Simple and complex endocrine/neuroendocrine circuits
nervous system
epinephrine
ADH
oxytocin
insulin
insulin
glucagon
growth hormone
thyroid hormones
cortisol
estrogens
testosterone
Hipotalamus hormonları
Tirotropin salgılatan hormon (TRH): Ön hipofize etkir. TSH ve PRL
salgılatır.
LH salgılatan hormon (LHRH, Gonadotropin RH, GnRH): Ön
hipofize etkir. LH ve FSH salgılatır.
Kortikotropin salgılatan hormon (CRH): Ön hipofize etkir. ACTH
salgılatır.
Büyüme hormonu salgılatan hormon (growth hormon RH, GHRH): Ön
hipofize etkir. GH salgılatır.
Somatotropin inhibe edici hormon (GHIH) : Ön hipofize etkir. GH ve
TSH’u baskılar. Gastrin, VIP, GİP, sekretin, motilin, insülin
inhibisyonu yapar.
Prolaktin salgılatan hormon (PRF): Ön hipofize etkir.
PRL
salgılatır.
Prolaktin inhibe edici hormon (PIF): Ön hipofize etkir. PRL
süpresyonu sağlar.
Hipofiz Anatomisi
.
Hipofiz
Ön hipofiz hormonları
• Tiroid stimülan hormon (TSH):Tiroid bezine etkir.
Tiroid hormonlarının sentezi ve salgılanmasını
sağlar.
• Follikül stimülan hormon (FSH): Ovaryum ve
testise etkir. Folliküllerin büyümesi, LH
salgılannması ve östrojen salgılanmasını sağlar.
• Luteinize edici hormon (LH): Ovaryuma etkir.
Ovulasyon, ve korpus luteum teşekkülünü sağlar.
Progesteron salgılatır.
• Prolaktin (PRH): Meme bezine etkir. Meme
dokusunun gelişmesini sağlar. Süt salgısını
başlatır
• devam edecek
Ön hipofiz hormonları
• Büyüme hormonu (Growt hormon, GH,
somatotropin): Bütün vücuda etkir. Kemik ve kas
gelişmesini sağlar.
• Kortikotropin (ACTH,Adrenokortikotropik
hormon): Adrenal kortekse etkir. Böbreküstü
hormonlarını sentezletir ve salgılatır.
• Melanosit stimülan hormon (MSH) : Deriye etkir.
Derinin rengini koyulaştırır.
• Beta-Lipotropin: MSH ve endorfinlerin
prekürsörüdür.
• Beta-Endorfin: Beyine etkir. Ekstrapiramidal motor
aktivitesinde ağrı eşiği ve etkisini yükseltir.
• Enkefalinler: Beyine etkir. Endorfine benzer.
Arka hipofiz hormonları
• Vazopressin: Vazopressin (Antidiüretik
hormon, ADH): Arteriollere etkir. Kan
basıncının yükseltilmesinde önemli görevi
vardır. Renal tübüller su rezorbsiyonunu
sağlar
• Oksitosin: Düz kaslara etkir. Uterus ve
memelere etki eder. Kontraksiyon yaptırır.
Doğumda uterus kontraksiyonu sağlar.
Sütün dışarı akıtılmasını sağlar. Sperm
trasportunda önemli görevi vardır.
Epifiz (pineal
gland)hormonları
• Serotonin (5.hidroksitriptamin, 5-HT)
Kardiyovasküler sistem, solunum sistemi ve
gastrointestinal sisteme ve beyine etkir.
Nörotransmitterdir, vazokonstrüktördür. Düzkas
ve sinirlerin uyarıcı veya inhibitörüdür.
• Melatonin: Hipotalamusa etkir. Gonodotropin ve
GH sekresyonunun süpresyonu ve
uyku indüksiyonu.
• Timozinler: Lenfoid hücrelere etkir. Lenfoid
hücrelerin sayı ve tipini etkiler.
Baş ucumuzda duran
çalar saatler her sabah
zamanında uyanıp işe
gidebilmemizi nasıl
sağlıyorsa, beynimizin ve
vücudumuzun programı
da biyolojik saatler
tarafından yönetiliyor.
Sirkadiyan Ritim
SCN
(Suprachiasmatic nucleus)
SCN bir "üst saat"dir.
Hipotalamusun ön kısmında, chiasma
opticum’un hemen üst kısmında yer alan
bir hücre grubudur. Günün uzunluğunu
yorumlayan küçük nöron demetlerinden
oluşan, bedenin geri kalanı için ritim
belirleyici olarak işlev gören bu
hücrelerin gen aktiviteleri 24 saatlik bir
döngü içinde gerçekleşir
Sirkadiyan Ritim
SCN
Sleep System
Wake System
SLEEP
WAKE
SLEEP
WAKE
Th
T
halam
alamus
GABA
GAL
GABA
VLPO
ACh
HIST
ACh
HIST
5-HT
5-HT
NE
Saper CB, et al. Trends Neurosci. 2001.
Sirkadiyan Ritim
NE
Saper CB, et al. Trends Neurosci. 2001.
SCN
Sirkadiyan Ritim
Karanlık
Fotoreseptör
SCN
Hipotalamus
Epifiz Bezi
Seratoninden Melatonin Sentezi
Sirkadiyan Ritim
Retina-Hipotalamik
Traktus
Foto Reseptör
(sessiz)
IŞIK
Melatonin Salgısı
YOK!!!
Sirkadiyan Ritim
Melatonin
Melatonin salgısını
baskılamaya 2500 lux ışık
yetmektedir.En etkili ışık ise
yeşil ışıktır.
Normal düzeyi:60-70 pg/ml
Sirkadiyan Ritim
Seratonin & Melatonin
MELATONİN
SERATONİN
Sirkadiyan Ritim
SENDROMLAR
Sirkadiyan Ritim
Örneğin, İstanbul’dan New York’a
uçacaksınız... Öğlen saat 12’de
İstanbul’dan havalanıyorsunuz ve
yaklaşık 11 saatlik bir yolculuktan
sonra, yine güneş ışığının yoğun
olduğu öğleden sonra saat 4’te
New York’a iniyorsunuz.Oysa
vücudunuz akşam sat 11’e göre
kendini ayarlamış durumda.İşte
böyle bir durumda...
Sirkadiyan Ritim
Work-Shift Sendromu
VARDİYALI ÇALIŞANLAR DİKKAT!
Örneğin gece çalışanlar (vardiyalı çalışanlar);
•Kontrolsüz şekilde uyuma isteği yaratır
•Kişiler hareket etmek ister fakat ağırlık çökmüş durumdadır
•Hatta bu durum halüsinasyon görmelerine neden olucak kadar
ciddi boyutlara ulaşabilir.
Sirkadiyan Ritim
Work-Shift Sendromu
Sirkadiyan Ritim
İnsomnia
Birkaç magnet çeşitli şekillerde yerleştirilerek
manyetik bir alan oluşturulur.Bu düzenek yastığın
içine konularak uygulanır.
Oluşan negatif manyetik alan epifiz bezine teki
ederek meltonin düzeyini yükseltir.
Sirkadiyan Ritim
SAD
Seasonal Affective Disorder
Mevsimsel affektif bozukluklar:
Mevsim değişikliklerine bağlı olarak
gelişen depresyon durumudur.
Sonbahar ve Kış aylarında, biyolojik
saatimizin gün ışığının azalmasına uyum
sağlamada güçlük çekmesi sonucu ortaya
çıkar
Sirkadiyan Ritim
Melatonin and Sleep
Garrick Wang, M.D., Ph.D.
Stanford Sleep Disorders Clinic
Stanford Dept. of Psychiatry
What is melatonin?
• Hormone that is naturally produced by the
pineal gland
• Conveys information to various parts of the
body
• Chemical structure identified in 1958
• Expressed rhythmically throughout the day
Regulation of Melatonin
• In the US, the FDA considers melatonin a
“dietary supplement”
• No need for a prescription
• No regulation of dosing and preparations
may have additives that affect
bioavailibility, side effects, drug
interactions
• Not detected in food
Making Melatonin
• Generated from amino acid tryptophan and
serotonin
• Is made predominantly at night in the pineal
gland
• Freely diffuses into bloodstream and crosses
blood-brain barrier
•
Making Melatonin
• Generated from amino acid tryptophan and
serotonin
• Is made predominantly at night in the pineal
gland
• Freely diffuses into bloodstream and crosses
blood-brain barrier
Where Melatonin Binds
• Works by binding 3 receptors
• MT1 = Found in the SCN of hypothalamus,
pituitary gland, cardiac blood vessels
• MT2 = Retina and hippocampus
• MT3 = Kidney, brain, other organs
SCN: Our internal clock
• Suprachiasmatic Nucleus (SCN) is the site
of internal biological clock
• Many intrinsic properties cycle: cortisol,
body temperature
• Melatonin binding MT1 inhibits neuron
activity
How Melatonin Works
• Melatonin levels cycle
• Low levels during daylight, rise during
nighttime
• Peak levels between 11PM and 3AM
• Levels continue to cycle in constant
darkness
• Can slowly adjust to environmental changes
Melatonin Activity
• Light acts indirectly, likely through retina,
to inhibit melatonin synthesis and release
• MT1 and MT2 receptors desensitize:
activity decreases after exposure to
excessively high levels of melatonin
Melatonin Secretion
• Melatonin secretion starts at 3-4 months of
age when nighttime sleeping consolidates
• Peak levels at 1-3 years of age
• Slightly lower levels through early
adulthood
• Marked decline in levels afterwards
• Peak levels for 70 year olds is ¼ of levels
for young adults
Melatonin Levels
• Exogenous melatonin of 1-10mg raise
levels 3-60x normal nighttime levels
• Doses as low as 0.1 to 0.3 mg caused doserelated decreases in sleep latency and selfreported sleepiness and fatigue
• Blood levels did not go above nighttime
levels
Melatonin Activity
• Metabolized by the liver
• Propranolol, caffeine, and alcohol can
interfere with melatonin activity
• Vitamin B6 needed for synthesis. Estrogen,
OCPs, hydralazine, lasix may affect levels
• Levels can also be affected by preparation.
Those in oil-based preparation lead to
higher blood levels
Adverse Effects
• Excess melatonin can lead to daytime
sleepiness, impaired mental and physical
performance, hypothermia, and high levels
of prolactin
• Menstrual irregularities, galactorrhea,
impotence, decreased libido
Melatonin and Sleep Promotion
• Analysis of 17 separate studies looking at
people who slept normally or insomnia
from a number of causes (e.g. age, jet lag,
Alzheimer’s, schizophrenia)
• Melatonin can decrease sleep latency (time
between laying down and onset of sleep)
• 4 minute decrease on average
• Works in afternoon and evening as well
Melatonin and Sleep Promotion
• Melatonin also increased sleep efficiency.
• Sleep efficiency = amount of time asleep as
percentage of total time in bed
• Increase in total sleep duration of 12
minutes
Significance?
• Hard to determine significance due to wide
variations of studies
• Doses ranging from 0.1 to 80 mg
• Wide variety of subjects: sleep latency
normal for most elderly, sleep efficiency not
very affected for jet lag
Melatonin and Insomnia
• Looking more closely at those with
insomnia secondary to neurologic or
psychiatric disease, as well as jet lag or
shiftwork, melatonin did not help
• Implies effectiveness for primary insomnia
Other Studies
• Doses as low as 0.3 mg can decrease sleep
latency, increase sleep duration and sleep
efficiency without affecting body
temperature.
• Melatonin at early evening to help for
prolonging elevated nocturnal melatonin
levels (useful for shift workers and jet lag)
Melatonin and Insomnia
• One study showed improved sleep
efficiency in adults >50 yo vs. controls
• No changes seen in total sleep time or sleep
architecture
• No changes seen in patients without
insomnia
• 0.3 mg effective and resulted in peak
concentrations similar to young adult peaks
Melatonin and Insomnia
• One study showed improved sleep
efficiency in adults >50 yo vs. controls
• No changes seen in total sleep time or sleep
architecture
• No changes seen in patients without
insomnia
• 0.3 mg effective and resulted in peak
concentrations similar to young adult peaks
Melatonin and Insomnia
• One study showed improved sleep
efficiency in adults >50 yo vs. controls
• No changes seen in total sleep time or sleep
architecture
• No changes seen in patients without
insomnia
• 0.3 mg effective and resulted in peak
concentrations similar to young adult peaks
Melatonin and Sleep Architecture
• No consistent changes in sleep architecture
• Unlike hypnotic medications used to
promote sleep, subjects reported they could
fight off sleep if they wanted to
• In addition, no reports of cognitive
impairment in the morning
Ramelteon (Rozerem)
• Synthetic melatonin agonist that acts at
MT1 and MT2 receptors
• Approved for treatment of insomnia
• No potential for abuse
Melatonin and Phase Shifting
• At night, advances the clock. In early AM,
delays clock
• If given at 5PM, can advance nighttime
melatonin secretion
• 0.5 mg can also shift body temperature
rhythms
• Can also entrain rhythms in blind
individuals who did not have endogenous
rhythms
Melatonin and jet lag
• Especially useful for Eastbound travel
• Shown effective if taken at bedtime of
destination when crossing >5 time zones.
• Improved total sleep time
• Less effective westbound
• Adverse effects include dizziness,
headache, decreased appetite, daytime
sleepiness
Other uses of melatonin
• Although thought to have antioxidant
properties and thus useful for
atherosclereosis, cancer, and Alzheimer’s,
no controlled clinical data supports this.
• In vitro studies needed concentrations 1000
to 100,000 times normal levels
• At such levels, may impair sleep and
circadian rhythms by desensitization
Other uses of melatonin
• No improvement in cognitive impairment in
Alzheimer’s patients
• No evidence as helpful for anti-aging
• Small studies suggest melatonin may reduce
blood pressure
Adverse Effects
• Daytime sleepiness, Hypothermia
• Desensitzation of melatonin receptors if
doses too high
• Possible adverse events in those with
seizure disorders
• Possible interaction with those taking
coumadin/warfarin
Conclusions
• For problems of sleep efficiency (such as
age-related insomnia), melatonin starting at
0.3 mg. If no effect after a week, can double
dosage.
• If initial response but stops being effective
after a few weeks, recommend “drug
holiday”
Conclusions
• For traveling > 5 time zones, take melatonin
at bedtime of destination up to 4 days after
arrival
• May also consider for travel < 5 time zones
if jet lag would be serious interference
• 0.3 to 0.5 mg recommended starting dose
Conclusions
• Effectiveness may depend on cause of sleep
problems
• Must be aware of different forms of
packaging and dosing
• Inform physicians if interested in a trial of
melatonin
Download

Prolaktin salgılatan hormon