XIII. Uluslararası İzmir Tekstil ve Hazır Giyim Sempozyumu
2-5 Nisan 2014
HIZLANDIRILMIŞ YAŞLANDIRMA PROSESİNİN LİFLİ BALİSTİK
ÜRÜNLERİN BALİSTİK PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ
Miklas M.1, Struszczyk M.H.1, Łandwijt M.1, Cichecka M.1, Hałgas B.1, Puszkarz A. K.2,
Krucińska I.2
1
2
Institute of Security Technologies “MORATEX”, ul. Sklodowskiej-Curie 3, 90-965 Lodz, Polonya
Department of Commodity, Material Sciences and Textile Metrology, Faculty of Material Technologies and
Textile Design, Lodz University of Technology, ul. Zeromskiego 116, 90-924 Lodz, Polonya
[email protected]
Tekstil ürünlerinin yaşlanma prosesi, uzun bir süre sonunda oluşan bir olaydır. Bu olay
liflerin yapısında ve/veya yüzeyinde spontane olarak gerçekleşen ve ilerleyen değişiklikler ile
karakterize edilmektedir. Söz konusu değişikliklerin yoğunluğu çevresel koşullara ve
materyalin maruz kaldığı yaşlanma prosesinin süresine bağlıdır.
Kullanım koşulları göz önünde bulundurulduğunda, balistik tekstil ürünlerinin, diğerleri
arasında, gün ışığı ve/veya sıcaklık, nem gibi çevresel faktörlere maruz kalabilmektedir.
Balistik materyaller, dış çevresel faktörlerin hareketlerine bağlı olarak bozulabilirler, sonuçta
düşük mekaniksel dayanım ve böylece azalmış balistik direnç ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, dış çevresel faktörlerin (ısı, nem, UV), lifli balistik materyallerin
balistik performansına etkisini belirlemektir.
Araştırmada balistik dolguları geliştirmek amacıyla iki grup malzeme uygulanmıştır.
Yumuşak balistik dolguların dizaynında kullanılan bu malzemeler p-aramid dokuma kumaş
ve Ultra-Yüksek Moleküler Ağırlıklı Polietilenden (UHMWPE) yapılmış kompozit
malzemedir. Balistik malzemeler düşük sıcaklıklı plazma işlemi kullanılarak ve düşük
moleküler ağırlıklı organik substrat yardımıyla modifiye edilmişlerdir.
Yaşlandırma testleri, Institute of Security Technologies “MORATEX” tarafından aşağıdaki
standartların kılavuzluğunda geliştirilen orijinal test prosedürleri ile uygulanmıştır. Söz
konusu standartlar: PN-EN 12280-1:2002 “Kauçuk - ya da plastik kaplamalı kumaşlar –
Hızlandırılmış yaşlandırma testleri – Kısım 1: Isı ile Yaşlandırma”, PN-EN 12280-3:2002
“Plastikler – Laboratuvar ışık kaynaklarına maruz kalma metotları - Kısım 2: Ksenon Ark
Lambaları”, PN-EN ISO 4892-2: 2009 “Plastikler – Laboratuvar ışık kaynaklarına maruz
kalma metotları - Kısım 2: Ksenon Ark Lambaları”, bu standartların yanında hızlandırılmış
yaşlandırma için ASTM F1980:2002 Standard Guide da kullanılmıştır.
Balistik performans ise aşağıda belirtilen standartta bulunan metodolojiye göre ölçülmüştür:
PN-V-87000:2011 Standard “Hafif balistik zırhlar – Balistik koruma yeleği – Genel şartlar ve
testler”. Bu testler, ilk olarak tasarlanan katmanlı sistemler için parçacık - geçirmezliği (O2
sınıfı) ve kurşun-geçirmezliği (K2 sınıfı) ölçümünde ve daha sonra balistik kumaş
malzemelerine uygulanan düşük sıcaklık plazma işleminin efektifliğini göstermek için
hızlandırılmış yaşlandırma prosesinin ölçümünde kullanılmıştır.
Çalışma, National Centre for Science tarafından N N508 629940 No’lu ve “Balistik
materyallerin fonksiyonalizasyonu üzerine çalışmalar” isimli araştırma projesi kapsamında
finansal olarak desteklenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hızlandırılmış yaşlandırma, balistik tekstil malzemeleri, plazma işlemi
271
Download

hızlandırılmış yaşlandırma prosesinin lifli balistik ürünlerin balistik