STOK YÖNETİMİ
MBA OPERASYON YÖNETIMI
Doç. Dr. Mustafa Yüzükırmızı
İçerik



Ekonomik Sipariş Miktarı(ESM)
Duyarlılık Analizi
İndirimler
 Bütün
birimler
 Katlamalı
 Fırsat indirimi
Varsayımlar: Temel ESM modeli

Talep






Anlık
Sabit-değişken(Deterministik-Stokastik)
Parçaların bağımlılığı



Bağımsız
İlişkili
Kontrantli, senetli
İndirimler

Yok

Bütün birimler veya göreceli
Fazla talep

Yok
Bütün talepler siparişlendiriliyor

Kayıp siparişler

İkame

Teslim Zamanı


Sabit –Değişken
Bilinen-Randam
Sürekli-Kesikli



Bozulma

Yok

Zamanla doğru orantılı
Planlama donemi

Gözden geçirme zamanı

Tek donem

Sinirli donem
Sonsuz

Periyodik-Sürekli
Kapasite/Kaynaklar
 Sınırsız-Sınırlı



Ürün adedi


Tek
Çok
Kullanılan Semboller







TM=Toplam maliyet (TL/zaman) –total cost
D=Ortalama talep (birim/zaman) -demand
Cs=Sipariş maliyeti (TL/sipariş) –Ordering cost
Ce=Elde tutma maliyeti(TL/elde tutulan TL/zaman)
–Holding cost
Ca=Alım maliyeti (TL/birim) –Purchase cost
S=Sipariş miktarı (birim/sipariş) –Order Quantity
T=Sipariş çevrim zamanı(zaman/sipariş) –order cycle
time
Sipariş miktarı-
Toplam Maliyet


TM= Alım+Sipariş+Elde tutma+Elde bulundurmama
İlgili maliyetler
 Alım
maliyeti-Ca
 Sipariş maliyeti-Cs
 Elde tutma maliyeti-Ce
D
S 
TM ( S )  C s    C e C a  
S 
2
Ekonomik Sipariş Miktarı
D
S 
TM ( S )  C s    C e C a  
S 
2
S* 
2 DC
s
C eC a
TM * 
2 DC s C e C a
Örnek

Bir ürüne olan yıllık talep 2.000 birimdir. Ürünü sipariş etme maliyeti 500 TL’dir. Her
bir ürünün maliyeti 50 TL olup 95 TL’ye satılmaktadır. Elde tutma maliyetinin %25
olduğu tahmin edilmektedir

ESM, toplam maliyet ve çevrim zamanı nedir?

Cevap:

D=2000 birim, C_s=500 TL/sipariş, C_e=0.25, C_p=50 TL

Q*=400 birim

TM= 5000 TL/yıl

T*=0.20 yıl veya 73 gün
Örnek:

Bir banka için, şehrin değişik yerlerindeki ATM’lerine paraların yüklenmesi
işleminin maliyeti 30 TL olmaktadır. Müşteriler ATM’lerden günlük 2000 TL
çekiş yapmakta ve banka ATM’lerde durmayan mevduatından %10
kazanmaktadır. Paraların 1000 TL’lik birimler olduğu düşünülürse:
D ~ 2000*(365) = 730.000 TL/yıl.
Ce ~ 10%(1000 TL) = 100 TL yıllık her bin TL için
Cs ~ 30 TL
S* = 20.900  Her 10 günde bir değiştirme.
Toplam maliyet-Sipariş Miktarı
Optimal olmayan ESM’nin etkisi
Q
SCs/Q
(TL)
ChCpS/2
TM
(TL)
2000
500
12500
13000
500
2000
3125
5125
400
2500
2500
5000
200
5000
1250
6250
20
50000
125
50125
ESM’nin duyarlılığı
TM, S ile nasıl değişmektedir?
D
S 
TM ( S )  C s    C e C a  
S 
2
TM ( S *) 
2 DC s C e C a
1 S *
S 
 

TM ( S *)
2 S
S * 
TM ( S )
ESM’nin duyarlılığı
ESM’nin duyarlılığı

Eğer talep tahminimiz doğru değilse ne olur?
 E=Gerçek
Talep/Tahmin edilen Talep
 S’=Tahmin edilen ESM
 S*=Gerçeklesen talep verildiğinde hesaplanan gerçek
ESM
2 D 'C s
D
Gercek
E 
S '

D'
S*
S'
C eC a
Tahmin

E
TM '
TM *

1 E
2 E
ESM’nin paremetre hatasına
duyarlılığı
Eğer tahmin edilen talep D’=2000 olup da gerçek talep şöyle olsaydı:
D
E
S*/S’
TM’/TM*
200
0.10
0.32
1.74
1000
0.50
0.71
1.06
1500
0.75
0.87
1.01
1800
0.90
0.95
1.00
2000
1.00
1.00
1.00
3000
1.50
1.22
1.02
4000
2.00
1.41
1.06
20000
10.00
3.16
1.74
ESM’den çıkarımlar

Toplam stokla sipariş miktarı arasında direkt bir ilişki vardır.

Toplam maliyet değişimlere izafiyeden duyarsızdır. TM:

S- sipariş miktarlarındaki yuvarlama hatalarına

D- talep tahminindeki hatalara

Ce, Cs,Ca-maliyet parametrelerindeki hatalara
nispeten çok sağlamdır.

Dolayısı ile ESM varsayımlarındaki büyük kısıtlara rağmen geniş olarak
kullanılır.
Sipariş miktarına Göre indirimler

İndirim çeşitleri
 Bütün
ürünlere indirim
 Artışlı indirim
 Fırsat –bir kere –indirimi

Bu indirimler sizin sipariş miktarındaki kararlarınızı
nasıl etkiler?
Bütün ürünlere indirim
Birim maliyet
[Cai]
Fiyat indirim miktarı
[FIMI]
50.00
0
45.00
500
40.00
1000
Yol:

-En büyük miktarlıdan başlayarak S* hesapla.

-Eğer S* sınırdan küçük ise sınırı kullanarak toplam maliyeti hesapla.

-S* sınırdan büyük ise S* kullanarak toplam maliyet hesapla.

Diğer sınırlarla devam et.

En küçük maliyetli olanı seç.
Bütün ürünlere indirim
Alış maliyetinin-indirime söz konu olan- TM fonksiyonuna
katılması gerekir.
TM ( S , C ai )  DC
ai
D
S 
 C s    C eC a  
S 
2
Bütün ürünlere indirim
Bütün ürünlere indirim
Bütün ürünlere indirim :Yöntem
Cai Fiyat İndirimleri
•50 TL, 0 ile <500 birim
•45 TL, 500 ile <1000
•40 TL, 1000+ birim
Örnek:
D=2000 birim/yıl
Ce=0.25
Cs=500 TL
1
Cai
40 TL
45 TL
50 TL
2
FIM
1000
500
0
3
ESM[Cai]
447
421
400
4
Sai
1000
500
400
5
D Cai
80,000
90,000
100,000
6
Cs D/Sai
1,000
2,000
2,500
7
Ce Cai Sai/2
5,000
2,812
2,500
8
TM[Sai]
86,000
94,812
105,000
Artışlı İndirim
Artışlı İndirim
Artışlı İndirim
Index
i=3
i=2
i=1
1
Cai
40 TL
45 TL
50 TL
2
FIM
1000
500
0
3
Fi
7500
2500
0
4
ESM[Cai]
1789
1033
400
5
Sai
1789
400
6
Cpe
44.19
50.00
7
Cpe D
88.384,57
100.000
8
Cs D/Sai
558.97
2,500
9
(ChCpeSai)/2
9.882,50
2500
10
TC[Sai]
98.826,04
105.000
Fırsat İndirimi
Fırsat İndirimi



Caf= Fırsat indirimli ürünü satın alma fiyatı
(TL/birim)
Sf=Fırsatlı indirim ürün miktarı (birim)
TMf=Fırsatlı indirimin Toplam Maliyeti
TM
f
[ S f / D ]  C af S
f
 C e C af
S f S f 

  Cs
 2 D 
Download

Stok yönetimi_II