[email protected]
Gıda Laboratuvarı Eğitimi Alan Öğrencilerin
“TS EN ISO/IEC 17025” Standardına Bakışı
Üzerine Bir Ön Çalışma
II. ULAG
Erdem Danyer 1,2* , N.Gamze YÖRÜK 2
Erdem Danyer
1. Kocaeli Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü, Mikrobiyoloji Birimi, P.K. 177 Başiskele/KOCAELİ
2. Kocaeli Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü, Kalite Yönetim Birimi, P.K. 177 Başiskele/KOCAELİ
Giriş:
Gıda ve yem ihtiyacı canlıların yaşamlarında
önemli bir yer tutmaktadır. Küresel ekonominin
gelişmesiyle insan ve hayvan hareketlerinin değişik
yönlerde artması gıda kaynaklı tehlikelerin nedenleri
arasında yer almaktadır.
almaktadır
Gıda güvenliğinin temini için ülkemizde 39 ilde
kamuya ait gıda kontrol laboratuarları, Bursa Gıda ve
Yem Araştırma Enstitüsü ile Ankara Ulusal Gıda
Referans Laboratuvarı bulunmaktadır. Bunların
yanında 90’a yakın özel gıda laboratuvarı vardır. Bu
laboratuvarların önemli bir kısmı gıda kontrollerinde
analiz kalitesinin arttırılması amacıyla “TS EN ISO/IEC
17025 Deney
y ve Kalibrasyon
y
Laboratuvarlarının
Yeterliliği İçin Genel Şartlar” standardına göre
akreditedirler. Gıda laboratuvarlarında istihdam
sağlayacak okullar ise gıda sağlığı, laboratuvar bilgisi
gibi ders içerikleri olan ön lisans ve lisans
programlarıdır. Müfredatlarında kaliteyle ilgili dersler
de bulunmaktadır.
Bu çalışmada, ön lisans ve lisans düzeyinde eğitim
alan 100 adet öğrenciye 29 soruluk bir anket
dü
düzenlenmiştir.
l
i ti Anketin
A k ti amacı temel
t
l kalite
k lit tanımları
t
l
hakkındaki bilgi düzeyleriyle, kalitenin laboratuvar
işleyişi açısından önemi konusundaki düşüncelerini
öğrenmektir.
Soruların hazırlanmasında lisans
öğrencilerinin
tarih
bilincinin
değerlendirilmesi
(Gökkaya, 2001) ve öğrencilerin gıda güvenliği
konusunda bilgi düzeylerinin ölçülmesinin amaçlandığı
(Gözener ve ark.,2009) anketlerden yararlanılmıştır.
Bu çalışma “TS EN ISO/IEC 17025 Deney ve
Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği İçin Genel
Şartlar” standardına öğrencilerin bakışını inceleyen ilk
çalışmadır.
Ankete Katılanların Profili:
Ankete katılan öğrencilerin %11’i ön lisans, %89’u
ise lisans düzeyinde eğitim almaktadır. Ön lisans
öğrencilerinin %26’sı, lisans öğrencilerinin ise %4’ü
toplam katılımcıların %30’u daha önceden çeşitli
kalite sistemi eğitimleri almıştır. Kalite sistemi içinde
tüm
personell eşiti görüldüğü
düzeyi
ü
ö üldüğü için
i i eğitim
ği i
dü
i
açısından sorularda ayırım yapılmamıştır.
Teşekkürler:
Bizi her çalışmamızdan gönülden destekleyerek yüreklendiren
Laboratuvar Müdürümüz Sayın Hasan AKYILDIZ’a ve bilimsel bakış
açımızın temellerini atan Sayın Prof.Dr. Tanay Bilal ve Sayın Prof.
Dr. Ahmet Güner’e teşekkürü bir borç biliriz.
Kaynaklar: Gözener, B., Büyükbay, E. O. (2009). Gıda Güvenliği Konusunda Öğrencilerin Bilgi
Düzeylerinin İncelenmesi. GOÜ Ziraat Fak. Derg., 26(2), 45-53; Gökkaya, A. K. (2001). Sosyal
bilgiler eğitimi bölümü öğrencilerinin (lisans) tarih bilinci üzerine bir anket değerlendirmesi. GÜ
Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi,21(2), 231-244.
Kalite sistemi uygulayan
laboratuvarlar kesinlikle doğru çalışır.
K tl
Katılıyorum
%49
Kararsızım %33
Katılmıyorum %18
Kalite sistemi olmayan bir
laboratuvara güvenmem, iş yapmam.
Anket Sorularının Değerlendirilmesi:
Katılımcılara kalitenin tanımı sorulduğunda %87
oranında doğru cevaba ulaşılmıştır. Ancak kalite
sistemlerinin ulusal olduğu konusunda %71
oranında hatalı cevap alınmıştır.
Akreditasyonun %74 oranında bir kuruluş için
gerekli olacağını düşünen katılımcılar, %100
oranında kalite sistemlerinin ürün ve hizmet
değerini arttırdığını düşünmektedir. Katılımcıların
%75’i
kalite
sistemlerinin
insan
hatasını
azaltacağına düşünmektedir.
Ankete katılanların %62’si kalite gereği tutulan
günlük kayıtların iş yükünü arttırmadığına
inanmaktadır.
Katılıyorum%74
Kararsızım%21
Katılmıyorum%5
Kalite sistemi uygulanan laboratuvara
gönül rahatlığyla numune götürürüm.
Katılıyorum %84
Kararsızım %11
Katılmıyorum %5
Kalite sistemiyle çalışan kuruluşta
haklarım korunur.
Katılıyorum %81
Kararsızım %16
Katılmıyorum %3
Kalite sistemiyle
y ç
çalışan
ş
laboratuvarlarda en ileri teknoloji
kullanılır.
Katılıyorum %46
Kararsızım %37
Katılmıyorum %17
Öğrenciler, müşteri olarak değerlendirildiklerinde;
%84’ü kalite sistemiyle çalışan laboratuvarlara
güveneceklerini,
%49’u
bu
laboratuvarların
kesinlikle doğru çalıştığını ve %47’si müşterinin bu
laboratuvarlardan memnun olacağını düşündükleri
tespit edilmiştir.
İş
başvurularında
%96’sı
akredite
bir
laboratuvarda çalışmak isterken, %79’u kalite
sistemi uygulanmayan bir laboratuvarda kesinlikle
çalışmak istemediklerini belirtmiştir.
Sonuç:
Anket sonuçları incelendiğinde ön lisans
öğrencilerinin kalite sistemleri konusunda daha
bilinçli olduğu görülmüştür. Genelde temel kalite
kavramlarının bilindiği fakat %70’e yakının
ayrıntılar konusunda yanlış bilgiye sahip olduğu
anlaşılmıştır.
Öğrencilerin iş başvurularında akredite kuruluşları
tercih edecekleri, ancak gerektiğinde akredite
olmayan
kuruluşlarda
da
çalışabilecekleri
belirlenmiştir.
Gözener ve ark.’nın (2009) yaptığı çalışmada
öğrencilerin %94.71’i tükettikleri gıdaların kontrol
edilmesi gerektiğini düşünmektedir. Bizim deney
grubumuzda ise ancak %49’luk bir kısım
laboratuvarların
kesinlikle
doğru
çalıştığına
inanmaktadır. TS EN ISO/IEC 17025’in ve
laboratuvarlarımızın ilk önce
gıda alanında
çalışacak öğrencilere tanıtılmasının önemli olduğu
düşünülmektedir. Bununla birlikte kalite sisteminin
temelde müşteri memnuniyeti ve kesin doğru
sonuç üzerine kurulduğu ve bu amaçla yapılanlar
öğrencilere daha iyi aktarılmalıdır.
Download

Gıda Laboratuvarı Eğitimi Alan Öğrencilerin “TS EN ISO/IEC 17025