, silahın bırakıldığı, dağdakilerin uygun şekillerde evlerine ailelerine dönmeleri hedef
budur. Oraya ulaşıldığında ulaşmış
olacaktır” cevabı, devletin meseleyi
hala “terör ve güvenlik sorunu” olarak
görmeye devam ettiği endişesini akla
bilme imkanı da vermektedir. Bunun
getirmektedir.
önüne geçilmesi için bir takvimin,
Bu bakımdan yasa, ilerleme adına
yol haritasının belirlenmesi ve ka-
önemli bir adım olmakla birlikte so-
muoyuyla paylaşılması gerekliliğin
runu çözecek birçok düzenlemeye de
7
Çözüm Sürecİ ve Yasal Düzenleme Ne vaat edİldİ, neredeyİz, ne hedeflenİyor?
imkan vermektedir. Bu nedenle plan-
ya devam edecek gibi görünmektedir.
lanan düzenlemeler, demokratik, kül-
Bunun sonucu olarak da gelecekteki
türel, kimlikle ilgili hakların verilmesi
olası düzenlemelerin daha belirleyici
Kürt hareketinin temel talepleri olma-
ve somut olması beklenmektedir.
SONNOTLAR
Radikal, “İşte Öcalan’ın Nevroz Mektubu”, 21.03.1003.
Radikal, “Murat Karayılan: Çekilme 8 Mayıs’ta başlıyor”, 25.04.2013.
Ferit Aslan, Hürriyet, “Bayık: Yasal düzenleme olmadan çekilme olmaz”, 21.04.2013.
Taraf, “PKK’nın henüz yüzde 15’i çekildi”, 27.06.2013.
Sabah, “Arınç’tan çekilme açıklaması”, 08.05.2013.
Radikal, “Bayık’tan hükümete çözüm süreci yanıtı”, 16.08.2013.
Radikal, “Başbakan Erdoğan demokratikleşme paketini açıkladı”, 16.08.2013.
Fırat News, “Erdoğan’dan yasal zemin çağrısına yanıt”, 04.04.2014.
Emrullah Bayrak, Cihan Haber Ajansı, “Başbakan Yardımcısı Atalay: Asla örtülü
af yok”, 09.07.2014.
10 www.cnnturk.com, “Demirtaş CNN Türk’te”, 08.07.2014.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
ORMER
SAMEC
Ortadoğu Çalışmaları Merkezi [ORMER] Sakarya Üniversitesi’ne ait bir birim olup aynı zamanda
da Ortadoğu üzerine çalışan akademisyenleri bir araya getiren Türkiye’deki en büyük merkezdir.
2013’te kurulan ORMER, sistematik bir şekilde Ortadoğu çalışmaları yürütmesinin yanı sıra 25
kişinin üzerindeki kadrosuyla değişik lisansüstü programlarını da yürütmektedir.
Sakarya Üniversitesi
Esentepe Kampüsü 54187 Serdivan / SAKARYA
+90 264 295 3602
[email protected]
8 8
Download

Çözüm Sürecİ ve YaSal Düzenleme ne vaat eDİlDİ, nereDeYİz, ne