NİLGÜN ÇERİKÇİOĞLU
MARMARA ÜNİVERSİTESİ
TIP FAKÜLTESİ
TIBBİ MİKROBİYOLOJİ
ANABİLİM DALI
ZİGOMİKOZ : 19. YY. SONU
ALMAN PATOLOG
OLGU: Absidia corymbifera enfeksiyonu
• BULAŞ: SPORLARIN
• SOLUNMASI
• KONTAMİNE YİYECEKLE ALINMASI
• DOĞRUDAN DERİYE
İNOKÜLASYONU
Kaynak : 1,2
İNVAZİF ENFEKSİYONLARDAN
SORUMLU CİNSLER
 Rhizopus
 Lichteimia(Absidia)
 Mucor
 Apophysomyces (son iki yılda )
 Saksenea
 Cunninghamella
 Syncephalastrum
Kaynak : 3,4
Cunninghamella
EPİDEMİYOLOJİK ÇALIŞMALAR
 Olgu insidansında artış
 Yüzeyel enfeksiyonlar
Anjiyo invazif enfeksiyonlar
 Sağ kalım : %50 -% 85
Rinoserebral
Pulmoner/Yaygın
Erken tanı
Cerrahi müdahale
Zemindeki hastalığın
tedavisi
(DM)
Sağ kalım
Kaynak : 1
(nötropeni)
Zemindeki Hastalığa Göre Zigomikoz Verileri
Prevalans
Diabetes % 36
Mellitus
Malignan % 17
si
Altta
% 19
yatan
hastalık
yok
Mortalite
%44
%66
%35
Enfeksiyonun Vücut Bölgelerine Göre Dağılımı
 Sinüsler %39
 Akciğerler %24 (mortalite %76)
 Deri % 19
 Yaygın %23 ( mortalite GİS tutulumunda %85)
Kaynak : 5
Altta yatan hastalık / Problem
Gelişmiş
ülkeler
Gelişmekte
olan ülkeler
Hematolojik malignansi
KİT hastaları
Kemoterapi
Vorikonazol (profilaksi/tedavi –
kaçak enfeksiyon)
Diyabetes Mellitus
Hematolojik malignansi
Transplant alıcıları
Zigomikozlarda Artış Hızı: (IFE)
(EORTC/MSG)
 Gelişmiş ülkelerde (göreceli)
 Gelişmekte olan ülkelerde
Hindistan 1990 – 2001 : 129 olgu
2001- 2006 : 178 olgu
2007-2009 : 75 olgu
Kaynak :6
İspanya’da IFE Tanılı 25 Hasta:
 Erkek : %80
 Yaş : 46
 Mortalite hızı : % 72
 Amfoterisin B : 20 hastada tedavi amaçlı
5 hastada koruyucu***
• Yüksek risk altındakilere preemptif
amfoterisin B önerisi
Kaynak : 7
 TRANSNET (Transplantation Associated
Infection Surveillance Network -2001)
 IFE tanısı için transplant alıcılarında yeni
yaklaşımlar
 Mortaliteyle ilişkili bağımlı /bağımsız
değişkenlerin analizi
Hastaları Sorgulama Programı ve
İstatistiksel Değerlendirme :(A)
 Demografik bilgiler ( yaş,cinsiyet,ırk,klinik bilgiler)
 Klinik sonuçlar (ölüm – IFE arası ilişki)
 Enfeksiyon bölgesi (Sinüzit , Sinopulmoner ,
Pinömoni , Rinoorbitoserebral ,
Dissemine,Kutenöz,Yumuşak doku)
 Enfeksiyon tanısı sırasında zemindeki koşullar ve
APACHE
 Tanıdan önce 3 ay içinde antifungal kullanımı
(B)
Risk faktörleri:
 Transplantasyonun çeşidi
 GVHD derecesi
 İmmünosupresif tedavi
 CMV enfeksiyonu
 DM tanısı
 Hiperglisemi tanısı
 Glukoz ≥ 200 gr/dL
 Nötropeni
(C)
 Lenfopeni
 Monositopeni
 Asidoz
 Malnutrisyon
 Serum albumini ≤ 3 gr /dL
 Kortikosteroid
 Serum Fe düzeyi
 Serum Ferritin düzeyi
 Deferoksamin tedavisi
TRANSNET 2010 ZİGOMİKOZ ANALİZİ
 Oran : KİT’de : % 8
Solid organ alıcısında: % 2,3
 Gelişme süreci :
KİT’ lerde 100. gün
Solid organ alıcısında : 312. gün
(90.gün=erken enfeksiyon)
Kaynak : 8
DİĞER ANALİZLER :
 Vorikonazol ,Kaspofungin Profilaksisi

Kaçak Enfeksiyonlar
-2003 öncesi : 0,57 / 100.000
-2003 Sonrası : 6,3 /100.000
 kaynak : 9
ZİGOMİKOZDA HASTALIK SÜRECİ:
 İnvazif Süreç :
-Çok hızlı
-Baş ağrısı
-Burun tıkanıklığı , takiben nekrotik türbinat ve
eskar
[invazif sinüzit = (???)]
-MSS ne geçiş,beyin apseleri, menenjit
- Hematojen yayılım : Damar tıkanıklıkları
Enfarktüsler
Deri tutulumu
Endoftalmit
Kemik ,eklem enf.
TANI:
 Klinik Tanı:
Öykü , klinik belirtiler
 Radyolojik tanı :
BT : AC enf Aspergilloz benzeri görüntüler
MRI , BT : Sinonazal, MSS tutulumu
Özgül olmayan bulgular
Histopatolojik Tanı:
 Biyopsi materyali
 Acil histopatolojik inceleme
- AC biyopsisi
- Beyin apsesi
- Deri lezyonu biyopsisi
- GİS tutulumu (bebeklerde nekrotizan
enterokolit-otopsi)
 Düzensiz , dallanan , septasız hifler !!!
Mukormikoz / Histopatolojik İnceleme
Mikrobiyolojik tanı:
 Biyopsi , apse , BAL , BOS
 Kültür pozitif (???) (çevreden kontaminasyon !!!)
 Mikroskopi ( %10 KOH)
 IFE’ de kültür pozitif
 İFE dışı ASYE’ de kültür negatif
 Mikroskopi pozitif , kültür negatif ise : klinik
materyelden moleküler tanı

Kaynak : 9
DİĞER KÜFLER :
Fusarium Enfeksiyonları
 Bulaş: sporların ;
Yaraya , korneaya inokülasyonu ,
Travmatik inokülasyon
Solunum yoluyla
Kontamine yiyeceklerle
 Risk faktörleri :
Ciltte yaralar
ı
Yanık yaralar
Kortikosteroid kullanımı
Uzamış nötropeni
Hematolojik malignansi
Fusarium / Kültür / Makrokonidya
Fuzaryoz :
 Anjiyotropik , Anjiyoinvazif mantar - doku nekrozu
 Etkenler : F. solani(%50)




F. oxysporum
F. moniliforme
Olgular : ABD (%50-80)
Fransa
İtalya …
%90 Hematolojik malignansili hastalarda
Enfeksiyon gelişimi KİT hastalarında nakilden 100
gün sonra
Kaynak : 10, 11
Enfeksiyon insidansı:
 Akut lösemide :
% 0,06
 Otolog KİT’de :
% 0,2
 Allogeneik KİT’ de : % 1,2
Ölüm:
 Uzayan nötropeni
 Kortikosteroid kullanımı
Tedavi:
 Vorikonazol , posakonazol ,amfoterisin B
(çoklu dirençli kökenler
)
Kaynak : 11
Scedosporium Enfeksiyonları
Scedosporium türleri:
 Toprak , su birikintisi ,lağım
 S. apiospermum (su )
 S. prolificans ( toprak)
 Enfeksiyon süreci : hızlı
 Mortalite hızı :S. apiospermum %65-75
S. prolificans
%85- 100
 Tedavi : Amfoterisin B , ekinokandinlere artan
direnç !!!
 Öneri: vorikonazol +terbinafin kombinasyonu

TÜRKİYE VERİLERİ:
 Eren A ve ark. (12) :
 Gazi Üniversitesi ,Tıp Fakültesi, 2008
 Yoğun bakım ,KİT ,böbrek nakli , hematoloji, onkoloji
birimleri
 İç /dış hava ortamından örnek alımı :
Penicillium
Cladosporium
Aspergillus
Paecilomyces
Mucor
Alternaria
Rhizopus
Trichoderma
Acremonium …
 Aspergillus spor sayısı :
 Ortamın filtrasyonu öncesi 1 -15 kob /m³
 Ortamın filtrasyonu sonrası
Olgu :
 Aspergillus fumigatus(IFE) – ölüm
MERKEZ
YIL
OLGU
ALTTA
YATAN
NEDEN
TANI
Gazi Üniv. Gener
FA.ark
1991
Göz ,
S. apiospermum
İntraoküler
steroid
enjeksiyonu
Histopatoloji
+kültür
Dokuz Eylül üniv.
Yüce A , Yücesoy M
, ark
1993
1996
Mukormikoz (1)
rinoserebral
mukormikoz (3)
Aşçı Z ve ark.
1996
Mukormikoz (2)
İstanbul Üniv.
Yeğenoğlu Y ve
ark .
1996
Nazofarengiyal
feohifomikoz
İstanbul Üniv.
Horasanlı Z ve
ark.
1998
Sağ korneada
apse penicillium
( 1), sol gözde
fusarium (2)
TEDAVİ
Kültürde
siyah mayalar
Olumsuz
hijyenik
koşullar,
travmatik
inokülasyon
Histopatoloji
+kültür
Amfoterisin B
(topikal)
İnönü üniv.
Sönmez E. ve
ark
1996
Aspergilloz
ve
rinoorbital
mukormikoz
Dört yıl önce
nefrektomi
BT,
MRI,histopa
toloji
:fungus topu
Amfoterisin
B+ rifampin
GATA Ankara
Yıldıran ŞT
ve ark
1999
Rinoorbito
serebral
,Rhizopus
oryzea enf.
Diş çekimi
DM
Mikroskopi+
kültür
AmfoterisinB
(ölüm)
İstanbul
üniv. S.
Kantarcıoğlu
ve ark
2006
Sinonazal ve
palatal
mukormikoz
Rhizopus
oryzea enf.
Marmara
üniv.
2007
Paecilomyces
keratit
Korneoplasti
Mikroskopi+
kültür
Vorikonazol ,
Amfoterisin
B, terbinafin
Trakya üniv.
Gürcan Ş. ve
ark.
2009
Alternaria
alternata
deri enf.
İmmünokompetan
Mikroskopi+
kültür+ histopatoloji
İtrakonazol ,
Terbinafin ,
topikal
bifonazol
Mikroskopi+
moleküler
tanı
Hacettepe
Üniv. Z.
Sarıbaş ve
ark.
1999-2011
15 olgu
(Rhizopus
enf.)
1999-2011
1 kornea
1 balgam
(Zigomiçetes
enf.)
1999-2011
14 Fusarium
enf.
Deriden biyopsi,
vitreus sıvısı, BAL
(2) , biyopsi , damak
ülseri , püy, dilüstü
plak, sinüs(3)
,burun ,balgam(3)
Balgam(2), vitreus
sıvısı , nazolakrimal
kese BAL, püy(2),
biyopsi, torasentez,
kan (4), sinüs
Ege Üniv.
Arda B ve
ark.
Rinoorbital(6),
2011
(2007- rinoserebral(4),
2010) pulmoner(1),
rinoserebral(1)
Rhizopus,
Mucor,
Aspergillus+Mukormikoz etkeni
2 olgu
Aplastik
Mikroskopi
anemi, akciğer + kültür +
kanseri, diş
radyoloji
apsesi,
lenfoma ve
KİT ,
miyelodisplastik sendrom ,
DM+Siroz,
DM, adrenal
yetmezlik +
steroid
kullanımı
Amfoterisin
B,
itrakonazol,
nekrotik
dokunun
çıkarılması.
 Havadaki sporların ölçümü ve
tanımlanması :(m³)
 Ankara Üniv. Çeker T ve ark.
 Aralık- ocak
100-957
 Temmuz-ağustos 4268
 Cladosporium (en fazla)
 Curvularia ( yağışlı hava)
 Saat :06-08:00

10-12:00
Download

Rhizopus