SÜNE
(Eurygaster spp.)
Heteroptera:Scutelleridae
SÜNE ( Eurygaster spp. )
• Dünyada Eurygaster cinsine bağlı 15
tür, yurdumuzda ise 7 tür bulunmakla
beraber
bunlardan
Eurygaster
integriceps Put. , Eurygaster maura
L. , Eurygaster austriaca Schrk. Adı
verilen 3 tür ekonomik düzeyde zarar
yapmaktadır.
2
• Süne erginleri genel olarak toprak renginde,
bazen tamamen siyah, bazen kırmızımsı,
bazen kirli beyaz, bazen de renklerin bir
kaçının karışımı olan alacalı desenli
renklerdedir. Vücudu yassıca ve ovaldir.
Hortumu yaklaşık 2 mm uzunlukta olup
başın alt kısmında bulunur.
• Vücut uzunluğu 10.0-14.0 mm’dir.
Güney Anadolu, Ege,
Güneydoğu Anadolu ve
Marmara Bölgesi
Eurygaster integriceps
İç Anadolu Bölgesi
Eurygaster maura
• E. maura erginleri görünüş olarak E. integriceps’e
çok benzer. Ayrımları ancak genital organlardaki
farklılıklardan yapılabilir. Vücut uzunluğu 9-11
mm’dir.
• E. austriaca , daha büyük olması ve ağız
yapısındaki morfolojik farklılıkla önceki iki türden
kolaylıkla ayrılır. Vücut uzunluğu 11-14 mm’dir.
CİNSİYET ORGANLARI
KIŞLAMA YERLERİ
• Süne  Kışlak Flora çeşidi  Bitki türlerinin
altında gizlenme
• Meşe  Yere dökülmüş yaprakların altında
• Geven, Kirpigeven, Kirpiotu  Kök etrafında
yumuşak toprak içinde ( 2-4 cm derinlikte )
• Diğer otumsu bitkiler ( ayı kulağı vs )  kök etrafıköke yakın toprak içinde
Kışlama yükseklikleri en uygun 1200-1600 metre
Trakya ve Orta Anadolu’da lokal olarak 600 metreden düşük
yükseltilerde ( bazen tarlada ayçiçeği saplarının içinde )
kışlama
KIŞLAKTAKİ YAŞAM İÇİN;
NİMF+YENİ NESİL ERGİN ( YNE )
Yaz-hububat tarlası 
Yoğun beslenme 
Vücut yağı depolama 
Enerji kullanımı 
Dokuz ay pasif dönemde ölçülü kullanma 
İlkbaharda ovaya göç
KIŞLAKTAN GÖÇ
•
•
•
•
•
•
•
•
•
İlkbahar kışlak 
Havaların ısınması 
Metabolizma faaliyeti ( + ) 
Kış uykusu sona erer 
Kışlakta toprak üstü sıcaklığı 15°C< 
Süne ergin hareket 
Kışlaktan ovaya göç 
İklim koşullarına bağlı 
Bölgeden bölgeye farklı
KIŞLAKTAN GÖÇ
Güney, Güneydoğu Anadolu ve Trakya  Nisan ayı
Orta Anadolu  Nisan sonu-Mayıs başı
Uygun iklim koşullarında  1 Hafta
İklim koşulları olumsuz ( yağmur, rüzgar, sıcaklık
değişimleri )  daha uzun süre ( 20-30 gün )
AKTİF DÖNEM ( Tarla koşulları )
• Kışlamış ergin ( KE )  Ovaya göç  Aktif
dönem
• Güneydoğu Anadolu  Hububat kardeşlenme
döneminde
• Ege ve Güney Anadolu  Hububat çiçeklenme
döneminde
• Trakya  Hububat sapa kalkma döneminde
• Orta Anadolu  Hububat sapa kalkmabaşaklanma döneminde
TARLADAKİ YAŞAM
KE  Hava açık, sakin  beslenme ( + )
KE  hava kapalı, yağışlı, soğuk, rüzgarlı 
beslenme (-)  Bitki kök diplerinde ve toprak
çatlaklarında gizlenme
KE  BESLENME + ÇİFTLEŞME + YUMURTLAMA
 1,5-2 AY  DOĞAL ÖLÜM
TARLADAKİ YAŞAM
KE  5-6 kez yumurtlama  ort. 80 yumurta ( en fazla
150 yumurta )
KE  Dişi  2-3 sıralı dizi halinde  12-14’lük
yumurta paketi ( çoğunlukla 14’lük )
YUMURTA  Hububatta genellikle yapraklara
TARLADAKİ YAŞAM
Yumurta açılım süresi  İklim koşullarına bağlı
(özellikle sıcaklık)  doğada 10-20 gün
Yumurta  3-4 gün (+)  hafif esmerleşme  5 gün
(+)  siyah dairemsi leke  2-3 gün (+)  kırmızı
çapa altında siyah üçgen leke  5-6 gün (+)  nimf
Nimf  4-10 gün ara  5 gömlek değiştirme  Yeni
Nesil Ergin (YNE)
5 Nimf dönemi  gelişme süresi (yumurtadan çıkış 
YNE)  iklim koşullarına bağlı olarak  ortalama
1 ay
YENİ NESİL ERGİN ( YNE )
• YNE  15-20 gün  hububatta yoğun olarak
beslenme  yağ depolama  zarar oranı
yüksek
• YNE  tarlalarda sarı olum-tam olum
dönemlerinde görülür
• Havaların ısınması+hububatın sertleşmesi 
YNE ovadan kışlağa göç
• ( Göçte rüzgarın yönü önemli )
Süne zarar derecesi ve şekli;
•
•
•
•
a) Zararlı yoğunluğuna
b) Zararlının biyolojik dönemlerine
c) Hububatın çeşidine ve fenolojisine
d ) İklim koşullarına ( Özellikle sıcaklık
ve yağış )
• Nimf+Ergin (YNE+KE)
• çeşitli fenolojik dönemlerde
• hortumları ile sokup emerek
ZARAR ŞEKİLLERİ
KURTBOĞAZI ZARARI
• Kışlamış ergin 
• hububatın kardeşlenme dönemi 
• saplarını toprağa yakın kısımdan
emerek öz suyunu alır 
• sap kurur 
• başak bağlamaz
AKBAŞAK ZARARI
başak yaprak kılıfı içinde, çiçeklenme
döneminde veya tane bağlama
döneminde
Sapta beslenerek sarımsı beyaz renkte
içi boş başak
Akbaşak zararı, sünenin populasyon
yoğunluğuna ve buğday çeşidine göre
% 1-30
KURTBOĞAZI+AKBAŞAK ZARARI
• Kurtboğazı + Akbaşak zararı
• yağışlı yıllarda 
• kardeşlenme fazla 
• zarar oranı düşük 
• kurak yıllarda 
• kardeşlenme az 
• zarar oranı yüksek
TANEDEKİ ZARAR
• YNE+Nimf ve KE (bazen) 
• çimlenme gücü
• ekmek olma özelliği
• makarnalık olma özelliği
SÜRVEYLER
1. KIŞLAK SÜRVEYİ
2. KABA SÜRVEY
3. KIYMETLENDİRME SÜRVEYİ
4. YUMURTA PARAZİT SÜRVEYİ
5. NİMF SÜRVEYİ
KIŞLAK SÜRVEYİ
•
•
•
•
KIŞLAK
SÜNE YOĞUNLUĞU 
SALGIN 
TAHMİN UYARI
KIŞLAK SÜRVEYİ
• SÜNE MÜCADELESİ 
• TAHMİNİ MÜCADELE ALANI 
• İLAÇ +ALET+EKİPMAN HAZIRLIĞI
KABA SÜRVEY
• KIŞLAKTAN OVAYA GÖÇ SEYRİNİ
İZLEMEK İÇİN YAPILIR.
• İLK İNİŞLERLE BERABER
BAŞLANIR
• KIŞLAKTAN OVAYA GÖÇ %90’A
ULAŞTIĞINDA SONA ERER
AMAÇ
• 1. SÜRVEY EKİPLERİNİN BÖLGELERİNİ
TANIMASI
• 2. SÜNENİN DAĞILIMI İLE YOĞUN
OLARAK İNİŞ YAPTIĞI EKİLİŞLERİ
TESPİT
KABA SÜRVEYDE ÇALIŞMA ŞEKLİ
• HUBUBAT EKİLİŞ ALANLARI NIN
ÜNİTELERE AYRILMASI
• ÜNİTE (KÖYE AİT TOPLU EKİLİŞ
ALANLARI VEYA BÜYÜK BİR
HUBUBAT TARLASI)
• SAYIM (1/4 m² ÇERÇEVE)
• TARLA SAYISININ ¼’ÜNDE SAYIM
ÖRNEKLEME SAYILARI
•
•
•
•
1-15 da
15-50 da
50-200 da
200da <




3-5 SAYIM
6-8 SAYIM
9-12 SAYIM
13-15 SAYIM
• YAKLAŞIK 1 HAFTADA TAMAMLANIR
KIYMETLENDİRME SÜRVEYİ
• KIŞLAKLARDAN İNİŞ  %90< 
• SÜRVEYE BAŞLAMA 
• 10 GÜN İÇİNDE TAMAMLAMA (İKLİM
KOŞULLARI UYGUNSA)
KIYMETLENDİRME SÜRVEYİ
• AMAÇ 
• SÜNE YOĞUNLUĞUNUN TESPİTİ VE
BUNA BAĞLI OLARAK MÜCADELE
YAPILACAK OLAN ALANLARIN
TAHMİNİ
OLARAK
(YUMURTA
PARAZİT + NİMF SÜRVEYLERİ
ÖNCESİ) BELİRLENMESİ
KIYMETLENDİRME SÜRVEYİ
ÇALIŞMA ŞEKLİ
• HUBUBAT EKİLİŞ ALANLARININ
ÜNİTELERE AYRILMASI
• TÜM TARLALAR ÜNİTELERDE
GÖSTERİLECEK
• ÜNİTE (KÖYE AİT TOPLU EKİLİŞ
ALANLARI VEYA BÜYÜK BİR
HUBUBAT TARLASI)
• SAYIM (1/4 m² ÇERÇEVE)
• TARLA SAYISININ 1/3’ÜNDE SAYIM
KIYMETLENDİRME SÜRVEYİ
•
•
•
•
•
•
•
ÖRNEKLEME SAYILARI 
1-15 da
 8-12 SAYIM
15-50 da
 12-16 SAYIM
50-200 da
 16-24 SAYIM
200-800da <  24-32 SAYIM
800 da <
 32-40 SAYIM
YAKLAŞIK 10 GÜN TAMAMLANIR
KIYMETLENDİRME SÜRVEYİ
SONUÇLARINA GÖRE
• a) 1.-3. DÖNEM SÜNE MÜCADELESİ
YAPILACAK TAHMİNİ ALANLAR
• b) İLAÇ+YER ALETİ İHTİYACI
• c) YUMURTA PARAZİT SÜRVEYİ
YAPILACAK ALANLAR
YUMURTA PARAZİT SÜRVEYİ
• KIYMETLENDİRME SÜRVEYİ
SONUÇLARI 
• m² de ORTALAMA 0,8 KE YOĞUNLUK <
(GEREKTİĞİNDE 0,5 <) OLAN
TARLALARDA SÜRVEY YAPILMALI
• SÜNE YUMURTALARI %20 ÇAPA
DÖNEMİ 
• SÜRVEYE BAŞLAMA
YUMURTA PARAZİT SÜRVEYİ
• HER KÖY 1 ÜNİTE (ENAZ 20 YUMURTA
PAKETİ)
• Örnekleme sayıları, Kıymetlendirme
sürveyinde olduğu gibidir
• YAKLAŞIK 1 HAFTADA TAMAMLANIR
YUMURTA PAKETLERİ
• ZARFA KOYMA YA DA KAĞITLARA
YAPIŞTIRMA
• 5 GÜN SONRA DEĞERLENDİRME
• % PARAZİTLENME ORANI BULUNUR
YUMURTA PARAZİTLENME ORANI İLE
SÜNE YOĞUNLUĞU ARASINDAKİ İLİŞKİ
Süne Yoğunluğu Parazitlenme
(adet/m²)
Oranı (%)
Kimyasal
Mücadele
0,8
40 <
Yapılmaz. Nimf
sürveyi
1,0
50 <
Yapılmaz. Nimf
sürveyi
1,5
70 <
Yapılmaz. Nimf
sürveyi
NİMF SÜRVEYİ
• KIYMETLENDİRME SÜRVEYİ + YUMURTA
PARAZİT SÜRVEYİ SONUÇLARINI
DEĞERLENDİRME 
• YUMURTA PARAZİTLENME (-) 
• ORTALAMA 0,8 KE YOĞUNLUK <(GEREKTİĞİNDE
0,5 KE’YE KADAR İNİLİR)BULUNAN TÜM
EKİLİŞLERDE SÜRVEY 
• ÖRNEKLEME YÖNTEMİYLE BÖLGEYİ TEMSİL
EDECEK TARLALARDA YETERLİ SAYIDA
ÇERÇEVE İLE SAYIM
• m² de ORTALAMA 7< NİMF TESPİT
EDİLEN TÜM EKİLİŞ ALANLARI 1.-3.
DÖNEM NİMF MÜCADELESİ
PROGRAMINA ALINIR
Kimyasal Mücadelede Kullanılacak
İlaçlar ve Dozları (da)
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Alphacypermethrin 100 g/l EC
Cyfluthrin 25 g/l EC
Cypermethrin 250 g/l EC
Cypermethrin 250 g/l EC
Deltamethrin 25 g/l EC
Deltamethrin 25 g/l EC
Fenitrothion 550 g/l EC
Fenthion 525 g/l EC
Lambda Cyhalothrin 50 g/l EC
Tralomethrin 360 g/l EC
15 ml
50 ml
20 ml
30 ml
30 ml
50 ml
100 ml
125 ml
20ml
35 ml
Download

Süne Sunu